รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 1.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.43.1
देवदेवे गते तस्मिन् सोऽङ्गुष्ठाग्रनिपीडिताम् ।
कृत्वा वसुमतीं राम वत्सरं समुपासत ॥ १.४३.१ ॥
ราม เมื่อพระเทพเทวดาผู้เป็นเทพแห่งเทพเสด็จไปแล้ว พระองค์ผู้นั้นได้กดแผ่นดินให้ตรึงลงด้วยปลายนิ้วโป้งเท้า แล้วทรงบำเพ็ญตบะอยู่หนึ่งปี
1.43.2
अथ संवत्सरे पूर्णे सर्वलोकनमस्कृतः ।
उमापतिः पशुपती राजानमिदमब्रवीत् ॥ १.४३.२ ॥
ครั้นเมื่อครบปีแล้ว อุมาปติ ปศุปติ ผู้ที่ทั้งโลกทั้งปวงนอบน้อม ได้ตรัสถ้อยคำนี้แก่กษัตริย์
1.43.3
प्रीतस्तेऽहं नरश्रेष्ठ करिष्यामि तव प्रियम् ।
शिरसा धारयिष्यामि शैलराजसुतामहम् ॥ १.४३.३ ॥
ดูก่อนบุรุษผู้ประเสริฐที่สุด เราพอใจในตัวท่านแล้ว เราจะทำสิ่งที่ท่านปรารถนา เราจะรับธิดาของพระราชาแห่งภูเขาไว้บนศีรษะ
1.43.4
ततो हैमवती ज्येष्ठा सर्वलोकनमस्कृता ।
तदा सातिमहद्रूपं कृत्वा वेगं च दुःसहम् ॥ १.४३.४ ॥
ครั้งนั้น ไหมวตี ธิดาคนโตของหิมวันต์ ผู้ที่ทั้งโลกทั้งปวงนอบน้อม ได้แปลงกายให้ใหญ่โตมาก และกำลังแรงของนางก็ทนไม่ไหว
1.43.5
आकाशादपतद् राम शिवे शिवशिरस्युत ।
अचिन्तयच्च सा देवी गङ्गा परमदुर्धरा ॥ १.४३.५ ॥
ดูก่อนราม นางตกลงจากท้องฟ้าลงบนศีรษะของพระศิวะ และเทวีคงคาผู้ยากที่ใครจะต้านทานได้ ได้คิดดังนี้
1.43.6
विशाम्यहं हि पातालं स्त्रोतसा गृह्य शङ्करम् ।
तस्यावलेपनं ज्ञात्वा क्रुद्धस्तु भगवान् हरः ॥ १.४३.६ ॥
เราจะลงไปยังบาดาลโดยพัดพาพระศังกรไปกับกระแสน้ำ นางคิดดังนั้น ฝ่ายพระหระผู้ทรงพระภาค เมื่อทรงรู้ถึงความเย่อหยิ่งของนาง ก็ทรงพิโรธ
1.43.7
तिरोभावयितुं बुद्धिं चक्रे त्रिनयनस्तदा ।
सा तस्मिन् पतिता पुण्या पुण्ये रुद्रस्य मूर्धनि ॥ १.४३.७ ॥
ครั้งนั้น พระผู้มีสามตา ได้ทรงตั้งพระทัยจะซ่อนนางไว้ เทวีคงคาผู้ศักดิ์สิทธิ์นั้นจึงตกลงบนศีรษะอันศักดิ์สิทธิ์ของพระรุทระ
1.43.8
हिमवत्प्रतिमे राम जटामण्डलगह्वरे ।
सा कथंचिन्महीं गन्तुं नाशक्नोद् यत्नमास्थिता ॥ १.४३.८ ॥
ดูก่อนราม ในถ้ำที่เป็นกลุ่มเกศาพันกันดุจภูเขาหิมาลัยนั้น นางพยายามอยู่ แต่ก็ไม่อาจลงสู่พื้นพสุธาได้เลย
1.43.9
नैव सा निर्गमं लेभे जटामण्डलमन्ततः ।
तत्रैवाबभ्रमद् देवी संवत्सरगणान् बहून् ॥ १.४३.९ ॥
นางไม่พบทางออกจากวงล้อมแห่งเกศาพันกันนั้นเลย เทวีจึงเวียนว่ายอยู่ตรงนั้นนานหลายหมู่ปี
1.43.10
तामपश्यत् पुनस्तत्र तपः परममास्थितः ।
स तेन तोषितश्चासीदत्यन्तं रघुनन्दन ॥ १.४३.१० ॥
พระองค์ผู้ตั้งมั่นอยู่ในตบะอันสูงสุด ทอดพระเนตรเห็นนางอยู่ตรงนั้นอีกครั้ง ดูก่อนผู้ให้ความยินดีแก่วงศ์รฆุ พระองค์ทรงพอพระทัยนางอย่างยิ่ง
1.43.11
विससर्ज ततो गङ्गां हरो बिन्दुसरः प्रति ।
तस्यां विसृज्यमानायां सप्त स्रोतांसि जज्ञिरे ॥ १.४३.११ ॥
แล้วพระหระจึงทรงปล่อยเทวีคงคาไปยังทะเลสาบพินทุสระ เมื่อนางถูกปล่อยไป ก็เกิดกระแสน้ำเจ็ดสาย
1.43.12
ह्लादिनी पावनी चैव नलिनी च तथैव च ।
तिस्रः प्राचीं दिशं जग्मुर्गङ्गाः शिवजलाः शुभाः ॥ १.४३.१२ ॥
สามสายคือ หลาทินี ปาวานี และนลินี ไปยังทิศตะวันออก เป็นแม่น้ำคงคาที่มีน้ำศักดิ์สิทธิ์และเป็นมงคล
1.43.13
सुचक्षुश्चैव सीता च सिन्धुश्चैव महानदी ।
तिस्रश्चैता दिशं जग्मुः प्रतीचीं तु दिशं शुभाः ॥ १.४३.१३ ॥
สุจักษุ สีตา และแม่น้ำสินธุอันยิ่งใหญ่ สามสายที่เป็นมงคลนี้ไปยังทิศตะวันตก
1.43.14
सप्तमी चान्वगात् तासां भगीरथरथं तदा ।
भगीरथोऽपि राजर्षिर्दिव्यं स्यंदनमास्थितः ॥ १.४३.१४ ॥
สายที่เจ็ดตามไปในภายหลังตามรถของภคีรถ และพระภคีรถ พระราชฤๅษีก็ทรงประทับบนรถทิพย์
1.43.15
प्रायादग्रे महातेजा गङ्गा तं चाप्यनुव्रजत् ।
गगनाच्छङ्करशिरस्ततो धरणिमागता ॥ १.४३.१५ ॥
ภคีรถผู้มีเดชานุภาพยิ่งเสด็จนำหน้า แม่น้ำคงคาตามเสด็จไป นางลงมาจากท้องฟ้า ผ่านศีรษะของพระศังกร แล้วมาถึงพื้นแผ่นดิน
1.43.16
असर्पत जलं तत्र तीव्रशब्दपुरस्कृतम् ।
मत्स्यकच्छपसङ्घैश्च शिंशुमारगणैस्तथा ॥ १.४३.१६ ॥
น้ำได้ไหลไปที่นั่นพร้อมเสียงดังกึกก้อง มีฝูงปลา เต่า และฝูงโลมาไปด้วย
1.43.17
पतद्भिः पतितैश्चैव व्यरोचत वसुंधरा ।
ततो देवर्षिगन्धर्वा यक्षसिद्धगणास्तथा ॥ १.४३.१७ ॥
แผ่นดินเปล่งประกายด้วยสัตว์ที่ตกลงมาและตกค้างอยู่ จากนั้น เทพฤๅษี คนธรรพ์ ยักษ์ และหมู่สิทธะก็มาถึงที่นั่นด้วย
1.43.18
व्यलोकयन्त ते तत्र गगनाद् गां गतां तदा ।
विमानैर्नगराकारैर्हयैर्गजवरैस्तदा ॥ १.४३.१८ ॥
