รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 1.70

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

1.70.1

ततः प्रभाते जनकः कृतकर्मा महर्षिभिः।
उवाच वाक्यं वाक्यज्ञः शतानन्दं पुरोहितम् ॥ १.७०.१ ॥

ครั้นรุ่งเช้า พระชนกผู้ทำพิธีกรรมเสร็จแล้ว ตรัสถ้อยคำต่อหน้าเหล่ามหาฤๅษี แก่ศตานันทะปุโรหิตของตน ผู้เชี่ยวชาญในการกล่าวถ้อยคำ

1.70.2

भ्राता मम महातेजा वीर्यवानतिधार्मिकः।
कुशध्वज इति ख्यातः पुरीमध्यवसच्छुभाम् ॥ १.७०.२ ॥

พระอนุชาของเรา ผู้มีเดชรุ่งโรจน์ กล้าหาญ และเป็นผู้ประพฤติธรรมยิ่งนัก มีนามว่ากุศธวัช ประทับอยู่ในนครอันงดงาม

1.70.3

वार्याफलकपर्यन्तां पिबन्निक्षुमतीं नदीम्।
सांकाश्यां पुण्यसंकाशां विमानमिव पुष्पकम् ॥ १.७०.३ ॥

สางกาศยา ซึ่งมีคูเมืองล้อมรอบ ดื่มน้ำแห่งแม่น้ำอิกษุมตี งดงามประดุจบุญกุศล เปรียบดังวิมานปุษปกะ

1.70.4

तमहं द्रष्टुमिच्छामि यज्ञगोप्ता स मे मतः।
प्रीतिं सोऽपि महातेजा इमां भोक्ता मया सह ॥ १.७०.४ ॥

ข้าพเจ้าปรารถนาจะเฝ้าพระองค์ ท่านเป็นผู้คุ้มครองยัญ ขอให้ท่านผู้มีเดชรุ่งโรจน์นั้นมาร่วมยินดีในสิ่งนี้กับข้าพเจ้าด้วยเถิด

1.70.5

एवमुक्ते तु वचने शतानन्दस्य संनिधौ।
आगताः केचिदव्यग्रा जनकस्तान् समादिशत् ॥ १.७०.५ ॥

เมื่อกล่าวถ้อยคำเช่นนี้ต่อหน้าศตานันทะแล้ว ก็มีผู้ส่งสารบางคนที่มั่นคงไม่ลุกลี้ลุกลนมาถึง พระชนกจึงสั่งการแก่พวกเขา

1.70.6

शासनात् तु नरेन्द्रस्य प्रययुः शीघ्रवाजिभिः।
समानेतुं नरव्याघ्रं विष्णुमिन्द्राज्ञया यथा ॥ १.७०.६ ॥

ตามพระบัญชาของพระราชา พวกเขาก็ออกไปด้วยม้าเร็ว เพื่อนำบุรุษผู้ประเสริฐดุจเสือกลับมา เหมือนดังที่วิษณุถูกเชิญมาตามบัญชาของพระอินทร์

1.70.7

सांकाश्यां ते समागम्य ददृशुश्च कुशध्वजम्।
न्यवेदयन् यथावृत्तं जनकस्य च चिन्तितम् ॥ १.७०.७ ॥

เมื่อไปถึงสางกาศยาและพบกุศธวัชแล้ว พวกเขาก็รายงานเหตุการณ์ตามที่เป็นมา และพระประสงค์ของพระชนก

1.70.8

तद्वृत्तं नृपतिः श्रुत्वा दूतश्रेष्ठैर्महाजवैः।
आज्ञया तु नरेन्द्रस्य आजगाम कुशध्वजः ॥ १.७०.८ ॥

เมื่อได้ฟังเรื่องราวนั้นจากทูตผู้ประเสริฐและรวดเร็ว พระราชาผู้เป็นเจ้าแห่งมนุษย์ กุศธวัชจึงเสด็จมาตามพระบัญชาของเจ้าแห่งมนุษย์

1.70.9

स ददर्श महात्मानं जनकं धर्मवत्सलम्।
सोऽभिवाद्य शतानन्दं जनकं चातिधार्मिकम् ॥ १.७०.९ ॥

พระองค์ทอดพระเนตรเห็นพระชนกผู้มีจิตใจสูงส่ง ผู้รักใคร่ในธรรม จึงถวายความเคารพศตานันทะ และพระชนกผู้ประพฤติธรรมยิ่งนัก

1.70.10

राजार्हं परमं दिव्यमासनं सोऽध्यरोहत।
उपविष्टावुभौ तौ तु भ्रातरावमितद्युती ॥ १.७०.१० ॥

พระองค์ทรงขึ้นประทับบนที่นั่งอันสูงสุดและเป็นทิพย์ อันสมควรแก่พระราชา พระอนุชาทั้งสองผู้มีรัศมีหาประมาณมิได้ประทับลง

1.70.11

प्रेषयामासतुर्वीरौ मन्त्रिश्रेष्ठं सुदामनम्।
गच्छ मन्त्रिपते शीघ्रमिक्ष्वाकुममितप्रभम् ॥ १.७०.११ ॥

วีรบุรุษทั้งสองส่งสุทามนะ มนตรีผู้ประเสริฐที่สุดไป โดยตรัสว่า ไปเร็วเถิด เจ้าแห่งมนตรี ไปยังอิกษวากุผู้มีรัศมีหาประมาณมิได้

1.70.12

आत्मजैः सह दुर्धर्षमानयस्व समन्त्रिणम्।
औपकार्यां स गत्वा तु रघूणां कुलवर्धनम् ॥ १.७०.१२ ॥

จงพาท่านผู้ยากจะรุกรานนั้นมาพร้อมกับบุตรและมนตรีของท่าน ครั้นสุทามนะไปถึงพระราชวังด้านนอก ก็เข้าเฝ้าผู้ทำให้ตระกูลรฆุเจริญ

1.70.13

ददर्श शिरसा चैनमभिवाद्येदमब्रवीत्।
अयोध्याधिपते वीर वैदेहो मिथिलाधिपः ॥ १.७०.१३ ॥

เขาทอดพระเนตรเห็นพระองค์ ก้มศีรษะถวายความเคารพแล้วกล่าวว่า ข้าแต่เจ้าแห่งอโยธยา ข้าแต่วีรบุรุษ พระเจ้าวิเทหะ เจ้าแห่งมิถิลา (ตรัสดังนี้)

1.70.14

स त्वां द्रष्टुं व्यवसितः सोपाध्यायपुरोहितम्।
मन्त्रिश्रेष्ठवचः श्रुत्वा राजा सर्षिगणस्तथा ॥ १.७०.१४ ॥

พระองค์ทรงตั้งพระทัยจะมาเฝ้าท่าน ครั้นได้ฟังถ้อยคำของมนตรีผู้ประเสริฐ พระราชาพร้อมด้วยอาจารย์ ปุโรหิต และหมู่ฤๅษี (พร้อมจะเสด็จมา)

1.70.15

सबन्धुरगमत् तत्र जनको यत्र वर्तते।
राजा च मन्त्रिसहितः सोपाध्यायः सबान्धवः ॥ १.७०.१५ ॥

พระชนกเสด็จไปพร้อมด้วยญาติพี่น้องยังที่ที่พระองค์ประทับอยู่ และพระราชาพร้อมด้วยมนตรี อาจารย์ และญาติพี่น้องก็เสด็จไปที่นั่น

1.70.16

वाक्यं वाक्यविदां श्रेष्ठो वैदेहमिदमब्रवीत्।
विदितं ते महाराज इक्ष्वाकुकुलदैवतम् ॥ १.७०.१६ ॥

ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้รู้ถ้อยคำ กล่าวแก่พระเจ้าวิเทหะว่า ข้าแต่มหาราชา พระองค์ทรงทราบเทพเจ้าประจำวงศ์อิกษวากุแล้ว

1.70.17

वक्ता सर्वेषु कृत्येषु वसिष्ठो भगवानृषिः।
विश्वामित्राभ्यनुज्ञातः सह सर्वैर्महर्षिभिः ॥ १.७०.१७ ॥

ในกิจการทั้งปวง ผู้กล่าวคือฤๅษีวสิษฐผู้ทรงคุณ ซึ่งได้รับอนุญาตจากวิศวามิตรและมหาฤๅษีทั้งปวง

1.70.18

एष वक्ष्यति धर्मात्मा वसिष्ठो मे यथाक्रमम्।
तूष्णींभूते दशरथे वसिष्ठो भगवानृषिः ॥ १.७०.१८ ॥

วสิษฐผู้มีจิตใจประกอบด้วยธรรมนี้ จะกล่าวแทนข้าพเจ้าตามลำดับ เมื่อท้าวทศรถนิ่งเงียบแล้ว ฤๅษีวสิษฐผู้ทรงคุณ (จึงกล่าว)

1.70.19

उवाच वाक्यं वाक्यज्ञो वैदेहं सपुरोधसम्।
अव्यक्तप्रभवो ब्रह्मा शाश्वतो नित्य अव्ययः ॥ १.७०.१९ ॥

ผู้รู้ถ้อยคำกล่าวแก่พระเจ้าวิเทหะพร้อมปุโรหิตของท่านว่า พระพรหมผู้มีต้นกำเนิดที่ไม่ปรากฏ เป็นนิรันดร์ มั่นคง และไม่มีวันสิ้นเปลือง

1.70.20

तस्मान्मरीचिः संजज्ञे मरीचेः कश्यपः सुतः।
विवस्वान् कश्यपाज्जज्ञे मनुर्वैवस्वतः स्मृतः ॥ १.७०.२० ॥

จากพระองค์นั้นเกิดมรีจิ จากมรีจิเกิดบุตรชื่อกัศยปะ จากกัศยปะเกิดวิวัสวาน และมนุไววัสวตะเป็นที่ระลึกว่าเป็นบุตรของพระองค์

1.70.21

मनुः प्रजापतिः पूर्वमिक्ष्वाकुश्च मनोः सुतः।
तमिक्ष्वाकुमयोध्यायां राजानं विद्धि पूर्वकम् ॥ १.७०.२१ ॥

มนุเป็นพระประชาบดีในกาลก่อน และอิกษวากุเป็นบุตรของมนุ จงรู้ว่าอิกษวากุนั้นเป็นกษัตริย์องค์แรกในอโยธยา

1.70.22

इक्ष्वाकोस्तु सुतः श्रीमान् कुक्षिरित्येव विश्रुतः।
कुक्षेरथात्मजः श्रीमान् विकुक्षिरुदपद्यत ॥ १.७०.२२ ॥

บุตรผู้รุ่งเรืองของอิกษวากุมีนามว่ากุกษิ เป็นที่รู้จักกันทั่วไป จากกุกษิจึงเกิดวิกุกษิผู้รุ่งเรือง

1.70.23

विकुक्षेस्तु महातेजा बाणः पुत्रः प्रतापवान्।
बाणस्य तु महातेजा अनरण्यः प्रतापवान् ॥ १.७०.२३ ॥

บุตรของวิกุกษิคือพาณผู้มีเดชานุภาพและอำนาจยิ่ง บุตรของพาณผู้มีเดชานุภาพและอำนาจยิ่งคืออนรัณย

1.70.24

अनरण्यात् पृथुर्जज्ञे त्रिशङ्कुस्तु पृथोरपि।
त्रिशङ्कोरभवत् पुत्रो धुन्धुमारो महायशाः ॥ १.७०.२४ ॥

จากอนรัณยเกิดปฤถุ และจากปฤถุเกิดตริศังกุ บุตรของตริศังกุคือธุนธุมารผู้มีเกียรติยศยิ่ง

1.70.25

धुन्धुमारान्महातेजा युवनाश्वो महारथः।
युवनाश्वसुतश्चासीन्मान्धाता पृथिवीपतिः ॥ १.७०.२५ ॥

จากธุนธุมารเกิดยุวนาศวะผู้มีเดชานุภาพและเป็นนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ บุตรของยุวนาศวะคือมานธาตา เป็นเจ้าแห่งแผ่นดิน

1.70.26

मान्धातुस्तु सुतः श्रीमान् सुसन्धिरुदपद्यत।
सुसन्धेरपि पुत्रौ द्वौ ध्रुवसन्धिः प्रसेनजित् ॥ १.७०.२६ ॥

บุตรของมานธาตาผู้รุ่งเรืองคือสุสันธิ สุสันธิมีบุตรสองคนคือธรุวสันธิและประเสนชิต

1.70.27

यशस्वी ध्रुवसन्धेस्तु भरतो नाम नामतः।
भरतात् तु महातेजा असितो नाम जायत ॥ १.७०.२७ ॥

ธรุวสันธิผู้มีชื่อเสียงมีบุตรชื่อภรต และจากภรตเกิดอสิตะผู้มีความรุ่งโรจน์ยิ่ง

1.70.28

यस्यैते प्रतिराजान उदपद्यन्त शत्रवः।
हैहयास्तालजङ्घाश्च शूराश्च शशबिन्दवः ॥ १.७०.२८ ॥

บรรดาศัตรูที่เป็นกษัตริย์คู่แข่งของพระองค์ได้ผุดขึ้นมา ได้แก่หัยหยะ ตาลชังฆะ และศศพินทุผู้กล้าหาญ

1.70.29

तांश्च स प्रतियुध्यन् वै युद्धे राजा प्रवासितः।
हिमवन्तमुपागम्य भार्याभ्यां सहितस्तदा ॥ १.७०.२९ ॥

ขณะที่พระราชาต่อสู้กับพวกเขาในสนามรบ พระองค์ถูกขับไล่ให้ลี้ภัย แล้วพระองค์ก็เสด็จไปยังเทือกเขาหิมาลัยพร้อมกับพระมเหสีทั้งสอง

1.70.30

असितोऽल्पबलो राजा कालधर्ममुपेयिवान्।
द्वे चास्य भार्ये गर्भिण्यौ बभूवतुरिति श्रुतिः ॥ १.७०.३० ॥

พระราชาอสิตะผู้มีกำลังน้อยได้ถึงกาลมรณะ และมีคำเล่าว่าพระมเหสีทั้งสองของพระองค์กำลังตั้งครรภ์

1.70.31

एका गर्भविनाशार्थं सपत्न्यै सगरं ददौ।
ततः शैलवरे रम्ये बभूवाभिरतो मुनिः ॥ १.७०.३१ ॥

นางหนึ่งได้มอบโอรสสครไว้ให้แก่ศรีร่วมสามีเพื่อทำลายครรภ์ จากนั้นฤๅษีผู้เบิกบานก็พำนักอยู่บนยอดเขาอันงดงามที่สุด

1.70.32

भार्गवश्च्यवनो नाम हिमवन्तमुपाश्रितः।
तत्र चैका महाभागा भार्गवं देववर्चसम् ॥ १.७०.३२ ॥

ฤๅษีนามว่าจยวนะ ผู้สืบเชื้อสายจากภฤคุ ได้ไปพำนักอยู่บนเทือกเขาหิมาลัย ที่นั่นมีหญิงผู้มีบุญยิ่งผู้หนึ่งได้เห็นพระภารควะผู้รุ่งโรจน์ดังเทพ

1.70.33

ववन्दे पद्मपत्राक्षी कांक्षन्ती सुतमुत्तमम्।
तमृषिं साभ्युपागम्य कालिन्दी चाभ्यवादयत् ॥ १.७०.३३ ॥

นางผู้มีดวงตาดุจกลีบบัว ปรารถนาบุตรผู้ประเสริฐ จึงกราบไหว้พระฤๅษี กาลินทีเข้าไปหาฤๅษีและทำความเคารพท่าน

1.70.34

स तामभ्यवदद् विप्रः पुत्रेप्सुं पुत्रजन्मनि।
तव कुक्षौ महाभागे सुपुत्रः सुमहाबलः ॥ १.७०.३४ ॥

พราหมณ์ฤๅษีนั้นได้กล่าวกับนางผู้ปรารถนาบุตรว่า "ดูกรผู้มีบุญยิ่ง ในครรภ์ของเจ้ามีบุตรผู้ดีและมีกำลังมหาศาล"

1.70.35

महावीर्यो महातेजा अचिरात् संजनिष्यति।
गरेण सहितः श्रीमान् मा शुचः कमलेक्षणे ॥ १.७०.३५ ॥

เขาจะมีพลังและเดชานุภาพยิ่งใหญ่ จะเกิดมาในไม่ช้า พร้อมด้วยยาพิษ ดูกรผู้มีโฉมงามดุจดอกบัว อย่าโศกเศร้าเลย

1.70.36

च्यवनं च नमस्कृत्य राजपुत्री पतिव्रता।
पत्या विरहिता तस्मात् पुत्रं देवी व्यजायत ॥ १.७०.३६ ॥

ราชธิดาผู้ซื่อสัตย์ต่อสามี ได้กราบไหว้จยวนะแล้ว เนื่องจากต้องพลัดพรากจากสามี พระเทวีนั้นจึงได้คลอดบุตรชาย

1.70.37

सपत्न्या तु गरस्तस्यै दत्तो गर्भजिघांसया।
सह तेन गरेणैव संजातः सगरोऽभवत् ॥ १.७०.३७ ॥

แต่ศรีร่วมสามีได้มอบยาพิษให้นางด้วยความปรารถนาจะทำลายทารกในครรภ์ เขาเกิดมาพร้อมกับยาพิษนั้นเอง และได้เป็นสคร

1.70.38

सगरस्यासमञ्जस्तु असमञ्जादथांशुमान्।
दिलीपोंऽशुमतः पुत्रो दिलीपस्य भगीरथः ॥ १.७०.३८ ॥

จากสคร เกิดอสมัญชะ จากอสมัญชะ เกิดอังศุมาน บุตรของอังศุมานคือทิลีปะ และบุตรของทิลีปะคือภคีรถ

1.70.39

भगीरथात् ककुत्स्थश्च ककुत्स्थाच्च रघुस्तथा।
रघोस्तु पुत्रस्तेजस्वी प्रवृद्धः पुरुषादकः ॥ १.७०.३९ ॥

จากภคีรถเกิดกกุตสถ และจากกกุตสถเกิดรฆุ บุตรผู้รุ่งโรจน์ของรฆุเติบโตขึ้นและกลายเป็นยักษ์กินคน

1.70.40

कल्माषपादोऽप्यभवत् तस्माज्जातस्तु शङ्खणः।
सुदर्शनः शङ्खणस्य अग्निवर्णः सुदर्शनात् ॥ १.७०.४० ॥

ท่านผู้นั้นได้เป็นกัลมาษบาท จากเขาเกิดศังขณะ บุตรของศังขณะคือสุทรรศนะ และจากสุทรรศนะเกิดอัคนิวรรณ

1.70.41

शीघ्रगस्त्वग्निवर्णस्य शीघ्रगस्य मरुः सुतः।
मरोः प्रशुश्रुकस्त्वासीदम्बरीषः प्रशुश्रुकात् ॥ १.७०.४१ ॥

ศีฆรคะเป็นบุตรของอัคนิวรรณ และมรุเป็นบุตรของศีฆรค จากมรุเกิดประศุศรุก และจากประศุศรุกเกิดอัมพรีษะ

1.70.42

अम्बरीषस्य पुत्रोऽभून्नहुषश्च महीपतिः।
नहुषस्य ययातिस्तु नाभागस्तु ययातिजः ॥ १.७०.४२ ॥

บุตรของอัมพรีษะคือนหุษะ กษัตริย์ผู้ปกครองแผ่นดิน บุตรของนหุษะคือยยาติ และบุตรของยยาติคือนาภาคะ

1.70.43

नाभागस्य बभूवाज अजाद् दशरथोऽभवत्।
अस्माद् दशरथाज्जातौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ १.७०.४३ ॥

จากนาภาคะเกิดอช และจากอชเกิดท้าวทศรถ จากท้าวทศรถนี้ มีพี่น้องสองคนเกิดมา คือพระรามและพระลักษมณ์

1.70.44

आदिवंशविशुद्धानां राज्ञां परमधर्मिणाम्।
इक्ष्वाकुकुलजातानां वीराणां सत्यवादिनाम् ॥ १.७०.४४ ॥

ของเหล่ากษัตริย์ผู้บริสุทธิ์ด้วยวงศ์ตระกูลดั้งเดิม ผู้ประพฤติธรรมอย่างยิ่ง ผู้เกิดในวงศ์อิกษวากุ ผู้เป็นวีรบุรุษและกล่าวแต่ความจริง

1.70.45

रामलक्ष्मणयोरर्थे त्वत्सुते वरये नृप।
सदृशाभ्यां नरश्रेष्ठ सदृशे दातुमर्हसि ॥ १.७०.४५ ॥

ข้าแต่พระราชา ข้าพระองค์ขอบุตรของพระองค์ทั้งสองไว้สำหรับพระรามและพระลักษมณ์ ข้าแต่บุรุษผู้ประเสริฐ การมอบบุตรผู้สมควรให้แก่ผู้ที่สมควรทั้งสองนั้นเป็นการสมควรแก่พระองค์