ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 1.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.51.1
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा विश्वामित्रस्य धीमतः।
हृष्टरोमा महातेजाः शतानन्दो महातपाः ॥ १.५१.१ ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ମହାତପସ୍ୱୀ ଶତାନନ୍ଦଙ୍କର ରୋମ ହର୍ଷରେ ଠିଆ ହେଲା।
1.51.2
गौतमस्य सुतो ज्येष्ठस्तपसा द्योतितप्रभः।
रामसंदर्शनादेव परं विस्मयमागतः ॥ १.५१.२ ॥
ଗୌତମଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଶତାନନ୍ଦ, ତପସ୍ୟାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପ୍ରଭାବିଶିଷ୍ଟ, ରାମଙ୍କ ଦର୍ଶନରୁ ହିଁ ଅତ୍ୟଧିକ ବିସ୍ମୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
1.51.3
एतौ निषण्णौ सम्प्रेक्ष्य शतानन्दो नृपात्मजौ।
सुखासीनौ मुनिश्रेष्ठं विश्वामित्रमथाब्रवीत् ॥ १.५१.३ ॥
ସୁଖରେ ବସିଥିବା ସେହି ଦୁଇ ରାଜକୁମାରଙ୍କୁ ଦେଖି ଶତାନନ୍ଦ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.51.4
अपि ते मुनिशार्दूल मम माता यशस्विनी।
दर्शिता राजपुत्राय तपोदीर्घमुपागता ॥ १.५१.४ ॥
ହେ ମୁନିଶାର୍ଦୂଳ! ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟାରେ ଆସିଥିବା ମୋ ଯଶସ୍ୱିନୀ ମାତାଙ୍କୁ ସେହି ରାଜକୁମାରଙ୍କୁ ଦେଖାଇଛନ୍ତି କି?
1.51.5
अपि रामे महातेजा मम माता यशस्विनी।
वन्यैरुपाहरत् पूजां पूजार्हे सर्वदेहिनाम् ॥ १.५१.५ ॥
ସର୍ବପ୍ରାଣୀଙ୍କର ପୂଜନୀୟ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରାମଙ୍କୁ ମୋ ଯଶସ୍ୱିନୀ ମାତା ବନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପୂଜା କରିଥିଲେ କି?
1.51.6
अपि रामाय कथितं यद् वृत्तं तत् पुरातनम्।
मम मातुर्महातेजो देवेन दुरनुष्ठितम् ॥ १.५१.६ ॥
ହେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ! ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋ ମାତାଙ୍କ ପ୍ରତି ହୋଇଥିବା ସେହି ପୁରାତନ ଅନ୍ୟାୟର କଥା ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ କି?
1.51.7
अपि कौशिक भद्रं ते गुरुणा मम संगता।
मम माता मुनिश्रेष्ठ रामसंदर्शनादितः ॥ १.५१.७ ॥
ହେ କୌଶିକ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ମୋ ଗୁରୁଙ୍କ ସହିତ ମୋ ମାତା ମିଳିତ ହୋଇଛନ୍ତି କି? ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାମଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପରେ ଏଠାରୁ।
1.51.8
अपि मे गुरुणा रामः पूजितः कुशिकात्मज।
इहागतो महातेजाः पूजां प्राप्य महात्मनः ॥ १.५१.८ ॥
ହେ କୁଶିକପୁତ୍ର, ଏଠାକୁ ଆସିଥିବା ମହାତେଜସ୍ବୀ ରାମଙ୍କୁ ମୋ ଗୁରୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ କି? ମହାତ୍ମାଙ୍କ ସମ୍ମାନ ପାଇ।
1.51.9
अपि शान्तेन मनसा गुरुर्मे कुशिकात्मज।
इहागतेन रामेण पूजितेनाभिवादितः ॥ १.५१.९ ॥
ହେ କୁଶିକପୁତ୍ର, ଶାନ୍ତ ମନରେ ମୋ ଗୁରୁ ଏଠାକୁ ଆସିଥିବା ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ଓ ଅଭିବାଦିତ ହୋଇଛନ୍ତି କି?
