వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 1.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.62.1
शुनःशेपं नरश्रेष्ठ गृहीत्वा तु महायशाः।
व्यश्रमत् पुष्करे राजा मध्याह्ने रघुनन्दन ॥ १.६२.१ ॥
ఓ నరశ్రేష్ఠా, ఓ రఘునందనా! మహాయశస్వి అయిన రాజు (విశ్వామిత్రుడు) శునఃశేపుని పట్టుకొని మధ్యాహ్న సమయంలో పుష్కరంలో విశ్రమించాడు.
1.62.2
तस्य विश्रममाणस्य शुनःशेपो महायशाः।
पुष्करं ज्येष्ठमागम्य विश्वामित्रं ददर्श ह ॥ १.६२.२ ॥
విశ్రమిస్తున్న ఆ రాజు వద్ద, మహాయశస్వి అయిన శునఃశేపుడు శ్రేష్ఠమైన పుష్కరానికి చేరి విశ్వామిత్రుని చూశాడు.
1.62.3
तप्यन्तमृषिभिः सार्धं मातुलं परमातुरः।
विषण्णवदनो दीनस्तृष्णया च श्रमेण च ॥ १.६२.३ ॥
ఋషులతో కలిసి తపస్సు చేస్తున్న తన మేనమామ (విశ్వామిత్రుని) ను అత్యంత దుఃఖితుడై, వాడిన ముఖంతో, దాహం మరియు అలసటతో దీనుడైన శునఃశేపుడు చూశాడు.
1.62.4
पपाताङ्के मुने राम वाक्यं चेदमुवाच ह।
न मेऽस्ति माता न पिता ज्ञातयो बान्धवाः कुतः ॥ १.६२.४ ॥
ఓ రామా! అతడు ముని ఒడిలో పడి ఈ మాటలు పలికాడు: "నాకు తల్లి లేదు, తండ్రి లేదు, బంధువులూ జ్ఞాతులూ లేరు; ఇక ఎక్కడి నుండి (సహాయం)?"
1.62.5
त्रातुमर्हसि मां सौम्य धर्मेण मुनिपुंगव।
त्राता त्वं हि नरश्रेष्ठ सर्वेषां त्वं हि भावनः ॥ १.६२.५ ॥
ఓ సౌమ్యా, ముని శ్రేష్ఠా! ధర్మానుసారం నీవు నన్ను రక్షించాలి. ఓ నరశ్రేష్ఠా, నీవే రక్షకుడవు; నీవే అందరినీ పోషించేవాడవు.
1.62.6
राजा च कृतकार्यः स्यादहं दीर्घायुरव्ययः।
स्वर्गलोकमुपाश्नीयां तपस्तप्त्वा ह्यनुत्तमम् ॥ १.६२.६ ॥
రాజు కూడా తన కార్యాన్ని నెరవేర్చుకోవాలి; నేను దీర్ఘాయువుతో, అక్షయుడనై, అత్యుత్తమ తపస్సు చేసి స్వర్గలోకాన్ని పొందాలి.
1.62.7
स मे नाथो ह्यनाथस्य भव भव्येन चेतसा।
पितेव पुत्रं धर्मात्मंस्त्रातुमर्हसि किल्बिषात् ॥ १.६२.७ ॥
అనాథుడనైన నాకు మీరే నాథులు కండి. ధర్మాత్ముడా, తండ్రి కొడుకును రక్షించినట్లు శుభమైన మనసుతో నన్ను పాపం నుండి కాపాడండి.
1.62.8
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा विश्वामित्रो महातपाः।
सान्त्वयित्वा बहुविधं पुत्रानिदमुवाच ह ॥ १.६२.८ ॥
అతని ఆ మాటలు విని మహాతపస్వి విశ్వామిత్రుడు అతన్ని అనేక విధాలుగా ఓదార్చి తన కుమారులతో ఇలా అన్నాడు.
1.62.9
यत्कृते पितरः पुत्राञ्जनयन्ति शुभार्थिनः।
परलोकहितार्थाय तस्य कालोऽयमागतः ॥ १.६२.९ ॥
శుభాన్ని కోరే తండ్రులు ఏ కారణంగా కుమారులను కంటారో, పరలోక హితం కోసం, ఆ సమయం ఇప్పుడు వచ్చింది.
