వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 1.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.51.1
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा विश्वामित्रस्य धीमतः।
हृष्टरोमा महातेजाः शतानन्दो महातपाः ॥ १.५१.१ ॥
ధీమంతుడైన విశ్వామిత్రుని ఆ మాటలు విని, మహాతేజస్వి మహాతపస్వి శతానందుని శరీర రోమాలు ఆనందంతో నిక్కబొడిచాయి.
1.51.2
गौतमस्य सुतो ज्येष्ठस्तपसा द्योतितप्रभः।
रामसंदर्शनादेव परं विस्मयमागतः ॥ १.५१.२ ॥
గౌతముని జ్యేష్ఠ పుత్రుడైన శతానందుడు, తపస్సుతో ప్రకాశించిన తేజస్సుతో, రాముని దర్శనంతోనే అపారమైన విస్మయం పొందాడు.
1.51.3
एतौ निषण्णौ सम्प्रेक्ष्य शतानन्दो नृपात्मजौ।
सुखासीनौ मुनिश्रेष्ठं विश्वामित्रमथाब्रवीत् ॥ १.५१.३ ॥
కూర్చుని ఉన్న ఆ ఇద్దరు రాజకుమారులను చూసిన శతానందుడు, మునిశ్రేష్ఠుడైన విశ్వామిత్రునితో ఇలా అన్నాడు.
1.51.4
अपि ते मुनिशार्दूल मम माता यशस्विनी।
दर्शिता राजपुत्राय तपोदीर्घमुपागता ॥ १.५१.४ ॥
మునిశార్దూలా! సుదీర్ఘ తపస్సుతో వచ్చిన నా యశస్విని తల్లిని ఆ రాజకుమారునికి చూపించావా?
1.51.5
अपि रामे महातेजा मम माता यशस्विनी।
वन्यैरुपाहरत् पूजां पूजार्हे सर्वदेहिनाम् ॥ १.५१.५ ॥
సర్వప్రాణులకూ పూజ్యుడైన మహాతేజస్వి రాముడికి నా యశస్విని తల్లి అడవి వస్తువులతో పూజ అర్పించిందా?
1.51.6
अपि रामाय कथितं यद् वृत्तं तत् पुरातनम्।
मम मातुर्महातेजो देवेन दुरनुष्ठितम् ॥ १.५१.६ ॥
మహాతేజస్వీ! దేవుడి వల్ల నా తల్లికి జరిగిన ఆ పురాతన దుశ్చర్య కథను రాముడికి చెప్పావా?
1.51.7
अपि कौशिक भद्रं ते गुरुणा मम संगता।
मम माता मुनिश्रेष्ठ रामसंदर्शनादितः ॥ १.५१.७ ॥
కౌశికా, నీకు శుభం కలుగుగాక. నా గురువుతో నా తల్లి కలిసిందా? మునిశ్రేష్ఠా, రాముని దర్శనం తర్వాత ఇక్కడినుండి.
1.51.8
अपि मे गुरुणा रामः पूजितः कुशिकात्मज।
इहागतो महातेजाः पूजां प्राप्य महात्मनः ॥ १.५१.८ ॥
కుశికపుత్రా, ఇక్కడికి వచ్చిన మహాతేజస్వి రాముడిని నా గురువు గౌరవించారా? మహాత్ముని సత్కారాన్ని పొంది.
1.51.9
अपि शान्तेन मनसा गुरुर्मे कुशिकात्मज।
इहागतेन रामेण पूजितेनाभिवादितः ॥ १.५१.९ ॥
కుశికపుత్రా, ప్రశాంత మనసుతో నా గురువు ఇక్కడికి వచ్చిన రాముడిచే గౌరవించబడి, నమస్కరించబడ్డారా?
1.51.10
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य विश्वामित्रो महामुनिः।
प्रत्युवाच शतानन्दं वाक्यज्ञो वाक्यकोविदम् ॥ १.५१.१० ॥
అతని మాటలు విని మహామునియైన విశ్వామిత్రుడు, వాక్కులను ఎరిగినవాడు, మాటలలో నేర్పరియైన శతానందునికి సమాధానమిచ్చాడు.
