ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 1.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.54.1
कामधेनुं वसिष्ठोऽपि यदा न त्यजते मुनिः।
तदास्य शबलां राम विश्वामित्रोऽन्वकर्षत ॥ १.५४.१ ॥
ರಾಮ, ವಸಿಷ್ಠ ಮುನಿ ಕಾಮಧೇನುವನ್ನೂ ಬಿಡದಿದ್ದಾಗ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಅವರ ಶಬಲೆಯನ್ನು ಎಳೆದೊಯ್ದನು.
1.54.2
नीयमाना तु शबला राम राज्ञा महात्मना।
दुःखिता चिन्तयामास रुदन्ती शोककर्शिता ॥ १.५४.२ ॥
ರಾಮ, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ರಾಜನಿಂದ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಶಬಲೆ ದುಃಖಿತಳಾಗಿ, ಅಳುತ್ತಾ, ಶೋಕದಿಂದ ಕೃಶಳಾಗಿ ಯೋಚಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದಳು.
1.54.3
परित्यक्ता वसिष्ठेन किमहं सुमहात्मना।
याहं राजभृतैर्दीना ह्रियेय भृशदुःखिता ॥ १.५४.३ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ವಸಿಷ್ಠರು ನನ್ನನ್ನು ಏಕೆ ಬಿಟ್ಟರು? ರಾಜಸೇವಕರಿಂದ ದೀನಳಾಗಿ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತಳಾಗಿದ್ದೇನೆ.
1.54.4
किं मयापकृतं तस्य महर्षेर्भावितात्मनः।
यन्मामनागसं दृष्ट्वा भक्तां त्यजति धार्मिकः ॥ १.५४.४ ॥
ಆ ಭಾವಿತಾತ್ಮ ಮಹರ್ಷಿಗೆ ನಾನು ಏನು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದೆ, ಧಾರ್ಮಿಕರಾಗಿದ್ದರೂ ನಾನು ನಿರಪರಾಧಿ ಭಕ್ತೆ ಎಂದು ನೋಡಿಯೂ ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ?
1.54.5
जगाम वेगेन तदा वसिष्ठं परमौजसम् ॥ १.५४.५ ॥
ಆಗ ಅವಳು ವೇಗವಾಗಿ ಪರಮ ತೇಜಸ್ವಿ ವಸಿಷ್ಠರ ಬಳಿಗೆ ಹೋದಳು.
1.54.6
निर्धूय तांस्तदा भृत्यान् शतशः शत्रुसूदन।
जगामानिलवेगेन पादमूलं महात्मनः ॥ १.५४.६ ॥
ಶತ್ರುಸೂದನ, ಆಗ ಅವಳು ನೂರಾರು ಸೇವಕರನ್ನು ಝಾಡಿಸಿ ಬೀಸಿ, ಗಾಳಿಯ ವೇಗದಿಂದ ಮಹಾತ್ಮನ ಪಾದಮೂಲಕ್ಕೆ ಹೋದಳು.
1.54.7
शबला सा रुदन्ती च क्रोशन्ती चेदमब्रवीत्।
वसिष्ठस्याग्रतः स्थित्वा रुदन्ती मेघनिःस्वना ॥ १.५४.७ ॥
ಅಳುತ್ತಾ ಮತ್ತು ಕೂಗುತ್ತಾ ಶಬಲೆ ವಸಿಷ್ಠರ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಹೀಗೆಂದಳು; ಮೇಘಗರ್ಜನೆಯಂತಹ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಅಳುತ್ತಾ.
1.54.8
भगवन् किं परित्यक्ता त्वयाहं ब्रह्मणः सुत।
यस्माद् राजभटा मां हि नयन्ते त्वत्सकाशतः ॥ १.५४.८ ॥
ಭಗವನ್, ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಗನೇ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದೆಯಾ? ರಾಜಭಟರು ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಿಂದಲೇ ನನ್ನನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
1.54.9
एवमुक्तस्तु ब्रह्मर्षिरिदं वचनमब्रवीत्।
शोकसंतप्तहृदयां स्वसारमिव दुःखिताम् ॥ १.५४.९ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ, ಶೋಕದಿಂದ ಸಂತಪ್ತ ಹೃದಯಳಾದ, ಸಹೋದರಿಯಂತೆ ದುಃಖಿತಳಾದ ಅವಳಿಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
1.54.10
न त्वां त्यजामि शबले नापि मेऽपकृतं त्वया।
एष त्वां नयते राजा बलान्मत्तो महाबलः ॥ १.५४.१० ॥
ಶಬಲೆ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ನೀನೂ ನನಗೆ ಯಾವ ಅಪಕಾರವನ್ನೂ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಈ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ರಾಜನು ನನ್ನಿಂದ ಬಲವಂತವಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
1.54.11
नहि तुल्यं बलं मह्यं राजा त्वद्य विशेषतः।
बली राजा क्षत्रियश्च पृथिव्याः पतिरेव च ॥ १.५४.११ ॥
ನನ್ನ ಬಲ ರಾಜನ ಬಲಕ್ಕೆ ಸಮವಲ್ಲ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಈಗ. ರಾಜನು ಬಲಶಾಲಿ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ಭೂಮಿಯ ಒಡೆಯನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.
1.54.12
इयमक्षौहिणी पूर्णा गजवाजिरथाकुला।
हस्तिध्वजसमाकीर्णा तेनासौ बलवत्तरः ॥ १.५४.१२ ॥
ಈ ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿ ಸೇನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ, ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ರಥಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ, ಆನೆ ಧ್ವಜಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಹೆಚ್ಚು ಬಲಶಾಲಿ.