1.62.10
अयं मुनिसुतो बालो मत्तः शरणमिच्छति।
अस्य जीवितमात्रेण प्रियं कुरुत पुत्रकाः ॥ १.६२.१० ॥
ఈ మునిపుత్రుడైన బాలుడు నా నుండి శరణు కోరుతున్నాడు. పుత్రులారా, ఇతని ప్రాణం నిలబెట్టడం ద్వారానే ఇతనికి మేలు చేయండి.
1.62.11
सर्वे सुकृतकर्माणः सर्वे धर्मपरायणाः।
पशुभूता नरेन्द्रस्य तृप्तिमग्नेः प्रयच्छत ॥ १.६२.११ ॥
పుణ్యకర్మలు చేసే మీరంతా, ధర్మపరాయణులైన మీరంతా, రాజు కోసం బలిపశువులై అగ్నికి తృప్తిని ఇవ్వండి.
1.62.12
नाथवांश्च शुनःशेपो यज्ञश्चाविघ्नतो भवेत्।
देवतास्तर्पिताश्च स्युर्मम चापि कृतं वचः ॥ १.६२.१२ ॥
శునశ్శేపునికి నాథుడు లభించుగాక, యజ్ఞం విఘ్నం లేకుండా జరుగుగాక, దేవతలు తృప్తి చెందుగాక, నా మాట కూడా నెరవేరుగాక.
1.62.13
मुनेस्तद् वचनं श्रुत्वा मधुच्छन्दादयः सुताः।
साभिमानं नरश्रेष्ठ सलीलमिदमब्रुवन् ॥ १.६२.१३ ॥
మునివాక్యాలు విని మధుచ్ఛందుడు మొదలైన కుమారులు గర్వంతో, నరశ్రేష్ఠా, పరిహాసంగా ఇలా అన్నారు.
1.62.14
कथमात्मसुतान् हित्वा त्रायसेऽन्यसुतं विभो।
अकार्यमिव पश्यामः श्वमांसमिव भोजने ॥ १.६२.१४ ॥
ఓ విభూ, మీ స్వంత కుమారులను విడిచి పరుల కుమారుని ఎలా రక్షిస్తున్నారు? భోజనంలో కుక్క మాంసంలా ఇది అనుచితమనిపిస్తోంది.
1.62.15
तेषां तद् वचनं श्रुत्वा पुत्राणां मुनिपुंगवः।
क्रोधसंरक्तनयनो व्याहर्तुमुपचक्रमे ॥ १.६२.१५ ॥
ఆ కుమారుల మాటలు విని, కోపంతో ఎర్రబడిన నేత్రాలతో ముని పుంగవుడు మాట్లాడటం ప్రారంభించాడు.
1.62.16
निःसाध्वसमिदं प्रोक्तं धर्मादपि विगर्हितम्।
अतिक्रम्य तु मद्वाक्यं दारुणं रोमहर्षणम् ॥ १.६२.१६ ॥
సిగ్గు లేకుండా మీరు ఇది పలికారు; ఇది ధర్మం నుండి కూడా నిందనీయం. నా మాటను అతిక్రమించి భయంకరమైన, రోమాంచకరమైన పని చేశారు.
1.62.17
श्वमांसभोजिनः सर्वे वासिष्ठा इव जातिषु।
पूर्णं वर्षसहस्रं तु पृथिव्यामनुवत्स्यथ ॥ १.६२.१७ ॥
మీరంతా కుక్కమాంసం తినేవారై, వసిష్ఠుని వంశీయుల వలె నీచ జన్మలలో, పూర్తిగా వెయ్యి సంవత్సరాలు భూమిపై నివసిస్తారు.
1.62.18
कृत्वा शापसमायुक्तान् पुत्रान् मुनिवरस्तदा।
शुनःशेपमुवाचार्तं कृत्वा रक्षां निरामयाम् ॥ १.६२.१८ ॥
అప్పుడు మునివరుడు శాపంతో బంధించబడిన ఆ కుమారులను అలా చేసి, బాధపడుతున్న శునఃశేపునితో, అతనికి హాని లేని రక్షణ కల్పించి మాట్లాడాడు.
1.62.19
पवित्रपाशैराबद्धो रक्तमाल्यानुलेपनः।
वैष्णवं यूपमासाद्य वाग्भिरग्निमुदाहर ॥ १.६२.१९ ॥
పవిత్ర పాశాలతో బంధించబడి, ఎర్రని మాలలు మరియు ఎర్రని లేపనంతో అలంకరించబడి, వైష్ణవ యూపం వద్దకు చేరి, వాక్కులతో అగ్నిని ఆహ్వానించడం ప్రారంభించాడు.
