వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 1.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.55.1
ततस्तानाकुलान् दृष्ट्वा विश्वामित्रास्त्रमोहितान्।
वसिष्ठश्चोदयामास कामधुक् सृज योगतः ॥ १.५५.१ ॥
అప్పుడు విశ్వామిత్రుని అస్త్రాలచే మోహితులై వ్యాకులంగా ఉన్న వారిని చూసి వసిష్ఠుడు కామధేనువును యోగబలంతో (సేనను) సృష్టించమని ఆజ్ఞాపించాడు.
1.55.2
तस्या हुंकारतो जाताः काम्बोजा रविसंनिभाः।
ऊधसश्चाथ सम्भूता बर्बराः शस्त्रपाणयः ॥ १.५५.२ ॥
దాని హుంకారం నుండి సూర్యునితో సమానమైన కాంబోజులు పుట్టారు; తరువాత దాని ఊధస్సు నుండి ఆయుధపాణులైన బర్బరులు ఉద్భవించారు.
1.55.3
योनिदेशाच्च यवनाः शकृद्देशाच्छकाः स्मृताः।
रोमकूपेषु म्लेच्छाश्च हारीताः सकिरातकाः ॥ १.५५.३ ॥
దాని యోని ప్రదేశం నుండి యవనులు పుట్టారు; పేడ ప్రదేశం నుండి శకులు అని చెప్పబడ్డారు; రోమకూపాల నుండి మ్లేచ్ఛులు, హారీతులు, కిరాతులు ఉద్భవించారు.
1.55.4
तैस्तन्निषूदितं सर्वं विश्वामित्रस्य तत्क्षणात्।
सपदातिगजं साश्वं सरथं रघुनन्दन ॥ १.५५.४ ॥
వారు ఆ క్షణంలోనే విశ్వామిత్రుని సమస్త సేనను నాశనం చేశారు — కాలాళ్ళ సైనికులు, ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలతో సహా. ఓ రఘునందనా!
1.55.5
दृष्ट्वा निषूदितं सैन्यं वसिष्ठेन महात्मना।
विश्वामित्रसुतानां तु शतं नानाविधायुधम् ॥ १.५५.५ ॥
మహాత్ముడైన వసిష్ఠునిచే నాశనమైన సేనను చూసి, విశ్వామిత్రుని వంద మంది కుమారులు నానా విధ ఆయుధాలతో (ముందుకు సాగారు).
1.55.6
अभ्यधावत् सुसंक्रुद्धं वसिष्ठं जपतां वरम्।
हुंकारेणैव तान् सर्वान् निर्ददाह महानृषिः ॥ १.५५.६ ॥
మిక్కిలి కోపంతో వారు జపం చేసేవారిలో శ్రేష్ఠుడైన వసిష్ఠునిపై దూకారు; కాని ఆ మహర్షి కేవలం హుంకారంతోనే వారందరినీ దహించివేశాడు.
1.55.7
ते साश्वरथपादाता वसिष्ठेन महात्मना।
भस्मीकृता मुहूर्तेन विश्वामित्रसुतास्तथा ॥ १.५५.७ ॥
మహాత్ముడైన వసిష్ఠునిచే అశ్వ, రథ, పదాతి దళాలతో పాటు విశ్వామిత్రుని పుత్రులు కూడా క్షణంలో భస్మమయ్యారు.
1.55.8
दृष्ट्वा विनाशितान् सर्वान् बलं च सुमहायशाः।
सव्रीडं चिन्तयाविष्टो विश्वामित्रोऽभवत् तदा ॥ १.५५.८ ॥
అందరూ, సైన్యమూ నాశనమైనది చూసి అత్యంత యశస్వి అయిన విశ్వామిత్రుడు అప్పుడు సిగ్గుతో, చింతతో నిండిపోయాడు.
1.55.9
समुद्र इव निर्वेगो भग्नद्रंष्ट्र इवोरगः।
उपरक्त इवादित्यः सद्यो निष्प्रभतां गतः ॥ १.५५.९ ॥
సముద్రంలా వేగరహితుడై, విరిగిన కోరలుగల పామువలె, గ్రహణం పట్టిన సూర్యునిలా వెంటనే ప్రభ కోల్పోయాడు.
1.55.10
हतपुत्रबलो दीनो लूनपक्ष इव द्विजः।
हतसर्वबलोत्साहो निर्वेदं समपद्यत ॥ १.५५.१० ॥
కుమారులు, బలము నశించి, రెక్కలు తెగిన పక్షివలె దీనుడై, బలోత్సాహాలు అంతా పోయి వైరాగ్యం పొందాడు.
1.55.11
स पुत्रमेकं राज्याय पालयेति नियुज्य च।
पृथिवीं क्षत्रधर्मेण वनमेवाभ्यपद्यत ॥ १.५५.११ ॥
ఒక కుమారుని 'రాజ్యాన్ని పాలించు' అని నియమించి, క్షత్రియ ధర్మంతో భూమిని అప్పగించి, అడవికే వెళ్ళిపోయాడు.
1.55.12
स गत्वा हिमवत्पार्श्वे किंनरोरगसेवितम्।
महादेवप्रसादार्थं तपस्तेपे महातपाः ॥ १.५५.१२ ॥
అతడు కిన్నరులు, నాగులు సేవించే హిమాలయ పార్శ్వానికి వెళ్ళి, మహాదేవుని అనుగ్రహం కోసం ఆ మహాతపస్వి తపస్సు చేశాడు.
1.55.13
केनचित् त्वथ कालेन देवेशो वृषभध्वजः।
दर्शयामास वरदो विश्वामित्रं महामुनिम् ॥ १.५५.१३ ॥
కొంతకాలానికి, వరదాత అయిన వృషభధ్వజ దేవదేవుడు మహాముని విశ్వామిత్రునికి దర్శనమిచ్చాడు.
1.55.14
किमर्थं तप्यसे राजन् ब्रूहि यत् ते विवक्षितम्।
वरदोऽस्मि वरो यस्ते कांक्षितः सोऽभिधीयताम् ॥ १.५५.१४ ॥
రాజా, నీవు దేని కోసం తపస్సు చేస్తున్నావు? నీకు కావలసినది చెప్పు. నేను వరదాతను; నీవు కోరే వరం చెప్పు.
1.55.15
एवमुक्तस्तु देवेन विश्वामित्रो महातपाः।
प्रणिपत्य महादेवं विश्वामित्रोऽब्रवीदिदम् ॥ १.५५.१५ ॥
దేవుడు ఇలా పలికిన తర్వాత, మహాతపస్వి విశ్వామిత్రుడు మహాదేవునికి నమస్కరించి ఇలా అన్నాడు.
1.55.16
यदि तुष्टो महादेव धनुर्वेदो ममानघ।
सांगोपांगोपनिषदः सरहस्यः प्रदीयताम् ॥ १.५५.१६ ॥
మహాదేవా, నీవు సంతుష్టుడవైతే, ఓ నిర్మలుడా, నాకు ధనుర్వేదాన్ని దాని అంగోపాంగాలు, ఉపనిషత్తులు, రహస్యాలతో సహా ప్రసాదించు.
1.55.17
यानि देवेषु चास्त्राणि दानवेषु महर्षिषु।
गन्धर्वयक्षरक्षःसु प्रतिभान्तु ममानघ ॥ १.५५.१७ ॥
దేవతలు, దానవులు, మహర్షులు, గంధర్వులు, యక్షులు, రాక్షసుల వద్ద ఉన్న అస్త్రాలన్నీ, ఓ నిర్మలుడా, నాలో ప్రకాశించుగాక.
1.55.18
तव प्रसादाद् भवतु देवदेव ममेप्सितम्।
एवमस्त्विति देवेशो वाक्यमुक्त्वा गतस्तदा ॥ १.५५.१८ ॥
దేవదేవా, నీ అనుగ్రహంతో నా కోరిక నెరవేరుగాక. 'అలాగే కానివ్వు' అని పలికి దేవేశుడు అప్పుడు వెళ్ళిపోయాడు.
1.55.19
प्राप्य चास्त्राणि देवेशाद् विश्वामित्रो महाबलः।
दर्पेण महता युक्तो दर्पपूर्णोऽभवत् तदा ॥ १.५५.१९ ॥
దేవతల ప్రభువు నుండి అస్త్రాలను పొందిన మహాబలుడైన విశ్వామిత్రుడు అప్పుడు గొప్ప గర్వంతో నిండి, అహంకారంతో పరిపూర్ణుడయ్యాడు.
1.55.20
विवर्धमानो वीर्येण समुद्र इव पर्वणि।
हतं मेने तदा राम वसिष्ठमृषिसत्तमम् ॥ १.५५.२० ॥
పౌర్ణమినాడు సముద్రంలా పరాక్రమంతో పెరిగిపోయిన ఆయన, ఓ రామా, అప్పుడు ఋషి శ్రేష్ఠుడైన వసిష్ఠుడు హతుడయ్యాడని భావించాడు.
1.55.21
ततो गत्वाऽऽश्रमपदं मुमोचास्त्राणि पार्थिवः।
यैस्तत् तपोवनं नाम निर्दग्धं चास्त्रतेजसा ॥ १.५५.२१ ॥
అప్పుడు ఆ రాజు ఆశ్రమానికి వెళ్లి అస్త్రాలను ప్రయోగించాడు; వాటి తేజస్సుతో తపోవనమనే ఆ అడవి పూర్తిగా దహించబడింది.
1.55.22
उदीर्यमाणमस्त्रं तद् विश्वामित्रस्य धीमतः।
दृष्ट्वा विप्रद्रुता भीता मुनयः शतशो दिशः ॥ १.५५.२२ ॥
బుద్ధిమంతుడైన విశ్వామిత్రుడు ప్రయోగించిన ఆ అస్త్రాన్ని చూసి భయపడిన వందలాది మునులు దిక్కులకు చెల్లాచెదురుగా పారిపోయారు.
1.55.23
वसिष्ठस्य च ये शिष्या ये च वै मृगपक्षिणः।
विद्रवन्ति भयाद् भीता नानादिग्भ्यः सहस्रशः ॥ १.५५.२३ ॥
వసిష్ఠుని శిష్యులు, జింకలు, పక్షులు భయంతో వణికి వేలాదిగా వివిధ దిక్కులకు పారిపోయాయి.
1.55.24
वसिष्ठस्याश्रमपदं शून्यमासीन्महात्मनः।
मुहूर्तमिव निःशब्दमासीदीरिणसंनिभम् ॥ १.५५.२४ ॥
మహాత్ముడైన వసిష్ఠుని ఆశ్రమం శూన్యమైపోయింది; ఒక్క క్షణం అది శబ్దం లేని బంజరు భూమిలా మారింది.
1.55.25
वदतो वै वसिष्ठस्य मा भैरिति मुहुर्मुहुः।
नाशयाम्यद्य गाधेयं नीहारमिव भास्करः ॥ १.५५.२५ ॥
వసిష్ఠుడు "భయపడకుము" అని మళ్ళీ మళ్ళీ అంటూ ఉన్నాడు. "ఈరోజు నేను గాధి కుమారుడిని, మంచును సూర్యుడు నశింపజేసినట్లు, నశింపజేస్తాను."
1.55.26
एवमुक्त्वा महातेजा वसिष्ठो जपतां वरः।
विश्वामित्रं तदा वाक्यं सरोषमिदमब्रवीत् ॥ १.५५.२६ ॥
ఇలా చెప్పి, మహాతేజస్వి, జపించేవారిలో శ్రేష్ఠుడైన వసిష్ఠుడు అప్పుడు కోపంతో విశ్వామిత్రునితో ఈ మాటలు పలికాడు.
1.55.27
आश्रमं चिरसंवृद्धं यद् विनाशितवानसि।
दुराचारो हि यन्मूढस्तस्मात् त्वं न भविष्यसि ॥ १.५५.२७ ॥
"చిరకాలంగా నిలిచిన ఈ ఆశ్రమాన్ని నువ్వు నాశనం చేశావు. దురాచారుడవు, మూఢుడవు కాబట్టి నువ్వు ఇక ఉండవు."
1.55.28
इत्युक्त्वा परमक्रुद्धो दण्डमुद्यम्य सत्वरः।
विधूम इव कालाग्निर्यमदण्डमिवापरम् ॥ १.५५.२८ ॥
ఇలా చెప్పి, అత్యంత కోపంతో వసిష్ఠుడు వెంటనే దండాన్ని ఎత్తాడు. అది పొగలేని కాలాగ్ని వలె, మరొక యమదండంలా ఉంది.