1.54.13
एवमुक्ता वसिष्ठेन प्रत्युवाच विनीतवत्।
वचनं वचनज्ञा सा ब्रह्मर्षिमतुलप्रभम् ॥ १.५४.१३ ॥
ವಸಿಷ್ಠರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ನಿಪುಣೆಯಾದ ಆಕೆ ವಿನಯದಿಂದ, ಅತುಲ ಪ್ರಭೆಯ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.
1.54.14
न बलं क्षत्रियस्याहुर्ब्राह्मणा बलवत्तराः।
ब्रह्मन् ब्रह्मबलं दिव्यं क्षात्राच्च बलवत्तरम् ॥ १.५४.१४ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಕ್ಷತ್ರಿಯನ ಬಲವು ಅವರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಲ್ಲ ಎಂದು. ಓ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಬ್ರಹ್ಮಬಲವು ದಿವ್ಯವಾದುದು; ಅದು ಕ್ಷಾತ್ರಬಲಕ್ಕಿಂತಲೂ ಬಲಿಷ್ಠವಾದುದು.
1.54.15
अप्रमेयं बलं तुभ्यं न त्वया बलवत्तरः।
विश्वामित्रो महावीर्यस्तेजस्तव दुरासदम् ॥ १.५४.१५ ॥
ನಿನ್ನ ಬಲ ಅಳೆಯಲಾಗದಷ್ಟು; ನಿನಗಿಂತ ಬಲಿಷ್ಠರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ; ಅವರ ತೇಜಸ್ಸೂ ಸಮೀಪಿಸಲಾಗದಂತಹದು.
1.54.16
नियुङ्क्ष्व मां महातेजस्त्वं ब्रह्मबलसम्भृताम्।
तस्य दर्पं बलं यत्नं नाशयामि दुरात्मनः ॥ १.५४.१६ ॥
ಓ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿನಿ, ಬ್ರಹ್ಮಬಲದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ (ಸೇನೆಯನ್ನು) ನನಗೆ ನಿಯೋಜಿಸು. ಆ ದುರಾತ್ಮನ ಗರ್ವ, ಬಲ, ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
1.54.17
इत्युक्तस्तु तया राम वसिष्ठस्तु महायशाः।
सृजस्वेति तदोवाच बलं परबलार्दनम् ॥ १.५४.१७ ॥
ಓ ರಾಮ, ಆಕೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ವಸಿಷ್ಠರು ಆಗ, 'ಸೃಷ್ಟಿಸು' ಎಂದರು — ಶತ್ರುಸೇನೆಯನ್ನು ಮರ್ದಿಸುವ ಸೇನೆಯನ್ನು.
1.54.18
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा सुरभिः सासृजत् तदा।
तस्या हुंभारवोत्सृष्टाः पह्लवाः शतशो नृप ॥ १.५४.१८ ॥
ಅವರ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸುರಭಿ ಆಗ (ಸೇನೆಯನ್ನು) ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಳು; ಆಕೆಯ ಹುಂಕಾರದಿಂದ ನೂರಾರು ಪಹ್ಲವರು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು, ಓ ರಾಜನೇ.
1.54.19
नाशयन्ति बलं सर्वं विश्वामित्रस्य पश्यतः।
स राजा परमक्रुद्धः क्रोधविस्फारितेक्षणः ॥ १.५४.१९ ॥
ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಅವರು ಅವನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೇನೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ಆ ರಾಜನು ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಅರಳಿದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ನೋಡಿದನು.
1.54.20
पह्लवान् नाशयामास शस्त्रैरुच्चावचैरपि।
विश्वामित्रार्दितान् दृष्ट्वा पह्लवान् शतशस्तदा ॥ १.५४.२० ॥
ಅವನು ನಾನಾ ವಿಧದ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಪಹ್ಲವರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದನು. ಆಗ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ನೂರಾರು ಪಹ್ಲವರನ್ನು ನೋಡಿ...
1.54.21
भूय एवासृजद् घोरान् शकान् यवनमिश्रितान्।
तैरासीत् संवृता भूमिः शकैर्यवनमिश्रितैः ॥ १.५४.२१ ॥
ಅವನು ಮತ್ತೆ ಯವನರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತ ಭಯಂಕರ ಶಕರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಅವರಿಂದ ಭೂಮಿ ತುಂಬಿತು; ಯವನರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತ ಶಕರಿಂದ ಅದು ಆವೃತವಾಯಿತು.
1.54.22
प्रभावद्भिर्महावीर्यैर्हेमकिंजल्कसंनिभैः।
तीक्ष्णासिपट्टिशधरैर्हेमवर्णाम्बरावृतैः ॥ १.५४.२२ ॥
ಅವರು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಗಳು, ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿಗಳು, ಚಿನ್ನದ ಕೇಸರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವವರು, ಹರಿತ ಖಡ್ಗ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಿಶಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದವರು, ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣದ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಆವೃತರು.
1.54.23
निर्दग्धं तद्बलं सर्वं प्रदीप्तैरिव पावकैः।
ततोऽस्त्राणि महातेजा विश्वामित्रो मुमोच ह।
तैस्ते यवनकाम्बोजा बर्बराश्चाकुलीकृताः ॥ १.५४.२३ ॥
ಅವರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೇನೆಯು ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಸುಟ್ಟುಹೋಯಿತು. ಆಗ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು; ಅವುಗಳಿಂದ ಯವನರು, ಕಾಂಬೋಜರು ಮತ್ತು ಬರ್ಬರರು ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡಾದರು.