వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 1.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.41.1
पुत्रांश्चिरगताञ्ज्ञात्वा सगरो रघुनन्दन ।
नप्तारमब्रवीद् राजा दीप्यमानं स्वतेजसा ॥ १.४१.१ ॥
సగరుడు తన కుమారులు చాలా కాలంగా వెళ్లిపోయారని తెలుసుకున్నాడు. అప్పుడు రఘువంశానందుడా, తన తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తున్న మనవడితో ఆ రాజు ఇలా అన్నాడు.
1.41.2
शूरश्च कृतविद्यश्च पूर्वैस्तुल्योऽसि तेजसा ।
पितॄणां गतिमन्विच्छ येन चाश्वोऽपवाहितः ॥ १.४१.२ ॥
నీవు శూరుడవు, విద్యలో నిపుణుడవు, తేజస్సులో నీ పూర్వులతో సమానుడవు. గుర్రాన్ని ఎవరు అపహరించారో ఆ మార్గంలో పితృదేవతల గతిని అన్వేషించు.
1.41.3
अन्तर्भौमानि सत्त्वानि वीर्यवन्ति महान्ति च ।
तेषां तु प्रतिघातार्थं सासिं गृह्णीष्व कार्मुकम् ॥ १.४१.३ ॥
భూమిలోపల నివసించే జీవులు బలవంతులు, మహాన్నతులు. వారిని ఎదుర్కోవడానికి ఖడ్గంతో పాటు విల్లును చేపట్టు.
1.41.4
अभिवाद्याभिवाद्यांस्त्वं हत्वा विघ्नकरानपि ।
सिद्धार्थः संनिवर्तस्व मम यज्ञस्य पारगः ॥ १.४१.४ ॥
పూజ్యులకు నమస్కరించి, విఘ్నం చేసేవారిని కూడా సంహరించి, కార్యసిద్ధి పొంది, నా యజ్ఞాన్ని పూర్తిచేసి తిరిగిరా.
1.41.5
एवमुक्तोंऽशुमान् सम्यक् सगरेण महात्मना ।
धनुरादाय खड्गं च जगाम लघुविक्रमः ॥ १.४१.५ ॥
మహాత్ముడైన సగరుడు ఇలా చెప్పగా, అంశుమంతుడు విల్లును, ఖడ్గాన్ని తీసుకుని, వేగమైన పరాక్రమంతో బయలుదేరాడు.
1.41.6
स खातं पितृभिर्मार्गमन्तर्भौमं महात्मभिः ।
प्रापद्यत नरश्रेष्ठ तेन राज्ञाभिचोदितः ॥ १.४१.६ ॥
నరశ్రేష్ఠుడా, ఆ మహాత్ములైన పితృదేవతలు తవ్విన భూగర్భ మార్గాన్ని అతడు చేరుకున్నాడు, ఆ రాజు ప్రేరణతో.
1.41.7
देवदानवरक्षोभिः पिशाचपतगोरगैः ।
पूज्यमानं महातेजा दिशागजमपश्यत ॥ १.४१.७ ॥
దేవతలు, దానవులు, రాక్షసులు, పిశాచులు, పక్షులు, సర్పాలు పూజిస్తున్న ఆ మహాతేజస్వి దిగ్గజాన్ని అతను చూశాడు.
1.41.8
स तं प्रदक्षिणं कृत्वा पृष्ट्वा चैव निरामयम् ।
पितॄन् स परिपप्रच्छ वाजिहर्तारमेव च ॥ १.४१.८ ॥
అతను ఆ దిగ్గజానికి ప్రదక్షిణం చేసి, క్షేమం అడిగి, తన పితరుల గురించి, గుర్రాన్ని అపహరించిన వాడి గురించి మరలా అడిగాడు.
1.41.9
दिशागजस्तु तच्छ्रुत्वा प्रत्युवाच महामतिः ।
आसमञ्ज कृतार्थस्त्वं सहाश्वः शीघ्रमेष्यसि ॥ १.४१.९ ॥
మహామతి అయిన ఆ దిగ్గజం అది విని ఇలా జవాబిచ్చింది: 'ఓ అసమంజా, నీవు కృతార్థుడవై గుర్రంతో త్వరగా తిరిగి వస్తావు.'
