Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 1.65

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.65.1

अथ हैमवतीं राम दिशं त्यक्त्वा महामुनिः।
पूर्वां दिशमनुप्राप्य तपस्तेपे सुदारुणम् ॥ १.६५.१ ॥

ହେ ରାମ! ତା'ପରେ ସେହି ମହାମୁନି ହିମାଳୟ ଦିଗ ଛାଡ଼ି ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଯାଇ ଅତି କଠୋର ତପସ୍ୟା କଲେ।

1.65.2

मौनं वर्षसहस्रस्य कृत्वा व्रतमनुत्तमम्।
चकाराप्रतिमं राम तपः परमदुष्करम् ॥ १.६५.२ ॥

ହେ ରାମ! ହଜାର ବର୍ଷର ମୌନବ୍ରତ ଧରି ସେ ଅନୁପମ ଓ ଅତି କଷ୍ଟକର ତପସ୍ୟା କଲେ।

1.65.3

पूर्णे वर्षसहस्रे तु काष्ठभूतं महामुनिम्।
विघ्नैर्बहुभिराधूतं क्रोधो नान्तरमाविशत् ॥ १.६५.३ ॥

ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ବି ସେହି ମହାମୁନି କାଠ ପରି ସ୍ଥିର ଥିଲେ; ଅନେକ ବିଘ୍ନରେ ବିଚଳିତ ହେଲେ ବି ତାଙ୍କ ଭିତରେ କ୍ରୋଧ ପ୍ରବେଶ କଲା ନାହିଁ।

1.65.4

स कृत्वा निश्चयं राम तप आतिष्ठताव्ययम्।
तस्य वर्षसहस्रस्य व्रते पूर्णे महाव्रतः ॥ १.६५.४ ॥

ହେ ରାମ! ସେ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ କରି ଅକ୍ଷୟ ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ; ହଜାର ବର୍ଷର ସେ ମହାବ୍ରତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବାରେ ସେ ମହାବ୍ରତୀ...

1.65.5

भोक्तुमारब्धवानन्नं तस्मिन् काले रघूत्तम।
इन्द्रो द्विजातिर्भूत्वा तं सिद्धमन्नमयाचत ॥ १.६५.५ ॥

ହେ ରଘୂତ୍ତମ! ସେତେବେଳେ ସେ ଭୋଜନ କରିବାକୁ ଲାଗିଥିଲେ; ସେତେବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧରି ତାଙ୍କଠାରୁ ରନ୍ଧା ଅନ୍ନ ମାଗିଲେ।

1.65.6

तस्मै दत्त्वा तदा सिद्धं सर्वं विप्राय निश्चितः।
निःशेषितेऽन्ने भगवानभुक्त्वैव महातपाः ॥ १.६५.६ ॥

ସେତେବେଳେ ନିଶ୍ଚୟୀ ସେହି ମହାତପସ୍ୱୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ରନ୍ଧା ଅନ୍ନ ଦେଇଦେଲେ; ଅନ୍ନ ସରିଗଲା ପରେ ବି ସେ ଭଗବାନ ମହାତପସ୍ୱୀ ନ ଖାଇ ରହିଲେ।

1.65.7

न किंचिदवदद् विप्रं मौनव्रतमुपास्थितः।
तथैवासीत् पुनर्मौनमनुच्छ्वासं चकार ह ॥ १.६५.७ ॥

ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସେ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ; ମୌନବ୍ରତ ଧାରଣ କଲେ। ପୁନର୍ବାର ସେହିପରି ମୌନ ରହି ନିଶ୍ୱାସ ରୋକିଲେ।

1.65.8

अथ वर्षसहस्रं च नोच्छ्वसन् मुनिपुंगवः।
तस्यानुच्छ्वसमानस्य मूर्ध्नि धूमो व्यजायत ॥ १.६५.८ ॥

