ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 1.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.41.1
पुत्रांश्चिरगताञ्ज्ञात्वा सगरो रघुनन्दन ।
नप्तारमब्रवीद् राजा दीप्यमानं स्वतेजसा ॥ १.४१.१ ॥
ਸਗਰ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਗਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਤਦ ਰਘੁਨੰਦਨ, ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਪੋਤੇ ਨੂੰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ।
1.41.2
शूरश्च कृतविद्यश्च पूर्वैस्तुल्योऽसि तेजसा ।
पितॄणां गतिमन्विच्छ येन चाश्वोऽपवाहितः ॥ १.४१.२ ॥
ਤੂੰ ਸੂਰਬੀਰ ਹੈਂ, ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈਂ ਅਤੇ ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਵਰਗਾ ਹੈਂ। ਜਿਸ ਰਾਹ ਘੋੜਾ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਰਾਹ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਲੱਭ।
1.41.3
अन्तर्भौमानि सत्त्वानि वीर्यवन्ति महान्ति च ।
तेषां तु प्रतिघातार्थं सासिं गृह्णीष्व कार्मुकम् ॥ १.४१.३ ॥
ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਲਵਾਰ ਸਮੇਤ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਲੈ।
1.41.4
अभिवाद्याभिवाद्यांस्त्वं हत्वा विघ्नकरानपि ।
सिद्धार्थः संनिवर्तस्व मम यज्ञस्य पारगः ॥ १.४१.४ ॥
ਵੰਦਨਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਕੇ, ਸਫਲ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਯਜ੍ਞ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਆ।
1.41.5
एवमुक्तोंऽशुमान् सम्यक् सगरेण महात्मना ।
धनुरादाय खड्गं च जगाम लघुविक्रमः ॥ १.४१.५ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਸਗਰ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ ਤੇਜ਼ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਤੁਰ ਪਿਆ।
1.41.6
स खातं पितृभिर्मार्गमन्तर्भौमं महात्मभिः ।
प्रापद्यत नरश्रेष्ठ तेन राज्ञाभिचोदितः ॥ १.४१.६ ॥
ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਟ, ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਪਿਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੁੱਟੇ ਹੋਏ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਰਾਹ ਤੇ ਉਹ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ।
1.41.7
देवदानवरक्षोभिः पिशाचपतगोरगैः ।
पूज्यमानं महातेजा दिशागजमपश्यत ॥ १.४१.७ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ, ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਉਸ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਦਿਗਗਜ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ।
1.41.8
स तं प्रदक्षिणं कृत्वा पृष्ट्वा चैव निरामयम् ।
पितॄन् स परिपप्रच्छ वाजिहर्तारमेव च ॥ १.४१.८ ॥
ਉਸਨੇ ਉਸ ਦਿਗਗਜ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕੀਤੀ, ਕੁਸ਼ਲ-ਖੇਮ ਪੁੱਛਿਆ, ਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਾ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
1.41.9
दिशागजस्तु तच्छ्रुत्वा प्रत्युवाच महामतिः ।
आसमञ्ज कृतार्थस्त्वं सहाश्वः शीघ्रमेष्यसि ॥ १.४१.९ ॥
ਮਹਾਮਤੀ ਉਸ ਦਿਗਗਜ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ — 'ਹੇ ਅਸਮੰਜ, ਤੂੰ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਕੇ ਘੋੜੇ ਸਮੇਤ ਛੇਤੀ ਵਾਪਸ ਆਏਂਗਾ।'
1.41.10
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वानेव दिशागजान् ।
यथाक्रमं यथान्यायं प्रष्टुं समुपचक्रमे ॥ १.४१.१० ॥
ਉਸ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦਿਗਗਜਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇ ਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁੱਛਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
1.41.11
तैश्च सर्वैर्दिशापालैर्वाक्यज्ञैर्वाक्यकोविदैः ।
पूजितः सहयश्चैवागन्तासीत्यभिचोदितः ॥ १.४१.११ ॥
ਬਚਨ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਬਚਨ-ਕੁਸ਼ਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਦਿਕਪਾਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, 'ਤੂੰ ਘੋੜੇ ਸਮੇਤ ਵਾਪਸ ਆਵੇਂਗਾ' ਇਹ ਆਦੇਸ਼ ਪਾ ਕੇ—।
1.41.12
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा जगाम लघुविक्रमः ।
भस्मराशीकृता यत्र पितरस्तस्य सागराः ॥ १.४१.१२ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਤੇਜ਼ ਕਦਮਾਂ ਵਾਲਾ ਉੱਥੇ ਗਿਆ — ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਪੁਰਖੇ, ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸੁਆਹ ਦੇ ਢੇਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।
1.41.13
स दुःखवशमापन्नस्त्वसमञ्जसुतस्तदा ।
चुक्रोश परमार्तस्तु वधात् तेषां सुदुःखितः ॥ १.४१.१३ ॥
ਤਦ ਅਸਮੰਜਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੁੱਖ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਧ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
