వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 1.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.54.1
कामधेनुं वसिष्ठोऽपि यदा न त्यजते मुनिः।
तदास्य शबलां राम विश्वामित्रोऽन्वकर्षत ॥ १.५४.१ ॥
రామా, వసిష్ఠ మునీంద్రుడు కామధేనువును కూడా వదులుకోనప్పుడు, విశ్వామిత్రుడు ఆయన శబలను లాక్కుపోయాడు.
1.54.2
नीयमाना तु शबला राम राज्ञा महात्मना।
दुःखिता चिन्तयामास रुदन्ती शोककर्शिता ॥ १.५४.२ ॥
రామా, మహాత్ముడైన రాజు చేత తీసుకువెళ్ళబడుతున్న శబల దుఃఖితురాలై, ఏడుస్తూ, శోకంతో కృశించి ఆలోచించసాగింది.
1.54.3
परित्यक्ता वसिष्ठेन किमहं सुमहात्मना।
याहं राजभृतैर्दीना ह्रियेय भृशदुःखिता ॥ १.५४.३ ॥
మహాత్ముడైన వసిష్ఠుడు నన్ను ఎందుకు విడిచిపెట్టాడు? రాజభటులచే దీనంగా లాక్కుపోబడుతున్న నేను అత్యంత దుఃఖితురాలిని.
1.54.4
किं मयापकृतं तस्य महर्षेर्भावितात्मनः।
यन्मामनागसं दृष्ट्वा भक्तां त्यजति धार्मिकः ॥ १.५४.४ ॥
ఆ భావితాత్ముడైన మహర్షికి నేను ఏ అపరాధం చేశాను, ధార్మికుడై ఉండీ నేను నిర్దోషినీ భక్తురాలినీ అయినా నన్ను ఎందుకు విడిచిపెడుతున్నాడు?
1.54.5
जगाम वेगेन तदा वसिष्ठं परमौजसम् ॥ १.५४.५ ॥
అప్పుడు ఆమె వేగంగా పరమ తేజస్వి అయిన వసిష్ఠుని వద్దకు వెళ్ళింది.
1.54.6
निर्धूय तांस्तदा भृत्यान् शतशः शत्रुसूदन।
जगामानिलवेगेन पादमूलं महात्मनः ॥ १.५४.६ ॥
శత్రుసూదనా, అప్పుడు ఆమె వందలాది భటులను విదిలించి, గాలి వేగంతో మహాత్ముని పాదాల వద్దకు వెళ్ళింది.
1.54.7
शबला सा रुदन्ती च क्रोशन्ती चेदमब्रवीत्।
वसिष्ठस्याग्रतः स्थित्वा रुदन्ती मेघनिःस्वना ॥ १.५४.७ ॥
ఏడుస్తూ, అరుస్తూ శబల వసిష్ఠుని ముందు నిలబడి ఇలా అన్నది; మేఘ ధ్వనితో ఏడుస్తూ.
1.54.8
भगवन् किं परित्यक्ता त्वयाहं ब्रह्मणः सुत।
यस्माद् राजभटा मां हि नयन्ते त्वत्सकाशतः ॥ १.५४.८ ॥
భగవన్, బ్రహ్మ కుమారుడా, నీవు నన్ను విడిచిపెట్టావా? రాజభటులు నీ సమక్షం నుండే నన్ను తీసుకుపోతున్నారు.
1.54.9
एवमुक्तस्तु ब्रह्मर्षिरिदं वचनमब्रवीत्।
शोकसंतप्तहृदयां स्वसारमिव दुःखिताम् ॥ १.५४.९ ॥
అలా అనగా ఆ బ్రహ్మర్షి, శోకంతో తపించిన హృదయం కలిగిన, సోదరిలా దుఃఖిస్తున్న ఆమెతో ఈ మాట అన్నాడు.
1.54.10
न त्वां त्यजामि शबले नापि मेऽपकृतं त्वया।
एष त्वां नयते राजा बलान्मत्तो महाबलः ॥ १.५४.१० ॥
శబలా, నేను నిన్ను విడువను; నీవు నాకు ఏ అపకారమూ చేయలేదు. ఈ మహాబలుడైన రాజు నా నుండి నిన్ను బలవంతంగా తీసుకుపోతున్నాడు.
1.54.11
नहि तुल्यं बलं मह्यं राजा त्वद्य विशेषतः।
बली राजा क्षत्रियश्च पृथिव्याः पतिरेव च ॥ १.५४.११ ॥
నా బలం రాజు బలానికి సమానం కాదు, ముఖ్యంగా ఇప్పుడు. రాజు బలవంతుడు, క్షత్రియుడు, భూమికి అధిపతి కూడా.
1.54.12
इयमक्षौहिणी पूर्णा गजवाजिरथाकुला।
हस्तिध्वजसमाकीर्णा तेनासौ बलवत्तरः ॥ १.५४.१२ ॥
ఈ అక్షౌహిణి సేన పూర్తిగా ఉంది; ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలతో నిండి, ఏనుగు ధ్వజాలతో కప్పబడి ఉంది; కాబట్టి అతడు మరింత బలవంతుడు.
1.54.13
एवमुक्ता वसिष्ठेन प्रत्युवाच विनीतवत्।
वचनं वचनज्ञा सा ब्रह्मर्षिमतुलप्रभम् ॥ १.५४.१३ ॥
వసిష్ఠుడు ఇలా చెప్పగా, మాటలలో నేర్పరియైన ఆమె వినయంగా, అతులిత తేజస్సు గల బ్రహ్మర్షికి ఇలా బదులిచ్చింది.
1.54.14
न बलं क्षत्रियस्याहुर्ब्राह्मणा बलवत्तराः।
ब्रह्मन् ब्रह्मबलं दिव्यं क्षात्राच्च बलवत्तरम् ॥ १.५४.१४ ॥
బ్రాహ్మణులు క్షత్రియుని బలం వారి బలంకంటే గొప్పది కాదని అంటారు. ఓ బ్రహ్మన్, బ్రహ్మబలం దివ్యమైనది; అది క్షాత్రబలం కంటే కూడా గొప్పది.
1.54.15
अप्रमेयं बलं तुभ्यं न त्वया बलवत्तरः।
विश्वामित्रो महावीर्यस्तेजस्तव दुरासदम् ॥ १.५४.१५ ॥
నీ బలం అపరిమితమైనది; నీకంటే బలవంతుడు ఎవరూ లేరు. విశ్వామిత్రుడు మహాపరాక్రమశాలి; ఆయన తేజస్సు కూడా సమీపించరానిది.
1.54.16
नियुङ्क्ष्व मां महातेजस्त्वं ब्रह्मबलसम्भृताम्।
तस्य दर्पं बलं यत्नं नाशयामि दुरात्मनः ॥ १.५४.१६ ॥
ఓ మహాతేజస్వినీ, బ్రహ్మబలంతో సృష్టించబడిన (సేనను) నన్ను ప్రయోగించు. ఆ దురాత్ముని గర్వాన్ని, బలాన్ని, ప్రయత్నాన్ని నాశనం చేస్తాను.
1.54.17
इत्युक्तस्तु तया राम वसिष्ठस्तु महायशाः।
सृजस्वेति तदोवाच बलं परबलार्दनम् ॥ १.५४.१७ ॥
ఓ రామా, ఆమె ఇలా అనగానే మహాయశస్వి అయిన వసిష్ఠుడు, 'సృష్టించు' అని అన్నాడు — శత్రుసైన్యాన్ని మర్దించే సేనను.
1.54.18
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा सुरभिः सासृजत् तदा।
तस्या हुंभारवोत्सृष्टाः पह्लवाः शतशो नृप ॥ १.५४.१८ ॥
ఆయన ఆ మాటలను విని, సురభి అప్పుడు (సేనను) సృష్టించింది; ఆమె హుంకారం నుండి వందలాది పహ్లవులు వెలువడ్డారు, ఓ రాజా.
1.54.19
नाशयन्ति बलं सर्वं विश्वामित्रस्य पश्यतः।
स राजा परमक्रुद्धः क्रोधविस्फारितेक्षणः ॥ १.५४.१९ ॥
విశ్వామిత్రుడు చూస్తుండగానే వారు అతని సైన్యమంతటినీ నాశనం చేస్తున్నారు. అప్పుడు ఆ రాజు మిక్కిలి కోపోద్రిక్తుడై, కోపంతో విప్పారిన కళ్లతో ఉన్నాడు.
1.54.20
पह्लवान् नाशयामास शस्त्रैरुच्चावचैरपि।
विश्वामित्रार्दितान् दृष्ट्वा पह्लवान् शतशस्तदा ॥ १.५४.२० ॥
అతడు రకరకాల ఆయుధాలతో పహ్లవులను నాశనం చేశాడు. అప్పుడు విశ్వామిత్రునిచే పీడింపబడిన వందలాది పహ్లవులను చూసి...
1.54.21
भूय एवासृजद् घोरान् शकान् यवनमिश्रितान्।
तैरासीत् संवृता भूमिः शकैर्यवनमिश्रितैः ॥ १.५४.२१ ॥
అతడు మళ్లీ యవనులతో కలిసిన భయంకరులైన శకులను సృష్టించాడు. వారితో భూమి నిండిపోయింది; యవనులతో కలిసిన శకులతో అది కప్పబడింది.
1.54.22
प्रभावद्भिर्महावीर्यैर्हेमकिंजल्कसंनिभैः।
तीक्ष्णासिपट्टिशधरैर्हेमवर्णाम्बरावृतैः ॥ १.५४.२२ ॥
వారు తేజోవంతులు, మహాపరాక్రమవంతులు, బంగారు కేసరాల వంటి కాంతి కలవారు, పదునైన ఖడ్గాలు, పట్టిశాలు ధరించినవారు, బంగారు రంగు వస్త్రాలు కప్పుకున్నవారు.
1.54.23
निर्दग्धं तद्बलं सर्वं प्रदीप्तैरिव पावकैः।
ततोऽस्त्राणि महातेजा विश्वामित्रो मुमोच ह।
तैस्ते यवनकाम्बोजा बर्बराश्चाकुलीकृताः ॥ १.५४.२३ ॥
వారి మొత్తం సైన్యం ప్రజ్వలించే అగ్నుల వలె దహించబడింది. అప్పుడు మహాతేజస్వి విశ్వామిత్రుడు అస్త్రాలను ప్రయోగించాడు; వాటివల్ల యవనులు, కాంబోజులు, బర్బరులు కలవరపడ్డారు.