ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 1.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.48.1
पृष्ट्वा तु कुशलं तत्र परस्परसमागमे।
कथान्ते सुमतिर्वाक्यं व्याजहार महामुनिम् ॥ १.४८.१ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಭೇಟಿಯಾದಾಗ ಕ್ಷೇಮ ವಿಚಾರಿಸಿ, ಮಾತಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮತಿ ಆ ಮಹಾಮುನಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಈ ಮಾತನ್ನಾಡಿದನು.
1.48.2
इमौ कुमारौ भद्रं ते देवतुल्यपराक्रमौ।
गजसिंहगती वीरौ शार्दूलवृषभोपमौ ॥ १.४८.२ ॥
ಈ ಇಬ್ಬರು ಕುಮಾರರಿಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ; ದೇವತೆಗಳ ಸಮಾನ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳು, ಆನೆ ಮತ್ತು ಸಿಂಹದ ನಡಿಗೆಯವರು, ವೀರರು, ಹುಲಿ ಮತ್ತು ಗೂಳಿಗೆ ಸಮಾನರು.
1.48.3
पद्मपत्रविशालाक्षौ खड्गतूणिधनुर्धरौ।
अश्विनाविव रूपेण समुपस्थितयौवनौ ॥ १.४८.३ ॥
ತಾವರೆ ಎಸಳಿನಂತೆ ವಿಶಾಲ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳವರು, ಕತ್ತಿ ತೂಣೀರ ಧನುಸ್ಸು ಧರಿಸಿದವರು, ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಶ್ವಿನಿ ದೇವತೆಗಳಂತೆ, ಯೌವನದಲ್ಲಿರುವವರು.
1.48.4
यदृच्छयैव गां प्राप्तौ देवलोकादिवामरौ।
कथं पद्भ्यामिह प्राप्तौ किमर्थं कस्य वा मुने ॥ १.४८.४ ॥
ದೇವಲೋಕದಿಂದ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದ ಅಮರರಂತೆ ಇದ್ದಾರೆ; ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಬಂದರು? ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ, ಅಥವಾ ಯಾರಿಗಾಗಿ? ಓ ಮುನಿ!
1.48.5
भूषयन्ताविमं देशं चन्द्रसूर्याविवाम्बरम्।
परस्परेण सदृशौ प्रमाणेङ्गितचेष्टितैः ॥ १.४८.५ ॥
ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಿರುವವರು, ಆಕಾಶವನ್ನು ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯರು ಅಲಂಕರಿಸುವಂತೆ; ಎತ್ತರ, ಸನ್ನೆ, ನಡೆಯಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಮಾನರು.
1.48.6
किमर्थं च नरश्रेष्ठौ सम्प्राप्तौ दुर्गमे पथि।
वरायुधधरौ वीरौ श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ १.४८.६ ॥
ನರಶ್ರೇಷ್ಠರು, ದುರ್ಗಮ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಈ ವೀರರು ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದರು? ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
1.48.7
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा यथावृत्तं न्यवेदयत्।
सिद्धाश्रमनिवासं च राक्षसानां वधं यथा।
विश्वामित्रवचः श्रुत्वा राजा परमविस्मितः ॥ १.४८.७ ॥
ಅವನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ನಡೆದದ್ದನ್ನು ಇದ್ದಂತೆಯೇ ರಾಜನು ತಿಳಿಸಿದನು — ಸಿದ್ಧಾಶ್ರಮದ ನಿವಾಸ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರ ವಧೆ. ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಬಹಳ ವಿಸ್ಮಿತನಾದನು.
1.48.8
अतिथी परमं प्राप्तौ पुत्रौ दशरथस्य तौ।
पूजयामास विधिवत् सत्कारार्हौ महाबलौ ॥ १.४८.८ ॥
ದಶರಥನ ಆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಪರಮ ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದರು. ಸತ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಾದ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳಾದ ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದನು.
1.48.9
ततः परमसत्कारं सुमतेः प्राप्य राघवौ।
उष्य तत्र निशामेकां जग्मतुर्मिथिलां ततः ॥ १.४८.९ ॥
ಆಮೇಲೆ ಸುಮತಿಯಿಂದ ಪರಮ ಸತ್ಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದ ಇಬ್ಬರು ರಾಘವರು ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ತಂಗಿ, ಅನಂತರ ಮಿಥಿಲೆಗೆ ಹೊರಟರು.
1.48.10
तां दृष्ट्वा मुनयः सर्वे जनकस्य पुरीं शुभाम्।
साधु साध्विति शंसन्तो मिथिलां समपूजयन् ॥ १.४८.१० ॥
ಜನಕನ ಆ ಸುಂದರ ನಗರವನ್ನು ನೋಡಿ ಎಲ್ಲ ಮುನಿಗಳೂ "ಸಾಧು, ಸಾಧು" ಎಂದು ಹೊಗಳುತ್ತಾ ಮಿಥಿಲೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೊಂಡಾಡಿದರು.
1.48.11
मिथिलोपवने तत्र आश्रमं दृश्य राघवः।
पुराणं निर्जनं रम्यं पप्रच्छ मुनिपुङ्गवम् ॥ १.४८.११ ॥
ಮಿಥಿಲೆಯ ಉಪವನದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಶ್ರಮವನ್ನು ನೋಡಿ, ಅದು ಪುರಾತನವೂ ನಿರ್ಜನವೂ ರಮಣೀಯವೂ ಆಗಿದ್ದುದರಿಂದ, ರಾಘವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
1.48.12
इदमाश्रमसंकाशं किं न्विदं मुनिवर्जितम्।
श्रोतुमिच्छामि भगवन् कस्यायं पूर्व आश्रमः ॥ १.४८.१२ ॥
ಇದು ಆಶ್ರಮದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಇದು ಮುನಿರಹಿತವಾಗಿರುವುದೇಕೆ? ಭಗವನ್! ಇದು ಹಿಂದೆ ಯಾರ ಆಶ್ರಮವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
1.48.13
तच्छ्रुत्वा राघवेणोक्तं वाक्यं वाक्यविशारदः।
प्रत्युवाच महातेजा विश्वामित्रो महामुनिः ॥ १.४८.१३ ॥
ರಾಘವನು ಹೇಳಿದ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ವಾಕ್ಚತುರನಾದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಮಹಾಮುನಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
1.48.14
हन्त ते कथयिष्यामि शृणु तत्त्वेन राघव।
यस्यैतदाश्रमपदं शप्तं कोपान्महात्मनः ॥ १.४८.१४ ॥
ಸರಿ, ನಿನಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಕೇಳು ರಾಘವ, ಈ ಆಶ್ರಮ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಯಾವ ಮಹಾತ್ಮನು ಕೋಪದಿಂದ ಶಪಿಸಿದನೆಂಬುದನ್ನು.
1.48.15
गौतमस्य नरश्रेष्ठ पूर्वमासीन्महात्मनः।
आश्रमो दिव्यसंकाशः सुरैरपि सुपूजितः ॥ १.४८.१५ ॥
ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಹಿಂದೆ ಇದು ಗೌತಮ ಮಹಾತ್ಮನ ಆಶ್ರಮವಾಗಿತ್ತು; ದಿವ್ಯದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ದೇವತೆಗಳಿಂದಲೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
1.48.16
स चात्र तप आतिष्ठदहल्यासहितः पुरा।
वर्षपूगान्यनेकानि राजपुत्र महायशः ॥ १.४८.१६ ॥
ಅವನು ಇಲ್ಲಿ ಅಹಲ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು; ರಾಜಪುತ್ರನೇ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯೇ, ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳು.
1.48.17
तस्यान्तरं विदित्वा च सहस्राक्षः शचीपतिः।
मुनिवेषधरो भूत्वा अहल्यामिदमब्रवीत् ॥ १.४८.१७ ॥
ಅವನು ಇಲ್ಲದ ಸಮಯವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷನೂ, ಶಚೀಪತಿಯೂ ಆದ ಇಂದ್ರನು ಮುನಿ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ಅಹಲ್ಯೆಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.48.18
ऋतुकालं प्रतीक्षन्ते नार्थिनः सुसमाहिते।
संगमं त्वहमिच्छामि त्वया सह सुमध्यमे ॥ १.४८.१८ ॥
ಓ ಸುಸಮಾಹಿತೆ, ಬಯಸುವವರು ಋತುಕಾಲವನ್ನು ಕಾಯುವುದಿಲ್ಲ; ಓ ಸುಮಧ್ಯಮೆ, ನಿನ್ನೊಡನೆ ಸಂಗಮವನ್ನು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
1.48.19
मुनिवेषं सहस्राक्षं विज्ञाय रघुनन्दन।
मतिं चकार दुर्मेधा देवराजकुतूहलात् ॥ १.४८.१९ ॥
ಓ ರಘುನಂದನ! ಮುನಿವೇಷದಲ್ಲಿದ್ದ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ದೇವರಾಜನನ್ನು ನೋಡುವ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯಾದ ಆಕೆ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದಳು.
1.48.20
अथाब्रवीत् सुरश्रेष्ठं कृतार्थेनान्तरात्मना।
कृतार्थास्मि सुरश्रेष्ठ गच्छ शीघ्रमितः प्रभो ॥ १.४८.२० ॥
ಆಗ ಕೃತಾರ್ಥಳಾದ ಆಕೆ ತೃಪ್ತ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು— "ಓ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠ! ನಾನು ಕೃತಾರ್ಥಳಾದೆ. ಪ್ರಭು, ಇಲ್ಲಿಂದ ಶೀಘ್ರ ಹೊರಡು."
1.48.21
आत्मानं मां च देवेश सर्वथा रक्ष गौतमात्।
इन्द्रस्तु प्रहसन् वाक्यमहल्यामिदमब्रवीत् ॥ १.४८.२१ ॥
(ಅಹಲ್ಯೆ ಹೇಳಿದಳು—) "ಓ ದೇವೇಶ! ನಿನ್ನನ್ನೂ ನನ್ನನ್ನೂ ಗೌತಮನಿಂದ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಿಕೋ." ಆಗ ಇಂದ್ರ ನಗುತ್ತಾ ಅಹಲ್ಯೆಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
1.48.22
सुश्रोणि परितुष्टोऽस्मि गमिष्यामि यथागतम्।
एवं संगम्य तु तदा निश्चक्रामोटजात् ततः ॥ १.४८.२२ ॥
(ಇಂದ್ರ ಹೇಳಿದನು—) "ಓ ಸುಶ್ರೋಣಿ! ನಾನು ಪೂರ್ಣ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ." ಹೀಗೆ ಕೂಡಿದ ನಂತರ ಅವನು ಆ ಆಶ್ರಮದ ಕುಟೀರದಿಂದ ಹೊರಬಂದನು.
1.48.23
स सम्भ्रमात् त्वरन् राम शङ्कितो गौतमं प्रति।
गौतमं स ददर्शाथ प्रविशन्तं महामुनिम् ॥ १.४८.२३ ॥
ಓ ರಾಮ! ಅವನು (ಇಂದ್ರ) ಗಾಬರಿಯಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ, ಭಯಭೀತನಾಗಿ ಗೌತಮನ ಕಡೆಗೆ ಹೋದನು. ಆಗ ಅವನು ಮಹಾಮುನಿ ಗೌತಮನು ಒಳಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು.
1.48.24
देवदानवदुर्धर्षं तपोबलसमन्वितम्।
तीर्थोदकपरिक्लिन्नं दीप्यमानमिवानलम् ॥ १.४८.२४ ॥
ದೇವ-ದಾನವರಿಗೂ ಎದುರಿಸಲಾಗದವರು, ತಪೋಬಲದಿಂದ ಕೂಡಿದವರು, ತೀರ್ಥೋದಕದಿಂದ ಒದ್ದೆಯಾದವರು, ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವವರು (ಗೌತಮ).
1.48.25
गृहीतसमिधं तत्र सकुशं मुनिपुंगवम्।
दृष्ट्वा सुरपतिस्त्रस्तो विषण्णवदनोऽभवत् ॥ १.४८.२५ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಸಮಿತ್ತು ಮತ್ತು ದರ್ಭೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಆ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ನೋಡಿ, ದೇವೇಂದ್ರನು ಭಯಗೊಂಡು ಮುಖ ಬಾಡಿದವನಾದನು.