1.41.10
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वानेव दिशागजान् ।
यथाक्रमं यथान्यायं प्रष्टुं समुपचक्रमे ॥ १.४१.१० ॥
అతని ఆ మాటలు విని, అతను అన్ని దిగ్గజాలను యథాక్రమంగా, న్యాయంగా ప్రశ్నించడం మొదలుపెట్టాడు.
1.41.11
तैश्च सर्वैर्दिशापालैर्वाक्यज्ञैर्वाक्यकोविदैः ।
पूजितः सहयश्चैवागन्तासीत्यभिचोदितः ॥ १.४१.११ ॥
మాటలు తెలిసిన, మాటల్లో నేర్పున్న ఆ దిక్పాలకులందరిచే గౌరవించబడి, 'నీవు గుర్రంతో తిరిగి వస్తావు' అని ఆదేశం పొందాడు.
1.41.12
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा जगाम लघुविक्रमः ।
भस्मराशीकृता यत्र पितरस्तस्य सागराः ॥ १.४१.१२ ॥
వారి ఆ మాటలు విని, చురుకైన పరాక్రమంతో అతను అక్కడికి వెళ్ళాడు—అక్కడే అతని పితరులైన సగరుని కుమారులు బూడిద రాశులుగా చేయబడ్డారు.
1.41.13
स दुःखवशमापन्नस्त्वसमञ्जसुतस्तदा ।
चुक्रोश परमार्तस्तु वधात् तेषां सुदुःखितः ॥ १.४१.१३ ॥
అప్పుడు అసమంజసుని కుమారుడు దుఃఖవశుడయ్యాడు. వారి వధ వల్ల అత్యంత బాధపడి అతడు గట్టిగా విలపించాడు.
1.41.14
यज्ञियं च हयं तत्र चरन्तमविदूरतः ।
ददर्श पुरुषव्याघ्रो दुःखशोकसमन्वितः ॥ १.४१.१४ ॥
అక్కడ కొంత దూరంలో యజ్ఞాశ్వం సంచరించడం కనిపించింది. దుఃఖశోకాలతో నిండిన ఆ పురుషోత్తముడు దానిని చూశాడు.
1.41.15
स तेषां राजपुत्राणां कर्तुकामो जलक्रियाम् ।
स जलार्थी महातेजा न चापश्यज्जलाशयम् ॥ १.४१.१५ ॥
ఆ రాజకుమారులకు జలతర్పణం చేయాలనే కోరికతో, నీటిని వెతుకుతున్న ఆ మహాతేజస్వి ఏ జలాశయాన్నీ చూడలేదు.
1.41.16
विसार्य निपुणां दृष्टिं ततोऽपश्यत् खगाधिपम् ।
पितॄणां मातुलं राम सुपर्णमनिलोपमम् ॥ १.४१.१६ ॥
అప్పుడు చురుకైన దృష్టిని ప్రసరింపజేసి, గాలితో సమానమైన ఆ పక్షిరాజు సుపర్ణుడిని (గరుత్మంతుడిని) చూశాడు — రామా, అతడు పితృదేవతలకు మేనమామ.
1.41.17
स चैनमब्रवीद् वाक्यं वैनतेयो महाबलः ।
मा शुचः पुरुषव्याघ्र वधोऽयं लोकसम्मतः ॥ १.४१.१७ ॥
అప్పుడు మహాబలుడైన వైనతేయుడు (గరుత్మంతుడు) అతనితో ఈ మాటలు అన్నాడు — 'పురుషోత్తమా, శోకించకు; ఈ వధ లోకంలో అంగీకరించబడినదే.'
1.41.18
कपिलेनाप्रमेयेण दग्धा हीमे महाबलाः ।
सलिलं नार्हसि प्राज्ञ दातुमेषां हि लौकिकम् ॥ १.४१.१८ ॥
అప్రమేయుడైన కపిలుని వల్ల ఈ మహాబలులు దహించబడ్డారు. ప్రాజ్ఞుడా, వీరికి లౌకికంగా జలతర్పణం చేయడం నీకు తగదు.