ତାପରେ ସେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ହଜାରେ ବର୍ଷ ନିଶ୍ୱାସ ନେଲେ ନାହିଁ। ନିଶ୍ୱାସ ରୋକିଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରୁ ଧୂଆଁ ଉଠିଲା।

1.65.9

त्रैलोक्यं येन सम्भ्रान्तमातापितमिवाभवत्।
ततो देवर्षिगन्धर्वाः पन्नगोरगराक्षसाः ॥ १.६५.९ ॥

ଯାହାଦ୍ୱାରା ତ୍ରିଲୋକ ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲେ, ଯେମିତି ଉତ୍ତପ୍ତ ହୋଇଗଲେ। ତାପରେ ଦେବତା, ଋଷି, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ, ଉରଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ...

1.65.10

मोहितास्तपसा तस्य तेजसा मन्दरश्मयः।
कश्मलोपहताः सर्वे पितामहमथाब्रुवन् ॥ १.६५.१० ॥

ତାଙ୍କ ତପ ଓ ତେଜରେ ମୋହିତ ହୋଇ, ଆଲୋକ ମଳିନ ହୋଇ, ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ସମସ୍ତେ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ।

1.65.11

बहुभिः कारणैर्देव विश्वामित्रो महामुनिः।
लोभितः क्रोधितश्चैव तपसा चाभिवर्धते ॥ १.६५.११ ॥

ହେ ଦେବ! ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ବହୁ କାରଣରୁ ଲୋଭିତ ଓ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତପସ୍ୟାରେ ବଢ଼ୁଛନ୍ତି।

1.65.12

नह्यस्य वृजिनं किंचिद् दृश्यते सूक्ष्ममप्युत।
न दीयते यदि त्वस्य मनसा यदभीप्सितम् ॥ १.६५.१२ ॥

ତାଙ୍କଠାରେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦୋଷ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ତାଙ୍କ ମନରେ ଯାହା ଇଚ୍ଛିତ ତାହା ଯଦି ତାଙ୍କୁ ଦିଆ ନ ଯାଏ...

1.65.13

विनाशयति त्रैलोक्यं तपसा सचराचरम्।
व्याकुलाश्च दिशः सर्वा न च किंचित् प्रकाशते ॥ १.६५.१३ ॥

ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ଚରାଚର ସହିତ ତ୍ରିଲୋକ ବିନଷ୍ଟ ହେଉଛି; ସମସ୍ତ ଦିଗ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇଛନ୍ତି, କିଛି ପ୍ରକାଶିତ ହେଉନାହିଁ।

1.65.14

सागराः क्षुभिताः सर्वे विशीर्यन्ते च पर्वताः।
प्रकम्पते च वसुधा वायुर्वातीह संकुलः ॥ १.६५.१४ ॥

ସମସ୍ତ ସାଗର କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇଛନ୍ତି, ପର୍ବତ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ୁଛନ୍ତି, ପୃଥିବୀ କମ୍ପିତ ହେଉଛି, ଏଠାରେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ପବନ ବହୁଛି।

1.65.15

ब्रह्मन् न प्रतिजानीमो नास्तिको जायते जनः।
सम्मूढमिव त्रैलोक्यं सम्प्रक्षुभितमानसम् ॥ १.६५.१५ ॥

ହେ ବ୍ରହ୍ମା! ଆମେ କାରଣ ବୁଝିପାରୁନୁ; ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆସ୍ତିକତା ରହୁନାହିଁ। ତ୍ରିଲୋକ ଯେପରି ମୋହଗ୍ରସ୍ତ, ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇଛି।

1.65.16

भास्करो निष्प्रभश्चैव महर्षेस्तस्य तेजसा।
बुद्धिं न कुरुते यावन्नाशे देव महामुनिः ॥ १.६५.१६ ॥

ସେହି ମହର୍ଷିଙ୍କ ତେଜରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ନିଷ୍ପ୍ରଭ ହୋଇଛନ୍ତି। ହେ ଦେବ! ସେ ମହାମୁନି ବିନାଶ ପାଇଁ ସଂକଳ୍ପ ନ କରିବା ଯାଏଁ ଏହି ଅବସ୍ଥା।

1.65.17

तावत् प्रसादो भगवन्नग्निरूपो महाद्युतिः।
कालाग्निना यथा पूर्वं त्रैलोक्यं दह्यतेऽखिलम् ॥ १.६५.१७ ॥

ହେ ଭଗବନ୍! ଅଗ୍ନିରୂପ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ସେ ମହର୍ଷିଙ୍କ କୃପା ରହୁ; ପୂର୍ବରେ କାଳାଗ୍ନିରେ ତ୍ରିଲୋକ ଯେପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳିଯାଇଥିଲା, ସେପରି ଏବେ ନ ହେଉ।

1.65.18

देवराज्यं चिकीर्षेत दीयतामस्य यन्मनः।
ततः सुरगणाः सर्वे पितामहपुरोगमाः ॥ १.६५.१८ ॥

ସେ ଦେବରାଜ୍ୟ ଇଚ୍ଛା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କ ମନ ଯାହା ଚାହୁଁଛି ତାହା ତାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉ। ତା'ପରେ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅଗ୍ରଗାମୀତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ…

1.65.19

विश्वामित्रं महात्मानं वाक्यं मधुरमब्रुवन्।
ब्रह्मर्षे स्वागतं तेऽस्तु तपसा स्म सुतोषिताः ॥ १.६५.१९ ॥

ମହାତ୍ମା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ସେମାନେ ମଧୁର ବାକ୍ୟ କହିଲେ — "ହେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି, ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ; ଆପଣଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ଆମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ।"

1.65.20

ब्राह्मण्यं तपसोग्रेण प्राप्तवानसि कौशिक।
दीर्घमायुश्च ते ब्रह्मन् ददामि समरुद्गणः ॥ १.६५.२० ॥

ହେ କୌଶିକ, ଉଗ୍ର ତପସ୍ୟାରେ ଆପଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି; ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ମରୁଦ୍ଗଣ ସହିତ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଦିଏ।

1.65.21

स्वस्ति प्राप्नुहि भद्रं ते गच्छ सौम्य यथासुखम्।
पितामहवचः श्रुत्वा सर्वेषां त्रिदिवौकसाम् ॥ १.६५.२१ ॥

"କଲ୍ୟାଣ ହେଉ, ଆପଣଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ହେ ସୌମ୍ୟ, ସୁଖରେ ଯାଆନ୍ତୁ।" ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ସମସ୍ତେ ଏପରି କହିଲେ।

1.65.22

कृत्वा प्रणामं मुदितो व्याजहार महामुनिः।
ब्राह्मण्यं यदि मे प्राप्तं दीर्घमायुस्तथैव च ॥ १.६५.२२ ॥

ପ୍ରଣାମ କରି ଆନନ୍ଦିତ ମହାମୁନି କହିଲେ — "ଯଦି ମୋତେ ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ମିଳିଛି, ତେବେ ତାହା ସେହିପରି ହେଉ।"

1.65.23

ॐकारोऽथ वषट्कारो वेदाश्च वरयन्तु माम्।
क्षत्रवेदविदां श्रेष्ठो ब्रह्मवेदविदामपि ॥ १.६५.२३ ॥

ତା'ପରେ ଓଙ୍କାର, ବଷଟ୍କାର ଓ ବେଦସମୂହ ମୋତେ ବରଣ କରନ୍ତୁ। କ୍ଷତ୍ରବେଦଜ୍ଞମାନଙ୍କ ଓ ବ୍ରହ୍ମବେଦଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଉ।

1.65.24

ब्रह्मपुत्रो वसिष्ठो मामेवं वदतु देवताः।
यद्येवं परमः कामः कृतो यान्तु सुरर्षभाः ॥ १.६५.२४ ॥