เหล่าเทพทอดพระเนตรนางที่ลงมาจากท้องฟ้าสู่แผ่นดินจากที่นั้น พวกเขานั่งอยู่บนวิมานรูปนครต่าง ๆ บนม้า และบนช้างชั้นเลิศ
1.43.19
पारिप्लवगताश्चापि देवतास्तत्र विष्ठिताः ।
तदद्भुतमिमं लोके गङ्गावतरमुत्तमम् ॥ १.४३.१९ ॥
เหล่าเทวดาผู้ไปตามทางลอยฟ้าก็หยุดอยู่ที่นั่นเช่นกัน การลงมาของแม่น้ำคงคาอันยอดเยี่ยมนี้น่าอัศจรรย์ในโลก
1.43.20
दिदृक्षवो देवगणाः समीयुरमितौजसः ।
सम्पतद्भिः सुरगणैस्तेषां चाभरणौजसा ॥ १.४३.२० ॥
หมู่เทพผู้ปรารถนาจะได้เห็นต่างมาประชุมกันด้วยเดชานุภาพอันหาประมาณมิได้ และด้วยแสงรัศมีจากเครื่องประดับของหมู่เทพที่ลงมา ท้องฟ้าก็สว่างไสว
1.43.21
शतादित्यमिवाभाति गगनं गततोयदम् ।
शिंशुमारोरगगणैर्मीनैरपि च चञ्चलैः ॥ १.४३.२१ ॥
ท้องฟ้าที่ปราศจากเมฆส่องแสงราวกับมีพระอาทิตย์ร้อยดวง มีฝูงสัตว์ศิศุมาระ งู และปลาที่กระดิกไปมาอยู่ประดับทั่วไป
1.43.22
विद्युद्भिरिव विक्षिप्तैराकाशमभवत् तदा ।
पाण्डुरैः सलिलोत्पीडैः कीर्यमाणैः सहस्रधा ॥ १.४३.२२ ॥
ครั้งนั้นท้องฟ้าก็ราวกับเต็มไปด้วยสายฟ้าที่แตกกระจาย เพราะมวลน้ำสีขาวที่ถาโถมและกระจายออกเป็นพันสาย
1.43.23
शारदाभ्रैरिवाकीर्णं गगनं हंससम्प्लवैः ।
क्वचिद् द्रुततरं याति कुटिलं क्वचिदायतम् ॥ १.४३.२३ ॥
ท้องฟ้าดูราวกับถูกหว่านด้วยเมฆฤดูใบไม้ร่วงและฝูงหงส์ บางคราไหลเชี่ยวเร็วยิ่ง บางคราคดเคี้ยว และบางคราก็กว้างแผ่ออก
1.43.24
विनतं क्वचिदुद्भूतं क्वचिद् याति शनैः शनैः ।
सलिलेनैव सलिलं क्वचिदभ्याहतं पुनः ॥ १.४३.२४ ॥
บางคราโค้งลง บางคราพุ่งขึ้น บางคราไหลช้า ๆ อย่างแผ่วเบา และบางคราน้ำที่กระทบน้ำก็ถูกกระทบซ้ำอีก
1.43.25
मुहुरूर्ध्वपथं गत्वा पपात वसुधां पुनः ।
तच्छङ्करशिरोभ्रष्टं भ्रष्टं भूमितले पुनः ॥ १.४३.२५ ॥
ขึ้นไปตามทางเบื้องบนซ้ำแล้วซ้ำอีก แล้วก็ตกลงสู่แผ่นดินอีกครั้ง น้ำนั้นหลุดจากพระเศียรของพระศังกร แล้วตกลงบนพื้นผิวของแผ่นดินอีกครั้ง
1.43.26
व्यरोचत तदा तोयं निर्मलं गतकल्मषम् ।
तत्रर्षिगणगन्धर्वा वसुधातलवासिनः ॥ १.४३.२६ ॥
ครั้งนั้นน้ำนั้นส่องแสงงดงาม บริสุทธิ์และปราศจากมลทิน ที่นั่นมีหมู่ฤๅษีและคันธรรพ์ที่อาศัยอยู่บนพื้นผิวของแผ่นดิน
