వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 1.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.48.1
पृष्ट्वा तु कुशलं तत्र परस्परसमागमे।
कथान्ते सुमतिर्वाक्यं व्याजहार महामुनिम् ॥ १.४८.१ ॥
అక్కడ పరస్పర సమాగమంలో క్షేమం అడిగి, సంభాషణ ముగింపులో సుమతి ఆ మహాముని తో ఈ మాట చెప్పాడు.
1.48.2
इमौ कुमारौ भद्रं ते देवतुल्यपराक्रमौ।
गजसिंहगती वीरौ शार्दूलवृषभोपमौ ॥ १.४८.२ ॥
ఈ ఇద్దరు కుమారులకు మంగళం; దేవతల సమాన పరాక్రమం కలవారు, ఏనుగు సింహం నడక కలవారు, వీరులు, పులులు వృషభాల వంటివారు.
1.48.3
पद्मपत्रविशालाक्षौ खड्गतूणिधनुर्धरौ।
अश्विनाविव रूपेण समुपस्थितयौवनौ ॥ १.४८.३ ॥
పద్మదళాల వంటి విశాల నేత్రాలు కలవారు, ఖడ్గం తూణీరం ధనుస్సు ధరించినవారు, రూపంలో అశ్వినీదేవతలవంటివారు, యౌవనంలో ఉన్నవారు.
1.48.4
यदृच्छयैव गां प्राप्तौ देवलोकादिवामरौ।
कथं पद्भ्यामिह प्राप्तौ किमर्थं कस्य वा मुने ॥ १.४८.४ ॥
దేవలోకం నుండి యాదృచ్ఛికంగా భూమికి వచ్చిన అమరుల వలె ఉన్నారు; కాలినడకన ఇక్కడికి ఎలా వచ్చారు? ఏ ప్రయోజనం కోసం, లేదా ఎవరి కోసం? ఓ ముని!
1.48.5
भूषयन्ताविमं देशं चन्द्रसूर्याविवाम्बरम्।
परस्परेण सदृशौ प्रमाणेङ्गितचेष्टितैः ॥ १.४८.५ ॥
ఈ ప్రదేశాన్ని అలంకరిస్తున్నవారు, ఆకాశాన్ని చంద్రసూర్యులు అలంకరించినట్లు; కొలత, సైగలు, చేష్టలలో ఒకరికొకరు సమానులు.
1.48.6
किमर्थं च नरश्रेष्ठौ सम्प्राप्तौ दुर्गमे पथि।
वरायुधधरौ वीरौ श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ १.४८.६ ॥
నరశ్రేష్ఠులు, దుర్గమమైన మార్గంలో శ్రేష్ఠ ఆయుధాలు ధరించిన ఈ వీరులు ఎందుకు వచ్చారు? యథార్థంగా వినాలనుకుంటున్నాను.
1.48.7
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा यथावृत्तं न्यवेदयत्।
सिद्धाश्रमनिवासं च राक्षसानां वधं यथा।
विश्वामित्रवचः श्रुत्वा राजा परमविस्मितः ॥ १.४८.७ ॥
ఆయన ఆ మాటను విని, జరిగినదంతా రాజు నివేదించాడు — సిద్ధాశ్రమ నివాసాన్నీ రాక్షసుల వధనూ. విశ్వామిత్రుని మాటలు విని రాజు అత్యంత విస్మయం చెందాడు.
1.48.8
अतिथी परमं प्राप्तौ पुत्रौ दशरथस्य तौ।
पूजयामास विधिवत् सत्कारार्हौ महाबलौ ॥ १.४८.८ ॥
దశరథుని ఆ ఇద్దరు కుమారులు పరమ అతిథులుగా వచ్చారు. సత్కారార్హులైన, మహాబలవంతులైన ఆ ఇద్దరినీ విధిప్రకారం పూజించాడు.