1.62.20
इमे च गाथे द्वे दिव्ये गायेथा मुनिपुत्रक।
अम्बरीषस्य यज्ञेऽस्मिंस्ततः सिद्धिमवाप्स्यसि ॥ १.६२.२० ॥
ముని కుమారుడా, ఈ రెండు దివ్య గాథలను పాడు; ఈ అంబరీషుని యజ్ఞంలో అప్పుడు నీవు సిద్ధిని పొందుతావు.
1.62.21
शुनःशेपो गृहीत्वा ते द्वे गाथे सुसमाहितः।
त्वरया राजसिंहं तमम्बरीषमुवाच ह ॥ १.६२.२१ ॥
శునఃశేపుడు ఆ రెండు గాథలను గ్రహించి, పూర్ణ ఏకాగ్రతతో, త్వరగా ఆ రాజసింహుడైన అంబరీషునితో పలికాడు.
1.62.22
राजसिंह महाबुद्धे शीघ्रं गच्छावहे वयम्।
निवर्तयस्व राजेन्द्र दीक्षां च समुदाहर ॥ १.६२.२२ ॥
రాజసింహా, మహాబుద్ధిమంతుడా, మనం ఇద్దరం త్వరగా వెళ్దాం. రాజేంద్రా, దీక్షను వెనుకకు మళ్లించి, దానిని సమగ్రంగా ఉచ్చరించు.
1.62.23
तद् वाक्यमृषिपुत्रस्य श्रुत्वा हर्षसमन्वितः।
जगाम नृपतिः शीघ्रं यज्ञवाटमतन्द्रितः ॥ १.६२.२३ ॥
ఋషిపుత్రుని ఆ మాటను విని, ఆనందంతో నిండి, ఆ రాజు అలసట లేకుండా త్వరగా యజ్ఞవాటిక వైపు వెళ్లాడు.
1.62.24
सदस्यानुमते राजा पवित्रकृतलक्षणम्।
पशुं रक्ताम्बरं कृत्वा यूपे तं समबन्धयत् ॥ १.६२.२४ ॥
సదస్యుల అనుమతితో, రాజు పవిత్ర గుర్తులు కలిగిన ఆ పశువుకు ఎర్రని వస్త్రం ధరింపజేసి యూపానికి గట్టిగా కట్టాడు.
1.62.25
स बद्धो वाग्भिरग्र्याभिरभितुष्टाव वै सुरौ।
इन्द्रमिन्द्रानुजं चैव यथावन्मुनिपुत्रकः ॥ १.६२.२५ ॥
బంధింపబడిన ఆ ముని కుమారుడు, ఉత్తమమైన పలుకులతో ఇద్దరు దేవతలను — ఇంద్రుని, ఇంద్రుని తమ్ముడిని — యథావిధిగా స్తుతించాడు.
1.62.26
ततः प्रीतः सहस्राक्षो रहस्यस्तुतितोषितः।
दीर्घमायुस्तदा प्रादाच्छुनःशेपाय वासवः ॥ १.६२.२६ ॥
అప్పుడు వేయి కన్నుల ఇంద్రుడు రహస్య స్తుతితో సంతోషించి, ప్రీతుడై వాసవుడు శునఃశేపునకు దీర్ఘాయువును ప్రసాదించాడు.
1.62.27
स च राजा नरश्रेष्ठ यज्ञस्य च समाप्तवान्।
फलं बहुगुणं राम सहस्राक्षप्रसादजम् ॥ १.६२.२७ ॥
ఆ రాజు, ఓ నరశ్రేష్ఠుడా రామా, యజ్ఞాన్ని పూర్తిచేశాడు; ఇంద్రుని అనుగ్రహం వల్ల కలిగిన బహుగుణ ఫలాన్నీ పొందాడు.
1.62.28
विश्वामित्रोऽपि धर्मात्मा भूयस्तेपे महातपाः।
पुष्करेषु नरश्रेष्ठ दशवर्षशतानि च ॥ १.६२.२८ ॥
ధర్మాత్ముడు, మహాతపస్వి విశ్వామిత్రుడు కూడా, ఓ నరశ్రేష్ఠుడా, పుష్కరంలో మళ్లీ వెయ్యి సంవత్సరాలు తపస్సు చేశాడు.