ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 1.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.55.1
ततस्तानाकुलान् दृष्ट्वा विश्वामित्रास्त्रमोहितान्।
वसिष्ठश्चोदयामास कामधुक् सृज योगतः ॥ १.५५.१ ॥
ಆಗ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿ ವ್ಯಾಕುಲರಾದ ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ ವಸಿಷ್ಠನು ಕಾಮಧೇನುವಿಗೆ ಯೋಗಬಲದಿಂದ (ಸೇನೆಯನ್ನು) ಸೃಷ್ಟಿಸೆಂದು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು.
1.55.2
तस्या हुंकारतो जाताः काम्बोजा रविसंनिभाः।
ऊधसश्चाथ सम्भूता बर्बराः शस्त्रपाणयः ॥ १.५५.२ ॥
ಅದರ ಹುಂಕಾರದಿಂದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಕಾಂಬೋಜರು ಹುಟ್ಟಿದರು; ಆಮೇಲೆ ಅದರ ಕೆಚ್ಚಲಿನಿಂದ ಶಸ್ತ್ರಪಾಣಿಗಳಾದ ಬರ್ಬರರು ಉದ್ಭವಿಸಿದರು.
1.55.3
योनिदेशाच्च यवनाः शकृद्देशाच्छकाः स्मृताः।
रोमकूपेषु म्लेच्छाश्च हारीताः सकिरातकाः ॥ १.५५.३ ॥
ಅದರ ಯೋನಿಸ್ಥಾನದಿಂದ ಯವನರು ಹುಟ್ಟಿದರು; ಸಗಣಿಯ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಶಕರೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟರು; ರೋಮಕೂಪಗಳಿಂದ ಮ್ಲೇಚ್ಛರು, ಹಾರೀತರು ಮತ್ತು ಕಿರಾತರು ಉದ್ಭವಿಸಿದರು.
1.55.4
तैस्तन्निषूदितं सर्वं विश्वामित्रस्य तत्क्षणात्।
सपदातिगजं साश्वं सरथं रघुनन्दन ॥ १.५५.४ ॥
ಅವರು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೇನೆಯನ್ನು ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಾಶಪಡಿಸಿದರು — ಕಾಲಾಳುಗಳು, ಆನೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ರಥಗಳ ಸಹಿತ. ಓ ರಘುನಂದನ!
1.55.5
दृष्ट्वा निषूदितं सैन्यं वसिष्ठेन महात्मना।
विश्वामित्रसुतानां तु शतं नानाविधायुधम् ॥ १.५५.५ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ವಸಿಷ್ಠನಿಂದ ನಾಶವಾದ ಸೇನೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ನೂರು ಮಕ್ಕಳು ನಾನಾ ವಿಧದ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು (ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದರು).
1.55.6
अभ्यधावत् सुसंक्रुद्धं वसिष्ठं जपतां वरम्।
हुंकारेणैव तान् सर्वान् निर्ददाह महानृषिः ॥ १.५५.६ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪದಿಂದ ಅವರು ಜಪಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವಸಿಷ್ಠನ ಮೇಲೆ ಎರಗಿದರು; ಆದರೆ ಮಹರ್ಷಿಯು ಕೇವಲ ಹುಂಕಾರದಿಂದಲೇ ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನು ದಹಿಸಿಬಿಟ್ಟನು.
1.55.7
ते साश्वरथपादाता वसिष्ठेन महात्मना।
भस्मीकृता मुहूर्तेन विश्वामित्रसुतास्तथा ॥ १.५५.७ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ವಸಿಷ್ಠರಿಂದ ಕುದುರೆ, ರಥ, ಕಾಲಾಳುಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಪುತ್ರರೂ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಭಸ್ಮವಾದರು.
1.55.8
दृष्ट्वा विनाशितान् सर्वान् बलं च सुमहायशाः।
सव्रीडं चिन्तयाविष्टो विश्वामित्रोऽभवत् तदा ॥ १.५५.८ ॥
ಎಲ್ಲರೂ ಸೇನೆಯೂ ನಾಶವಾದುದನ್ನು ಕಂಡು ಮಹಾ ಯಶಸ್ವಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಆಗ ನಾಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಚಿಂತೆಯಿಂದ ತುಂಬಿಹೋದನು.
1.55.9
समुद्र इव निर्वेगो भग्नद्रंष्ट्र इवोरगः।
उपरक्त इवादित्यः सद्यो निष्प्रभतां गतः ॥ १.५५.९ ॥
ಸಮುದ್ರದಂತೆ ವೇಗರಹಿತನಾಗಿ, ಮುರಿದ ಕೋರೆಗಳುಳ್ಳ ಹಾವಿನಂತೆ, ಗ್ರಹಣಗ್ರಸ್ತ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರಭೆಗುಂದಿದನು.
1.55.10
हतपुत्रबलो दीनो लूनपक्ष इव द्विजः।
हतसर्वबलोत्साहो निर्वेदं समपद्यत ॥ १.५५.१० ॥
ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಬಲ ನಾಶವಾಗಿ, ರೆಕ್ಕೆ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಹಕ್ಕಿಯಂತೆ ದೀನನಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಬಲೋತ್ಸಾಹ ಕಳೆದು ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು.
1.55.11
स पुत्रमेकं राज्याय पालयेति नियुज्य च।
पृथिवीं क्षत्रधर्मेण वनमेवाभ्यपद्यत ॥ १.५५.११ ॥
ಒಬ್ಬ ಮಗನನ್ನು 'ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸು' ಎಂದು ನೇಮಿಸಿ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಧರ್ಮದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿ, ಅರಣ್ಯಕ್ಕೇ ಹೋದನು.
1.55.12
स गत्वा हिमवत्पार्श्वे किंनरोरगसेवितम्।
महादेवप्रसादार्थं तपस्तेपे महातपाः ॥ १.५५.१२ ॥
ಅವನು ಕಿನ್ನರರು ಮತ್ತು ನಾಗರು ಸೇವಿಸುವ ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಮಹಾದೇವನ ಕೃಪೆಗಾಗಿ ಆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದನು.
1.55.13
केनचित् त्वथ कालेन देवेशो वृषभध्वजः।
दर्शयामास वरदो विश्वामित्रं महामुनिम् ॥ १.५५.१३ ॥
ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದ ನಂತರ, ವರದಾತನಾದ ವೃಷಭಧ್ವಜ ದೇವೇಶನು ಮಹಾಮುನಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನಿಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡಿದನು.
1.55.14
किमर्थं तप्यसे राजन् ब्रूहि यत् ते विवक्षितम्।
वरदोऽस्मि वरो यस्ते कांक्षितः सोऽभिधीयताम् ॥ १.५५.१४ ॥
ರಾಜನೇ, ನೀನು ಯಾವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿರುವೆ? ನಿನಗೆ ಬೇಕಾದುದನ್ನು ಹೇಳು. ನಾನು ವರದಾತನು; ನೀನು ಬಯಸುವ ವರವನ್ನು ತಿಳಿಸು.
1.55.15
एवमुक्तस्तु देवेन विश्वामित्रो महातपाः।
प्रणिपत्य महादेवं विश्वामित्रोऽब्रवीदिदम् ॥ १.५५.१५ ॥
ದೇವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
1.55.16
यदि तुष्टो महादेव धनुर्वेदो ममानघ।
सांगोपांगोपनिषदः सरहस्यः प्रदीयताम् ॥ १.५५.१६ ॥
ಮಹಾದೇವ, ನೀನು ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದರೆ, ಅನಘನೇ, ನನಗೆ ಧನುರ್ವೇದವನ್ನು ಅದರ ಅಂಗ-ಉಪಾಂಗ, ಉಪನಿಷತ್ತು ಮತ್ತು ರಹಸ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ದಯಪಾಲಿಸು.
1.55.17
यानि देवेषु चास्त्राणि दानवेषु महर्षिषु।
गन्धर्वयक्षरक्षःसु प्रतिभान्तु ममानघ ॥ १.५५.१७ ॥
ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು, ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ಯಕ್ಷರು, ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಅಸ್ತ್ರಗಳು, ಅನಘನೇ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಲಿ.
1.55.18
तव प्रसादाद् भवतु देवदेव ममेप्सितम्।
एवमस्त्विति देवेशो वाक्यमुक्त्वा गतस्तदा ॥ १.५५.१८ ॥
ದೇವದೇವನೇ, ನಿನ್ನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನನ್ನ ಅಭೀಷ್ಟ ಸಿದ್ಧಿಸಲಿ. 'ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ದೇವೇಶನು ಆಗ ಹೊರಟುಹೋದನು.
1.55.19
प्राप्य चास्त्राणि देवेशाद् विश्वामित्रो महाबलः।
दर्पेण महता युक्तो दर्पपूर्णोऽभवत् तदा ॥ १.५५.१९ ॥
ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನಿಂದ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ಆಗ ಮಹಾ ಗರ್ವದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣರಾದರು.
1.55.20
विवर्धमानो वीर्येण समुद्र इव पर्वणि।
हतं मेने तदा राम वसिष्ठमृषिसत्तमम् ॥ १.५५.२० ॥
ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಪರಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಅವರು, ಓ ರಾಮಾ, ಆಗ ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠ ವಸಿಷ್ಠರು ಹತರಾದರೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು.
1.55.21
ततो गत्वाऽऽश्रमपदं मुमोचास्त्राणि पार्थिवः।
यैस्तत् तपोवनं नाम निर्दग्धं चास्त्रतेजसा ॥ १.५५.२१ ॥
ನಂತರ ಆ ರಾಜನು ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು; ಅವುಗಳ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ತಪೋವನವೆಂಬ ಆ ವನವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸುಟ್ಟುಹೋಯಿತು.
1.55.22
उदीर्यमाणमस्त्रं तद् विश्वामित्रस्य धीमतः।
दृष्ट्वा विप्रद्रुता भीता मुनयः शतशो दिशः ॥ १.५५.२२ ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿ, ಭಯಭೀತರಾದ ನೂರಾರು ಮುನಿಗಳು ದಿಕ್ಕುದಿಕ್ಕಿಗೆ ಓಡಿಹೋದರು.
1.55.23
वसिष्ठस्य च ये शिष्या ये च वै मृगपक्षिणः।
विद्रवन्ति भयाद् भीता नानादिग्भ्यः सहस्रशः ॥ १.५५.२३ ॥
ವಸಿಷ್ಠರ ಶಿಷ್ಯರು, ಜಿಂಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಭಯದಿಂದ ನಡುಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಓಡಿಹೋದವು.
1.55.24
वसिष्ठस्याश्रमपदं शून्यमासीन्महात्मनः।
मुहूर्तमिव निःशब्दमासीदीरिणसंनिभम् ॥ १.५५.२४ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ವಸಿಷ್ಠರ ಆಶ್ರಮ ಬರಿದಾಯಿತು; ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಅದು ಶಬ್ದರಹಿತ ಬಂಜರು ಭೂಮಿಯಂತಾಯಿತು.
1.55.25
वदतो वै वसिष्ठस्य मा भैरिति मुहुर्मुहुः।
नाशयाम्यद्य गाधेयं नीहारमिव भास्करः ॥ १.५५.२५ ॥
ವಸಿಷ್ಠರು "ಭಯಪಡಬೇಡ" ಎಂದು ಪದೇ ಪದೇ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. "ಇಂದು ನಾನು ಗಾಧಿಯ ಮಗನನ್ನು ಸೂರ್ಯನು ಮಂಜನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವಂತೆ ನಾಶಮಾಡುತ್ತೇನೆ."
1.55.26
एवमुक्त्वा महातेजा वसिष्ठो जपतां वरः।
विश्वामित्रं तदा वाक्यं सरोषमिदमब्रवीत् ॥ १.५५.२६ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ, ಜಪಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವಸಿಷ್ಠರು ಆಗ ಕೋಪದಿಂದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
1.55.27
आश्रमं चिरसंवृद्धं यद् विनाशितवानसि।
दुराचारो हि यन्मूढस्तस्मात् त्वं न भविष्यसि ॥ १.५५.२७ ॥
"ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಈ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ನೀನು ನಾಶಮಾಡಿದ್ದೀಯೆ. ದುರಾಚಾರಿಯೂ ಮೂಢನೂ ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಇರುವುದಿಲ್ಲ."
1.55.28
इत्युक्त्वा परमक्रुद्धो दण्डमुद्यम्य सत्वरः।
विधूम इव कालाग्निर्यमदण्डमिवापरम् ॥ १.५५.२८ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಅತ್ಯಂತ ಕುಪಿತರಾದ ವಸಿಷ್ಠರು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ದಂಡವನ್ನು ಎತ್ತಿದರು. ಅದು ಹೊಗೆಯಿಲ್ಲದ ಕಾಲಾಗ್ನಿಯಂತೆಯೂ, ಮತ್ತೊಂದು ಯಮದಂಡದಂತೆಯೂ ಇತ್ತು.