1.43.27
भवाङ्गपतितं तोयं पवित्रमिति पस्पृशुः ।
शापात् प्रपतिता ये च गगनाद् वसुधातलम् ॥ १.४३.२७ ॥
ผู้คนจากที่นั้นต่างแตะต้องน้ำที่ตกลงมาจากพระกายของพระภวะ ด้วยเห็นว่าเป็นของศักดิ์สิทธิ์ และผู้ที่ตกลงมาจากท้องฟ้าสู่พื้นแผ่นดินเพราะคำสาปก็แตะต้องน้ำนั้นเช่นกัน
1.43.28
कृत्वा तत्राभिषेकं ते बभूवुर्गतकल्मषाः ।
धूपपापाः पुनस्तेन तोयेनाथ शुभान्विताः ॥ १.४३.२८ ॥
เมื่ออาบน้ำที่นั่นแล้ว พวกเขาก็พ้นจากบาป และด้วยน้ำนั้นที่ชำระบาปของพวกเขาให้หมดไป พวกเขาก็ได้รับความเป็นมงคล
1.43.29
पुनराकाशमाविश्य स्वाँल्लोकान् प्रतिपेदिरे ।
मुमुदे मुदितो लोकस्तेन तोयेन भास्वता ॥ १.४३.२९ ॥
กลับขึ้นสู่ท้องฟ้าอีกครั้งแล้ว พวกเขาก็กลับไปยังโลกของตน และโลกนั้นเมื่อเปรมปรีดิ์ ก็ชื่นชมยินดีในน้ำอันเรืองแสงนั้น
1.43.30
कृताभिषेको गङ्गायां बभूव गतकल्मषः ।
भगीरथो हि राजर्षिर्दिव्यं स्यन्दनमास्थितः ॥ १.४३.३० ॥
พระราชฤๅษีภคีรถ เมื่ออาบน้ำในแม่น้ำคงคาแล้วและพ้นจากบาป ก็ทรงขึ้นสู่รถทิพย์
1.43.31
प्रायादग्रे महाराजास्तं गङ्गा पृष्ठतोऽन्वगात् ।
देवाः सर्षिगणाः सर्वे दैत्यदानवराक्षसाः ॥ १.४३.३१ ॥
มหาราชเสด็จไปข้างหน้า และแม่น้ำคงคาก็ติดตามไปข้างหลังพระองค์ เหล่าเทพ หมู่ฤๅษี และไทตยะ ทานพ และรากษส ทั้งหมดต่างติดตามไป
1.43.32
गन्धर्वयक्षप्रवराः सकिन्नरमहोरगाः ।
सर्वाश्चाप्सरसो राम भगीरथरथानुगाः ॥ १.४३.३२ ॥
ข้าแต่พระราม เหล่าคันธรรพ์และยักษ์ผู้ประเสริฐ พร้อมด้วยกินนรและนาคาใหญ่ และอัปสรทั้งหมด ต่างติดตามไปตามรอยรถของพระภคีรถ
1.43.33
गङ्गामन्वगमन् प्रीताः सर्वे जलचराश्च ये ।
यतो भगीरथो राजा ततो गङ्गा यशस्विनी ॥ १.४३.३३ ॥
สัตว์น้ำทั้งหมดที่อาศัยอยู่ในน้ำ ต่างเปรมปรีดิ์ และได้ติดตามแม่น้ำคงคาไป เพราะเป็นเพราะพระราชาภคีรถที่แม่น้ำคงคาอันรุ่งโรจน์จึงได้มา
1.43.34
जगाम सरितां श्रेष्ठा सर्वपापप्रणाशिनी ।
ततो हि यजमानस्य जह्नोरद्भुतकर्मणः ॥ १.४३.३४ ॥
แม่น้ำคงคา ผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาแม่น้ำ ผู้ขจัดบาปทั้งปวง ก็เสด็จต่อไป จากนั้นได้ไปยังพิธียัญของพระชาหนุผู้กระทำการอัศจรรย์
1.43.35
गङ्गा सम्प्लावयामास यज्ञवाटं महत्मनः ।
तस्यावलेपनं ज्ञात्वा क्रुद्धो जह्नुश्च राघव ॥ १.४३.३५ ॥
แม่น้ำคงคาได้ท่วมบริเวณพิธียัญของผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ข้าแต่พระราฆวะ เมื่อพระชาหนุทรงทราบถึงการล้นทะลักนั้น ก็ทรงกริ้ว
1.43.36
अपिबत् तु जलं सर्वं गङ्गयाः परमाद्भुतम् ।
ततो देवाः सगन्घर्वा ऋषयश्च सुविस्मिताः ॥ १.४३.३६ ॥
พระองค์ทรงดื่มน้ำคงคาทั้งหมดนั้น ซึ่งเป็นน้ำที่น่าอัศจรรย์ยิ่ง ครั้งนั้นเหล่าเทพพร้อมด้วยคันธรรพ์และฤๅษีต่างตกตะลึงยิ่งนัก
1.43.37
पूजयन्ति महात्मानं जह्नुं पुरुषसत्तमम् ।
गङ्गां चापि नयन्ति स्म दुहितृत्वे महात्मनः ॥ १.४३.३७ ॥
พวกเขาถวายเกียรติแด่พระชาหนุผู้ยิ่งใหญ่ บุรุษผู้ประเสริฐที่สุด และยังนำแม่น้ำคงคามาให้เป็นธิดาของผู้ยิ่งใหญ่นั้นด้วย
1.43.38
ततस्तुष्टो महातेजाः श्रोत्राभ्यामसृजत् प्रभुः ।
तस्माज्जह्नुसुता गङ्गा प्रोच्यते जाह्नवीति च ॥ १.४३.३८ ॥
จากนั้นพระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงพระเดชานุภาพยิ่งใหญ่ ทรงพอพระทัย จึงทรงให้แม่น้ำคงคาไหลออกมาจากพระกรรณทั้งสอง ด้วยเหตุนั้น แม่น้ำคงคาผู้เป็นธิดาของพระชาหนุจึงถูกเรียกว่าชาหนวี
1.43.39
जगाम च पुनर्गङ्गा भगीरथरथानुगा ।
सागरं चापि सम्प्रप्ता सा सरित्प्रवरा तदा ॥ १.४३.३९ ॥
แม่น้ำคงคาเสด็จต่อไปอีก ติดตามรถของพระภคีรถ และครั้งนั้นแม่น้ำอันประเสริฐยิ่งก็ไปถึงมหาสมุทร
1.43.40
रसातलमुपागच्छत् सिद्ध्यर्थं तस्य कर्मणः ।
भगीरथोऽपि राजार्षिर्गङ्गामादाय यत्नतः ॥ १.४३.४० ॥
เพื่อให้การกระทำนั้นสำเร็จ แม่น้ำคงคาจึงได้ลงไปสู่โลกใต้พิภพ และพระราชฤๅษีภคีรถก็ทรงนำแม่น้ำคงคาไปด้วยความระมัดระวัง แล้วเสด็จไปที่นั่นด้วยเช่นกัน
1.43.41
पितमहान् भस्मकृतानपश्यद् गतचेतनः ।
अथ तद्भस्मनां राशिं गङ्गासलिलमुत्तमम् ।
प्लावयत् पूतपाप्मानः स्वर्गं प्राप्ता रघूत्तम ॥ १.४३.४१ ॥
ภคีรถเห็นบรรพบุรุษของตนกลายเป็นเถ้าถ่าน จึงสลบไปโดยไม่รู้สึกตัว ต่อมาน้ำอันประเสริฐของคงคาได้ไหลท่วมกองเถ้าถ่านนั้น ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งวงศ์รฆุ บาปของบรรพบุรุษเหล่านั้นก็ถูกชะล้างไป และพวกท่านได้ขึ้นสู่สวรรค์