รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 1.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.66.1
ततः प्रभाते विमले कृतकर्मा नराधिपः।
विश्वामित्रं महात्मानमाजुहाव सराघवम् ॥ १.६६.१ ॥
ครั้นรุ่งอรุณอันผ่องใส พระราชาผู้ปฏิบัติกิจของตนเสร็จแล้ว ทรงเชิญพระวิศวามิตรผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่พร้อมด้วยราฆพทั้งสองพระองค์
1.66.2
तमर्चयित्वा धर्मात्मा शास्त्रदृष्टेन कर्मणा।
राघवौ च महात्मानौ तदा वाक्यमुवाच ह ॥ १.६६.२ ॥
พระราชาผู้มีธรรมะ ทรงบูชาพระวิศวามิตรตามพิธีที่คัมภีร์กำหนด แล้วจึงตรัสถ้อยคำนี้แก่ราฆพผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ทั้งสอง
1.66.3
भगवन् स्वागतं तेऽस्तु किं करोमि तवानघ।
भवानाज्ञापयतु मामाज्ञाप्यो भवता ह्यहम् ॥ १.६६.३ ॥
ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ขอต้อนรับท่าน ข้าแต่ผู้ไร้โทษ ข้าพเจ้าจะทำอะไรเพื่อท่านได้ ขอท่านโปรดสั่งข้าพเจ้าเถิด ข้าพเจ้าเป็นผู้ที่ท่านควรสั่งการ
1.66.4
एवमुक्तः स धर्मात्मा जनकेन महात्मना।
प्रत्युवाच मुनिश्रेष्ठो वाक्यं वाक्यविशारदः ॥ १.६६.४ ॥
พระวิศวามิตร มุนีผู้ประเสริฐที่สุด ผู้มีธรรมะและชำนาญในการพูด เมื่อพระชนกผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ตรัสดังนี้ ก็ตรัสตอบ
1.66.5
पुत्रौ दशरथस्येमौ क्षत्रियौ लोकविश्रुतौ।
द्रष्टुकामौ धनुःश्रेष्ठं यदेतत्त्वयि तिष्ठति ॥ १.६६.५ ॥
ราชกุมารทั้งสองนี้เป็นโอรสของท้าวทศรถ เป็นกษัตริย์ผู้มีชื่อเสียงแพร่ไปทั่วโลก ทั้งสองปรารถนาจะได้เห็นธนูอันประเสริฐที่อยู่ในความดูแลของท่าน
1.66.6
एतद् दर्शय भद्रं ते कृतकामौ नृपात्मजौ।
दर्शनादस्य धनुषो यथेष्टं प्रतियास्यतः ॥ १.६६.६ ॥
ขอให้ท่านโชคดี จงแสดงธนูนั้นให้เขาทั้งสองดูเถิด เมื่อราชกุมารทั้งสองได้เห็นธนูนี้แล้ว ความปรารถนาของทั้งสองจะสำเร็จ และจะกลับไปตามที่ปรารถนา
1.66.7
एवमुक्तस्तु जनकः प्रत्युवाच महामुनिम्।
श्रूयतामस्य धनुषो यदर्थमिह तिष्ठति ॥ १.६६.७ ॥
เมื่อพระวิศวามิตรตรัสดังนี้ พระชนกจึงตรัสตอบมหาฤๅษีว่า "ขอท่านฟังเหตุผลที่ธนูนี้ตั้งอยู่ที่นี่"
1.66.8
देवरात इति ख्यातो निमेर्ज्येष्ठो महीपतिः।
न्यासोऽयं तस्य भगवन् हस्ते दत्तो महात्मनः ॥ १.६६.८ ॥
"ข้าแต่ท่านผู้เจริญ มีพระราชาพระองค์หนึ่งพระนามว่าเทวราต ผู้มีชื่อเสียง เป็นพระโอรสองค์โตของพระนิมิ ธนูนี้ถูกมอบไว้ในมือของผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่พระองค์นั้น"
1.66.9
दक्षयज्ञवधे पूर्वं धनुरायम्य वीर्यवान्।
विध्वंस्य त्रिदशान् रोषात् सलीलमिदमब्रवीत् ॥ १.६६.९ ॥
