വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 1.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.43.1
देवदेवे गते तस्मिन् सोऽङ्गुष्ठाग्रनिपीडिताम् ।
कृत्वा वसुमतीं राम वत्सरं समुपासत ॥ १.४३.१ ॥
രാമാ, ദേവദേവൻ പോയ ശേഷം, അവൻ കാലിന്റെ പെരുവിരലിന്റെ അഗ്രംകൊണ്ട് അമർത്തി ഭൂമിയെ ഉറപ്പിച്ച് ഒരു വർഷം തപസ്സ് ചെയ്തു.
1.43.2
अथ संवत्सरे पूर्णे सर्वलोकनमस्कृतः ।
उमापतिः पशुपती राजानमिदमब्रवीत् ॥ १.४३.२ ॥
പിന്നെ ഒരു സംവത്സരം തികഞ്ഞപ്പോൾ, സർവലോകങ്ങളാലും നമസ്കരിക്കപ്പെടുന്ന ഉമാപതിയായ പശുപതി രാജാവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
1.43.3
प्रीतस्तेऽहं नरश्रेष्ठ करिष्यामि तव प्रियम् ।
शिरसा धारयिष्यामि शैलराजसुतामहम् ॥ १.४३.३ ॥
നരശ്രേഷ്ഠാ, ഞാൻ നിന്നിൽ പ്രീതനായിരിക്കുന്നു; നിനക്ക് പ്രിയമുള്ളത് ഞാൻ ചെയ്യും. പർവതരാജപുത്രിയെ ഞാൻ എന്റെ ശിരസ്സിൽ ധരിക്കും.
1.43.4
ततो हैमवती ज्येष्ठा सर्वलोकनमस्कृता ।
तदा सातिमहद्रूपं कृत्वा वेगं च दुःसहम् ॥ १.४३.४ ॥
അപ്പോൾ സർവലോകങ്ങളാലും നമസ്കരിക്കപ്പെടുന്ന ഹിമവാന്റെ മൂത്ത പുത്രി (ഗംഗ) അതിമഹത്തായ രൂപം ധരിച്ചു; അവളുടെ വേഗവും അസഹനീയമായി.
1.43.5
आकाशादपतद् राम शिवे शिवशिरस्युत ।
अचिन्तयच्च सा देवी गङ्गा परमदुर्धरा ॥ १.४३.५ ॥
രാമാ, അവൾ ആകാശത്തുനിന്ന് ശിവന്റെ ശിരസ്സിൽ വീണു. അതിദുർദ്ധർഷയായ ആ ദേവി ഗംഗ ചിന്തിച്ചു.
1.43.6
विशाम्यहं हि पातालं स्त्रोतसा गृह्य शङ्करम् ।
तस्यावलेपनं ज्ञात्वा क्रुद्धस्तु भगवान् हरः ॥ १.४३.६ ॥
'ഞാൻ ശങ്കരനെ പ്രവാഹംകൊണ്ട് പിടിച്ച് പാതാളത്തിൽ പ്രവേശിക്കും' എന്ന് അവൾ ചിന്തിച്ചു. അവളുടെ ആ അഹങ്കാരം അറിഞ്ഞ് ഭഗവാൻ ഹരൻ കോപിച്ചു.
1.43.7
तिरोभावयितुं बुद्धिं चक्रे त्रिनयनस्तदा ।
सा तस्मिन् पतिता पुण्या पुण्ये रुद्रस्य मूर्धनि ॥ १.४३.७ ॥
അപ്പോൾ മുക്കണ്ണൻ അവളെ മറച്ചുവെക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. ആ പുണ്യനദി രുദ്രന്റെ പുണ്യശിരസ്സിൽ വീണു.
1.43.8
हिमवत्प्रतिमे राम जटामण्डलगह्वरे ।
सा कथंचिन्महीं गन्तुं नाशक्नोद् यत्नमास्थिता ॥ १.४३.८ ॥
രാമാ, ഹിമാലയസദൃശമായ ആ ജടാസമൂഹത്തിന്റെ ഗുഹയിൽ അവൾ എങ്ങനെയോ ഭൂമിയിലേക്ക് പോകാൻ ശ്രമിച്ചിട്ടും കഴിഞ്ഞില്ല.