1.41.14
यज्ञियं च हयं तत्र चरन्तमविदूरतः ।
ददर्श पुरुषव्याघ्रो दुःखशोकसमन्वितः ॥ १.४१.१४ ॥
ਉਥੇ ਥੋੜੀ ਦੂਰ ਯੱਗ ਦਾ ਘੋੜਾ ਵਿਚਰਦਾ ਵੇਖਿਆ; ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਸ ਪੁਰਸ਼ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
1.41.15
स तेषां राजपुत्राणां कर्तुकामो जलक्रियाम् ।
स जलार्थी महातेजा न चापश्यज्जलाशयम् ॥ १.४१.१५ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਦੀ ਜਲ-ਕਿਰਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਲੱਭਦੇ ਉਸ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਜਲਾਸ਼ਯ ਨਹੀਂ ਦਿੱਖਿਆ।
1.41.16
विसार्य निपुणां दृष्टिं ततोऽपश्यत् खगाधिपम् ।
पितॄणां मातुलं राम सुपर्णमनिलोपमम् ॥ १.४१.१६ ॥
ਫਿਰ ਤਿੱਖੀ ਨਜ਼ਰ ਦੌੜਾ ਕੇ ਉਸਨੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਸੁਪਰਣ (ਗਰੁੜ) ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ — ਹੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਹਵਾ ਵਰਗਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਮਾਮਾ ਸੀ।
1.41.17
स चैनमब्रवीद् वाक्यं वैनतेयो महाबलः ।
मा शुचः पुरुषव्याघ्र वधोऽयं लोकसम्मतः ॥ १.४१.१७ ॥
ਤਦ ਮਹਾਬਲੀ ਵੈਨਤੇਯ (ਗਰੁੜ) ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ — 'ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸੋਗ ਨਾ ਕਰ; ਇਹ ਵਧ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਾਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।'
1.41.18
कपिलेनाप्रमेयेण दग्धा हीमे महाबलाः ।
सलिलं नार्हसि प्राज्ञ दातुमेषां हि लौकिकम् ॥ १.४१.१८ ॥
ਅਪ੍ਰਮੇਯ ਕਪਿਲ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਮਹਾਬਲੀ ਸੜ ਕੇ ਰਾਖ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਹੇ ਪ੍ਰਾਗਯ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਲ ਦੇਣਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
1.41.19
गङ्गा हिमवतो ज्येष्ठा दुहिता पुरुषर्षभ ।
तस्यां कुरु महाबाहो पितॄणां तु जल क्रियाम् ॥ १.४१.१९ ॥
ਹਿਮਵਾਨ ਦੀ ਜੇਠੀ ਧੀ ਗੰਗਾ ਹੈ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ। ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਜਲ-ਕਿਰਿਆ ਕਰੋ।
1.41.20
भस्मराशीकृतानेतान् प्लावयेल्लोकपावनी ।
तया क्लिन्नमिदं भस्म गङ्गया लोककान्तया ।
षष्टिं पुत्रसहस्राणि स्वर्गलोकं गमिष्यति ॥ १.४१.२० ॥
ਰਾਖ ਦੇ ਢੇਰ ਬਣੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੰਗਾ ਜ਼ਰੂਰ ਭਿਉਂ ਦੇਵੇਗੀ। ਗੰਗਾ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀ ਇਸ ਰਾਖ ਰਾਹੀਂ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਗੰਗਾ ਰਾਹੀਂ, ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਜਾਣਗੇ।
1.41.21
निर्गच्छाश्वं महाभाग संगृह्य पुरुषर्षभ।
यज्ञं पैतामहं वीर निर्वर्तयितुमर्हसि ॥ १.४१.२१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ, ਹੇ ਵੀਰ, ਘੋੜਾ ਲੈ ਕੇ ਬਾਹਰ ਜਾਓ; ਪਿਤਾਮਹ ਦਾ ਯਗ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਤੁਹਾਡਾ ਕਰਤੱਵ ਹੈ।
1.41.22
सुपर्णवचनं श्रुत्वा सोंऽशुमानतिवीर्यवान् ।
त्वरितं हयमादाय पुनरायान्महातपाः ॥ १.४१.२२ ॥
ਗਰੁੜ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਤਿ ਪਰਾਕਰਮੀ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਝਟਪਟ ਘੋੜਾ ਲੈ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਇਆ।
1.41.23
ततो राजानमासाद्य दीक्षितं रघुनन्दन ।
न्यवेदयद् यथावृत्तं सुपर्णवचनं तथा ॥ १.४१.२३ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਘੁਨੰਦਨ, ਦੀਖਿਅਤ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਜੋ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਗਰੁੜ ਦੇ ਬਚਨ ਜਿਵੇਂ ਦੇ ਤਿਵੇਂ ਦੱਸੇ।
1.41.24
तच्छ्रुत्वा घोरसंकाशं वाक्यमंशुमतो नृपः ।
यज्ञं निर्वर्तयामास यथाकल्पं यथाविधि ॥ १.४१.२४ ॥
ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਦੇ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਜਿਹੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਯਥਾਕਲਪ ਅਤੇ ਯਥਾਵਿਧਿ ਯਗ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
1.41.25
स्वपुरं त्वगमच्छ्रीमानिष्टयज्ञो महीपतिः ।
गङ्गायाश्चागमे राजा निश्चयं नाध्यगच्छत ॥ १.४१.२५ ॥
ਯਜ੍ਞ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਮਹੀਪਤੀ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵਾਪਸ ਗਿਆ; ਪਰ ਗੰਗਾ ਦੇ ਆਉਣ ਬਾਰੇ ਰਾਜਾ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਚੈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ।
1.41.26
अगत्वा निश्चयं राजा कालेन महता महान् ।
त्रिंशद्वर्षसहस्राणि राज्यं कृत्वा दिवं गतः ॥ १.४१.२६ ॥
ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਚੈ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਨੇ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕੀਤਾ।