Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 1.65
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.65.1
अथ हैमवतीं राम दिशं त्यक्त्वा महामुनिः।
पूर्वां दिशमनुप्राप्य तपस्तेपे सुदारुणम् ॥ १.६५.१ ॥
Entonces, oh Rāma, el gran sabio, abandonando la región del Himalaya, llegó a la dirección oriental y practicó una penitencia sumamente severa.
1.65.2
मौनं वर्षसहस्रस्य कृत्वा व्रतमनुत्तमम्।
चकाराप्रतिमं राम तपः परमदुष्करम् ॥ १.६५.२ ॥
Oh Rāma, habiendo asumido un voto de silencio por mil años, practicó una penitencia incomparable y sumamente ardua.
1.65.3
पूर्णे वर्षसहस्रे तु काष्ठभूतं महामुनिम्।
विघ्नैर्बहुभिराधूतं क्रोधो नान्तरमाविशत् ॥ १.६५.३ ॥
Cuando se cumplieron los mil años, el gran sabio permaneció como un leño; aunque sacudido por muchos obstáculos, la ira no entró en su interior.
1.65.4
स कृत्वा निश्चयं राम तप आतिष्ठताव्ययम्।
तस्य वर्षसहस्रस्य व्रते पूर्णे महाव्रतः ॥ १.६५.४ ॥
Oh Rāma, habiendo tomado una firme resolución, emprendió la penitencia imperecedera; y cuando el gran voto de mil años se completó, aquel gran votante...
1.65.5
भोक्तुमारब्धवानन्नं तस्मिन् काले रघूत्तम।
इन्द्रो द्विजातिर्भूत्वा तं सिद्धमन्नमयाचत ॥ १.६५.५ ॥
Oh el mejor de los Raghu, en ese mismo momento él había comenzado a comer; entonces Indra, tomando la forma de un brahmán, le pidió la comida cocida.
1.65.6
तस्मै दत्त्वा तदा सिद्धं सर्वं विप्राय निश्चितः।
निःशेषितेऽन्ने भगवानभुक्त्वैव महातपाः ॥ १.६५.६ ॥
Entonces el resuelto gran asceta entregó toda la comida cocida al brahmán; y aunque la comida se agotó, aquel bienaventurado gran asceta permaneció sin comer.
1.65.7
न किंचिदवदद् विप्रं मौनव्रतमुपास्थितः।
तथैवासीत् पुनर्मौनमनुच्छ्वासं चकार ह ॥ १.६५.७ ॥
No dijo nada al brahmín; tomó el voto de silencio. De nuevo permaneció en silencio de la misma manera y contuvo la respiración.
1.65.8
अथ वर्षसहस्रं च नोच्छ्वसन् मुनिपुंगवः।
तस्यानुच्छ्वसमानस्य मूर्ध्नि धूमो व्यजायत ॥ १.६५.८ ॥
Luego, durante mil años, aquel mejor de los sabios no respiró. De su cabeza, mientras contenía el aliento, se alzó humo.
1.65.9
त्रैलोक्यं येन सम्भ्रान्तमातापितमिवाभवत्।
ततो देवर्षिगन्धर्वाः पन्नगोरगराक्षसाः ॥ १.६५.९ ॥
Por ello los tres mundos quedaron agitados, como si hubieran sido abrasados. Entonces los dioses, sabios, gandharvas, serpientes, sierpes y rākṣasas...
1.65.10
मोहितास्तपसा तस्य तेजसा मन्दरश्मयः।
कश्मलोपहताः सर्वे पितामहमथाब्रुवन् ॥ १.६५.१० ॥
Desconcertados por su austeridad y esplendor, con el brillo apagado, todos, abrumados por la angustia, hablaron al abuelo Brahmā.
1.65.11
बहुभिः कारणैर्देव विश्वामित्रो महामुनिः।
लोभितः क्रोधितश्चैव तपसा चाभिवर्धते ॥ १.६५.११ ॥
Oh dios, aunque tentado y airado por muchas causas, el gran sabio Viśvāmitra crece cada vez más fuerte por la austeridad.
1.65.12
नह्यस्य वृजिनं किंचिद् दृश्यते सूक्ष्ममप्युत।
न दीयते यदि त्वस्य मनसा यदभीप्सितम् ॥ १.६५.१२ ॥
En él no se ve ni siquiera la menor falta; y si no se le concede lo que desea en su mente...
1.65.13
विनाशयति त्रैलोक्यं तपसा सचराचरम्।
व्याकुलाश्च दिशः सर्वा न च किंचित् प्रकाशते ॥ १.६५.१३ ॥
Por su austeridad está destruyendo los tres mundos, con todo lo que se mueve y lo que no se mueve; todas las direcciones están agitadas y nada resplandece.
1.65.14
सागराः क्षुभिताः सर्वे विशीर्यन्ते च पर्वताः।
प्रकम्पते च वसुधा वायुर्वातीह संकुलः ॥ १.६५.१४ ॥
Todos los océanos están agitados, las montañas se desmoronan, la tierra tiembla y aquí el viento sopla con violencia.
1.65.15
ब्रह्मन् न प्रतिजानीमो नास्तिको जायते जनः।
सम्मूढमिव त्रैलोक्यं सम्प्रक्षुभितमानसम् ॥ १.६५.१५ ॥
Oh Brahmā, no lo comprendemos; la gente deja de ser creyente. Los tres mundos parecen desconcertados, con las mentes profundamente agitadas.
1.65.16
भास्करो निष्प्रभश्चैव महर्षेस्तस्य तेजसा।
बुद्धिं न कुरुते यावन्नाशे देव महामुनिः ॥ १.६५.१६ ॥
Incluso el sol ha perdido su brillo por el resplandor de aquel gran sabio. Oh dios, esto sucede solo mientras el gran sabio no decida la destrucción.
1.65.17
तावत् प्रसादो भगवन्नग्निरूपो महाद्युतिः।
कालाग्निना यथा पूर्वं त्रैलोक्यं दह्यतेऽखिलम् ॥ १.६५.१७ ॥
Oh bienaventurado, que su gracia perdure, aquel de forma de fuego y gran esplendor, para que los tres mundos no sean totalmente quemados como antaño lo fueron por el fuego del tiempo.
1.65.18
देवराज्यं चिकीर्षेत दीयतामस्य यन्मनः।
ततः सुरगणाः सर्वे पितामहपुरोगमाः ॥ १.६५.१८ ॥
Si desea el reino de los dioses, que se le conceda lo que su mente desea. Entonces todas las huestes de dioses, encabezadas por el abuelo Brahmā…
1.65.19
विश्वामित्रं महात्मानं वाक्यं मधुरमब्रुवन्।
ब्रह्मर्षे स्वागतं तेऽस्तु तपसा स्म सुतोषिताः ॥ १.६५.१९ ॥
Al gran alma Viśvāmitra le dijeron palabras dulces: "Bienvenido, oh brahmarṣi; estamos muy complacidos por tu austeridad."
1.65.20
ब्राह्मण्यं तपसोग्रेण प्राप्तवानसि कौशिक।
दीर्घमायुश्च ते ब्रह्मन् ददामि समरुद्गणः ॥ १.६५.२० ॥
Oh Kauśika, por tu austeridad feroz has alcanzado la condición de brahmán; oh brahman, junto con la hueste de los Marut te concedo larga vida.
1.65.21
स्वस्ति प्राप्नुहि भद्रं ते गच्छ सौम्य यथासुखम्।
पितामहवचः श्रुत्वा सर्वेषां त्रिदिवौकसाम् ॥ १.६५.२१ ॥
"Que te vaya bien, que la fortuna te acompañe; oh gentil, ve con tranquilidad." Habiendo oído las palabras del abuelo Brahmā, todos los moradores del cielo hablaron así.
1.65.22
कृत्वा प्रणामं मुदितो व्याजहार महामुनिः।
ब्राह्मण्यं यदि मे प्राप्तं दीर्घमायुस्तथैव च ॥ १.६५.२२ ॥
Tras hacer una reverencia, el gran sabio, lleno de alegría, habló: "Si me han sido concedidos la condición de brahmán y una larga vida, que así sea."
1.65.23
ॐकारोऽथ वषट्कारो वेदाश्च वरयन्तु माम्।
क्षत्रवेदविदां श्रेष्ठो ब्रह्मवेदविदामपि ॥ १.६५.२३ ॥
Entonces que el Oṃkāra y el Vaṣaṭkāra, y los Vedas, me elijan; que yo llegue a ser el mejor entre los versados en el Kṣatra-veda y también entre los versados en el Brahma-veda.
1.65.24
ब्रह्मपुत्रो वसिष्ठो मामेवं वदतु देवताः।
यद्येवं परमः कामः कृतो यान्तु सुरर्षभाः ॥ १.६५.२४ ॥
Que Vasiṣṭha, hijo de Brahmā, me proclame así, y que también lo proclamen los dioses. Si mi deseo supremo se ha cumplido de este modo, oh mejores de los dioses, id en paz.
1.65.25
ततः प्रसादितो देवैर्वसिष्ठो जपतां वरः।
सख्यं चकार ब्रह्मर्षिरेवमस्त्विति चाब्रवीत् ॥ १.६५.२५ ॥
Entonces, aplacado por los dioses, Vasiṣṭha, el mejor de los que recitan, el brahmarṣi, hizo amistad y dijo: "Que así sea."
1.65.26
ब्रह्मर्षिस्त्वं न संदेहः सर्वं सम्पद्यते तव।
इत्युक्त्वा देवताश्चापि सर्वा जग्मुर्यथागतम् ॥ १.६५.२६ ॥
"Tú eres un brahmarṣi, no hay duda; todo se cumplirá para ti." Habiendo dicho esto, todos los dioses regresaron por donde habían venido.
1.65.27
विश्वामित्रोऽपि धर्मात्मा लब्ध्वा ब्राह्मण्यमुत्तमम्।
पूजयामास ब्रह्मर्षिं वसिष्ठं जपतां वरम् ॥ १.६५.२७ ॥
También Viśvāmitra, de alma justa, habiendo obtenido la suprema condición de brahmán, honró a Vasiṣṭha, el brahmarṣi, el mejor de los que recitan.
1.65.28
कृतकामो महीं सर्वां चचार तपसि स्थितः।
एवं त्वनेन ब्राह्मण्यं प्राप्तं राम महात्मना ॥ १.६५.२८ ॥
Cumplido su deseo, recorrió toda la tierra y permaneció firme en la austeridad. Así, oh Rāma, alcanzó la condición de brahmán este magnánimo.
1.65.29
एष राम मुनिश्रेष्ठ एष विग्रहवांस्तपः।
एष धर्मः परो नित्यं वीर्यस्यैष परायणम् ॥ १.६५.२९ ॥
Este, oh Rāma, es el mejor de los sabios, la austeridad encarnada. Este es siempre el dharma supremo; este es el refugio supremo del valor.
1.65.30
एवमुक्त्वा महातेजा विरराम द्विजोत्तमः।
शतानन्दवचः श्रुत्वा रामलक्ष्मणसंनिधौ ॥ १.६५.३० ॥
Habiendo hablado así, el resplandeciente mejor de los nacidos dos veces guardó silencio. Esto se escuchó, en presencia de Rāma y Lakṣmaṇa, de las palabras de Śatānanda.
1.65.31
जनकः प्राञ्जलिर्वाक्यमुवाच कुशिकात्मजम्।
धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यस्य मे मुनिपुंगव ॥ १.६५.३१ ॥
Janaka, con las manos juntas, dijo al hijo de Kuśika: «Excelso entre los sabios, soy bendecido, soy favorecido.»
1.65.32
यज्ञं काकुत्स्थसहितः प्राप्तवानसि कौशिक।
पावितोऽहं त्वया ब्रह्मन् दर्शनेन महामुने ॥ १.६५.३२ ॥
Hijo de Kuśika, has venido a mi sacrificio junto al Kākutstha. Brahmán, gran sabio, he sido purificado por tu visión.
1.65.33
गुणा बहुविधाः प्राप्तास्तव संदर्शनान्मया।
विस्तरेण च वै ब्रह्मन् कीर्त्यमानं महत्तपः ॥ १.६५.३३ ॥
Por tu visión he obtenido virtudes de muchas clases. Brahmán, he oído relatar extensamente tu gran penitencia.
1.65.34
श्रुतं मया महातेजो रामेण च महात्मना।
सदस्यैः प्राप्य च सदः श्रुतास्ते बहवो गुणाः ॥ १.६५.३४ ॥
Oh tú de gran fulgor, lo he oído del magnánimo Rāma, y en la asamblea se oyeron tus muchas virtudes.
1.65.35
अप्रमेयं तपस्तुभ्यमप्रमेयं च ते बलम्।
अप्रमेया गुणाश्चैव नित्यं ते कुशिकात्मज ॥ १.६५.३५ ॥
Tu penitencia es incommensurable, e incommensurable es tu fuerza. Hijo de Kuśika, tus virtudes también son siempre incommensurables.
1.65.36
तृप्तिराश्चर्यभूतानां कथानां नास्ति मे विभो।
कर्मकालो मुनिश्रेष्ठ लम्बते रविमण्डलम् ॥ १.६५.३६ ॥
Señor, no me sacio de estos relatos maravillosos. Excelso entre los sabios, la hora del rito ha llegado y el disco del sol se hunde.
1.65.37
श्वः प्रभाते महातेजो द्रष्टुमर्हसि मां पुनः।
स्वागतं जपतां श्रेष्ठ मामनुज्ञातुमर्हसि ॥ १.६५.३७ ॥
Oh, tú de gran esplendor, mañana al amanecer deberías verme de nuevo. Oh, el mejor de los que recitan, deberías concederme permiso para partir.
1.65.38
एवमुक्तो मुनिवरः प्रशस्य पुरुषर्षभम्।
विससर्जाशु जनकं प्रीतं प्रीतमनास्तदा ॥ १.६५.३८ ॥
Así interpelado, el excelente sabio, habiendo alabado a Janaka, el mejor de los hombres, despidió de inmediato al complacido Janaka, con la mente satisfecha.
1.65.39
एवमुक्त्वा मुनिश्रेष्ठं वैदेहो मिथिलाधिपः।
प्रदक्षिणं चकाराशु सोपाध्यायः सबान्धवः ॥ १.६५.३९ ॥
Habiendo dicho esto al mejor de los sabios, el rey de Videha, señor de Mithilā, rápidamente hizo la circunvalación ritual junto con su sacerdote y sus parientes.
1.65.40
विश्वामित्रोऽपि धर्मात्मा सहरामः सलक्ष्मणः।
स्ववासमभिचक्राम पूज्यमानो महात्मभिः ॥ १.६५.४० ॥
El justo Viśvāmitra también, junto con Rāma y Lakṣmaṇa, se dirigió a su propia morada, honrado por los de alma grande.