Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 1.70
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.70.1
ततः प्रभाते जनकः कृतकर्मा महर्षिभिः।
उवाच वाक्यं वाक्यज्ञः शतानन्दं पुरोहितम् ॥ १.७०.१ ॥
Entonces, al amanecer, Janaka, que había completado sus ritos, habló estas palabras ante los grandes sabios a Śatānanda, su sacerdote, experto en la palabra.
1.70.2
भ्राता मम महातेजा वीर्यवानतिधार्मिकः।
कुशध्वज इति ख्यातः पुरीमध्यवसच्छुभाम् ॥ १.७०.२ ॥
Mi hermano, de gran esplendor, poderoso y sumamente justo, conocido como Kuśadhvaja, habita en una hermosa ciudad.
1.70.3
वार्याफलकपर्यन्तां पिबन्निक्षुमतीं नदीम्।
सांकाश्यां पुण्यसंकाशां विमानमिव पुष्पकम् ॥ १.७०.३ ॥
Sāṅkāśyā, limitada por las murallas de su foso, bebiendo las aguas del río Ikṣumatī, resplandeciente como el mérito, es como el carro celeste Puṣpaka.
1.70.4
तमहं द्रष्टुमिच्छामि यज्ञगोप्ता स मे मतः।
प्रीतिं सोऽपि महातेजा इमां भोक्ता मया सह ॥ १.७०.४ ॥
Deseo verlo; se le considera protector del sacrificio. Que aquel de gran esplendor disfrute también conmigo de esta alegría.
1.70.5
एवमुक्ते तु वचने शतानन्दस्य संनिधौ।
आगताः केचिदव्यग्रा जनकस्तान् समादिशत् ॥ १.७०.५ ॥
Dichas estas palabras en presencia de Śatānanda, llegaron algunos mensajeros serenos, y Janaka les dio sus órdenes.
1.70.6
शासनात् तु नरेन्द्रस्य प्रययुः शीघ्रवाजिभिः।
समानेतुं नरव्याघ्रं विष्णुमिन्द्राज्ञया यथा ॥ १.७०.६ ॥
Por orden del rey partieron en caballos veloces para traer al tigre entre los hombres, como se llamó a Viṣṇu por orden de Indra.
1.70.7
सांकाश्यां ते समागम्य ददृशुश्च कुशध्वजम्।
न्यवेदयन् यथावृत्तं जनकस्य च चिन्तितम् ॥ १.७०.७ ॥
Llegados a Sāṅkāśyā y encontrado a Kuśadhvaja, le informaron fielmente de lo ocurrido y de la intención de Janaka.
1.70.8
तद्वृत्तं नृपतिः श्रुत्वा दूतश्रेष्ठैर्महाजवैः।
आज्ञया तु नरेन्द्रस्य आजगाम कुशध्वजः ॥ १.७०.८ ॥
Habiendo oído el relato de los mejores mensajeros, veloces, Kuśadhvaja llegó por orden del soberano.
1.70.9
स ददर्श महात्मानं जनकं धर्मवत्सलम्।
सोऽभिवाद्य शतानन्दं जनकं चातिधार्मिकम् ॥ १.७०.९ ॥
Vio a Janaka, el de alma grande, amante del dharma; saludó con reverencia a Śatānanda y a Janaka, el muy justo.
1.70.10
राजार्हं परमं दिव्यमासनं सोऽध्यरोहत।
उपविष्टावुभौ तौ तु भ्रातरावमितद्युती ॥ १.७०.१० ॥
Subió al trono divino y supremo digno de un rey; los dos hermanos de esplendor inmensurable se sentaron.
1.70.11
प्रेषयामासतुर्वीरौ मन्त्रिश्रेष्ठं सुदामनम्।
गच्छ मन्त्रिपते शीघ्रमिक्ष्वाकुममितप्रभम् ॥ १.७०.११ ॥
Los dos héroes enviaron al primer ministro Sudāman: 'Ve pronto, señor de los ministros, ante el descendiente de Ikṣvāku de lustre inmensurable.'
1.70.12
आत्मजैः सह दुर्धर्षमानयस्व समन्त्रिणम्।
औपकार्यां स गत्वा तु रघूणां कुलवर्धनम् ॥ १.७०.१२ ॥
'Tráelo, invencible, junto con sus hijos y ministros.' Yendo a Aupakāryā, se acercó al acrecentador del linaje de los Raghu.
1.70.13
ददर्श शिरसा चैनमभिवाद्येदमब्रवीत्।
अयोध्याधिपते वीर वैदेहो मिथिलाधिपः ॥ १.७०.१३ ॥
Lo vio, inclinó la cabeza en saludo y dijo: ¡Oh señor de Ayodhyā, oh héroe! El rey de Videha, señor de Mithilā, (habla así).
1.70.14
स त्वां द्रष्टुं व्यवसितः सोपाध्यायपुरोहितम्।
मन्त्रिश्रेष्ठवचः श्रुत्वा राजा सर्षिगणस्तथा ॥ १.७०.१४ ॥
Él ha resuelto verte. Habiendo oído las palabras del principal ministro, el rey también, con su preceptor y sacerdote y la compañía de sabios, (está dispuesto a venir).
1.70.15
सबन्धुरगमत् तत्र जनको यत्र वर्तते।
राजा च मन्त्रिसहितः सोपाध्यायः सबान्धवः ॥ १.७०.१५ ॥
Con sus parientes fue allí, donde estaba Janaka. Y el rey, con el ministro, con el preceptor, con sus parientes, (fue allí).
1.70.16
वाक्यं वाक्यविदां श्रेष्ठो वैदेहमिदमब्रवीत्।
विदितं ते महाराज इक्ष्वाकुकुलदैवतम् ॥ १.७०.१६ ॥
El más hábil en la palabra dijo esto al rey de Videha: Oh gran rey, la divinidad de la estirpe de Ikṣvāku te es conocida.
1.70.17
वक्ता सर्वेषु कृत्येषु वसिष्ठो भगवानृषिः।
विश्वामित्राभ्यनुज्ञातः सह सर्वैर्महर्षिभिः ॥ १.७०.१७ ॥
En todos los asuntos el orador es el venerable sabio Vasiṣṭha, autorizado por Viśvāmitra y todos los grandes sabios.
1.70.18
एष वक्ष्यति धर्मात्मा वसिष्ठो मे यथाक्रमम्।
तूष्णींभूते दशरथे वसिष्ठो भगवानृषिः ॥ १.७०.१८ ॥
Este Vasiṣṭha de alma justa hablará por mí en el orden debido. Cuando Daśaratha guardó silencio, el venerable sabio Vasiṣṭha (habló).
1.70.19
उवाच वाक्यं वाक्यज्ञो वैदेहं सपुरोधसम्।
अव्यक्तप्रभवो ब्रह्मा शाश्वतो नित्य अव्ययः ॥ १.७०.१९ ॥
El conocedor de las palabras habló al Vaideha junto con su sacerdote: Brahmā, cuyo origen es no manifiesto, es eterno, constante e imperecedero.
1.70.20
तस्मान्मरीचिः संजज्ञे मरीचेः कश्यपः सुतः।
विवस्वान् कश्यपाज्जज्ञे मनुर्वैवस्वतः स्मृतः ॥ १.७०.२० ॥
De él nació Marīci; de Marīci, su hijo Kaśyapa. De Kaśyapa nació Vivasvān, y Manu Vaivasvata es recordado como su hijo.
1.70.21
मनुः प्रजापतिः पूर्वमिक्ष्वाकुश्च मनोः सुतः।
तमिक्ष्वाकुमयोध्यायां राजानं विद्धि पूर्वकम् ॥ १.७०.२१ ॥
Manu fue el señor de las criaturas, e Ikṣvāku fue hijo de Manu. Sabed que Ikṣvāku fue el primer rey de Ayodhyā.
1.70.22
इक्ष्वाकोस्तु सुतः श्रीमान् कुक्षिरित्येव विश्रुतः।
कुक्षेरथात्मजः श्रीमान् विकुक्षिरुदपद्यत ॥ १.७०.२२ ॥
El glorioso hijo de Ikṣvāku fue renombrado como Kukṣi. De Kukṣi nació el glorioso Vikukṣi.
1.70.23
विकुक्षेस्तु महातेजा बाणः पुत्रः प्रतापवान्।
बाणस्य तु महातेजा अनरण्यः प्रतापवान् ॥ १.७०.२३ ॥
El hijo de Vikukṣi fue Bāṇa, de gran esplendor y poder. El hijo de Bāṇa, de gran esplendor y poder, fue Anaraṇya.
1.70.24
अनरण्यात् पृथुर्जज्ञे त्रिशङ्कुस्तु पृथोरपि।
त्रिशङ्कोरभवत् पुत्रो धुन्धुमारो महायशाः ॥ १.७०.२४ ॥
De Anaraṇya nació Pṛthu, y de Pṛthu, Triśaṅku. El hijo de Triśaṅku fue Dhundhumāra, de gran fama.
1.70.25
धुन्धुमारान्महातेजा युवनाश्वो महारथः।
युवनाश्वसुतश्चासीन्मान्धाता पृथिवीपतिः ॥ १.७०.२५ ॥
De Dhundhumāra nació Yuvanāśva, de gran esplendor, gran guerrero de carro; y el hijo de Yuvanāśva fue Māndhātā, señor de la tierra.
1.70.26
मान्धातुस्तु सुतः श्रीमान् सुसन्धिरुदपद्यत।
सुसन्धेरपि पुत्रौ द्वौ ध्रुवसन्धिः प्रसेनजित् ॥ १.७०.२६ ॥
El hijo de Māndhātā fue el glorioso Susandhi; y Susandhi tuvo dos hijos, Dhruvasandhi y Prasenajit.
1.70.27
यशस्वी ध्रुवसन्धेस्तु भरतो नाम नामतः।
भरतात् तु महातेजा असितो नाम जायत ॥ १.७०.२७ ॥
El glorioso Dhruvasandhi tuvo un hijo llamado Bharata; y de Bharata nació Asita, de gran esplendor.
1.70.28
यस्यैते प्रतिराजान उदपद्यन्त शत्रवः।
हैहयास्तालजङ्घाश्च शूराश्च शशबिन्दवः ॥ १.७०.२८ ॥
Contra él surgieron como enemigos estos reyes rivales: los Haihayas, los Tālajaṅghas y los heroicos Śaśabindus.
1.70.29
तांश्च स प्रतियुध्यन् वै युद्धे राजा प्रवासितः।
हिमवन्तमुपागम्य भार्याभ्यां सहितस्तदा ॥ १.७०.२९ ॥
Combatiendo contra ellos en la batalla, el rey fue expulsado; entonces, yendo al Himālaya con sus dos esposas, partió.
1.70.30
असितोऽल्पबलो राजा कालधर्ममुपेयिवान्।
द्वे चास्य भार्ये गर्भिण्यौ बभूवतुरिति श्रुतिः ॥ १.७०.३० ॥
El rey Asita, de poca fuerza, alcanzó la ley del tiempo (murió); y se dice que sus dos esposas estaban embarazadas.
1.70.31
एका गर्भविनाशार्थं सपत्न्यै सगरं ददौ।
ततः शैलवरे रम्ये बभूवाभिरतो मुनिः ॥ १.७०.३१ ॥
Una dio a Sagara a su co-esposa para la destrucción del embrión. Entonces el sabio, muy contento, habitó en una hermosa cumbre.
1.70.32
भार्गवश्च्यवनो नाम हिमवन्तमुपाश्रितः।
तत्र चैका महाभागा भार्गवं देववर्चसम् ॥ १.७०.३२ ॥
El sabio Cyavana, descendiente de Bhṛgu, se había refugiado en el Himālaya. Allí una mujer muy afortunada vio al Bhārgava, radiante como un dios.
1.70.33
ववन्दे पद्मपत्राक्षी कांक्षन्ती सुतमुत्तमम्।
तमृषिं साभ्युपागम्य कालिन्दी चाभ्यवादयत् ॥ १.७०.३३ ॥
La de ojos como pétalos de loto, deseando un hijo excelente, se inclinó ante él. Acercándose a aquel sabio, Kālindī lo saludó.
1.70.34
स तामभ्यवदद् विप्रः पुत्रेप्सुं पुत्रजन्मनि।
तव कुक्षौ महाभागे सुपुत्रः सुमहाबलः ॥ १.७०.३४ ॥
Aquel sabio brahmán le habló a ella, que deseaba un hijo: "Oh, muy afortunada, en tu vientre hay un buen hijo, sumamente poderoso."
1.70.35
महावीर्यो महातेजा अचिरात् संजनिष्यति।
गरेण सहितः श्रीमान् मा शुचः कमलेक्षणे ॥ १.७०.३५ ॥
Él, de gran valor y gran brillo, nacerá pronto, junto con el veneno, el glorioso. No te aflijas, oh de ojos de loto.
1.70.36
च्यवनं च नमस्कृत्य राजपुत्री पतिव्रता।
पत्या विरहिता तस्मात् पुत्रं देवी व्यजायत ॥ १.७०.३६ ॥
Habiendo reverenciado a Cyavana, la princesa devota de su esposo, separada de él, entonces dio a luz un hijo.
1.70.37
सपत्न्या तु गरस्तस्यै दत्तो गर्भजिघांसया।
सह तेन गरेणैव संजातः सगरोऽभवत् ॥ १.७०.३७ ॥
Pero una co-esposa, deseando matar al feto, le dio veneno; junto con ese veneno nació, y se convirtió en Sagara.
1.70.38
सगरस्यासमञ्जस्तु असमञ्जादथांशुमान्।
दिलीपोंऽशुमतः पुत्रो दिलीपस्य भगीरथः ॥ १.७०.३८ ॥
De Sagara nació Asamañja; de Asamañja, Aṃśumān. El hijo de Aṃśumān fue Dilīpa, y el hijo de Dilīpa fue Bhagīratha.
1.70.39
भगीरथात् ककुत्स्थश्च ककुत्स्थाच्च रघुस्तथा।
रघोस्तु पुत्रस्तेजस्वी प्रवृद्धः पुरुषादकः ॥ १.७०.३९ ॥
De Bhagīratha nació Kakutstha, y de Kakutstha, Raghu. El radiante hijo de Raghu creció y se convirtió en un devorador de hombres.
1.70.40
कल्माषपादोऽप्यभवत् तस्माज्जातस्तु शङ्खणः।
सुदर्शनः शङ्खणस्य अग्निवर्णः सुदर्शनात् ॥ १.७०.४० ॥
De él nació también Kalmāṣapāda; de él nació Śaṅkhaṇa. El hijo de Śaṅkhaṇa fue Sudarśana, y de Sudarśana, Agnivarṇa.
1.70.41
शीघ्रगस्त्वग्निवर्णस्य शीघ्रगस्य मरुः सुतः।
मरोः प्रशुश्रुकस्त्वासीदम्बरीषः प्रशुश्रुकात् ॥ १.७०.४१ ॥
El hijo de Agnivarṇa fue Śīghraga, y el hijo de Śīghraga, Maru. De Maru nació Praśuśruka, y de Praśuśruka, Ambarīṣa.
1.70.42
अम्बरीषस्य पुत्रोऽभून्नहुषश्च महीपतिः।
नहुषस्य ययातिस्तु नाभागस्तु ययातिजः ॥ १.७०.४२ ॥
El hijo de Ambarīṣa fue Nahuṣa, señor de la tierra. El hijo de Nahuṣa fue Yayāti, y el hijo de Yayāti fue Nābhāga.
1.70.43
नाभागस्य बभूवाज अजाद् दशरथोऽभवत्।
अस्माद् दशरथाज्जातौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ १.७०.४३ ॥
De Nābhāga nació Aja; de Aja nació Daśaratha. De este Daśaratha nacieron dos hermanos, Rāma y Lakṣmaṇa.
1.70.44
आदिवंशविशुद्धानां राज्ञां परमधर्मिणाम्।
इक्ष्वाकुकुलजातानां वीराणां सत्यवादिनाम् ॥ १.७०.४४ ॥
De los reyes purificados por su linaje primordial, supremamente justos, nacidos en la familia de Ikṣvāku, héroes veraces.
1.70.45
रामलक्ष्मणयोरर्थे त्वत्सुते वरये नृप।
सदृशाभ्यां नरश्रेष्ठ सदृशे दातुमर्हसि ॥ १.७०.४५ ॥
Oh rey, para Rāma y Lakṣmaṇa te pido a tus hijos. Oh mejor de los hombres, te corresponde entregar a quienes son adecuados a estos dos que son adecuados.