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ବଶିଷ୍ଠ ମୋତେ ଏପରି କହନ୍ତୁ; ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସେପରି କହନ୍ତୁ। ମୋ ପରମ ଇଚ୍ଛା ଯଦି ଏପରି ପୂରଣ ହୋଇଛି, ତେବେ ହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ଆପଣମାନେ ଯାଆନ୍ତୁ।

1.65.25

ततः प्रसादितो देवैर्वसिष्ठो जपतां वरः।
सख्यं चकार ब्रह्मर्षिरेवमस्त्विति चाब्रवीत् ॥ १.६५.२५ ॥

ତା'ପରେ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଥିବା, ଜପକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ବଶିଷ୍ଠ ସଖ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରି କହିଲେ, "ଏହିପରି ହେଉ।"

1.65.26

ब्रह्मर्षिस्त्वं न संदेहः सर्वं सम्पद्यते तव।
इत्युक्त्वा देवताश्चापि सर्वा जग्मुर्यथागतम् ॥ १.६५.२६ ॥

"ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ତୁମ ସବୁ ସିଦ୍ଧ ହେବ।" ଏହା କହି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଯେଉଁ ପଥରେ ଆସିଥିଲେ ସେହିପଥରେ ଫେରିଗଲେ।

1.65.27

विश्वामित्रोऽपि धर्मात्मा लब्ध्वा ब्राह्मण्यमुत्तमम्।
पूजयामास ब्रह्मर्षिं वसिष्ठं जपतां वरम् ॥ १.६५.२७ ॥

ଧର୍ମାତ୍ମା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ଲାଭ କରି ଜପକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।

1.65.28

कृतकामो महीं सर्वां चचार तपसि स्थितः।
एवं त्वनेन ब्राह्मण्यं प्राप्तं राम महात्मना ॥ १.६५.२८ ॥

କାମନା ପୂରଣ ହେବାରୁ ସେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀରେ ଭ୍ରମଣ କରି ତପସ୍ୟାରେ ସ୍ଥିର ରହିଲେ। ହେ ରାମ, ଏହିପରି ଏହି ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।

1.65.29

एष राम मुनिश्रेष्ठ एष विग्रहवांस्तपः।
एष धर्मः परो नित्यं वीर्यस्यैष परायणम् ॥ १.६५.२९ ॥

ହେ ରାମ, ଏ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୂର୍ତିମନ୍ତ ତପସ୍ୟା। ଏ ସଦା ପରମ ଧର୍ମ; ଏହା ହିଁ ବୀର୍ଯ୍ୟର ପରମ ଆଶ୍ରୟ।

1.65.30

एवमुक्त्वा महातेजा विरराम द्विजोत्तमः।
शतानन्दवचः श्रुत्वा रामलक्ष्मणसंनिधौ ॥ १.६५.३० ॥

ଏହା କହି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ ବଶିଷ୍ଠ ଅଟକିଗଲେ। ରାମ-ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ଶତାନନ୍ଦଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣିବା ପରେ (ଏହା ଘଟିଲା)।

1.65.31

जनकः प्राञ्जलिर्वाक्यमुवाच कुशिकात्मजम्।
धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यस्य मे मुनिपुंगव ॥ १.६५.३१ ॥

ଜନକ ହାତ ଯୋଡ଼ି କୁଶିକପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୋ ଉପରେ ଅନୁଗ୍ରହ ହେଲା।

1.65.32

यज्ञं काकुत्स्थसहितः प्राप्तवानसि कौशिक।
पावितोऽहं त्वया ब्रह्मन् दर्शनेन महामुने ॥ १.६५.३२ ॥

ହେ କୁଶିକପୁତ୍ର, କାକୁତ୍ସ୍ଥ (ରାମ) ସହିତ ଆପଣ ମୋ ଯଜ୍ଞକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ହେ ମହାମୁନି, ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ମୁଁ ପବିତ୍ର ହୋଇଗଲି।