1.48.26
अथ दृष्ट्वा सहस्राक्षं मुनिवेषधरं मुनिः।
दुर्वृत्तं वृत्तसम्पन्नो रोषाद् वचनमब्रवीत् ॥ १.४८.२६ ॥
ಆಗ ಮುನಿಯ ವೇಷ ಧರಿಸಿದ್ದ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷನನ್ನು ನೋಡಿ, ಸದಾಚಾರ ಸಂಪನ್ನನಾದ ಆ ಮುನಿ ಕೋಪದಿಂದ ದುಷ್ಟನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
1.48.27
मम रूपं समास्थाय कृतवानसि दुर्मते।
अकर्तव्यमिदं यस्माद् विफलस्त्वं भविष्यसि ॥ १.४८.२७ ॥
ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯೇ! ನೀನು ನನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಮಾಡಬಾರದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ನಿಷ್ಫಲನಾಗುವೆ.
1.48.28
गौतमेनैवमुक्तस्य सुरोषेण महात्मना।
पेततुर्वृषणौ भूमौ सहस्राक्षस्य तत्क्षणात् ॥ १.४८.२८ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ಗೌತಮನು ಹೀಗೆ ಅತಿಕೋಪದಿಂದ ಹೇಳಿದ ಕೂಡಲೇ, ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷನ ಎರಡು ವೃಷಣಗಳು ಆ ಕ್ಷಣವೇ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದವು.
1.48.29
तथा शप्त्वा च वै शक्रं भार्यामपि च शप्तवान्।
इह वर्षसहस्राणि बहूनि निवसिष्यसि ॥ १.४८.२९ ॥
ಹೀಗೆ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಶಪಿಸಿ, ಅವನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನೂ ಶಪಿಸಿದನು: 'ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಹಸ್ರ ವರ್ಷಗಳು ವಾಸಿಸುವೆ.'
1.48.30
वातभक्षा निराहारा तप्यन्ती भस्मशायिनी।
अदृश्या सर्वभूतानामाश्रमेऽस्मिन् वसिष्यसि ॥ १.४८.३० ॥
ಗಾಳಿಯನ್ನೇ ಆಹಾರವಾಗಿ ತಿನ್ನುತ್ತ, ಉಪವಾಸವಿದ್ದು, ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತ, ಬೂದಿಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಕಾಣದವಳಾಗಿ ಈ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ನೀನು ವಾಸಿಸುವೆ.
1.48.31
यदा त्वेतद् वनं घोरं रामो दशरथात्मजः।
आगमिष्यति दुर्धर्षस्तदा पूता भविष्यसि ॥ १.४८.३१ ॥
ದಶರಥನ ಮಗ ರಾಮನು ಈ ಭಯಂಕರ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಆ ದುರ್ಧರ್ಷನು ಬಂದಾಗ ನೀನು ಪವಿತ್ರಳಾಗುವೆ.
1.48.32
तस्यातिथ्येन दुर्वृत्ते लोभमोहविवर्जिता।
मत्सकाशं मुदा युक्ता स्वं वपुर्धारयिष्यसि ॥ १.४८.३२ ॥
ದುರ್ವೃತ್ತೆಯೇ, ಅವನಿಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡುವುದರಿಂದ, ಲೋಭ-ಮೋಹ ರಹಿತಳಾಗಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ನಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುವೆ.
1.48.33
एवमुक्त्वा महातेजा गौतमो दुष्टचारिणीम्।
इममाश्रममुत्सृज्य सिद्धचारणसेविते।
हिमवच्छिखरे रम्ये तपस्तेपे महातपाः ॥ १.४८.३३ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಗೌತಮನು ಆ ದುರಾಚಾರಿಣಿಗೆ, ಸಿದ್ಧರು ಚಾರಣರು ಸೇವಿಸುವ ಈ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಹಿಮಾಲಯದ ರಮಣೀಯ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.