ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 1.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.62.1
शुनःशेपं नरश्रेष्ठ गृहीत्वा तु महायशाः।
व्यश्रमत् पुष्करे राजा मध्याह्ने रघुनन्दन ॥ १.६२.१ ॥
ನರಶ್ರೇಷ್ಠ, ರಘುನಂದನ! ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ರಾಜನು (ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ) ಶುನಃಶೇಪನನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವೇಳೆ ಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಮಿಸಿದನು.
1.62.2
तस्य विश्रममाणस्य शुनःशेपो महायशाः।
पुष्करं ज्येष्ठमागम्य विश्वामित्रं ददर्श ह ॥ १.६२.२ ॥
ವಿಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ರಾಜನ ಬಳಿ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ಶುನಃಶೇಪನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುಷ್ಕರಕ್ಕೆ ಬಂದು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನನ್ನು ಕಂಡನು.
1.62.3
तप्यन्तमृषिभिः सार्धं मातुलं परमातुरः।
विषण्णवदनो दीनस्तृष्णया च श्रमेण च ॥ १.६२.३ ॥
ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ತನ್ನ ಮಾವನನ್ನು (ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನನ್ನು), ತುಂಬಾ ವ್ಯಥೆಗೊಂಡ, ಬಾಡಿದ ಮುಖದ, ದಾಹ ಮತ್ತು ಆಯಾಸದಿಂದ ದೀನನಾದ ಶುನಃಶೇಪನು ಕಂಡನು.
1.62.4
पपाताङ्के मुने राम वाक्यं चेदमुवाच ह।
न मेऽस्ति माता न पिता ज्ञातयो बान्धवाः कुतः ॥ १.६२.४ ॥
ಓ ರಾಮ! ಅವನು ಮುನಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು: "ನನಗೆ ತಾಯಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ತಂದೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ಬಂಧುಗಳೂ ಜ್ಞಾತಿಗಳೂ ಇಲ್ಲ; ಇನ್ನು ಎಲ್ಲಿಂದ (ಸಹಾಯ)?"
1.62.5
त्रातुमर्हसि मां सौम्य धर्मेण मुनिपुंगव।
त्राता त्वं हि नरश्रेष्ठ सर्वेषां त्वं हि भावनः ॥ १.६२.५ ॥
ಓ ಸೌಮ್ಯ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ! ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಓ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ, ನೀನೇ ರಕ್ಷಕ; ನೀನೇ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಪೋಷಿಸುವವನು.
1.62.6
राजा च कृतकार्यः स्यादहं दीर्घायुरव्ययः।
स्वर्गलोकमुपाश्नीयां तपस्तप्त्वा ह्यनुत्तमम् ॥ १.६२.६ ॥
ರಾಜನೂ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಿ; ನಾನು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷಯತ್ವ ಪಡೆದು, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ.
1.62.7
स मे नाथो ह्यनाथस्य भव भव्येन चेतसा।
पितेव पुत्रं धर्मात्मंस्त्रातुमर्हसि किल्बिषात् ॥ १.६२.७ ॥
ಅನಾಥನಾದ ನನಗೆ ನೀವೇ ನಾಥರು ಆಗಬೇಕು. ಧರ್ಮಾತ್ಮರೇ, ತಂದೆ ಮಗನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ಶುಭ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪಾಪದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಕು.
1.62.8
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा विश्वामित्रो महातपाः।
सान्त्वयित्वा बहुविधं पुत्रानिदमुवाच ह ॥ १.६२.८ ॥
ಅವನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ಅವನನ್ನು ನಾನಾ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂತೈಸಿ ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.
1.62.9
यत्कृते पितरः पुत्राञ्जनयन्ति शुभार्थिनः।
परलोकहितार्थाय तस्य कालोऽयमागतः ॥ १.६२.९ ॥
ಶುಭವನ್ನು ಬಯಸುವ ತಂದೆಗಳು ಯಾವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುತ್ತಾರೋ, ಪರಲೋಕದ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಆ ಕಾಲ ಈಗ ಬಂದಿದೆ.
1.62.10
अयं मुनिसुतो बालो मत्तः शरणमिच्छति।
अस्य जीवितमात्रेण प्रियं कुरुत पुत्रकाः ॥ १.६२.१० ॥
ಈ ಮುನಿಪುತ್ರ ಬಾಲಕನು ನನ್ನಿಂದ ಶರಣು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಮಕ್ಕಳೇ, ಇವನ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದರಿಂದಲೇ ಇವನಿಗೆ ಒಳಿತು ಮಾಡಿ.
1.62.11
सर्वे सुकृतकर्माणः सर्वे धर्मपरायणाः।
पशुभूता नरेन्द्रस्य तृप्तिमग्नेः प्रयच्छत ॥ १.६२.११ ॥
ಸತ್ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ನೀವೆಲ್ಲರೂ, ಧರ್ಮಪರಾಯಣರಾದ ನೀವೆಲ್ಲರೂ, ರಾಜನಿಗಾಗಿ ಬಲಿಪಶುವಾಗಿ ಅಗ್ನಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ.
1.62.12
नाथवांश्च शुनःशेपो यज्ञश्चाविघ्नतो भवेत्।
देवतास्तर्पिताश्च स्युर्मम चापि कृतं वचः ॥ १.६२.१२ ॥
ಶುನಃಶೇಪನಿಗೆ ನಾಥನು ದೊರೆಯಲಿ, ಯಜ್ಞವು ವಿಘ್ನವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯಲಿ, ದೇವತೆಗಳು ತೃಪ್ತರಾಗಲಿ, ನನ್ನ ಮಾತೂ ನೆರವೇರಲಿ.
1.62.13
मुनेस्तद् वचनं श्रुत्वा मधुच्छन्दादयः सुताः।
साभिमानं नरश्रेष्ठ सलीलमिदमब्रुवन् ॥ १.६२.१३ ॥
ಮುನಿಯ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಧುಚ್ಛಂದ ಮೊದಲಾದ ಪುತ್ರರು ಅಭಿಮಾನದಿಂದ, ಓ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ, ಪರಿಹಾಸದಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.
1.62.14
कथमात्मसुतान् हित्वा त्रायसेऽन्यसुतं विभो।
अकार्यमिव पश्यामः श्वमांसमिव भोजने ॥ १.६२.१४ ॥
ಓ ವಿಭೋ, ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅನ್ಯರ ಮಗನನ್ನು ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ? ಊಟದಲ್ಲಿ ನಾಯಿ ಮಾಂಸದಂತೆ ಇದು ಅನುಚಿತವೆನಿಸುತ್ತದೆ.
1.62.15
तेषां तद् वचनं श्रुत्वा पुत्राणां मुनिपुंगवः।
क्रोधसंरक्तनयनो व्याहर्तुमुपचक्रमे ॥ १.६२.१५ ॥
ಆ ಪುತ್ರರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರು ಮಾತನಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
1.62.16
निःसाध्वसमिदं प्रोक्तं धर्मादपि विगर्हितम्।
अतिक्रम्य तु मद्वाक्यं दारुणं रोमहर्षणम् ॥ १.६२.१६ ॥
ನಾಚಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ನೀವು ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದೀರಿ; ಇದು ಧರ್ಮದಿಂದಲೂ ನಿಂದನೀಯ. ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಮೀರಿ ಭಯಂಕರವೂ ರೋಮಾಂಚಕಾರಿಯೂ ಆದ ಕೃತ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದೀರಿ.
1.62.17
श्वमांसभोजिनः सर्वे वासिष्ठा इव जातिषु।
पूर्णं वर्षसहस्रं तु पृथिव्यामनुवत्स्यथ ॥ १.६२.१७ ॥
ನೀವೆಲ್ಲರೂ ನಾಯಿಮಾಂಸ ಭಕ್ಷಕರಾಗಿ, ವಸಿಷ್ಠನ ವಂಶಜರಂತೆ ನೀಚ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ಣ ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವಿರಿ.
1.62.18
कृत्वा शापसमायुक्तान् पुत्रान् मुनिवरस्तदा।
शुनःशेपमुवाचार्तं कृत्वा रक्षां निरामयाम् ॥ १.६२.१८ ॥
ಆಗ ಮುನಿವರರು ಶಾಪಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಆ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹಾಗೆ ಮಾಡಿ, ದುಃಖಿತ ಶುನಃಶೇಪನಿಗೆ ಹಾನಿಯಿಲ್ಲದ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಿ ಮಾತನಾಡಿದರು.
1.62.19
पवित्रपाशैराबद्धो रक्तमाल्यानुलेपनः।
वैष्णवं यूपमासाद्य वाग्भिरग्निमुदाहर ॥ १.६२.१९ ॥
ಪವಿತ್ರ ಪಾಶಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತನಾಗಿ, ಕೆಂಪು ಮಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಲೇಪನದಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ, ವೈಷ್ಣವ ಯೂಪವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಮಾತುಗಳಿಂದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.
1.62.20
इमे च गाथे द्वे दिव्ये गायेथा मुनिपुत्रक।
अम्बरीषस्य यज्ञेऽस्मिंस्ततः सिद्धिमवाप्स्यसि ॥ १.६२.२० ॥
ಮುನಿಪುತ್ರನೇ, ಈ ಎರಡು ದಿವ್ಯ ಗಾಥೆಗಳನ್ನು ಹಾಡು; ಈ ಅಂಬರೀಷನ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನೀನು ಆಗ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.
1.62.21
शुनःशेपो गृहीत्वा ते द्वे गाथे सुसमाहितः।
त्वरया राजसिंहं तमम्बरीषमुवाच ह ॥ १.६२.२१ ॥
ಶುನಃಶೇಪನು ಆ ಎರಡು ಗಾಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಪೂರ್ಣ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ, ತ್ವರೆಯಿಂದ ಆ ರಾಜಸಿಂಹ ಅಂಬರೀಷನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.62.22
राजसिंह महाबुद्धे शीघ्रं गच्छावहे वयम्।
निवर्तयस्व राजेन्द्र दीक्षां च समुदाहर ॥ १.६२.२२ ॥
ರಾಜಸಿಂಹನೇ, ಮಹಾಬುದ್ಧಿವಂತನೇ, ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಬೇಗನೆ ಹೋಗೋಣ. ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿ ಅದನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸು.
1.62.23
तद् वाक्यमृषिपुत्रस्य श्रुत्वा हर्षसमन्वितः।
जगाम नृपतिः शीघ्रं यज्ञवाटमतन्द्रितः ॥ १.६२.२३ ॥
ಋಷಿಪುತ್ರನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಆ ರಾಜನು ಆಯಾಸವಿಲ್ಲದೆ ಬೇಗನೆ ಯಜ್ಞವಾಟಿಕೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.
1.62.24
सदस्यानुमते राजा पवित्रकृतलक्षणम्।
पशुं रक्ताम्बरं कृत्वा यूपे तं समबन्धयत् ॥ १.६२.२४ ॥
ಸದಸ್ಯರ ಅನುಮತಿಯಿಂದ, ರಾಜನು ಪವಿತ್ರ ಗುರುತುಗಳಿರುವ ಆ ಪಶುವನ್ನು ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ ಯೂಪಕ್ಕೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದನು.
1.62.25
स बद्धो वाग्भिरग्र्याभिरभितुष्टाव वै सुरौ।
इन्द्रमिन्द्रानुजं चैव यथावन्मुनिपुत्रकः ॥ १.६२.२५ ॥
ಬಂಧಿತನಾಗಿದ್ದ ಆ ಮುನಿಪುತ್ರನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಇಂದ್ರನನ್ನೂ ಇಂದ್ರನ ತಮ್ಮನನ್ನೂ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಿದನು.
1.62.26
ततः प्रीतः सहस्राक्षो रहस्यस्तुतितोषितः।
दीर्घमायुस्तदा प्रादाच्छुनःशेपाय वासवः ॥ १.६२.२६ ॥
ಆಗ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷನಾದ ಇಂದ್ರನು ರಹಸ್ಯ ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ, ವಾಸವನು ಶುನಃಶೇಪನಿಗೆ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದನು.
1.62.27
स च राजा नरश्रेष्ठ यज्ञस्य च समाप्तवान्।
फलं बहुगुणं राम सहस्राक्षप्रसादजम् ॥ १.६२.२७ ॥
ಆ ರಾಜನು, ಓ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಮ, ಯಜ್ಞವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದನು; ಇಂದ್ರನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಬಹುಗುಣ ಫಲವನ್ನೂ ಪಡೆದನು.
1.62.28
विश्वामित्रोऽपि धर्मात्मा भूयस्तेपे महातपाः।
पुष्करेषु नरश्रेष्ठ दशवर्षशतानि च ॥ १.६२.२८ ॥
ಧರ್ಮಾತ್ಮನೂ ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯೂ ಆದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಕೂಡ, ಓ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ, ಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.