ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 1.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.48.1
पृष्ट्वा तु कुशलं तत्र परस्परसमागमे।
कथान्ते सुमतिर्वाक्यं व्याजहार महामुनिम् ॥ १.४८.१ ॥
ਉੱਥੇ ਆਪਸੀ ਮਿਲਣ ਉੱਤੇ ਕੁਸ਼ਲ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਮੁਨੀ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
1.48.2
इमौ कुमारौ भद्रं ते देवतुल्यपराक्रमौ।
गजसिंहगती वीरौ शार्दूलवृषभोपमौ ॥ १.४८.२ ॥
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਕੁਮਾਰ, ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕਰਮੀ, ਹਾਥੀ ਤੇ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੀ ਚਾਲ ਵਾਲੇ ਵੀਰ, ਬਾਘ ਤੇ ਬਲਦ ਵਰਗੇ।
1.48.3
पद्मपत्रविशालाक्षौ खड्गतूणिधनुर्धरौ।
अश्विनाविव रूपेण समुपस्थितयौवनौ ॥ १.४८.३ ॥
ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਤਲਵਾਰ, ਤਰਕਸ਼ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰਾਂ ਵਰਗੇ, ਜਵਾਨੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਏ।
1.48.4
यदृच्छयैव गां प्राप्तौ देवलोकादिवामरौ।
कथं पद्भ्यामिह प्राप्तौ किमर्थं कस्य वा मुने ॥ १.४८.४ ॥
ਦੇਵਲੋਕ ਤੋਂ ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਏ ਅਮਰਾਂ ਵਰਗੇ ਹਨ; ਪੈਦਲ ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੇ? ਕਿਸ ਕਾਰਨ, ਜਾਂ ਕਿਸ ਲਈ? ਹੇ ਮੁਨੀ!
1.48.5
भूषयन्ताविमं देशं चन्द्रसूर्याविवाम्बरम्।
परस्परेण सदृशौ प्रमाणेङ्गितचेष्टितैः ॥ १.४८.५ ॥
ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਸ਼ਿੰਗਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਚੰਦਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ; ਕੱਦ, ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਤੇ ਚਾਲ-ਢਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵਰਗੇ।
1.48.6
किमर्थं च नरश्रेष्ठौ सम्प्राप्तौ दुर्गमे पथि।
वरायुधधरौ वीरौ श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ १.४८.६ ॥
ਅਤੇ ਹੇ ਨਰਸ਼ਰੇਸ਼ਠ, ਔਖੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਉੱਤਮ ਹਥਿਆਰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਇਹ ਵੀਰ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਆਏ? ਮੈਂ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
1.48.7
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा यथावृत्तं न्यवेदयत्।
सिद्धाश्रमनिवासं च राक्षसानां वधं यथा।
विश्वामित्रवचः श्रुत्वा राजा परमविस्मितः ॥ १.४८.७ ॥
ਉਸ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਦਾ ਤਿਵੇਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ — ਸਿੱਧਾਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਵਧ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ।
1.48.8
अतिथी परमं प्राप्तौ पुत्रौ दशरथस्य तौ।
पूजयामास विधिवत् सत्कारार्हौ महाबलौ ॥ १.४८.८ ॥
ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਪਰਮ ਮਹਿਮਾਨ ਬਣ ਕੇ ਆਏ ਸਨ। ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਯੋਗ, ਮਹਾਬਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
1.48.9
ततः परमसत्कारं सुमतेः प्राप्य राघवौ।
उष्य तत्र निशामेकां जग्मतुर्मिथिलां ततः ॥ १.४८.९ ॥
ਫਿਰ ਸੁਮਤੀ ਤੋਂ ਪਰਮ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਾਘਵ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਠਹਿਰੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਿਥਿਲਾ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
1.48.10
तां दृष्ट्वा मुनयः सर्वे जनकस्य पुरीं शुभाम्।
साधु साध्विति शंसन्तो मिथिलां समपूजयन् ॥ १.४८.१० ॥
ਜਨਕ ਦੀ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀ "ਸਾਧੂ, ਸਾਧੂ" ਆਖਦੇ ਹੋਏ ਮਿਥਿਲਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
1.48.11
मिथिलोपवने तत्र आश्रमं दृश्य राघवः।
पुराणं निर्जनं रम्यं पप्रच्छ मुनिपुङ्गवम् ॥ १.४८.११ ॥
ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਉਪਵਨ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਪੁਰਾਣਾ, ਸੁੰਨਸਾਨ ਅਤੇ ਰਮਣੀਕ ਸੀ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
1.48.12
इदमाश्रमसंकाशं किं न्विदं मुनिवर्जितम्।
श्रोतुमिच्छामि भगवन् कस्यायं पूर्व आश्रमः ॥ १.४८.१२ ॥
ਇਹ ਆਸ਼ਰਮ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਇਹ ਮੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਹੇ ਭਗਵਾਨ! ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਸੀ।
1.48.13
तच्छ्रुत्वा राघवेणोक्तं वाक्यं वाक्यविशारदः।
प्रत्युवाच महातेजा विश्वामित्रो महामुनिः ॥ १.४८.१३ ॥
ਰਾਘਵ ਦੇ ਕਹੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੋਲਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਵਾਕ-ਕੁਸ਼ਲ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਮਹਾਮੁਨੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
1.48.14
हन्त ते कथयिष्यामि शृणु तत्त्वेन राघव।
यस्यैतदाश्रमपदं शप्तं कोपान्महात्मनः ॥ १.४८.१४ ॥
ਚੰਗਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਸੁਣ ਰਾਘਵ, ਇਹ ਆਸ਼ਰਮ-ਸਥਾਨ ਕਿਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਸਰਾਪਿਆ ਸੀ।
1.48.15
गौतमस्य नरश्रेष्ठ पूर्वमासीन्महात्मनः।
आश्रमो दिव्यसंकाशः सुरैरपि सुपूजितः ॥ १.४८.१५ ॥
ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਗੌਤਮ ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਸੀ; ਦਿਵ੍ਯ ਵਰਗਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਭਲੀ ਭਾਂਤ ਪੂਜਿਤ।
1.48.16
स चात्र तप आतिष्ठदहल्यासहितः पुरा।
वर्षपूगान्यनेकानि राजपुत्र महायशः ॥ १.४८.१६ ॥
ਉਹ ਇੱਥੇ ਅਹੱਲਿਆ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤਪ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਹੇ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ, ਅਨੇਕ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ।
1.48.17
तस्यान्तरं विदित्वा च सहस्राक्षः शचीपतिः।
मुनिवेषधरो भूत्वा अहल्यामिदमब्रवीत् ॥ १.४८.१७ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗ਼ੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਜਾਣ ਕੇ ਸਹਸ੍ਰਾਕਸ਼, ਸ਼ਚੀਪਤੀ ਇੰਦਰ ਨੇ ਮੁਨੀ ਦਾ ਵੇਸ ਧਾਰ ਕੇ ਅਹੱਲਿਆ ਨੂੰ ਇਹ ਆਖਿਆ।
1.48.18
ऋतुकालं प्रतीक्षन्ते नार्थिनः सुसमाहिते।
संगमं त्वहमिच्छामि त्वया सह सुमध्यमे ॥ १.४८.१८ ॥
ਹੇ ਸੁਸਮਾਹਿਤਾ, ਚਾਹਵਾਨ ਲੋਕ ਰੁੱਤ-ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਹੇ ਸੁਮੱਧਮਾ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
1.48.19
मुनिवेषं सहस्राक्षं विज्ञाय रघुनन्दन।
मतिं चकार दुर्मेधा देवराजकुतूहलात् ॥ १.४८.१९ ॥
ਹੇ ਰਘੁਨੰਦਨ! ਮੁਨੀ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਵੀ, ਦੇਵਰਾਜ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਨੇ ਮਨ ਬਣਾ ਲਿਆ।
1.48.20
अथाब्रवीत् सुरश्रेष्ठं कृतार्थेनान्तरात्मना।
कृतार्थास्मि सुरश्रेष्ठ गच्छ शीघ्रमितः प्रभो ॥ १.४८.२० ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਹੋਈ ਉਸ ਨੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਮਨ ਨਾਲ ਦੇਵਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਕਿਹਾ— "ਹੇ ਦੇਵਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੁਣ ਇੱਥੋਂ ਛੇਤੀ ਚਲੇ ਜਾਓ।"
1.48.21
आत्मानं मां च देवेश सर्वथा रक्ष गौतमात्।
इन्द्रस्तु प्रहसन् वाक्यमहल्यामिदमब्रवीत् ॥ १.४८.२१ ॥
(ਅਹਲਿਆ ਬੋਲੀ—) "ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼! ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਆਪ ਗੌਤਮ ਤੋਂ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚਾਅ ਕਰੋ।" ਤਦ ਇੰਦਰ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਅਹਲਿਆ ਨੂੰ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।
1.48.22
सुश्रोणि परितुष्टोऽस्मि गमिष्यामि यथागतम्।
एवं संगम्य तु तदा निश्चक्रामोटजात् ततः ॥ १.४८.२२ ॥
(ਇੰਦਰ ਬੋਲਿਆ—) "ਹੇ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣੀ! ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਾਂ; ਜਿਵੇਂ ਆਇਆ ਸੀ ਉਵੇਂ ਹੀ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹ ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਝੌਂਪੜੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
1.48.23
स सम्भ्रमात् त्वरन् राम शङ्कितो गौतमं प्रति।
गौतमं स ददर्शाथ प्रविशन्तं महामुनिम् ॥ १.४८.२३ ॥
ਹੇ ਰਾਮ! ਉਹ (ਇੰਦਰ) ਘਬਰਾਹਟ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ, ਸ਼ੰਕਿਤ ਹੋ ਕੇ ਗੌਤਮ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਮਹਾਮੁਨੀ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਵੇਖਿਆ।
1.48.24
देवदानवदुर्धर्षं तपोबलसमन्वितम्।
तीर्थोदकपरिक्लिन्नं दीप्यमानमिवानलम् ॥ १.४८.२४ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਰਧਰਸ਼, ਤਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤੀਰਥ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ (ਗੌਤਮ)।
1.48.25
गृहीतसमिधं तत्र सकुशं मुनिपुंगवम्।
दृष्ट्वा सुरपतिस्त्रस्तो विषण्णवदनोऽभवत् ॥ १.४८.२५ ॥
ਉੱਥੇ ਸਮਿਧਾ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ ਫੜੇ ਹੋਏ ਉਸ ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਵਰਾਜ ਇੰਦਰ ਡਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਮੁਖ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ।
1.48.26
अथ दृष्ट्वा सहस्राक्षं मुनिवेषधरं मुनिः।
दुर्वृत्तं वृत्तसम्पन्नो रोषाद् वचनमब्रवीत् ॥ १.४८.२६ ॥
ਫਿਰ ਮੁਨੀ ਵੇਸ਼ ਧਾਰੀ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਦਾਚਾਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
1.48.27
मम रूपं समास्थाय कृतवानसि दुर्मते।
अकर्तव्यमिदं यस्माद् विफलस्त्वं भविष्यसि ॥ १.४८.२७ ॥
ਹੇ ਦੁਰਮਤੀ! ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਹ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ; ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।
1.48.28
गौतमेनैवमुक्तस्य सुरोषेण महात्मना।
पेततुर्वृषणौ भूमौ सहस्राक्षस्य तत्क्षणात् ॥ १.४८.२८ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਗੌਤਮ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਖਦਿਆਂ ਹੀ, ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਉਸੇ ਪਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
1.48.29
तथा शप्त्वा च वै शक्रं भार्यामपि च शप्तवान्।
इह वर्षसहस्राणि बहूनि निवसिष्यसि ॥ १.४८.२९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ: 'ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਹੇਂਗੀ।'
1.48.30
वातभक्षा निराहारा तप्यन्ती भस्मशायिनी।
अदृश्या सर्वभूतानामाश्रमेऽस्मिन् वसिष्यसि ॥ १.४८.३० ॥
ਹਵਾ ਖਾ ਕੇ, ਨਿਰਾਹਾਰ ਰਹਿ ਕੇ, ਤਪ ਕਰਦੀ, ਸੁਆਹ ਉੱਤੇ ਸੌਂਦੀ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵਸੇਂਗੀ।
1.48.31
यदा त्वेतद् वनं घोरं रामो दशरथात्मजः।
आगमिष्यति दुर्धर्षस्तदा पूता भविष्यसि ॥ १.४८.३१ ॥
ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਜਦੋਂ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਬਣ ਵਿੱਚ ਆਵੇਗਾ, ਤਦੋਂ ਉਹ ਅਜੇਯ ਆਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗੀ।
1.48.32
तस्यातिथ्येन दुर्वृत्ते लोभमोहविवर्जिता।
मत्सकाशं मुदा युक्ता स्वं वपुर्धारयिष्यसि ॥ १.४८.३२ ॥
ਹੇ ਦੁਰਾਚਾਰਨੀ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾਨ-ਨਿਵਾਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਲੋਭ ਤੇ ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਸਰੀਰ ਧਾਰਨ ਕਰੇਂਗੀ।
1.48.33
एवमुक्त्वा महातेजा गौतमो दुष्टचारिणीम्।
इममाश्रममुत्सृज्य सिद्धचारणसेविते।
हिमवच्छिखरे रम्ये तपस्तेपे महातपाः ॥ १.४८.३३ ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਗੌਤਮ ਨੇ ਉਸ ਦੁਰਾਚਾਰਨੀ ਨੂੰ, ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਨਾਲ ਸੇਵਿਤ ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਮਹਾਨ ਤਪ ਕੀਤਾ।