ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 1.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.56.1
एवमुक्तो वसिष्ठेन विश्वामित्रो महाबलः।
आग्नेयमस्त्रमुद्दिश्य तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ १.५६.१ ॥
ବଶିଷ୍ଠ ଏପରି କହିବାରୁ ମହାବଳ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଆଗ୍ନେୟ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି 'ରୁହ, ରୁହ' ବୋଲିଲେ।
1.56.2
ब्रह्मदण्डं समुद्यम्य कालदण्डमिवापरम्।
वसिष्ठो भगवान् क्रोधादिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.५६.२ ॥
ଅନ୍ୟ ଏକ କାଳଦଣ୍ଡ ପରି ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡ ଉଠାଇ ଭଗବାନ ବଶିଷ୍ଠ କ୍ରୋଧରେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
1.56.3
क्षत्रबन्धो स्थितोऽस्म्येष यद् बलं तद् विदर्शय।
नाशयाम्यद्य ते दर्पं शस्त्रस्य तव गाधिज ॥ १.५६.३ ॥
ହେ କ୍ଷତ୍ରିୟାଧମ, ମୁଁ ଏଠି ଠିଆ ହୋଇଛି; ତୁମର ଯେଉଁ ବଳ ଅଛି ତାହା ଦେଖାଅ। ହେ ଗାଧିପୁତ୍ର, ଆଜି ମୁଁ ତୁମ ଅସ୍ତ୍ରର ଅହଂକାର ନଷ୍ଟ କରିବି।
1.56.4
क्व च ते क्षत्रियबलं क्व च ब्रह्मबलं महत्।
पश्य ब्रह्मबलं दिव्यं मम क्षत्रियपांसन ॥ १.५६.४ ॥
ତୁମର କ୍ଷତ୍ରିୟ ବଳ କୋଉଠି ଓ ମହାନ ବ୍ରହ୍ମବଳ କୋଉଠି! ହେ କ୍ଷତ୍ରିୟପାଂସନ, ମୋର ଦିବ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମବଳ ଦେଖ।
1.56.5
तस्यास्त्रं गाधिपुत्रस्य घोरमाग्नेयमुत्तमम्।
ब्रह्मदण्डेन तच्छान्तमग्नेर्वेग इवाम्भसा ॥ १.५६.५ ॥
ଗାଧିପୁତ୍ରଙ୍କ ସେହି ଭୟଙ୍କର ଓ ଉତ୍ତମ ଆଗ୍ନେୟ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡରେ ଶାନ୍ତ ହେଲା, ଯେପରି ଜଳରେ ଅଗ୍ନିର ବେଗ ଶମେ।
1.56.6
वारुणं चैव रौद्रं च ऐन्द्रं पाशुपतं तथा।
ऐषीकं चापि चिक्षेप कुपितो गाधिनन्दनः ॥ १.५६.६ ॥
କ୍ରୋଧିତ ଗାଧିନନ୍ଦନ ବାରୁଣ, ରୌଦ୍ର, ଐନ୍ଦ୍ର, ପାଶୁପତ ଓ ଐଷୀକ ଅସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
1.56.7
मानवं मोहनं चैव गान्धर्वं स्वापनं तथा।
जृम्भणं मादनं चैव संतापनविलापने ॥ १.५६.७ ॥
ମାନବ, ମୋହନ, ଗାନ୍ଧର୍ବ, ସ୍ୱାପନ, ଜୃମ୍ଭଣ, ମାଦନ, ସନ୍ତାପନ ଓ ବିଳାପନ ଅସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ।
1.56.8
शोषणं दारणं चैव वज्रमस्त्रं सुदुर्जयम्।
ब्रह्मपाशं कालपाशं वारुणं पाशमेव च ॥ १.५६.८ ॥
ଶୋଷଣ, ଦାରଣ, ଅତି ଦୁର୍ଜୟ ବଜ୍ରାସ୍ତ୍ର, ବ୍ରହ୍ମପାଶ, କାଳପାଶ ଓ ବାରୁଣ ପାଶ ମଧ୍ୟ।
1.56.9
पिनाकमस्त्रं दयितं शुष्कार्द्रे अशनी तथा।
दण्डास्त्रमथ पैशाचं क्रौञ्चमस्त्रं तथैव च ॥ १.५६.९ ॥
ପିନାକାସ୍ତ୍ର, ପ୍ରିୟ ଅସ୍ତ୍ର, ଶୁଖିଲା ଓ ଓଦା ଅଶନି, ଦଣ୍ଡାସ୍ତ୍ର, ପୈଶାଚ ଓ କ୍ରୌଞ୍ଚାସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ।
1.56.10
धर्मचक्रं कालचक्रं विष्णुचक्रं तथैव च।
वायव्यं मथनं चैव अस्त्रं हयशिरस्तथा ॥ १.५६.१० ॥
ଧର୍ମଚକ୍ର, କାଳଚକ୍ର, ବିଷ୍ଣୁଚକ୍ର, ବାୟବ୍ୟ, ମଥନ ଓ ହୟଶିର ଅସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ।
1.56.11
शक्तिद्वयं च चिक्षेप कङ्कालं मुसलं तथा।
वैद्याधरं महास्त्रं च कालास्त्रमथ दारुणम् ॥ १.५६.११ ॥
ଦୁଇ ଶକ୍ତି, କଙ୍କାଳ ଓ ମୁସଳ ଅସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ସେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ; ବୈଦ୍ୟାଧର, ମହାସ୍ତ୍ର, କାଳାସ୍ତ୍ର ଓ ପରେ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ।
1.56.12
त्रिशूलमस्त्रं घोरं च कापालमथ कङ्कणम्।
एतान्यस्त्राणि चिक्षेप सर्वाणि रघुनन्दन ॥ १.५६.१२ ॥
ତ୍ରିଶୂଳ ଅସ୍ତ୍ର, ଭୟଙ୍କର, କାପାଳ ଓ ପରେ କଙ୍କଣ ଅସ୍ତ୍ର; ହେ ରଘୁନନ୍ଦନ, ଏହି ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ସେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
1.56.13
वसिष्ठे जपतां श्रेष्ठे तदद्भुतमिवाभवत्।
तानि सर्वाणि दण्डेन ग्रसते ब्रह्मणः सुतः ॥ १.५६.१३ ॥
ଜପକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ପାଖରେ ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ ପରି ହେଲା। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ନିଜ ଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଗ୍ରାସ କଲେ।
1.56.14
तेषु शान्तेषु ब्रह्मास्त्रं क्षिप्तवान् गाधिनन्दनः।
तदस्त्रमुद्यतं दृष्ट्वा देवाः साग्निपुरोगमाः ॥ १.५६.१४ ॥
ସେଗୁଡ଼ିକ ଶାନ୍ତ ହେଲେ ଗାଧିପୁତ୍ର ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ କଲେ। ଉଠାଯାଇଥିବା ସେହି ଅସ୍ତ୍ର ଦେଖି ଅଗ୍ନି ଆଦି ଦେବତା ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
1.56.15
देवर्षयश्च सम्भ्रान्ता गन्धर्वाः समहोरगाः।
त्रैलोक्यमासीत् संत्रस्तं ब्रह्मास्त्रे समुदीरिते ॥ १.५६.१५ ॥
ଦେବର୍ଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲେ; ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ମହାନାଗମାନେ ମଧ୍ୟ। ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ ହେବାରୁ ତ୍ରିଲୋକ ଭୀତ ହେଲା।
1.56.16
तदप्यस्त्रं महाघोरं ब्राह्मं ब्राह्मेण तेजसा।
वसिष्ठो ग्रसते सर्वं ब्रह्मदण्डेन राघव ॥ १.५६.१६ ॥
ସେହି ମହାଭୟଙ୍କର ବ୍ରାହ୍ମ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ, ହେ ରାଘବ, ବ୍ରହ୍ମତେଜରେ ବଶିଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ସବୁ ଗ୍ରାସ କଲେ।
1.56.17
ब्रह्मास्त्रं ग्रसमानस्य वसिष्ठस्य महात्मनः।
त्रैलोक्यमोहनं रौद्रं रूपमासीत् सुदारुणम् ॥ १.५६.१७ ॥
ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ଗ୍ରାସକାରୀ ମହାତ୍ମା ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ରୂପ ତ୍ରିଲୋକମୋହନ, ରୌଦ୍ର ଓ ଅତି ଭୟଙ୍କର ହୋଇଗଲା।
1.56.18
रोमकूपेषु सर्वेषु वसिष्ठस्य महात्मनः।
मरीच्य इव निष्पेतुरग्नेर्धूमाकुलार्चिषः ॥ १.५६.१८ ॥
ମହାତ୍ମା ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ସମସ୍ତ ରୋମକୂପରୁ ଧୂଆଁରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଅଗ୍ନିଶିଖାର କିରଣ ପରି ଆଲୋକ ବାହାରିଲା।
1.56.19
प्राज्वलद् ब्रह्मदण्डश्च वसिष्ठस्य करोद्यतः।
विधूम इव कालाग्नेर्यमदण्ड इवापरः ॥ १.५६.१९ ॥
ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ହାତରେ ଉଠାଯାଇଥିବା ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡ ଜଳିଉଠିଲା; ଧୂଆଁହୀନ କାଳାଗ୍ନି ପରି, ଯେପରି ଆଉ ଏକ ଯମଦଣ୍ଡ।
1.56.20
ततोऽस्तुवन् मुनिगणा वसिष्ठं जपतां वरम्।
अमोघं ते बलं ब्रह्मंस्तेजो धारय तेजसा ॥ १.५६.२० ॥
ତା'ପରେ ମୁନିଗଣ ଜପକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ: ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ତୁମ ବଳ ଅମୋଘ; ତୁମ ତେଜରେ ତାହା ଧାରଣ କର।
1.56.21
निगृहीतस्त्वया ब्रह्मन् विश्वामित्रो महाबलः।
अमोघं ते बलं श्रेष्ठ लोकाः सन्तु गतव्यथाः ॥ १.५६.२१ ॥
ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ତୁମେ ମହାବଳୀ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ରୋକିଲ; ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ବଳ ଅମୋଘ; ଲୋକମାନେ ଦୁଃଖରହିତ ହେଉନ୍ତୁ।
1.56.22
एवमुक्तो महातेजाः शमं चक्रे महाबलः।
विश्वामित्रो विनिकृतो विनिःश्वस्येदमब्रवीत् ॥ १.५६.२२ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ମହାବଳୀ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଶାନ୍ତ ହେଲେ; କିନ୍ତୁ ଅପମାନିତ ହୋଇ ଦୀର୍ଘ ନିଃଶ୍ୱାସ ପକାଇ ଏହା କହିଲେ।
1.56.23
धिग् बलं क्षत्रियबलं ब्रह्मतेजोबलं बलम्।
एकेन ब्रह्मदण्डेन सर्वास्त्राणि हतानि मे ॥ १.५६.२३ ॥
କ୍ଷତ୍ରିୟ ବଳକୁ ଧିକ୍! ବ୍ରହ୍ମତେଜର ବଳ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ବଳ। ଗୋଟିଏ ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡରେ ମୋର ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା।
1.56.24
तदेतत् प्रसमीक्ष्याहं प्रसन्नेन्द्रियमानसः।
तपो महत् समास्थास्ये यद् वै ब्रह्मत्वकारणम् ॥ १.५६.२४ ॥
ଏହାକୁ ଭଲ ଭାବେ ବିଚାରି, ପ୍ରସନ୍ନ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନ ସହ, ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱର କାରଣ ସେହି ମହାନ ତପସ୍ୟା ମୁଁ କରିବି।