1.51.11
नातिक्रान्तं मुनिश्रेष्ठ यत्कर्तव्यं कृतं मया।
संगता मुनिना पत्नी भार्गवेणेव रेणुका ॥ १.५१.११ ॥
మునిశ్రేష్ఠా, చేయవలసినది నేను చేశాను, ఏదీ అతిక్రమించలేదు. భార్గవునితో రేణుక కలిసినట్లు, మునితో భార్య కలిసింది.
1.51.12
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य विश्वामित्रस्य धीमतः।
शतानन्दो महातेजा रामं वचनमब्रवीत् ॥ १.५१.१२ ॥
జ్ఞానియైన విశ్వామిత్రుని ఆ మాటలు విని మహాతేజస్వి శతానందుడు రాముడితో ఈ మాట చెప్పాడు.
1.51.13
स्वागतं ते नरश्रेष्ठ दिष्ट्या प्राप्तोऽसि राघव।
विश्वामित्रं पुरस्कृत्य महर्षिमपराजितम् ॥ १.५१.१३ ॥
నరశ్రేష్ఠా, రాఘవా, నీకు స్వాగతం. అదృష్టవశాత్తు అపరాజితుడైన మహర్షి విశ్వామిత్రుని ముందుంచుకొని నువ్వు వచ్చావు.
1.51.14
अचिन्त्यकर्मा तपसा ब्रह्मर्षिरमितप्रभः।
विश्वामित्रो महातेजा वेद्म्येनं परमां गतिम् ॥ १.५१.१४ ॥
ఊహింపరాని కార్యాలు చేసినవాడు, తపస్సుచే బ్రహ్మర్షి అయినవాడు, అపరిమిత తేజస్సు గలవాడు, మహాతేజస్వి విశ్వామిత్రుడిని నేను ఎరుగుదును; ఆయన పరమ గతి.
1.51.15
नास्ति धन्यतरो राम त्वत्तोऽन्यो भुवि कश्चन।
गोप्ता कुशिकपुत्रस्ते येन तप्तं महत्तपः ॥ १.५१.१५ ॥
రామా, భూమిపై నీకంటే ధన్యుడు మరొకడు లేడు; కుశికుని కుమారుడు నీ రక్షకుడు, ఆయన మహాతపస్సు చేసినవాడు.
1.51.16
श्रूयतां चाभिधास्यामि कौशिकस्य महात्मनः।
यथाबलं यथातत्त्वं तन्मे निगदतः शृणु ॥ १.५१.१६ ॥
వినండి, మహాత్ముడైన కౌశికుని గురించి, ఆయన బలానికి తగినట్లుగా, యథార్థంగా నేను చెప్పబోతున్నాను; నేను చెప్పేది వినుము.
1.51.17
राजाऽऽसीदेष धर्मात्मा दीर्घकालमरिंदमः।
धर्मज्ञः कृतविद्यश्च प्रजानां च हिते रतः ॥ १.५१.१७ ॥
ఈ ధర్మాత్ముడు దీర్ఘకాలం రాజుగా ఉన్నాడు; శత్రువులను అణచినవాడు, ధర్మజ్ఞుడు, విద్యావంతుడు, ప్రజల హితంలో నిమగ్నుడు.
1.51.18
प्रजापतिसुतस्त्वासीत् कुशो नाम महीपतिः।
कुशस्य पुत्रो बलवान् कुशनाभः सुधार्मिकः ॥ १.५१.१८ ॥
ప్రజాపతి కుమారుడైన కుశుడు అనే రాజు ఉండెను; కుశుని బలవంతుడైన కుమారుడు కుశనాభుడు, అతి ధార్మికుడు.
1.51.19
कुशनाभसुतस्त्वासीद् गाधिरित्येव विश्रुतः।
गाधेः पुत्रो महातेजा विश्वामित्रो महामुनिः ॥ १.५१.१९ ॥
కుశనాభుని కుమారుడు గాధి అనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడయ్యెను. గాధి కుమారుడు మహాతేజస్వి, మహామునియైన విశ్వామిత్రుడు.
1.51.20
विश्वामित्रो महातेजाः पालयामास मेदिनीम्।
बहुवर्षसहस्राणि राजा राज्यमकारयत् ॥ १.५१.२० ॥
మహాతేజస్వి విశ్వామిత్రుడు భూమిని పాలించెను. ఆ రాజు అనేక వేల సంవత్సరాలు రాజ్యమును పాలించెను.
1.51.21
कदाचित् तु महातेजा योजयित्वा वरूथिनीम्।
अक्षौहिणीपरिवृतः परिचक्राम मेदिनीम् ॥ १.५१.२१ ॥
ఒకప్పుడు మహాతేజస్వి రాజు సైన్యాన్ని సిద్ధపరచి, అక్షౌహిణి సేనలతో చుట్టుముట్టబడి భూమియంతా సంచరించెను.
1.51.22
नगराणि च राष्ट्राणि सरितश्च महागिरीन्।
आश्रमान् क्रमशो राजा विचरन्नाजगाम ह ॥ १.५१.२२ ॥
నగరాలు, రాజ్యాలు, నదులు, మహాపర్వతాలు దాటి, రాజు క్రమంగా ఆశ్రమాలలో సంచరిస్తూ వచ్చెను.
1.51.23
वसिष्ठस्याश्रमपदं नानापुष्पलताद्रुमम्।
नानामृगगणाकीर्णं सिद्धचारणसेवितम् ॥ १.५१.२३ ॥
వసిష్ఠుని ఆశ్రమ ప్రదేశం, అనేక పుష్పలతలు, వృక్షాలతో కూడినది; అనేక మృగసమూహాలతో నిండినది; సిద్ధులు, చారణులచే సేవింపబడినది.
1.51.24
देवदानवगन्धर्वैः किंनरैरुपशोभितम्।
प्रशान्तहरिणाकीर्णं द्विजसङ्घनिषेवितम् ॥ १.५१.२४ ॥
దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు దానిని అలంకరించిరి; అది శాంతమైన మృగాలతో నిండినది; ద్విజసమూహాలచే సేవింపబడినది.
1.51.25
ब्रह्मर्षिगणसंकीर्णं देवर्षिगणसेवितम्।
तपश्चरणसंसिद्धैरग्निकल्पैर्महात्मभिः ॥ १.५१.२५ ॥
బ్రహ్మర్షుల సమూహాలతో నిండినదై, దేవర్షుల సమూహాలచే సేవింపబడినదై, తపస్సుతో సిద్ధిని పొందిన అగ్ని సమాన మహాత్ములతో (ఆ ఆశ్రమం ఉంది).
1.51.26
सततं संकुलं श्रीमद्ब्रह्मकल्पैर्महात्मभिः।
अब्भक्षैर्वायुभक्षैश्च शीर्णपर्णाशनैस्तथा ॥ १.५१.२६ ॥
ఎల్లప్పుడూ నిండినదై, శోభాయుక్తమై, బ్రహ్మతో సమానులైన మహాత్ములతో, నీరు తాగేవారు, గాలి తాగేవారు, ఎండుటాకులు తినేవారితో (ఆ ఆశ్రమం నిండి ఉండేది).
1.51.27
फलमूलाशनैर्दान्तैर्जितदोषैर्जितेन्द्रियैः।
ऋषिभिर्वालखिल्यैश्च जपहोमपरायणैः ॥ १.५१.२७ ॥
పండ్లు వేళ్లు తినేవారు, నిగ్రహం కలవారు, దోషాలను జయించినవారు, ఇంద్రియాలను జయించినవారు, వాలఖిల్యులు, జపహోమాలలో నిమగ్నులైన ఋషులతో (ఆ ఆశ్రమం నిండి ఉంది).
1.51.28
अन्यैर्वैखानसैश्चैव समन्तादुपशोभितम्।
वसिष्ठस्याश्रमपदं ब्रह्मलोकमिवापरम्।
ददर्श जयतां श्रेष्ठो विश्वामित्रो महाबलः ॥ १.५१.२८ ॥
వైఖానసులతో మరియు ఇతరులతో అన్ని వైపులా అలంకరింపబడిన వసిష్ఠుని ఆశ్రమ స్థలం, మరొక బ్రహ్మలోకంలా ఉంది; విజయులలో శ్రేష్ఠుడైన మహాబలుడు విశ్వామిత్రుడు దానిని చూశాడు.