1.43.9
नैव सा निर्गमं लेभे जटामण्डलमन्ततः ।
तत्रैवाबभ्रमद् देवी संवत्सरगणान् बहून् ॥ १.४३.९ ॥
ജടാസമൂഹത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുകടക്കാനുള്ള വഴി അവൾക്ക് ലഭിച്ചില്ല; ആ ദേവി അവിടെത്തന്നെ പല വർഷങ്ങളോളം അലഞ്ഞു.
1.43.10
तामपश्यत् पुनस्तत्र तपः परममास्थितः ।
स तेन तोषितश्चासीदत्यन्तं रघुनन्दन ॥ १.४३.१० ॥
അവളെ അവിടെ വീണ്ടും കണ്ടപ്പോൾ, പരമതപസ്സിലിരുന്ന അവൻ അതിൽ അത്യന്തം സന്തുഷ്ടനായി, ഓ രഘുനന്ദനാ.
1.43.11
विससर्ज ततो गङ्गां हरो बिन्दुसरः प्रति ।
तस्यां विसृज्यमानायां सप्त स्रोतांसि जज्ञिरे ॥ १.४३.११ ॥
അപ്പോൾ ഹരൻ ഗംഗയെ ബിന്ദുസരസ്സിലേക്ക് വിട്ടയച്ചു. അവൾ വിടപ്പെടുമ്പോൾ ഏഴ് ധാരകൾ ഉണ്ടായി.
1.43.12
ह्लादिनी पावनी चैव नलिनी च तथैव च ।
तिस्रः प्राचीं दिशं जग्मुर्गङ्गाः शिवजलाः शुभाः ॥ १.४३.१२ ॥
ഹ്ലാദിനി, പാവനി, നളിനി എന്നീ മൂന്ന് ഗംഗകൾ ശിവമംഗളജലത്തോടെ കിഴക്കോട്ടുപോയി.
1.43.13
सुचक्षुश्चैव सीता च सिन्धुश्चैव महानदी ।
तिस्रश्चैता दिशं जग्मुः प्रतीचीं तु दिशं शुभाः ॥ १.४३.१३ ॥
സുചക്ഷു, സീത, മഹാനദിയായ സിന്ധു എന്നീ മൂന്നു ശുഭനദികൾ പടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിലേക്ക് പോയി.
1.43.14
सप्तमी चान्वगात् तासां भगीरथरथं तदा ।
भगीरथोऽपि राजर्षिर्दिव्यं स्यंदनमास्थितः ॥ १.४३.१४ ॥
ഏഴാമത്തെ നദി അവയെ പിന്തുടർന്ന് ഭഗീരഥന്റെ രഥത്തെ അനുഗമിച്ചു. അപ്പോൾ രാജർഷി ഭഗീരഥനും ദിവ്യരഥത്തിൽ കയറിയിരുന്നു.
1.43.15
प्रायादग्रे महातेजा गङ्गा तं चाप्यनुव्रजत् ।
गगनाच्छङ्करशिरस्ततो धरणिमागता ॥ १.४३.१५ ॥
മഹാതേജസ്വിയായ ഭഗീരഥൻ മുന്നിൽ നടന്നു; ഗംഗയും അവനെ പിന്തുടർന്നു. ആകാശത്തുനിന്ന് ശങ്കരന്റെ ശിരസ്സിലൂടെ അവൾ ഭൂമിയിലെത്തി.
1.43.16
असर्पत जलं तत्र तीव्रशब्दपुरस्कृतम् ।
मत्स्यकच्छपसङ्घैश्च शिंशुमारगणैस्तथा ॥ १.४३.१६ ॥
അവിടെ വെള്ളം കഠിനമായ ശബ്ദത്തോടെ മുന്നോട്ടൊഴുകി — മീനുകളുടെയും ആമകളുടെയും കൂട്ടങ്ങളോടും ശിംശുമാരങ്ങളുടെ സംഘങ്ങളോടും കൂടി.
1.43.17
पतद्भिः पतितैश्चैव व्यरोचत वसुंधरा ।
ततो देवर्षिगन्धर्वा यक्षसिद्धगणास्तथा ॥ १.४३.१७ ॥
വീണുകൊണ്ടിരുന്നവയും വീണുകിടന്നവയുമായ (ജീവികളാൽ) ഭൂമി ശോഭിച്ചു. അപ്പോൾ ദേവർഷിമാരും ഗന്ധർവന്മാരും യക്ഷന്മാരും സിദ്ധഗണങ്ങളും അവിടെ വന്നു.