1.48.9
ततः परमसत्कारं सुमतेः प्राप्य राघवौ।
उष्य तत्र निशामेकां जग्मतुर्मिथिलां ततः ॥ १.४८.९ ॥
తరువాత సుమతి నుండి పరమ సత్కారం పొందిన ఇద్దరు రాఘవులు అక్కడ ఒక రాత్రి గడిపి, ఆ తర్వాత మిథిలకు వెళ్లారు.
1.48.10
तां दृष्ट्वा मुनयः सर्वे जनकस्य पुरीं शुभाम्।
साधु साध्विति शंसन्तो मिथिलां समपूजयन् ॥ १.४८.१० ॥
జనకుని ఆ శుభకరమైన నగరాన్ని చూసి మునులందరూ "సాధు, సాధు" అని ప్రశంసిస్తూ మిథిలను పూర్తిగా కొనియాడారు.
1.48.11
मिथिलोपवने तत्र आश्रमं दृश्य राघवः।
पुराणं निर्जनं रम्यं पप्रच्छ मुनिपुङ्गवम् ॥ १.४८.११ ॥
మిథిల ఉపవనంలో అక్కడ ఒక ఆశ్రమాన్ని చూసి, అది పురాతనమైనదీ నిర్జనమైనదీ రమ్యమైనదీ అయినందున, రాఘవుడు శ్రేష్ఠ మునిని అడిగాడు.
1.48.12
इदमाश्रमसंकाशं किं न्विदं मुनिवर्जितम्।
श्रोतुमिच्छामि भगवन् कस्यायं पूर्व आश्रमः ॥ १.४८.१२ ॥
ఇది ఆశ్రమంలా కనిపిస్తోంది; మరి ఇది మునులు లేనిదిగా ఎందుకు ఉంది? భగవాన్! ఇది పూర్వం ఎవరి ఆశ్రమమో వినాలనుకుంటున్నాను.
1.48.13
तच्छ्रुत्वा राघवेणोक्तं वाक्यं वाक्यविशारदः।
प्रत्युवाच महातेजा विश्वामित्रो महामुनिः ॥ १.४८.१३ ॥
రాఘవుడు పలికిన ఆ మాటలు విని, వాక్చాతుర్యం కలిగిన మహాతేజస్వి మహాముని విశ్వామిత్రుడు ఇలా బదులిచ్చాడు.
1.48.14
हन्त ते कथयिष्यामि शृणु तत्त्वेन राघव।
यस्यैतदाश्रमपदं शप्तं कोपान्महात्मनः ॥ १.४८.१४ ॥
సరే, నీకు యథార్థంగా చెబుతాను; విను రాఘవా, ఈ ఆశ్రమ స్థలాన్ని ఏ మహాత్ముడు కోపంతో శపించాడో.
1.48.15
गौतमस्य नरश्रेष्ठ पूर्वमासीन्महात्मनः।
आश्रमो दिव्यसंकाशः सुरैरपि सुपूजितः ॥ १.४८.१५ ॥
నరశ్రేష్ఠుడా, పూర్వం ఇది గౌతమ మహాత్ముని ఆశ్రమంగా ఉండేది; దివ్యంగా ప్రకాశించేది, దేవతలచేత కూడా బాగా పూజింపబడినది.
1.48.16
स चात्र तप आतिष्ठदहल्यासहितः पुरा।
वर्षपूगान्यनेकानि राजपुत्र महायशः ॥ १.४८.१६ ॥
అతడు ఇక్కడ అహల్యతో కలిసి పూర్వం తపస్సు చేశాడు; రాజపుత్రా, మహాయశస్వీ, అనేక సంవత్సరాలు.
1.48.17
तस्यान्तरं विदित्वा च सहस्राक्षः शचीपतिः।
मुनिवेषधरो भूत्वा अहल्यामिदमब्रवीत् ॥ १.४८.१७ ॥
అతడు లేని సమయాన్ని తెలుసుకుని, సహస్రాక్షుడూ, శచీపతి అయిన ఇంద్రుడు, ముని వేషం ధరించి అహల్యతో ఇలా అన్నాడు.
1.48.18
ऋतुकालं प्रतीक्षन्ते नार्थिनः सुसमाहिते।
संगमं त्वहमिच्छामि त्वया सह सुमध्यमे ॥ १.४८.१८ ॥
ఓ సుసమాహితా, కోరిన వారు ఋతుకాలాన్ని నిరీక్షించరు; ఓ సుమధ్యమా, నిన్ను కూడాలని నేను కోరుతున్నాను.
1.48.19
मुनिवेषं सहस्राक्षं विज्ञाय रघुनन्दन।
मतिं चकार दुर्मेधा देवराजकुतूहलात् ॥ १.४८.१९ ॥
ఓ రఘునందనా! ముని వేషంలో ఉన్న సహస్రాక్షుడు ఇంద్రుడని తెలుసుకొని, దేవరాజును చూడాలనే కుతూహలంతో దుర్బుద్ధి (అహల్య) మనసు నిశ్చయించుకుంది.
1.48.20
अथाब्रवीत् सुरश्रेष्ठं कृतार्थेनान्तरात्मना।
कृतार्थास्मि सुरश्रेष्ठ गच्छ शीघ्रमितः प्रभो ॥ १.४८.२० ॥
అప్పుడు కృతార్థురాలైన ఆమె సంతృప్తమైన అంతరాత్మతో దేవశ్రేష్ఠునితో ఇలా అన్నది— "ఓ దేవశ్రేష్ఠా! నేను కృతార్థురాలనయ్యాను. ప్రభూ, ఇక్కడి నుండి వెంటనే వెళ్ళు."
1.48.21
आत्मानं मां च देवेश सर्वथा रक्ष गौतमात्।
इन्द्रस्तु प्रहसन् वाक्यमहल्यामिदमब्रवीत् ॥ १.४८.२१ ॥
(అహల్య అన్నది—) "ఓ దేవేశా! నిన్నూ నన్నూ గౌతముడి నుండి అన్ని విధాలా రక్షించుకో." అప్పుడు ఇంద్రుడు నవ్వుతూ అహల్యతో ఈ మాట అన్నాడు.
1.48.22
सुश्रोणि परितुष्टोऽस्मि गमिष्यामि यथागतम्।
एवं संगम्य तु तदा निश्चक्रामोटजात् ततः ॥ १.४८.२२ ॥
(ఇంద్రుడు అన్నాడు—) "ఓ సుశ్రోణీ! నేను పూర్తిగా సంతోషించాను; వచ్చిన మార్గంలోనే వెళ్తాను." ఈ విధంగా కలిసిన తర్వాత అతడు ఆ ఆశ్రమ కుటీరం నుండి బయటకు వెళ్లాడు.
1.48.23
स सम्भ्रमात् त्वरन् राम शङ्कितो गौतमं प्रति।
गौतमं स ददर्शाथ प्रविशन्तं महामुनिम् ॥ १.४८.२३ ॥
ఓ రామా! అతడు (ఇంద్రుడు) కంగారుతో త్వరగా, భయపడుతూ గౌతముడి వైపు వెళ్లాడు. అప్పుడతడు మహాముని గౌతముడు ప్రవేశిస్తుండటాన్ని చూశాడు.
1.48.24
देवदानवदुर्धर्षं तपोबलसमन्वितम्।
तीर्थोदकपरिक्लिन्नं दीप्यमानमिवानलम् ॥ १.४८.२४ ॥
దేవతలకు, దానవులకు కూడా ఎదుర్కోలేని వాడు, తపోబలంతో కూడినవాడు, తీర్థజలంలో తడిసినవాడు, అగ్నిలా ప్రకాశిస్తున్నవాడు (గౌతముడు).
1.48.25
गृहीतसमिधं तत्र सकुशं मुनिपुंगवम्।
दृष्ट्वा सुरपतिस्त्रस्तो विषण्णवदनोऽभवत् ॥ १.४८.२५ ॥
అక్కడ సమిధలు, దర్భలు పట్టుకున్న ఆ మునిశ్రేష్ఠుడిని చూసి, దేవతల రాజు ఇంద్రుడు భయపడి, ముఖం వాడిపోయినవాడయ్యాడు.
1.48.26
अथ दृष्ट्वा सहस्राक्षं मुनिवेषधरं मुनिः।
दुर्वृत्तं वृत्तसम्पन्नो रोषाद् वचनमब्रवीत् ॥ १.४८.२६ ॥
అప్పుడు ఆ ముని, ముని వేషంలో ఉన్న సహస్రాక్షుడైన ఇంద్రుడిని చూసి, సద్వర్తనుడై కోపంతో దుష్టునితో ఈ మాటలు పలికాడు.
1.48.27
मम रूपं समास्थाय कृतवानसि दुर्मते।
अकर्तव्यमिदं यस्माद् विफलस्त्वं भविष्यसि ॥ १.४८.२७ ॥
దుర్మతీ! నువ్వు నా రూపాన్ని ధరించి ఇది చేశావు; చేయకూడనిది కనుక నువ్వు ఫలహీనుడవు అవుతావు.
1.48.28
गौतमेनैवमुक्तस्य सुरोषेण महात्मना।
पेततुर्वृषणौ भूमौ सहस्राक्षस्य तत्क्षणात् ॥ १.४८.२८ ॥
మహాత్ముడైన గౌతముడు ఇలా అత్యంత కోపంతో పలకగానే, సహస్రాక్షుడి రెండు వృషణాలు ఆ క్షణంలోనే నేలపై పడ్డాయి.
1.48.29
तथा शप्त्वा च वै शक्रं भार्यामपि च शप्तवान्।
इह वर्षसहस्राणि बहूनि निवसिष्यसि ॥ १.४८.२९ ॥
ఈ విధంగా ఇంద్రుడిని శపించి, ఆయన తన భార్యను కూడా శపించాడు: 'నువ్వు ఇక్కడ అనేక వేల సంవత్సరాలు నివసిస్తావు.'
1.48.30
वातभक्षा निराहारा तप्यन्ती भस्मशायिनी।
अदृश्या सर्वभूतानामाश्रमेऽस्मिन् वसिष्यसि ॥ १.४८.३० ॥
గాలినే ఆహారంగా తీసుకొని, ఆహారం లేకుండా, తపస్సు చేస్తూ, బూడిదలో పడుకొని, సర్వ ప్రాణులకు కనిపించకుండా ఈ ఆశ్రమంలో నువ్వు నివసిస్తావు.
1.48.31
यदा त्वेतद् वनं घोरं रामो दशरथात्मजः।
आगमिष्यति दुर्धर्षस्तदा पूता भविष्यसि ॥ १.४८.३१ ॥
దశరథుని కుమారుడైన రాముడు ఈ భయంకరమైన అరణ్యానికి వచ్చినప్పుడు, ఆ అజేయుడు వచ్చినప్పుడు నీవు పవిత్రురాలవుతావు.
1.48.32
तस्यातिथ्येन दुर्वृत्ते लोभमोहविवर्जिता।
मत्सकाशं मुदा युक्ता स्वं वपुर्धारयिष्यसि ॥ १.४८.३२ ॥
దుర్వర్తనురాలా, అతనికి ఆతిథ్యమిచ్చిన ఫలముగా, లోభమోహములు విడిచి, సంతోషముతో నా సన్నిధికి వచ్చి నీ స్వరూపమును ధరిస్తావు.
1.48.33
एवमुक्त्वा महातेजा गौतमो दुष्टचारिणीम्।
इममाश्रममुत्सृज्य सिद्धचारणसेविते।
हिमवच्छिखरे रम्ये तपस्तेपे महातपाः ॥ १.४८.३३ ॥
ఇలా చెప్పి, మహాతేజస్వి అయిన గౌతముడు, సిద్ధులు చారణులు సేవించే ఈ ఆశ్రమాన్ని విడిచి, హిమాలయ శిఖరంపై రమ్యమైన చోట మహా తపస్సు చేశాడు.