వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 1.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.56.1
एवमुक्तो वसिष्ठेन विश्वामित्रो महाबलः।
आग्नेयमस्त्रमुद्दिश्य तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ १.५६.१ ॥
వసిష్ఠుడు ఇలా పలకగా, మహాబలుడైన విశ్వామిత్రుడు ఆగ్నేయాస్త్రాన్ని లక్ష్యంగా చేసి 'ఆగు, ఆగు' అన్నాడు.
1.56.2
ब्रह्मदण्डं समुद्यम्य कालदण्डमिवापरम्।
वसिष्ठो भगवान् क्रोधादिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.५६.२ ॥
మరో కాలదండంలా ఉన్న బ్రహ్మదండాన్ని ఎత్తి, భగవంతుడైన వసిష్ఠుడు కోపంతో ఈ మాటలు పలికాడు.
1.56.3
क्षत्रबन्धो स्थितोऽस्म्येष यद् बलं तद् विदर्शय।
नाशयाम्यद्य ते दर्पं शस्त्रस्य तव गाधिज ॥ १.५६.३ ॥
ఓ క్షత్రియాధమా! నేనిదిగో నిలిచి ఉన్నాను; నీ బలం ఎంతో అది చూపు. గాధి కుమారా, నేడు నీ ఆయుధాల గర్వాన్ని నాశనం చేస్తాను.
1.56.4
क्व च ते क्षत्रियबलं क्व च ब्रह्मबलं महत्।
पश्य ब्रह्मबलं दिव्यं मम क्षत्रियपांसन ॥ १.५६.४ ॥
నీ క్షత్రియ బలం ఎక్కడ, గొప్ప బ్రహ్మబలం ఎక్కడ! ఓ క్షత్రియ-పాంసనా, నా దివ్య బ్రహ్మబలాన్ని చూడు.
1.56.5
तस्यास्त्रं गाधिपुत्रस्य घोरमाग्नेयमुत्तमम्।
ब्रह्मदण्डेन तच्छान्तमग्नेर्वेग इवाम्भसा ॥ १.५६.५ ॥
గాధి కుమారుని ఆ భయంకరమైన, ఉత్తమమైన ఆగ్నేయాస్త్రం బ్రహ్మదండంతో శాంతించింది; నీటితో అగ్ని వేగం చల్లారినట్లు.
1.56.6
वारुणं चैव रौद्रं च ऐन्द्रं पाशुपतं तथा।
ऐषीकं चापि चिक्षेप कुपितो गाधिनन्दनः ॥ १.५६.६ ॥
కోపించిన గాధి కుమారుడు వారుణాస్త్రం, రౌద్రాస్త్రం, ఐంద్రాస్త్రం, పాశుపతాస్త్రం, ఐషీకాస్త్రాన్ని కూడా ప్రయోగించాడు.
1.56.7
मानवं मोहनं चैव गान्धर्वं स्वापनं तथा।
जृम्भणं मादनं चैव संतापनविलापने ॥ १.५६.७ ॥
మానవం, మోహనం, గాంధర్వం, స్వాపనం, జృంభణం, మాదనం, సంతాపనం, విలాపనం అనే అస్త్రాలను కూడా.
1.56.8
शोषणं दारणं चैव वज्रमस्त्रं सुदुर्जयम्।
ब्रह्मपाशं कालपाशं वारुणं पाशमेव च ॥ १.५६.८ ॥
శోషణం, దారణం, అత్యంత దుర్జయమైన వజ్రాస్త్రం, బ్రహ్మపాశం, కాలపాశం, వారుణపాశం అనేవి కూడా.
1.56.9
पिनाकमस्त्रं दयितं शुष्कार्द्रे अशनी तथा।
दण्डास्त्रमथ पैशाचं क्रौञ्चमस्त्रं तथैव च ॥ १.५६.९ ॥
పినాకాస్త్రం, ప్రియమైన అస్త్రం, ఎండినవి తడిసినవి అనే అశనులు, దండాస్త్రం, పైశాచం, క్రౌంచాస్త్రం అనేవి కూడా.
1.56.10
धर्मचक्रं कालचक्रं विष्णुचक्रं तथैव च।
वायव्यं मथनं चैव अस्त्रं हयशिरस्तथा ॥ १.५६.१० ॥
ధర్మచక్రం, కాలచక్రం, విష్ణుచక్రం, వాయవ్యం, మథనం, హయశిరస్సు అనే అస్త్రాలను కూడా.
1.56.11
शक्तिद्वयं च चिक्षेप कङ्कालं मुसलं तथा।
वैद्याधरं महास्त्रं च कालास्त्रमथ दारुणम् ॥ १.५६.११ ॥
రెండు శక్తులు, కంకాలం, ముసలం అనే అస్త్రాలను విసిరాడు; వైద్యాధరం, మహాస్త్రం, కాలాస్త్రం, ఆ తర్వాత భయంకరమైన అస్త్రం కూడా.
1.56.12
त्रिशूलमस्त्रं घोरं च कापालमथ कङ्कणम्।
एतान्यस्त्राणि चिक्षेप सर्वाणि रघुनन्दन ॥ १.५६.१२ ॥
త్రిశూలాస్త్రం, భయంకరమైనది, కాపాలం, తర్వాత కంకణం; ఓ రఘునందనా, ఈ అస్త్రాలన్నింటినీ అతడు విసిరాడు.
1.56.13
वसिष्ठे जपतां श्रेष्ठे तदद्भुतमिवाभवत्।
तानि सर्वाणि दण्डेन ग्रसते ब्रह्मणः सुतः ॥ १.५६.१३ ॥
జపం చేసేవారిలో శ్రేష్ఠుడైన వసిష్ఠునిలో అది అద్భుతంగా జరిగింది. బ్రహ్మ కుమారుడు తన దండంతో వాటన్నింటినీ మింగివేశాడు.
1.56.14
तेषु शान्तेषु ब्रह्मास्त्रं क्षिप्तवान् गाधिनन्दनः।
तदस्त्रमुद्यतं दृष्ट्वा देवाः साग्निपुरोगमाः ॥ १.५६.१४ ॥
అవి శాంతించగా గాధి కుమారుడు బ్రహ్మాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు. పైకి లేచిన ఆ అస్త్రాన్ని చూసి అగ్ని మొదలైన దేవతలు భయపడ్డారు.
1.56.15
देवर्षयश्च सम्भ्रान्ता गन्धर्वाः समहोरगाः।
त्रैलोक्यमासीत् संत्रस्तं ब्रह्मास्त्रे समुदीरिते ॥ १.५६.१५ ॥
దేవర్షులు కూడా కలవరపడ్డారు; గంధర్వులు, మహా సర్పాలతో సహా కలత చెందారు. బ్రహ్మాస్త్రం ప్రయోగించబడగా మూడు లోకాలు భయపడ్డాయి.
1.56.16
तदप्यस्त्रं महाघोरं ब्राह्मं ब्राह्मेण तेजसा।
वसिष्ठो ग्रसते सर्वं ब्रह्मदण्डेन राघव ॥ १.५६.१६ ॥
ఆ మహాభయంకరమైన బ్రాహ్మాస్త్రాన్ని కూడా, ఓ రాఘవా, బ్రహ్మ తేజస్సుతో వసిష్ఠుడు బ్రహ్మదండంతో అంతటినీ మింగివేశాడు.
1.56.17
ब्रह्मास्त्रं ग्रसमानस्य वसिष्ठस्य महात्मनः।
त्रैलोक्यमोहनं रौद्रं रूपमासीत् सुदारुणम् ॥ १.५६.१७ ॥
బ్రహ్మాస్త్రాన్ని మింగుతున్న మహాత్ముడైన వసిష్ఠుని రూపం మూడు లోకాలను మోహింపజేసే, భయంకరమైన, అతి దారుణమైనదిగా మారింది.
1.56.18
रोमकूपेषु सर्वेषु वसिष्ठस्य महात्मनः।
मरीच्य इव निष्पेतुरग्नेर्धूमाकुलार्चिषः ॥ १.५६.१८ ॥
మహాత్ముడైన వసిష్ఠుని శరీరంలోని అన్ని రోమకూపాల నుండి, పొగతో కప్పబడిన అగ్ని జ్వాలల కిరణాల వలె కాంతులు వెలువడ్డాయి.
1.56.19
प्राज्वलद् ब्रह्मदण्डश्च वसिष्ठस्य करोद्यतः।
विधूम इव कालाग्नेर्यमदण्ड इवापरः ॥ १.५६.१९ ॥
వసిష్ఠుని చేతిలో ఎత్తబడిన బ్రహ్మదండం ప్రజ్వలించింది; పొగలేని కాలాగ్ని వలె, మరొక యమదండంలా ఉంది.
1.56.20
ततोऽस्तुवन् मुनिगणा वसिष्ठं जपतां वरम्।
अमोघं ते बलं ब्रह्मंस्तेजो धारय तेजसा ॥ १.५६.२० ॥
అప్పుడు ముని సమూహాలు జపించేవారిలో శ్రేష్ఠుడైన వసిష్ఠుని స్తుతించాయి: బ్రహ్మన్, మీ బలం అమోఘం; మీ తేజస్సుతో దానిని నిలపండి.
1.56.21
निगृहीतस्त्वया ब्रह्मन् विश्वामित्रो महाबलः।
अमोघं ते बलं श्रेष्ठ लोकाः सन्तु गतव्यथाः ॥ १.५६.२१ ॥
బ్రహ్మన్, మీరు మహాబలుడైన విశ్వామిత్రుని నిగ్రహించారు; శ్రేష్ఠుడా, మీ బలం అమోఘం; లోకాలు బాధలు లేకుండా ఉండుగాక.
1.56.22
एवमुक्तो महातेजाः शमं चक्रे महाबलः।
विश्वामित्रो विनिकृतो विनिःश्वस्येदमब्रवीत् ॥ १.५६.२२ ॥
ఇలా చెప్పబడిన మహాతేజస్వి, మహాబలుడైన విశ్వామిత్రుడు శాంతించాడు; అవమానితుడై దీర్ఘంగా నిట్టూర్చి ఇలా అన్నాడు.
1.56.23
धिग् बलं क्षत्रियबलं ब्रह्मतेजोबलं बलम्।
एकेन ब्रह्मदण्डेन सर्वास्त्राणि हतानि मे ॥ १.५६.२३ ॥
క్షత్రియ బలానికి ధిక్కారం! బ్రహ్మతేజస్సు బలమే నిజమైన బలం. ఒక్క బ్రహ్మదండంతోనే నా అస్త్రాలన్నీ నశించాయి.
1.56.24
तदेतत् प्रसमीक्ष्याहं प्रसन्नेन्द्रियमानसः।
तपो महत् समास्थास्ये यद् वै ब्रह्मत्वकारणम् ॥ १.५६.२४ ॥
దీనిని బాగుగా పరిశీలించి, ప్రశాంతమైన ఇంద్రియాలు మనస్సుతో, బ్రాహ్మణత్వానికి కారణమైన గొప్ప తపస్సును నేను చేపడతాను.