1.43.18
व्यलोकयन्त ते तत्र गगनाद् गां गतां तदा ।
विमानैर्नगराकारैर्हयैर्गजवरैस्तदा ॥ १.४३.१८ ॥
അവർ അവിടെ ആകാശത്തുനിന്ന് ഭൂമിയിലേക്ക് ഇറങ്ങിയ അവളെ വീക്ഷിച്ചു — നഗരാകൃതിയിലുള്ള വിമാനങ്ങളിലും കുതിരകളിലും ശ്രേഷ്ഠമായ ആനകളിലും ഇരുന്ന്.
1.43.19
पारिप्लवगताश्चापि देवतास्तत्र विष्ठिताः ।
तदद्भुतमिमं लोके गङ्गावतरमुत्तमम् ॥ १.४३.१९ ॥
അവിടെ ആകാശമാർഗ്ഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ദേവന്മാരും നിലകൊണ്ടിരുന്നു; ലോകത്തിൽ ഗംഗയുടെ ഈ ഉത്തമമായ അവതരണം അദ്ഭുതകരമായിരുന്നു.
1.43.20
दिदृक्षवो देवगणाः समीयुरमितौजसः ।
सम्पतद्भिः सुरगणैस्तेषां चाभरणौजसा ॥ १.४३.२० ॥
കാണുവാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ അമിതതേജസ്സുള്ള ദേവഗണങ്ങൾ ഒത്തുചേർന്നു; ഇറങ്ങിവരുന്ന സുരഗണങ്ങളുടെ ആഭരണങ്ങളുടെ തേജസ്സിനാൽ (ആകാശം നിറഞ്ഞു).
1.43.21
शतादित्यमिवाभाति गगनं गततोयदम् ।
शिंशुमारोरगगणैर्मीनैरपि च चञ्चलैः ॥ १.४३.२१ ॥
മേഘമില്ലാത്ത ആകാശം നൂറു സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു; ശിംശുമാരങ്ങളും സർപ്പഗണങ്ങളും ചഞ്ചലമായ മത്സ്യങ്ങളും (അതിനെ അലങ്കരിച്ചു).
1.43.22
विद्युद्भिरिव विक्षिप्तैराकाशमभवत् तदा ।
पाण्डुरैः सलिलोत्पीडैः कीर्यमाणैः सहस्रधा ॥ १.४३.२२ ॥
അപ്പോൾ ആകാശം ചിതറിയ മിന്നലുകളാൽ നിറഞ്ഞതുപോലെയായി; ആയിരം വിധത്തിൽ ചിതറുന്ന വെൺനീരിന്റെ പ്രവാഹസമ്മർദ്ദത്താൽ (അത് തിളങ്ങി).
1.43.23
शारदाभ्रैरिवाकीर्णं गगनं हंससम्प्लवैः ।
क्वचिद् द्रुततरं याति कुटिलं क्वचिदायतम् ॥ १.४३.२३ ॥
ആകാശം ശരത്കാലമേഘങ്ങളാലും അരയന്നക്കൂട്ടങ്ങളാലും നിറഞ്ഞതുപോലെ ആയിരുന്നു; ചിലപ്പോൾ അതിവേഗത്തിലും ചിലപ്പോൾ വളഞ്ഞും ചിലപ്പോൾ വിശാലമായും അത് ഒഴുകി.
1.43.24
विनतं क्वचिदुद्भूतं क्वचिद् याति शनैः शनैः ।
सलिलेनैव सलिलं क्वचिदभ्याहतं पुनः ॥ १.४३.२४ ॥
ചിലപ്പോൾ അത് താഴ്ന്നും ചിലപ്പോൾ ഉയർന്നും ചിലപ്പോൾ മെല്ലെ മെല്ലെയും ഒഴുകുന്നു; ചിലപ്പോൾ വെള്ളം വെള്ളത്തിൽത്തന്നെ തട്ടി വീണ്ടും (ഉയരുന്നു).