1.65.33

गुणा बहुविधाः प्राप्तास्तव संदर्शनान्मया।
विस्तरेण च वै ब्रह्मन् कीर्त्यमानं महत्तपः ॥ १.६५.३३ ॥

ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନରୁ ମୁଁ ବହୁବିଧ ଗୁଣ ପାଇଲି। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆପଣଙ୍କ ମହାତପସ୍ୟା ବିସ୍ତାରରେ କୀର୍ତ୍ତନ ହେବାର ମୁଁ ଶୁଣିଲି।

1.65.34

श्रुतं मया महातेजो रामेण च महात्मना।
सदस्यैः प्राप्य च सदः श्रुतास्ते बहवो गुणाः ॥ १.६५.३४ ॥

ହେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ମହାତ୍ମା ରାମ ଓ ସଭାସଦମାନଙ୍କଠାରୁ ମୁଁ ଶୁଣିଛି। ସଭାରେ ଆପଣଙ୍କ ଅନେକ ଗୁଣ ଶୁଣାଗଲା।

1.65.35

अप्रमेयं तपस्तुभ्यमप्रमेयं च ते बलम्।
अप्रमेया गुणाश्चैव नित्यं ते कुशिकात्मज ॥ १.६५.३५ ॥

ଆପଣଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଅପ୍ରମେୟ, ଆପଣଙ୍କ ବଳ ମଧ୍ୟ ଅପ୍ରମେୟ। ହେ କୁଶିକପୁତ୍ର, ଆପଣଙ୍କ ଗୁଣ ମଧ୍ୟ ସର୍ବଦା ଅପ୍ରମେୟ।

1.65.36

तृप्तिराश्चर्यभूतानां कथानां नास्ति मे विभो।
कर्मकालो मुनिश्रेष्ठ लम्बते रविमण्डलम् ॥ १.६५.३६ ॥

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କଥାରେ ମୋର ତୃପ୍ତି ନାହିଁ। ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, କର୍ମକାଳ ହୋଇଗଲାଣି; ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ଅସ୍ତ ହେଉଛି।

1.65.37

श्वः प्रभाते महातेजो द्रष्टुमर्हसि मां पुनः।
स्वागतं जपतां श्रेष्ठ मामनुज्ञातुमर्हसि ॥ १.६५.३७ ॥

ହେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ, କାଲି ପ୍ରଭାତରେ ଆପଣ ମତେ ପୁଣି ଦର୍ଶନ ଦେବା ଉଚିତ। ହେ ଜପକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ ମୋତେ ଯିବାର ଅନୁମତି ଦେବା ଉଚିତ।

1.65.38

एवमुक्तो मुनिवरः प्रशस्य पुरुषर्षभम्।
विससर्जाशु जनकं प्रीतं प्रीतमनास्तदा ॥ १.६५.३८ ॥

ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନକଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ ଏବଂ ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ପ୍ରସନ୍ନ ଜନକଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ।

1.65.39

एवमुक्त्वा मुनिश्रेष्ठं वैदेहो मिथिलाधिपः।
प्रदक्षिणं चकाराशु सोपाध्यायः सबान्धवः ॥ १.६५.३९ ॥

ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଏପରି କହି ବିଦେହର ମିଥିଲାଧିପତି ନିଜ ପୁରୋହିତ ଓ ବନ୍ଧୁଜନଙ୍କ ସହିତ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ।

1.65.40

विश्वामित्रोऽपि धर्मात्मा सहरामः सलक्ष्मणः।
स्ववासमभिचक्राम पूज्यमानो महात्मभिः ॥ १.६५.४० ॥

ଧର୍ମାତ୍ମା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମଧ୍ୟ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇ ନିଜ ବାସସ୍ଥାନ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।