ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 1.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.72.1
तमुक्तवन्तं वैदेहं विश्वामित्रो महामुनिः।
उवाच वचनं वीरं वसिष्ठसहितो नृपम् ॥ १.७२.१ ॥
ਵਿਦੇਹ ਰਾਜੇ ਦੇ ਇਹ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਸਿਸ਼ਠ ਸਮੇਤ ਮਹਾਮੁਨੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਵੀਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
1.72.2
अचिन्त्यान्यप्रमेयाणि कुलानि नरपुंगव।
इक्ष्वाकूणां विदेहानां नैषां तुल्योऽस्ति कश्चन ॥ १.७२.२ ॥
ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੂਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਹਾਂ ਦੇ ਕੁਲ ਅਚਿੰਤ੍ਯ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰਮੇਯ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।
1.72.3
सदृशो धर्मसम्बन्धः सदृशो रूपसम्पदा।
रामलक्ष्मणयो राजन् सीता चोर्मिलया सह ॥ १.७२.३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਧਰਮ ਦਾ ਇਹ ਸੰਬੰਧ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਰੂਪ-ਸੰਪਦਾ ਵੀ ਢੁਕਵੀਂ ਹੈ। ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਲਈ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਊਰਮਿਲਾ ਢੁਕਵੀਆਂ ਹਨ।
1.72.4
वक्तव्यं च नरश्रेष्ठ श्रूयतां वचनं मम।
भ्राता यवीयान् धर्मज्ञ एष राजा कुशध्वजः ॥ १.७२.४ ॥
ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਉਹ ਮੇਰਾ ਬਚਨ ਸੁਣੋ। ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਇਹ ਰਾਜਾ ਕੁਸ਼ਧਵਜ ਤੁਹਾਡਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ।
1.72.5
अस्य धर्मात्मनो राजन् रूपेणाप्रतिमं भुवि।
सुताद्वयं नरश्रेष्ठ पत्न्यर्थं वरयामहे ॥ १.७२.५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਇਸ ਧਰਮਾਤਮਾ ਦੀਆਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਨੁਪਮ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਪਤਨੀਆਂ ਲਈ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ।
1.72.6
भरतस्य कुमारस्य शत्रुघ्नस्य च धीमतः।
वरये ते सुते राजंस्तयोरर्थे महात्मनोः ॥ १.७२.६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਮਹਾਤਮਾ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਕੁਮਾਰ ਭਰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ।
1.72.7
पुत्रा दशरथस्येमे रूपयौवनशालिनः।
लोकपालसमाः सर्वे देवतुल्यपराक्रमाः ॥ १.७२.७ ॥
ਇਹ ਸਾਰੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ; ਰੂਪ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਸੋਹਣੇ, ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਵਰਗੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮਾਨ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ।
1.72.8
उभयोरपि राजेन्द्र सम्बन्धेनानुबध्यताम्।
इक्ष्वाकुकुलमव्यग्रं भवतः पुण्यकर्मणः ॥ १.७२.८ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਦੋਹਾਂ ਕੁਲਾਂ ਦਾ ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਜੁੜੇ; ਪੁੰਨ-ਕਰਮੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੁਲ ਨਾਲ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਅਟੱਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ।
1.72.9
विश्वामित्रवचः श्रुत्वा वसिष्ठस्य मते तदा।
जनकः प्राञ्जलिर्वाक्यमुवाच मुनिपुंगवौ ॥ १.७२.९ ॥
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਤਦ ਜਨਕ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਮੁਨੀ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
1.72.10
कुलं धन्यमिदं मन्ये येषां तौ मुनिपुंगवौ।
सदृशं कुलसम्बन्धं यदाज्ञापयतः स्वयम् ॥ १.७२.१० ॥
ਮੈਂ ਇਸ ਕੁਲ ਨੂੰ ਧੰਨ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮੁਨੀ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਪ ਇਸ ਯੋਗ ਕੁਲ-ਰਿਸ਼ਤੇ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ।
1.72.11
एवं भवतु भद्रं वः कुशध्वजसुते इमे।
पत्न्यौ भजेतां सहितौ शत्रुघ्नभरतावुभौ ॥ १.७२.११ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ, ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਕੁਸ਼ਧਵਜ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਹਨ; ਸ਼ਤਰੂਘਨ ਅਤੇ ਭਰਤ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਨੀਆਂ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ।
1.72.12
एकाह्ना राजपुत्रीणां चतसॄणां महामुने।
पाणीन् गृह्णन्तु चत्वारो राजपुत्रा महाबलाः ॥ १.७२.१२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ, ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਚਾਰਾਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਪਾਣਿਗ੍ਰਹਿਣ ਚਾਰ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਕਰਨ।
1.72.13
उत्तरे दिवसे ब्रह्मन् फल्गुनीभ्यां मनीषिणः।
वैवाहिकं प्रशंसन्ति भगो यत्र प्रजापतिः ॥ १.७२.१३ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ! ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਫੱਲਗੁਨੀ ਨਛੱਤਰਾਂ ਹੇਠ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਲੋਕ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉੱਥੇ ਭਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
1.72.14
एवमुक्त्वा वचः सौम्यं प्रत्युत्थाय कृताञ्जलिः।
उभौ मुनिवरौ राजा जनको वाक्यमब्रवीत् ॥ १.७२.१४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੋਮਲ ਬਚਨ ਕਹਿ ਕੇ, ਜਨਕ ਉੱਠ ਕੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।
1.72.15
परो धर्मः कृतो मह्यं शिष्योऽस्मि भवतोस्तथा।
इमान्यासनमुख्यानि आस्यतां मुनिपुंगवौ ॥ १.७२.१५ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਪਰਮ ਧਰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਚੇਲਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਉੱਤਮ ਆਸਨ ਹਨ; ਹੇ ਮੁਨੀ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਬਿਰਾਜੋ।
1.72.16
यथा दशरथस्येयं तथायोध्या पुरी मम।
प्रभुत्वे नास्ति संदेहो यथार्हं कर्तुमर्हथ ॥ १.७२.१६ ॥
ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਦਸ਼ਰਥ ਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਮੇਰੀ ਇਹ ਅਯੋਧਿਆ ਨਗਰੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਠੀਕ ਹੋਵੇ ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਕਰੋ।
1.72.17
तथा ब्रुवति वैदेहे जनके रघुनन्दनः।
राजा दशरथो हृष्टः प्रत्युवाच महीपतिम् ॥ १.७२.१७ ॥
ਵੈਦੇਹ ਜਨਕ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਰਘੁਨੰਦਨ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮਹੀਪਤੀ ਜਨਕ ਨੂੰ ਬੋਲੇ।
1.72.18
युवामसंख्येयगुणौ भ्रातरौ मिथिलेश्वरौ।
ऋषयो राजसङ्घाश्च भवद्भ्यामभिपूजिताः ॥ १.७२.१८ ॥
ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹੋ; ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਸਤਿਕਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।
1.72.19
स्वस्ति प्राप्नुहि भद्रं ते गमिष्यामः स्वमालयम्।
श्राद्धकर्माणि विधिवद्विधास्य इति चाब्रवीत् ॥ १.७२.१९ ॥
ਤੁਹਾਡਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਮ ਕਰਾਂਗੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।
1.72.20
तमापृष्ट्वा नरपतिं राजा दशरथस्तदा।
मुनीन्द्रौ तौ पुरस्कृत्य जगामाशु महायशाः ॥ १.७२.२० ॥
ਤਦ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਉਸ ਨਰਪਤੀ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕੀਤਾ।
1.72.21
स गत्वा निलयं राजा श्राद्धं कृत्वा विधानतः।
प्रभाते काल्यमुत्थाय चक्रे गोदानमुत्तमम् ॥ १.७२.२१ ॥
ਉਹ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਉੱਤਮ ਗੋਦਾਨ ਕੀਤਾ।
1.72.22
गवां शतसहस्रं च ब्राह्मणेभ्यो नराधिपः।
एकैकशो ददौ राजा पुत्रानुद्दिश्य धर्मतः ॥ १.७२.२२ ॥
ਰਾਜੇ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਲੱਖਾਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ।
1.72.23
सुवर्णशृङ्ग्यः सम्पन्नाः सवत्साः कांस्यदोहनाः।
गवां शतसहस्राणि चत्वारि पुरुषर्षभः ॥ १.७२.२३ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਵੱਛਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਦੋਹਨ-ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚਾਰ ਲੱਖ ਗਾਂਵਾਂ ਉਸ ਪੁਰਸ਼ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਦਿੱਤੀਆਂ।
1.72.24
वित्तमन्यच्च सुबहु द्विजेभ्यो रघुनन्दनः।
ददौ गोदानमुद्दिश्य पुत्राणां पुत्रवत्सलः ॥ १.७२.२४ ॥
ਰਘੁਨੰਦਨ ਨੇ ਦਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਧਨ ਦਿੱਤਾ; ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਗੋਦਾਨ ਕਰਦੇ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ।
1.72.25
स सुतैः कृतगोदानैर्वृतः सन्नृपतिस्तदा।
लोकपालैरिवाभाति वृतः सौम्यः प्रजापतिः ॥ १.७२.२५ ॥
ਗੋਦਾਨ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਉਹ ਰਾਜਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਸੌਮ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭਦਾ ਸੀ।