1.51.10
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य विश्वामित्रो महामुनिः।
प्रत्युवाच शतानन्दं वाक्यज्ञो वाक्यकोविदम् ॥ १.५१.१० ॥
ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ବାକ୍ୟଜ୍ଞ ଓ ବାକ୍ୟକୁଶଳ ଶତାନନ୍ଦଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
1.51.11
नातिक्रान्तं मुनिश्रेष्ठ यत्कर्तव्यं कृतं मया।
संगता मुनिना पत्नी भार्गवेणेव रेणुका ॥ १.५१.११ ॥
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯାହା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଥିଲା ମୁଁ ତାହା କରିଛି, କିଛି ଲଙ୍ଘନ କରାଯାଇନାହିଁ। ଭାର୍ଗବଙ୍କ ସହିତ ରେଣୁକା ମିଳିତ ହେବା ପରି, ମୁନିଙ୍କ ସହିତ ପତ୍ନୀ ମିଳିତ ହେଲେ।
1.51.12
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य विश्वामित्रस्य धीमतः।
शतानन्दो महातेजा रामं वचनमब्रवीत् ॥ १.५१.१२ ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କର ସେହି କଥା ଶୁଣି ମହାତେଜସ୍ବୀ ଶତାନନ୍ଦ ରାମଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
1.51.13
स्वागतं ते नरश्रेष्ठ दिष्ट्या प्राप्तोऽसि राघव।
विश्वामित्रं पुरस्कृत्य महर्षिमपराजितम् ॥ १.५१.१३ ॥
ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାଘବ, ତୁମକୁ ସ୍ୱାଗତ। ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଅପରାଜିତ ମହର୍ଷି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ତୁମେ ଆସିଛ।
1.51.14
अचिन्त्यकर्मा तपसा ब्रह्मर्षिरमितप्रभः।
विश्वामित्रो महातेजा वेद्म्येनं परमां गतिम् ॥ १.५१.१४ ॥
ଅଚିନ୍ତ୍ୟ କର୍ମା, ତପସ୍ୟାରେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି, ଅମିତ ପ୍ରଭାବିଶିଷ୍ଟ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ମୁଁ ଜାଣେ; ସେ ପରମ ଗତି।
1.51.15
नास्ति धन्यतरो राम त्वत्तोऽन्यो भुवि कश्चन।
गोप्ता कुशिकपुत्रस्ते येन तप्तं महत्तपः ॥ १.५१.१५ ॥
ହେ ରାମ, ପୃଥିବୀରେ ତୁମଠାରୁ ଅଧିକ ଧନ୍ୟ ଆଉ କେହି ନାହାଁନ୍ତି; କୁଶିକଙ୍କ ପୁତ୍ର ତୁମର ରକ୍ଷକ, ଯିଏ ମହାତପସ୍ୟା କରିଛନ୍ତି।
1.51.16
श्रूयतां चाभिधास्यामि कौशिकस्य महात्मनः।
यथाबलं यथातत्त्वं तन्मे निगदतः शृणु ॥ १.५१.१६ ॥
ଶୁଣ, ମହାତ୍ମା କୌଶିକ (ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର)ଙ୍କ ବିଷୟରେ, ତାଙ୍କ ବଳ ଓ ତତ୍ତ୍ୱ ଅନୁସାରେ ମୁଁ କହିବି; ମୁଁ କହୁଥିବା ବେଳେ ଶୁଣ।
1.51.17
राजाऽऽसीदेष धर्मात्मा दीर्घकालमरिंदमः।
धर्मज्ञः कृतविद्यश्च प्रजानां च हिते रतः ॥ १.५१.१७ ॥
ଏହି ଧର୍ମାତ୍ମା ରାଜା ଦୀର୍ଘକାଳ ଥିଲେ; ଶତ୍ରୁ ଦମନକାରୀ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ବିଦ୍ୟାବାନ୍ ଏବଂ ପ୍ରଜାଙ୍କ ହିତରେ ରତ।
1.51.18
प्रजापतिसुतस्त्वासीत् कुशो नाम महीपतिः।
कुशस्य पुत्रो बलवान् कुशनाभः सुधार्मिकः ॥ १.५१.१८ ॥
ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପୁତ୍ର କୁଶ ନାମକ ମହୀପତି ଥିଲେ; କୁଶଙ୍କ ବଳବାନ ପୁତ୍ର କୁଶନାଭ, ଅତି ଧାର୍ମିକ।
1.51.19
कुशनाभसुतस्त्वासीद् गाधिरित्येव विश्रुतः।
गाधेः पुत्रो महातेजा विश्वामित्रो महामुनिः ॥ १.५१.१९ ॥
କୁଶନାଭଙ୍କ ପୁତ୍ର ଗାଧି ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ ଥିଲେ। ଗାଧିଙ୍କ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ପୁତ୍ର ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର।
1.51.20
विश्वामित्रो महातेजाः पालयामास मेदिनीम्।
बहुवर्षसहस्राणि राजा राज्यमकारयत् ॥ १.५१.२० ॥
ମହାତେଜସ୍ୱୀ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ପାଳନ କଲେ। ସେହି ରାଜା ବହୁ ହଜାର ବର୍ଷ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କଲେ।
1.51.21
कदाचित् तु महातेजा योजयित्वा वरूथिनीम्।
अक्षौहिणीपरिवृतः परिचक्राम मेदिनीम् ॥ १.५१.२१ ॥
ଥରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରାଜା ସେନା ସଜାଇ, ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନାରେ ଘେରାଯାଇ ପୃଥିବୀରେ ଭ୍ରମଣ କଲେ।
1.51.22
नगराणि च राष्ट्राणि सरितश्च महागिरीन्।
आश्रमान् क्रमशो राजा विचरन्नाजगाम ह ॥ १.५१.२२ ॥
ନଗର, ରାଷ୍ଟ୍ର, ନଦୀ ଓ ମହାପର୍ବତ ଅତିକ୍ରମ କରି ରାଜା କ୍ରମଶଃ ଆଶ୍ରମରେ ବିଚରଣ କରି ଆସିଲେ।
1.51.23
वसिष्ठस्याश्रमपदं नानापुष्पलताद्रुमम्।
नानामृगगणाकीर्णं सिद्धचारणसेवितम् ॥ १.५१.२३ ॥
ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଶ୍ରମସ୍ଥଳ, ନାନା ପୁଷ୍ପ, ଲତା ଓ ବୃକ୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅନେକ ମୃଗସମୂହରେ ଭରା, ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ।
1.51.24
देवदानवगन्धर्वैः किंनरैरुपशोभितम्।
प्रशान्तहरिणाकीर्णं द्विजसङ्घनिषेवितम् ॥ १.५१.२४ ॥
ଦେବ, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ତାହାକୁ ଶୋଭାଦେଉଥିଲେ; ଶାନ୍ତ ମୃଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦ୍ୱିଜସଂଘଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ।
1.51.25
ब्रह्मर्षिगणसंकीर्णं देवर्षिगणसेवितम्।
तपश्चरणसंसिद्धैरग्निकल्पैर्महात्मभिः ॥ १.५१.२५ ॥
ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଗଣଙ୍କ ସମୂହରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦେବର୍ଷିଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ତପସ୍ୟାରେ ସିଦ୍ଧ ଅଗ୍ନିସମ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା (ସେହି ଆଶ୍ରମ ଶୋଭିତ ଥିଲା)।
1.51.26
सततं संकुलं श्रीमद्ब्रह्मकल्पैर्महात्मभिः।
अब्भक्षैर्वायुभक्षैश्च शीर्णपर्णाशनैस्तथा ॥ १.५१.२६ ॥
ସର୍ବଦା ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଶ୍ରୀମନ୍ତ, ବ୍ରହ୍ମାତୁଲ୍ୟ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଜଳଭୋଜୀ, ବାୟୁଭୋଜୀ ଓ ଶୁଷ୍କପତ୍ରଭୋଜୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା (ସେହି ଆଶ୍ରମ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା)।
1.51.27
फलमूलाशनैर्दान्तैर्जितदोषैर्जितेन्द्रियैः।
ऋषिभिर्वालखिल्यैश्च जपहोमपरायणैः ॥ १.५१.२७ ॥
ଫଳମୂଳ ଭୋଜୀ, ଦମିତ, ଦୋଷଜୟୀ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ବାଳଖିଲ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ଜପ-ହୋମରେ ନିରତ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା (ସେହି ଆଶ୍ରମ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା)।
1.51.28
अन्यैर्वैखानसैश्चैव समन्तादुपशोभितम्।
वसिष्ठस्याश्रमपदं ब्रह्मलोकमिवापरम्।
ददर्श जयतां श्रेष्ठो विश्वामित्रो महाबलः ॥ १.५१.२८ ॥
ବୈଖାନସ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାରିଆଡ଼େ ଶୋଭିତ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଶ୍ରମସ୍ଥଳ ଯେପରି ଆଉ ଏକ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ଥିଲା; ବିଜୟୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାବଳ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତାହା ଦେଖିଲେ।