1.41.19
गङ्गा हिमवतो ज्येष्ठा दुहिता पुरुषर्षभ ।
तस्यां कुरु महाबाहो पितॄणां तु जल क्रियाम् ॥ १.४१.१९ ॥
హిమవంతుని జ్యేష్ఠ పుత్రిక గంగ, ఓ పురుషశ్రేష్ఠా. ఓ మహాబాహూ, ఆమెలోనే పితృదేవతలకు జలతర్పణం చేయి.
1.41.20
भस्मराशीकृतानेतान् प्लावयेल्लोकपावनी ।
तया क्लिन्नमिदं भस्म गङ्गया लोककान्तया ।
षष्टिं पुत्रसहस्राणि स्वर्गलोकं गमिष्यति ॥ १.४१.२० ॥
బూడిద కుప్పలుగా మారిన వీరిని లోకాన్ని పావనం చేసే గంగ ముంచెత్తుతుంది. గంగతో తడిసిన ఈ బూడిదతో, లోకప్రియురాలైన గంగ ద్వారా అరవై వేల మంది కుమారులు స్వర్గలోకానికి వెళ్తారు.
1.41.21
निर्गच्छाश्वं महाभाग संगृह्य पुरुषर्षभ।
यज्ञं पैतामहं वीर निर्वर्तयितुमर्हसि ॥ १.४१.२१ ॥
ఓ మహాభాగా, ఓ పురుషశ్రేష్ఠా, ఓ వీరా, అశ్వాన్ని తీసుకుని బయలుదేరు; పితామహుని యజ్ఞాన్ని నువ్వు పూర్తి చేయడానికి అర్హుడవు.
1.41.22
सुपर्णवचनं श्रुत्वा सोंऽशुमानतिवीर्यवान् ।
त्वरितं हयमादाय पुनरायान्महातपाः ॥ १.४१.२२ ॥
గరుత్మంతుని మాటలు విని, అత్యంత పరాక్రమశాలి, మహాతపస్వి అయిన అంశుమంతుడు త్వరగా అశ్వాన్ని తీసుకుని తిరిగి వచ్చాడు.
1.41.23
ततो राजानमासाद्य दीक्षितं रघुनन्दन ।
न्यवेदयद् यथावृत्तं सुपर्णवचनं तथा ॥ १.४१.२३ ॥
అప్పుడు, ఓ రఘునందనా, దీక్షితుడైన రాజు వద్దకు చేరి, జరిగినదంతా, గరుత్మంతుని మాటలను కూడా యథాతథంగా నివేదించాడు.
1.41.24
तच्छ्रुत्वा घोरसंकाशं वाक्यमंशुमतो नृपः ।
यज्ञं निर्वर्तयामास यथाकल्पं यथाविधि ॥ १.४१.२४ ॥
అంశుమంతుని ఆ భయంకరంగా అనిపించిన మాటను విని, రాజు యాగాన్ని యథాకల్పంగా, యథావిధిగా పూర్తి చేశాడు.
1.41.25
स्वपुरं त्वगमच्छ्रीमानिष्टयज्ञो महीपतिः ।
गङ्गायाश्चागमे राजा निश्चयं नाध्यगच्छत ॥ १.४१.२५ ॥
యజ్ఞాన్ని పూర్తిచేసి ఆ తేజస్వి మహీపతి తన నగరానికి వెళ్ళాడు; కాని గంగ రాకపై రాజు ఎటువంటి నిశ్చయానికీ రాలేకపోయాడు.
1.41.26
अगत्वा निश्चयं राजा कालेन महता महान् ।
त्रिंशद्वर्षसहस्राणि राज्यं कृत्वा दिवं गतः ॥ १.४१.२६ ॥
ఎంతో కాలం గడిచినా ఏ నిశ్చయానికీ రాని ఆ మహా రాజు, ముప్పై వేల సంవత్సరాలు రాజ్యపాలన చేసి స్వర్గానికి వెళ్ళాడు.