वाल्मीकि रामायण · सर्ग 1.69
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.69.1
ततो रात्र्यां व्यतीतायां सोपाध्यायः सबान्धवः।
राजा दशरथो हृष्टः सुमन्त्रमिदमब्रवीत् ॥ १.६९.१ ॥
नंतर रात्र सरल असता, उपाध्याय व बांधवांसह आनंदित झालेला राजा दशरथ सुमंत्राला म्हणाला.
1.69.2
अद्य सर्वे धनाध्यक्षा धनमादाय पुष्कलम्।
व्रजन्त्वग्रे सुविहिता नानारत्नसमन्विताः ॥ १.६९.२ ॥
आज सर्व धनाध्यक्षांनी विपुल धन घेऊन, नीट व्यवस्थित होऊन, विविध रत्नांसह पुढे जावे.
1.69.3
चतुरंगबलं चापि शीघ्रं निर्यातु सर्वशः।
ममाज्ञासमकालं च यानं युग्यमनुत्तमम् ॥ १.६९.३ ॥
चतुरंगी सेनाही माझ्या आज्ञेबरोबरच लगेच पूर्णपणे निघू दे; उत्तम वाहन जुंपून तयार असू दे.
1.69.4
वसिष्ठो वामदेवश्च जाबालिरथ कश्यपः।
मार्कण्डेयस्तु दीर्घायुर्ऋषिः कात्यायनस्तथा ॥ १.६९.४ ॥
वसिष्ठ, वामदेव, जाबाली आणि कश्यप, दीर्घायू ऋषी मार्कण्डेय आणि कात्यायनही.
1.69.5
एते द्विजाः प्रयान्त्वग्रे स्यन्दनं योजयस्व मे।
यथा कालात्ययो न स्याद् दूता हि त्वरयन्ति माम् ॥ १.६९.५ ॥
हे द्विज पुढे जावोत; विलंब होऊ नये म्हणून माझ्यासाठी रथ जुंपा, कारण दूत मला घाई करत आहेत.
1.69.6
वचनाच्च नरेन्द्रस्य सेना च चतुरंगिणी।
राजानमृषिभिः सार्धं व्रजन्तं पृष्ठतोऽन्वयात् ॥ १.६९.६ ॥
राजाच्या आज्ञेने चतुरंगी सेनाही ऋषींसह जाणाऱ्या राजाच्या मागून गेली.
1.69.7
गत्वा चतुरहं मार्गं विदेहानभ्युपेयिवान्।
राजा च जनकः श्रीमान् श्रुत्वा पूजामकल्पयत् ॥ १.६९.७ ॥
चार दिवसांचा प्रवास करून ते विदेहांच्या देशात पोहोचले, तेव्हा तेजस्वी राजा जनकाने ही बातमी ऐकून स्वागताची व्यवस्था केली.
1.69.8
ततो राजानमासाद्य वृद्धं दशरथं नृपम्।
मुदितो जनको राजा प्रहर्षं परमं ययौ ॥ १.६९.८ ॥
नंतर वृद्ध राजा दशरथाजवळ जाऊन आनंदित झालेल्या राजा जनकाला अत्यंत हर्ष झाला.
1.69.9
उवाच वचनं श्रेष्ठो नरश्रेष्ठं मुदान्वितम्।
स्वागतं ते नरश्रेष्ठ दिष्ट्या प्राप्तोऽसि राघव ॥ १.६९.९ ॥
श्रेष्ठ जनक आनंदाने भरलेल्या नरश्रेष्ठ दशरथाला म्हणाला — "हे नरश्रेष्ठा, हे राघवा, आपले स्वागत आहे; सुदैवाने आपण आलात."
1.69.10
पुत्रयोरुभयोः प्रीतिं लप्स्यसे वीर्यनिर्जिताम्।
दिष्ट्या प्राप्तो महातेजा वसिष्ठो भगवानृषिः ॥ १.६९.१० ॥
आपल्या दोन्ही पुत्रांकडून त्यांच्या पराक्रमाने जिंकलेले प्रेम आपल्याला मिळेल. सुदैवाने महातेजस्वी, भगवान ऋषी वसिष्ठही आले आहेत.
1.69.11
सह सर्वैर्द्विजश्रेष्ठैर्देवैरिव शतक्रतुः।
दिष्ट्या मे निर्जिता विघ्ना दिष्ट्या मे पूजितं कुलम् ॥ १.६९.११ ॥
देवांसह शतक्रतू (इंद्र) यावा तसे, श्रेष्ठ द्विजांसह (वसिष्ठ) आले आहेत. सुदैवाने माझे विघ्न नष्ट झाले; सुदैवाने माझ्या कुलाचा सन्मान झाला.
1.69.12
राघवैः सह सम्बन्धाद् वीर्यश्रेष्ठैर्महाबलैः।
श्वः प्रभाते नरेन्द्र त्वं संवर्तयितुमर्हसि ॥ १.६९.१२ ॥
पराक्रमात श्रेष्ठ, महाबलवान राघवांशी असलेल्या या संबंधामुळे, हे नरेंद्रा, उद्या प्रभाती आपण (हा विधी) पूर्ण करावा.
1.69.13
यज्ञस्यान्ते नरश्रेष्ठ विवाहमृषिसत्तमैः।
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा ऋषिमध्ये नराधिपः ॥ १.६९.१३ ॥
हे नरश्रेष्ठा, यज्ञाच्या शेवटी श्रेष्ठ ऋषींनी विवाहाबद्दल (सांगितले). त्यांचे ते शब्द ऐकून, ऋषींच्या मध्ये राजा—
1.69.14
वाक्यं वाक्यविदां श्रेष्ठः प्रत्युवाच महीपतिम्।
प्रतिग्रहो दातृवशः श्रुतमेतन्मया पुरा ॥ १.६९.१४ ॥
वाक्यकुशलांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या (ऋषींनी) राजाला उत्तर दिले—"प्रतिग्रह दात्याच्या अधीन असतो; हे मी पूर्वी ऐकले आहे."
1.69.15
यथा वक्ष्यसि धर्मज्ञ तत् करिष्यामहे वयम्।
तद् धर्मिष्ठं यशस्यं च वचनं सत्यवादिनः ॥ १.६९.१५ ॥
"हे धर्मज्ञा, तुम्ही सांगाल तसे आम्ही करू." सत्यवादीचे ते वचन धर्मयुक्त आणि यश देणारे होते.
1.69.16
श्रुत्वा विदेहाधिपतिः परं विस्मयमागतः।
ततः सर्वे मुनिगणाः परस्परसमागमे ॥ १.६९.१६ ॥
हे ऐकून विदेहाधिपती अत्यंत आश्चर्यचकित झाला. नंतर एकमेकांच्या भेटीत सर्व मुनिगणही (आश्चर्यचकित झाले).
1.69.17
हर्षेण महता युक्तास्तां रात्रिमवसन् सुखम्।
अथ रामो महातेजा लक्ष्मणेन समं ययौ ॥ १.६९.१७ ॥
महान हर्षाने भरलेल्या (मुनींनी) ती रात्र सुखाने व्यतीत केली. मग महातेजस्वी राम लक्ष्मणासह गेला.
1.69.18
विश्वामित्रं पुरस्कृत्य पितुः पादावुपस्पृशन्।
राजा च राघवौ पुत्रौ निशाम्य परिहर्षितः ॥ १.६९.१८ ॥
विश्वामित्रांना पुढे करून (राम व लक्ष्मण) पित्याचे चरण स्पर्श करून (उभे राहिले). राजा आपल्या दोन राघव पुत्रांना पाहून अत्यंत आनंदित झाला.
1.69.19
उवास परमप्रीतो जनकेनाभिपूजितः।
जनकोऽपि महातेजाः क्रिया धर्मेण तत्त्ववित्।
यज्ञस्य च सुताभ्यां च कृत्वा रात्रिमुवास ह ॥ १.६९.१९ ॥
अत्यंत प्रसन्न होऊन जनकाकडून सन्मानित होत ते तेथे राहिले. महातेजस्वी व तत्त्वज्ञ जनकानेही धर्मानुसार यज्ञक्रिया करून, आपल्या दोन पुत्रांसह ती रात्र घालवली.