ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 1.74
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.74.1
अथ रात्र्यां व्यतीतायां विश्वामित्रो महामुनिः।
आपृष्ट्वा तौ च राजानौ जगामोत्तरपर्वतम् ॥ १.७४.१ ॥
ನಂತರ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ಮಹಾಮುನಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ಆ ಇಬ್ಬರು ರಾಜರಿಂದ ಬೀಳ್ಕೊಂಡು ಉತ್ತರ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು.
1.74.2
विश्वामित्रे गते राजा वैदेहं मिथिलाधिपम्।
आपृष्ट्वैव जगामाशु राजा दशरथः पुरीम् ॥ १.७४.२ ॥
ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ಹೊರಟ ನಂತರ, ರಾಜ ದಶರಥರು ