ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 1.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.63.1
पूर्णे वर्षसहस्रे तु व्रतस्नातं महामुनिम्।
अभ्यगच्छन् सुराः सर्वे तपः फलचिकीर्षवः ॥ १.६३.१ ॥
ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಾಗ, ವ್ರತಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಆ ಮಹಾಮುನಿಯ ಬಳಿಗೆ ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲವನ್ನು ನೀಡಲು ಬಯಸಿ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೂ ಬಂದರು.
1.63.2
अब्रवीत् सुमहातेजा ब्रह्मा सुरुचिरं वचः।
ऋषिस्त्वमसि भद्रं ते स्वार्जितैः कर्मभिः शुभैः ॥ १.६३.२ ॥
ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನುಡಿದನು: 'ನೀನು ಋಷಿಯಾಗಿರುವೆ. ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ; ನಿನ್ನ ಸ್ವಕೃತ ಶುಭಕರ್ಮಗಳಿಂದ ನೀನು ಇದನ್ನು ಗಳಿಸಿರುವೆ.'
1.63.3
तमेवमुक्त्वा देवेशस्त्रिदिवं पुनरभ्यगात्।
विश्वामित्रो महातेजा भूयस्तेपे महत् तपः ॥ १.६३.३ ॥
ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನು ಮತ್ತೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು. ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಮತ್ತೆ ಮಹಾ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು.
1.63.4
ततः कालेन महता मेनका परमाप्सराः।
पुष्करेषु नरश्रेष्ठ स्नातुं समुपचक्रमे ॥ १.६३.४ ॥
ಆಗ ಬಹಳ ಕಾಲದ ನಂತರ, ಪರಮ ಅಪ್ಸರೆ ಮೇನಕೆ ಪುಷ್ಕರಗಳಲ್ಲಿ, ಓ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು.
1.63.5
तां ददर्श महातेजा मेनकां कुशिकात्मजः।
रूपेणाप्रतिमां तत्र विद्युतं जलदे यथा ॥ १.६३.५ ॥
ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಕುಶಿಕನ ಪುತ್ರನು ಅಲ್ಲಿ ಮೇನಕೆಯನ್ನು ಕಂಡನು; ಆಕೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಮಳಾಗಿ, ಮೇಘದಲ್ಲಿನ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು.
1.63.6
कन्दर्पदर्पवशगो मुनिस्तामिदमब्रवीत्।
अप्सरः स्वागतं तेऽस्तु वस चेह ममाश्रमे ॥ १.६३.६ ॥
ಕಾಮದೇವನ ಗರ್ವಕ್ಕೆ ವಶನಾದ ಮುನಿಯು ಆಕೆಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಅಪ್ಸರೆಯೇ, ನಿನಗೆ ಸ್ವಾಗತ; ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸು.'
1.63.7
अनुगृह्णीष्व भद्रं ते मदनेन विमोहितम्।
इत्युक्ता सा वरारोहा तत्र वासमथाकरोत् ॥ १.६३.७ ॥
"ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರು, ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ; ನಾನು ಮನ್ಮಥನಿಂದ ಮೋಹಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ." ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಸುಂದರ ಕಟಿಯುಳ್ಳವಳು ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಮಾಡಿದಳು.
1.63.8
तपसो हि महाविघ्नो विश्वामित्रमुपागमत्।
तस्यां वसन्त्यां वर्षाणि पञ्च पञ्च च राघव ॥ १.६३.८ ॥
ರಾಘವನೇ, ತಪಸ್ಸಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ವಿಘ್ನವು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಅವಳೊಡನೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದವು.
1.63.9
विश्वामित्राश्रमे सौम्ये सुखेन व्यतिचक्रमुः।
अथ काले गते तस्मिन् विश्वामित्रो महामुनिः ॥ १.६३.९ ॥
ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ರಮ್ಯ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸುಖದಿಂದ ಕಾಲ ಕಳೆದರು. ಆ ಕಾಲ ಕಳೆದ ಬಳಿಕ ಮಹಾಮುನಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ...
1.63.10
सव्रीड इव संवृत्तश्चिन्ताशोकपरायणः।
बुद्धिर्मुनेः समुत्पन्ना सामर्षा रघुनन्दन ॥ १.६३.१० ॥
ನಾಚಿಕೆಗೊಂಡವನಂತೆ ಅವನು ಚಿಂತೆ ಮತ್ತು ಶೋಕದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದನು. ರಘುನಂದನನೇ, ಮುನಿಯ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೋಪಸಹಿತ ಯೋಚನೆ ಹುಟ್ಟಿತು.
1.63.11
सर्वं सुराणां कर्मैतत् तपोऽपहरणं महत्।
अहोरात्रापदेशेन गताः संवत्सरा दश ॥ १.६३.११ ॥
ಇದೆಲ್ಲವೂ ದೇವತೆಗಳ ಕಾರ್ಯ; ಇದು ತಪಸ್ಸನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಕೃತ್ಯ. ಹಗಲು ರಾತ್ರಿಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದವು.
1.63.12
काममोहाभिभूतस्य विघ्नोऽयं प्रत्युपस्थितः।
स निःश्वसन् मुनिवरः पश्चात्तापेन दुःखितः ॥ १.६३.१२ ॥
ಕಾಮಮೋಹಗಳಿಂದ ಅಭಿಭೂತನಾದವನಿಗೆ ಈ ವಿಘ್ನ ಎದುರಾಯಿತು. ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುನಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರುಬಿಡುತ್ತಾ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಿಂದ ದುಃಖಿತನಾದನು.
1.63.13
भीतामप्सरसं दृष्ट्वा वेपन्तीं प्राञ्जलिं स्थिताम्।
मेनकां मधुरैर्वाक्यैर्विसृज्य कुशिकात्मजः ॥ १.६३.१३ ॥
ಭಯಗೊಂಡು, ನಡುಗುತ್ತ, ಕೈಮುಗಿದು ನಿಂತಿದ್ದ ಅಪ್ಸರೆ ಮೇನಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಕುಶಿಕನ ಮಗನು ಮಧುರ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು.
1.63.14
उत्तरं पर्वतं राम विश्वामित्रो जगाम ह।
स कृत्वा नैष्ठिकीं बुद्धिं जेतुकामो महायशाः ॥ १.६३.१४ ॥
ರಾಮ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಉತ್ತರದ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಅವನು ಸ್ಥಿರ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಗೆಲ್ಲುವ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಹೊರಟನು.
1.63.15
कौशिकीतीरमासाद्य तपस्तेपे दुरासदम्।
तस्य वर्षसहस्राणि घोरं तप उपासतः ॥ १.६३.१५ ॥
ಕೌಶಿಕೀ ತೀರವನ್ನು ತಲುಪಿ ಅವನು ದುರ್ಲಭವಾದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಘೋರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು.
1.63.16
उत्तरे पर्वते राम देवतानामभूद् भयम्।
आमन्त्रयन् समागम्य सर्वे सर्षिगणाः सुराः ॥ १.६३.१६ ॥
ರಾಮ, ಉತ್ತರ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಭಯವುಂಟಾಯಿತು. ಋಷಿಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಸೇರಿ ಚರ್ಚಿಸಿದರು.
1.63.17
महर्षिशब्दं लभतां साध्वयं कुशिकात्मजः।
देवतानां वचः श्रुत्वा सर्वलोकपितामहः ॥ १.६३.१७ ॥
"ಕುಶಿಕನ ಈ ಮಗನು ಮಹರ್ಷಿ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ" ಎಂಬ ದೇವತೆಗಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸರ್ವಲೋಕ ಪಿತಾಮಹನು...
1.63.18
अब्रवीन्मधुरं वाक्यं विश्वामित्रं तपोधनम्।
महर्षे स्वागतं वत्स तपसोग्रेण तोषितः ॥ १.६३.१८ ॥
ತಪೋಧನನಾದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನಿಗೆ ಮಧುರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು — "ಮಹರ್ಷಿಯೇ, ಸ್ವಾಗತ, ವತ್ಸ! ನಿನ್ನ ಘೋರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ."
1.63.19
महत्त्वमृषिमुख्यत्वं ददामि तव कौशिक।
ब्रह्मणस्तु वचः श्रुत्वा विश्वामित्रस्तपोधनः ॥ १.६३.१९ ॥
ಓ ಕೌಶಿಕ, ನಿನಗೆ ಮಹತ್ವವನ್ನೂ ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದ ತಪೋಧನ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ...
1.63.20
प्राञ्जलिः प्रणतो भूत्वा प्रत्युवाच पितामहम्।
ब्रह्मर्षिशब्दमतुलं स्वार्जितैः कर्मभिः शुभैः ॥ १.६३.२० ॥
ಕೈಮುಗಿದು ವಿನಯದಿಂದ ಬಾಗಿ ಅವರು ಪಿತಾಮಹನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದರು — "ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ಶುಭಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಗಳಿಸಿದ ಅತುಲ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ ಪದವಿ..."
1.63.21
यदि मे भगवन्नाह ततोऽहं विजितेन्द्रियः।
तमुवाच ततो ब्रह्मा न तावत् त्वं जितेन्द्रियः ॥ १.६३.२१ ॥
"ಭಗವನ್, ನೀವು ಹಾಗೆ ಹೇಳಿದರೆ ನಾನು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದವನು." ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮ ಅವನಿಗೆ — "ನೀನು ಇನ್ನೂ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿಲ್ಲ" ಎಂದನು.
1.63.22
यतस्व मुनिशार्दूल इत्युक्त्वा त्रिदिवं गतः।
विप्रस्थितेषु देवेषु विश्वामित्रो महामुनिः ॥ १.६३.२२ ॥
"ಓ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲ, ಪ್ರಯತ್ನಿಸು" ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವರು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ದೇವತೆಗಳು ಹೊರಟ ನಂತರ ಮಹಾಮುನಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ...
1.63.23
ऊर्ध्वबाहुर्निरालम्बो वायुभक्षस्तपश्चरन्।
घर्मे पञ्चतपा भूत्वा वर्षास्वाकाशसंश्रयः ॥ १.६३.२३ ॥
ಕೈಗಳನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಿ, ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೆ, ವಾಯುವನ್ನೇ ಆಹಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾ; ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಗ್ನಿ ಮಧ್ಯೆ, ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ತೆರೆದ ಆಕಾಶದ ಕೆಳಗೆ...
1.63.24
शिशिरे सलिलेशायी रात्र्यहानि तपोधनः।
एवं वर्षसहस्रं हि तपो घोरमुपागमत् ॥ १.६३.२४ ॥
ಶಿಶಿರದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮಲಗಿ, ರಾತ್ರಿ ಹಗಲು ತಪೋಧನನು ಹೀಗೆ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಘೋರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು.
1.63.25
तस्मिन् संतप्यमाने तु विश्वामित्रे महामुनौ।
संतापः सुमहानासीत् सुराणां वासवस्य च ॥ १.६३.२५ ॥
ಆ ಮಹಾಮುನಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ತಪಿಸುತ್ತಿರಲು, ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ವಾಸವನಿಗೂ ಮಹಾ ಸಂತಾಪವುಂಟಾಯಿತು.
1.63.26
रम्भामप्सरसं शक्रः सर्वैः सह मरुद्गणैः।
उवाचात्महितं वाक्यमहितं कौशिकस्य च ॥ १.६३.२६ ॥
ಇಂದ್ರನು ಎಲ್ಲ ಮರುದ್ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಪ್ಸರೆ ರಂಭೆಗೆ, ತನಗೆ ಹಿತವಾದ ಮತ್ತು ಕೌಶಿಕನಿಗೆ ಅಹಿತವಾದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.