"เมื่อครั้งโบราณ ในคราวที่พิธียัญของทักษะถูกทำลาย ผู้มีพลังพระองค์นั้นได้ง้างธนูนี้ ทรงโกรธจึงทำลายเทวดาทั้งหลาย แล้วตรัสถ้อยคำนี้อย่างสนุกสนาน"
1.66.10
यस्माद् भागार्थिनो भागं नाकल्पयत मे सुराः।
वरांगानि महार्हाणि धनुषा शातयामि वः ॥ १.६६.१० ॥
"ข้าแต่เทวดาทั้งหลายผู้แสวงหาส่วนแบ่ง เพราะพวกท่านมิได้จัดส่วนแบ่งให้เรา เราจะตัดอวัยวะอันประเสริฐและล้ำค่าของพวกท่านด้วยธนูนี้"
1.66.11
ततो विमनसः सर्वे देवा वै मुनिपुंगव।
प्रसादयन्त देवेशं तेषां प्रीतोऽभवद् भवः ॥ १.६६.११ ॥
"ข้าแต่มุนีผู้ประเสริฐที่สุด เมื่อนั้นเทวดาทั้งปวงต่างเศร้าใจ พากันปลอบประโลมเทพเจ้าผู้เป็นใหญ่ของเทวดา และพระภวะก็ทรงพอพระทัยในเทวดาเหล่านั้น"
1.66.12
प्रीतियुक्तस्तु सर्वेषां ददौ तेषां महात्मनाम्।
तदेतद् देवदेवस्य धनूरत्नं महात्मनः ॥ १.६६.१२ ॥
ด้วยความพอพระทัย พระองค์ประทานธนูอันเป็นแก้วของเทพเจ้าผู้เป็นเทพเจ้าของเทพทั้งปวง แก่เทวดาผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่เหล่านั้นทั้งหมด
1.66.13
न्यासभूतं तदा न्यस्तमस्माकं पूर्वजे विभौ।
अथ मे कृषतः क्षेत्रं लांगलादुत्थिता ततः ॥ १.६६.१३ ॥
ธนูนั้นถูกมอบไว้เป็นของฝากแก่บรรพบุรุษของเรา เพื่อรักษาไว้ให้เทพผู้ยิ่งใหญ่ ต่อมาขณะที่ข้าพเจ้ากำลังไถนา นางได้ผุดขึ้นมาจากร่องไถ
1.66.14
क्षेत्रं शोधयता लब्धा नाम्ना सीतेति विश्रुता।
भूतलादुत्थिता सा तु व्यवर्धत ममात्मजा ॥ १.६६.१४ ॥
นางที่ข้าพเจ้าพบขณะเตรียมที่นา มีชื่อเสียงว่าสีดา นางผู้ผุดขึ้นจากแผ่นดิน ลูกสาวของข้าพเจ้าผู้นั้นได้เติบโตขึ้น
1.66.15
वीर्यशुल्केति मे कन्या स्थापितेयमयोनिजा।
भूतलादुत्थितां तां तु वर्धमानां ममात्मजाम् ॥ १.६६.१५ ॥
ลูกสาวของข้าพเจ้าคนนี้ ซึ่งมีค่าสินสอดคือความกล้าหาญ ข้าพเจ้าได้กำหนดไว้เช่นนี้ว่า นางมิได้เกิดจากครรภ์ แต่ผุดขึ้นมาเป็นผู้มิได้เกิดจากมนุษย์หญิง ข้าพเจ้าตั้งเงื่อนไขนี้สำหรับลูกสาวของข้าพเจ้า ผู้ผุดขึ้นจากแผ่นดินและเติบโตขึ้น
1.66.16
वरयामासुरागत्य राजानो मुनिपुंगव।
तेषां वरयतां कन्यां सर्वेषां पृथिवीक्षिताम् ॥ १.६६.१६ ॥
ข้าแต่มุนีผู้ประเสริฐที่สุด พระราชาทั้งหลายได้มาสู่ขอนางแต่งงาน พระราชาผู้ปกครองแผ่นดินทั้งปวงนั้นต่างปรารถนาจะได้นางเป็นภรรยา
1.66.17
वीर्यशुल्केति भगवन् न ददामि सुतामहम्।
ततः सर्वे नृपतयः समेत्य मुनिपुंगव ॥ १.६६.१७ ॥
ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ข้าพเจ้าไม่ยกลูกสาวให้ โดยกล่าวว่า "ค่าสินสอดของนางคือความกล้าหาญ" แล้วข้าแต่มุนีผู้ประเสริฐที่สุด พระราชาทั้งหลายเหล่านั้นก็มาประชุมกัน
1.66.18
मिथिलामप्युपागम्य वीर्यं जिज्ञासवस्तदा।
तेषां जिज्ञासमानानां शैवं धनुरुपाहृतम् ॥ १.६६.१८ ॥
แม้เสด็จมาถึงมิถิลา ต่างปรารถนาจะทดสอบความกล้าหาญของพระองค์ ครั้งนั้นเมื่อผู้ปรารถนาจะทดสอบนั้น จึงได้นำธนูของพระศิวะออกมาถวาย
1.66.19
न शेकुर्ग्रहणे तस्य धनुषस्तोलनेऽपि वा।
तेषां वीर्यवतां वीर्यमल्पं ज्ञात्वा महामुने ॥ १.६६.१९ ॥
ข้าแต่มหาฤๅษี พวกเขาไม่อาจแม้แต่จะยกหรือโก่งธนูนั้นได้ เมื่อรู้ว่าความกล้าหาญของนักรบผู้กล้าเหล่านั้นน้อยนัก
1.66.20
प्रत्याख्याता नृपतयस्तन्निबोध तपोधन।
ततः परमकोपेन राजानो मुनिपुंगव ॥ १.६६.२० ॥
ข้าแต่ผู้บำเพ็ญตบะ พระราชาเหล่านั้นถูกปฏิเสธ ขอท่านจงรับรู้ไว้ ครั้นแล้ว ข้าแต่มุนีผู้ประเสริฐที่สุด พระราชาเหล่านั้นด้วยความโกรธเป็นอย่างยิ่ง
1.66.21
अरुन्धन् मिथिलां सर्वे वीर्यसंदेहमागताः।
आत्मानमवधूतं मे विज्ञाय नृपपुंगवाः ॥ १.६६.२१ ॥
ทุกคนมาล้อมเมืองมิถิลาไว้ สงสัยในความกล้าหาญของกันและกัน ท่านผู้เป็นยอดแห่งกษัตริย์ เมื่อรู้ว่าข้าพเจ้าถูกดูหมิ่น
1.66.22
रोषेण महताविष्टाः पीडयन् मिथिलां पुरीम्।
ततः संवत्सरे पूर्णे क्षयं यातानि सर्वशः ॥ १.६६.२२ ॥
ถูกความโกรธอันยิ่งใหญ่ครอบงำ พวกเขาก็บีบคั้นเมืองมิถิลา แล้วเมื่อครบหนึ่งปี ทุกสิ่งก็พินาศสิ้นไปทั้งหมด
1.66.23
साधनानि मुनिश्रेष्ठ ततोऽहं भृशदुःखितः।
ततो देवगणान् सर्वांस्तपसाहं प्रसादयम् ॥ १.६६.२३ ॥
ท่านผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ฤๅษี กองทัพของข้าพเจ้าถูกทำลาย และข้าพเจ้าเศร้าโศกอย่างยิ่ง จากนั้นด้วยพลังแห่งการบำเพ็ญตบะ ข้าพเจ้าได้ทำให้เทพทั้งหมดพอพระทัย
1.66.24
ददुश्च परमप्रीताश्चतुरंगबलं सुराः।
ततो भग्ना नृपतयो हन्यमाना दिशो ययुः ॥ १.६६.२४ ॥
เทพทั้งหลายผู้ปีติยินดีอย่างยิ่งได้ประทานกองทัพสี่เหล่า แล้วบรรดากษัตริย์ที่พ่ายแพ้และถูกฆ่าฟันก็หนีไปทุกทิศทาง
1.66.25
अवीर्या वीर्यसंदिग्धाः सामात्याः पापकारिणः।
तदेतन्मुनिशार्दूल धनुः परमभास्वरम् ॥ १.६६.२५ ॥
ท่านผู้เป็นเสือในหมู่ฤๅษี บรรดากษัตริย์ที่ไร้กำลัง สงสัยในกำลังของตนเอง พร้อมทั้งเสนาอำมาตย์ผู้กระทำความชั่ว ไม่อาจยกคันธนูนี้ขึ้นได้ คันธนูนี้งดงามรุ่งโรจน์อย่างยิ่ง
1.66.26
रामलक्ष्मणयोश्चापि दर्शयिष्यामि सुव्रत।
यद्यस्य धनुषो रामः कुर्यादारोपणं मुने।
सुतामयोनिजां सीतां दद्यां दाशरथेरहम् ॥ १.६६.२६ ॥
ข้าแต่ผู้มีวัตรอันดี ข้าพเจ้าจะแสดงคันธนูนี้แก่พระรามและพระลักษมณ์ด้วย ข้าแต่ฤๅษี หากพระรามสามารถขึงสายคันธนูนี้ได้ ข้าพเจ้าจะยกสีดาบุตรีของข้าพเจ้าซึ่งมิได้เกิดจากครรภ์ให้แก่พระรามโอรสของท้าวทศรถ