1.43.25
मुहुरूर्ध्वपथं गत्वा पपात वसुधां पुनः ।
तच्छङ्करशिरोभ्रष्टं भ्रष्टं भूमितले पुनः ॥ १.४३.२५ ॥
വീണ്ടും വീണ്ടും മുകളിലെ വഴിയിലൂടെ പോയി അത് വീണ്ടും ഭൂമിയിൽ വീണു. ശങ്കരന്റെ ശിരസ്സിൽ നിന്ന് വീണ ആ ജലം വീണ്ടും ഭൂതലത്തിൽ വീണു.
1.43.26
व्यरोचत तदा तोयं निर्मलं गतकल्मषम् ।
तत्रर्षिगणगन्धर्वा वसुधातलवासिनः ॥ १.४३.२६ ॥
അപ്പോൾ ആ ജലം നിർമ്മലമായി, പാപമകന്നതായി തിളങ്ങി. അവിടെ ഭൂതലവാസികളായ ഋഷിഗണങ്ങളും ഗന്ധർവന്മാരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
1.43.27
भवाङ्गपतितं तोयं पवित्रमिति पस्पृशुः ।
शापात् प्रपतिता ये च गगनाद् वसुधातलम् ॥ १.४३.२७ ॥
ഭവന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് വീണ ആ ജലത്തെ 'പവിത്രം' എന്ന് അവർ തൊട്ടു. ശാപത്താൽ ആകാശത്തുനിന്ന് ഭൂതലത്തിൽ വീണവരും (തൊട്ടു).
1.43.28
कृत्वा तत्राभिषेकं ते बभूवुर्गतकल्मषाः ।
धूपपापाः पुनस्तेन तोयेनाथ शुभान्विताः ॥ १.४३.२८ ॥
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് അവർ പാപരഹിതരായി. പിന്നെ ആ ജലത്താൽ പാപങ്ങൾ കഴുകിക്കളഞ്ഞ് ശുഭസമേതരായി.
1.43.29
पुनराकाशमाविश्य स्वाँल्लोकान् प्रतिपेदिरे ।
मुमुदे मुदितो लोकस्तेन तोयेन भास्वता ॥ १.४३.२९ ॥
വീണ്ടും ആകാശത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് അവർ തങ്ങളുടെ ലോകങ്ങളിൽ എത്തി. ആ തേജസ്സുള്ള ജലത്താൽ സന്തുഷ്ടമായ ലോകം ആനന്ദിച്ചു.
1.43.30
कृताभिषेको गङ्गायां बभूव गतकल्मषः ।
भगीरथो हि राजर्षिर्दिव्यं स्यन्दनमास्थितः ॥ १.४३.३० ॥
ഗംഗയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് പാപരഹിതനായ രാജർഷി ഭഗീരഥൻ ദിവ്യമായ രഥത്തിൽ കയറി.
1.43.31
प्रायादग्रे महाराजास्तं गङ्गा पृष्ठतोऽन्वगात् ।
देवाः सर्षिगणाः सर्वे दैत्यदानवराक्षसाः ॥ १.४३.३१ ॥
മഹാരാജാവ് മുന്നിൽ നടന്നു; ഗംഗ അദ്ദേഹത്തെ പിന്തുടർന്നു. ദേവന്മാരും ഋഷിഗണങ്ങളും ദൈത്യരും ദാനവരും രാക്ഷസരും എല്ലാം അനുഗമിച്ചു.
1.43.32
गन्धर्वयक्षप्रवराः सकिन्नरमहोरगाः ।
सर्वाश्चाप्सरसो राम भगीरथरथानुगाः ॥ १.४३.३२ ॥
രാമാ! ശ്രേഷ്ഠരായ ഗന്ധർവന്മാരും യക്ഷന്മാരും കിന്നരന്മാരും മഹാനാഗങ്ങളും എല്ലാ അപ്സരസ്സുകളും ഭഗീരഥന്റെ രഥത്തെ പിന്തുടർന്നു.
1.43.33
गङ्गामन्वगमन् प्रीताः सर्वे जलचराश्च ये ।
यतो भगीरथो राजा ततो गङ्गा यशस्विनी ॥ १.४३.३३ ॥
സന്തോഷത്തോടെ ജലചരങ്ങളെല്ലാം ഗംഗയെ അനുഗമിച്ചു. രാജാവായ ഭഗീരഥൻ കാരണമാണ് യശസ്വിനിയായ ഗംഗ ഇവിടെ എത്തിയത്.
1.43.34
जगाम सरितां श्रेष्ठा सर्वपापप्रणाशिनी ।
ततो हि यजमानस्य जह्नोरद्भुतकर्मणः ॥ १.४३.३४ ॥
നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ, സർവപാപങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കുന്ന ഗംഗ മുന്നോട്ടു പോയി. അപ്പോൾ അത്ഭുതകർമ്മിയായ യജമാനൻ ജഹ്നുവിന്റെ...
1.43.35
गङ्गा सम्प्लावयामास यज्ञवाटं महत्मनः ।
तस्यावलेपनं ज्ञात्वा क्रुद्धो जह्नुश्च राघव ॥ १.४३.३५ ॥
ഗംഗ മഹാത്മാവിന്റെ യാഗശാല വെള്ളത്തിൽ മുക്കി. രാഘവാ! ആ കവിഞ്ഞൊഴുക്ക് അറിഞ്ഞ് ജഹ്നു കോപിച്ചു.
1.43.36
अपिबत् तु जलं सर्वं गङ्गयाः परमाद्भुतम् ।
ततो देवाः सगन्घर्वा ऋषयश्च सुविस्मिताः ॥ १.४३.३६ ॥
ഗംഗയുടെ ആ പരമാദ്ഭുതമായ ജലം മുഴുവൻ അദ്ദേഹം കുടിച്ചുതീർത്തു. അപ്പോൾ ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും ഋഷിമാരും അത്യന്തം വിസ്മയിച്ചു.
1.43.37
पूजयन्ति महात्मानं जह्नुं पुरुषसत्तमम् ।
गङ्गां चापि नयन्ति स्म दुहितृत्वे महात्मनः ॥ १.४३.३७ ॥
മഹാത്മാവായ ജഹ്നുവിനെയും പുരുഷോത്തമനെയും അവർ ആദരിച്ചു; ഗംഗയെയും ആ മഹാത്മാവിന്റെ പുത്രിയായി അവർ കൊണ്ടുപോയി.
1.43.38
ततस्तुष्टो महातेजाः श्रोत्राभ्यामसृजत् प्रभुः ।
तस्माज्जह्नुसुता गङ्गा प्रोच्यते जाह्नवीति च ॥ १.४३.३८ ॥
അനന്തരം മഹാതേജസ്വിയായ പ്രഭു സന്തുഷ്ടനായി തന്റെ ചെവികളിൽനിന്ന് (ഗംഗയെ) സൃഷ്ടിച്ചു; അതിനാൽ ജഹ്നുവിന്റെ പുത്രിയായ ഗംഗ 'ജാഹ്നവി' എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
1.43.39
जगाम च पुनर्गङ्गा भगीरथरथानुगा ।
सागरं चापि सम्प्रप्ता सा सरित्प्रवरा तदा ॥ १.४३.३९ ॥
ഗംഗ ഭഗീരഥന്റെ രഥത്തെ അനുഗമിച്ച് വീണ്ടും മുന്നോട്ടു പോയി; ആ നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായവൾ അപ്പോൾ സമുദ്രത്തിലെത്തി.
1.43.40
रसातलमुपागच्छत् सिद्ध्यर्थं तस्य कर्मणः ।
भगीरथोऽपि राजार्षिर्गङ्गामादाय यत्नतः ॥ १.४३.४० ॥
ആ കർമ്മത്തിന്റെ സിദ്ധിക്കായി ഗംഗ രസാതലത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങി; രാജർഷിയായ ഭഗീരഥനും ഗംഗയെ യത്നത്തോടെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി.
1.43.41
पितमहान् भस्मकृतानपश्यद् गतचेतनः ।
अथ तद्भस्मनां राशिं गङ्गासलिलमुत्तमम् ।
प्लावयत् पूतपाप्मानः स्वर्गं प्राप्ता रघूत्तम ॥ १.४३.४१ ॥
(ഭഗീരഥൻ) തന്റെ പിതാമഹന്മാർ ഭസ്മമായി കിടക്കുന്നത് കണ്ട് ബോധരഹിതനായി; പിന്നീട് ഗംഗയുടെ ഉത്തമജലം ആ ഭസ്മക്കൂമ്പാരത്തെ നനച്ചു; ഹേ രഘുശ്രേഷ്ഠാ, അവരുടെ പാപങ്ങൾ കഴുകപ്പെട്ട് അവർ സ്വർഗം പ്രാപിച്ചു.