വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 1.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.72.1
तमुक्तवन्तं वैदेहं विश्वामित्रो महामुनिः।
उवाच वचनं वीरं वसिष्ठसहितो नृपम् ॥ १.७२.१ ॥
വൈദേഹരാജാവ് അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, വസിഷ്ഠനോടൊപ്പമുള്ള മഹാമുനി വിശ്വാമിത്രൻ ആ വീരനായ രാജാവിനോട് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
1.72.2
अचिन्त्यान्यप्रमेयाणि कुलानि नरपुंगव।
इक्ष्वाकूणां विदेहानां नैषां तुल्योऽस्ति कश्चन ॥ १.७२.२ ॥
നരശ്രേഷ്ഠാ! ഇക്ഷ്വാകുക്കളുടെയും വൈദേഹന്മാരുടെയും കുലങ്ങൾ അചിന്ത്യവും അപ്രമേയവുമാണ്; ഇവർക്ക് തുല്യനായി ആരുമില്ല.
1.72.3
सदृशो धर्मसम्बन्धः सदृशो रूपसम्पदा।
रामलक्ष्मणयो राजन् सीता चोर्मिलया सह ॥ १.७२.३ ॥
രാജാവേ! ധർമ്മബന്ധം യോജിച്ചതാണ്; രൂപസമ്പത്തും യോജിച്ചതാണ്. രാമലക്ഷ്മണന്മാർക്ക് സീതയും ഊർമ്മിളയും യോജിച്ചവരാണ്.
1.72.4
वक्तव्यं च नरश्रेष्ठ श्रूयतां वचनं मम।
भ्राता यवीयान् धर्मज्ञ एष राजा कुशध्वजः ॥ १.७२.४ ॥
നരശ്രേഷ്ഠാ! ഞാൻ പറയാനുള്ളത് കേൾക്കുക. ധർമ്മജ്ഞനായ ഈ രാജാവ് കുശധ്വജൻ നിങ്ങളുടെ ഇളയ സഹോദരനാണ്.
1.72.5
अस्य धर्मात्मनो राजन् रूपेणाप्रतिमं भुवि।
सुताद्वयं नरश्रेष्ठ पत्न्यर्थं वरयामहे ॥ १.७२.५ ॥
രാജാവേ! ഈ ധർമ്മാത്മാവിന് ഭൂമിയിൽ സമാനതയില്ലാത്ത സൗന്ദര്യമുള്ള രണ്ട് പുത്രിമാരുണ്ട്. നരശ്രേഷ്ഠാ! ഭാര്യമാർക്കായി ഞങ്ങൾ അവരെ വരിക്കുന്നു.
1.72.6
भरतस्य कुमारस्य शत्रुघ्नस्य च धीमतः।
वरये ते सुते राजंस्तयोरर्थे महात्मनोः ॥ १.७२.६ ॥
രാജാവേ! മഹാത്മാവും ബുദ്ധിമാനുമായ കുമാരൻ ഭരതനും ശത്രുഘ്നനും വേണ്ടി നിങ്ങളുടെ രണ്ട് പുത്രിമാരെ ഞാൻ വരിക്കുന്നു.
1.72.7
पुत्रा दशरथस्येमे रूपयौवनशालिनः।
लोकपालसमाः सर्वे देवतुल्यपराक्रमाः ॥ १.७२.७ ॥
ഇവർ ദശരഥന്റെ പുത്രന്മാർ; രൂപവും യൗവനവും ഉള്ളവർ, ലോകപാലകർക്കു തുല്യർ, ദേവതുല്യമായ പരാക്രമമുള്ളവർ.
1.72.8
उभयोरपि राजेन्द्र सम्बन्धेनानुबध्यताम्।
इक्ष्वाकुकुलमव्यग्रं भवतः पुण्यकर्मणः ॥ १.७२.८ ॥
രാജേന്ദ്രാ, ഇരു കുലങ്ങളും ബന്ധത്താൽ ചേരട്ടെ; പുണ്യകർമ്മിയായ അങ്ങയുടെ കുലവുമായി ഇക്ഷ്വാകുകുലം ഉറച്ചു ബന്ധപ്പെടട്ടെ.
1.72.9
विश्वामित्रवचः श्रुत्वा वसिष्ठस्य मते तदा।
जनकः प्राञ्जलिर्वाक्यमुवाच मुनिपुंगवौ ॥ १.७२.९ ॥
വിശ്വാമിത്രന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, വസിഷ്ഠന്റെ അഭിപ്രായത്തോടെ, ജനകൻ കൈകൂപ്പി ആ രണ്ടു മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരോട് പറഞ്ഞു.
1.72.10
कुलं धन्यमिदं मन्ये येषां तौ मुनिपुंगवौ।
सदृशं कुलसम्बन्धं यदाज्ञापयतः स्वयम् ॥ १.७२.१० ॥
ഈ കുലം അനുഗൃഹീതമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; ഈ യോഗ്യമായ കുലബന്ധം നിങ്ങൾ ഇരുവരും തന്നെ കൽപ്പിക്കുന്നുവല്ലോ.
1.72.11
एवं भवतु भद्रं वः कुशध्वजसुते इमे।
पत्न्यौ भजेतां सहितौ शत्रुघ्नभरतावुभौ ॥ १.७२.११ ॥
അങ്ങനെയാകട്ടെ, നിങ്ങൾക്ക് മംഗളം ഭവിക്കട്ടെ; ഈ രണ്ടുപേർ കുശധ്വജന്റെ പുത്രിമാർ; ശത്രുഘ്നനും ഭരതനും ഒരുമിച്ച് ഇവരെ ഭാര്യമാരായി സ്വീകരിക്കട്ടെ.
1.72.12
एकाह्ना राजपुत्रीणां चतसॄणां महामुने।
पाणीन् गृह्णन्तु चत्वारो राजपुत्रा महाबलाः ॥ १.७२.१२ ॥
മഹാമുനേ, ഒരേ ദിവസം നാല് രാജകുമാരിമാരുടെ പാണിഗ്രഹണം നാല് മഹാബലരായ രാജകുമാരന്മാർ നടത്തട്ടെ.
1.72.13
उत्तरे दिवसे ब्रह्मन् फल्गुनीभ्यां मनीषिणः।
वैवाहिकं प्रशंसन्ति भगो यत्र प्रजापतिः ॥ १.७२.१३ ॥
ബ്രഹ്മൻ! അതിന്റെ പിറ്റേദിവസം, ഫൽഗുനീ നക്ഷത്രങ്ങളിൽ, ജ്ഞാനികൾ വിവാഹച്ചടങ്ങിനെ പ്രശംസിക്കുന്നു; അവിടെ ഭഗനും പ്രജാപതിയും ഉണ്ട്.
1.72.14
एवमुक्त्वा वचः सौम्यं प्रत्युत्थाय कृताञ्जलिः।
उभौ मुनिवरौ राजा जनको वाक्यमब्रवीत् ॥ १.७२.१४ ॥
ഇങ്ങനെ മൃദുവായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞ്, ജനകൻ എഴുന്നേറ്റ് കൈകൂപ്പി, ആ രണ്ടു ശ്രേഷ്ഠ മുനിമാരോട് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
1.72.15
परो धर्मः कृतो मह्यं शिष्योऽस्मि भवतोस्तथा।
इमान्यासनमुख्यानि आस्यतां मुनिपुंगवौ ॥ १.७२.१५ ॥
നിങ്ങളുടെ വരവിനാൽ എനിക്ക് പരമധർമ്മം നിറവേറി; ഞാൻ നിങ്ങൾ ഇരുവരുടെയും ശിഷ്യനാണ്. ഇവ ശ്രേഷ്ഠമായ ആസനങ്ങളാണ്; മുനിശ്രേഷ്ഠരേ, ഇരിക്കൂ.
1.72.16
यथा दशरथस्येयं तथायोध्या पुरी मम।
प्रभुत्वे नास्ति संदेहो यथार्हं कर्तुमर्हथ ॥ १.७२.१६ ॥
ഇത് ദശരഥന്റേതുപോലെ, എന്റെ അയോധ്യാനഗരിയും അങ്ങനെതന്നെ. അതിന്റെ ആധിപത്യത്തിൽ സംശയമില്ല; ഉചിതമായത് നിങ്ങൾ ചെയ്യുക.
1.72.17
तथा ब्रुवति वैदेहे जनके रघुनन्दनः।
राजा दशरथो हृष्टः प्रत्युवाच महीपतिम् ॥ १.७२.१७ ॥
വൈദേഹൻ ജനകൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, രഘുനന്ദനനായ ദശരഥരാജാവ് സന്തോഷിച്ച് ഭൂപതിയായ ജനകനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
1.72.18
युवामसंख्येयगुणौ भ्रातरौ मिथिलेश्वरौ।
ऋषयो राजसङ्घाश्च भवद्भ्यामभिपूजिताः ॥ १.७२.१८ ॥
നിങ്ങൾ ഇരുവരും എണ്ണമറ്റ ഗുണങ്ങളുള്ള സഹോദരന്മാർ, മിഥിലയുടെ നാഥന്മാർ; നിങ്ങളാൽ ഋഷിമാരും രാജസംഘങ്ങളും ആദരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
1.72.19
स्वस्ति प्राप्नुहि भद्रं ते गमिष्यामः स्वमालयम्।
श्राद्धकर्माणि विधिवद्विधास्य इति चाब्रवीत् ॥ १.७२.१९ ॥
നിങ്ങൾക്ക് ക്ഷേമവും ശുഭവും ഉണ്ടാകട്ടെ. ഞങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ ഭവനത്തിലേക്ക് പോകും, വിധിപ്രകാരം ശ്രാദ്ധകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യും എന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
1.72.20
तमापृष्ट्वा नरपतिं राजा दशरथस्तदा।
मुनीन्द्रौ तौ पुरस्कृत्य जगामाशु महायशाः ॥ १.७२.२० ॥
അപ്പോൾ മഹായശസ്വിയായ ദശരഥരാജാവ് ആ നരപതിയോട് യാത്ര ചോദിച്ച്, ആ രണ്ടു മുനീന്ദ്രന്മാരെ മുന്നിൽ നിറുത്തി വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു.
1.72.21
स गत्वा निलयं राजा श्राद्धं कृत्वा विधानतः।
प्रभाते काल्यमुत्थाय चक्रे गोदानमुत्तमम् ॥ १.७२.२१ ॥
ആ രാജാവ് തന്റെ ഭവനത്തിലെത്തി വിധിപ്രകാരം ശ്രാദ്ധം ചെയ്തു; പ്രഭാതത്തിൽ ഉണർന്ന് ഉത്തമമായ ഗോദാനം ചെയ്തു.
1.72.22
गवां शतसहस्रं च ब्राह्मणेभ्यो नराधिपः।
एकैकशो ददौ राजा पुत्रानुद्दिश्य धर्मतः ॥ १.७२.२२ ॥
രാജാവ് ബ്രാഹ്മണർക്ക് ഓരോരുത്തർക്കും നൂറായിരം പശുക്കളെ വീതം നൽകി, പുത്രന്മാരെ ഉദ്ദേശിച്ച് ധർമ്മപ്രകാരം.
1.72.23
सुवर्णशृङ्ग्यः सम्पन्नाः सवत्साः कांस्यदोहनाः।
गवां शतसहस्राणि चत्वारि पुरुषर्षभः ॥ १.७२.२३ ॥
സ്വർണ്ണക്കൊമ്പുകളും കിടാക്കളും ഓട്ടുപാൽപാത്രങ്ങളും ഉള്ള നാലുലക്ഷം പശുക്കളെ ആ പുരുഷശ്രേഷ്ഠൻ നൽകി.
1.72.24
वित्तमन्यच्च सुबहु द्विजेभ्यो रघुनन्दनः।
ददौ गोदानमुद्दिश्य पुत्राणां पुत्रवत्सलः ॥ १.७२.२४ ॥
രഘുനന്ദനൻ ദ്വിജന്മാർക്ക് മറ്റു വളരെയധികം സമ്പത്തും നൽകി; പുത്രന്മാരെ ഉദ്ദേശിച്ച് ഗോദാനം ചെയ്ത, പുത്രവത്സലനായ അദ്ദേഹം.
1.72.25
स सुतैः कृतगोदानैर्वृतः सन्नृपतिस्तदा।
लोकपालैरिवाभाति वृतः सौम्यः प्रजापतिः ॥ १.७२.२५ ॥
ഗോദാന സംസ്കാരം നടത്തിയ തന്റെ പുത്രന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ആ രാജാവ്, ലോകപാലകരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട സൗമ്യനായ പ്രജാപതിയെപ്പോലെ വിളങ്ങി.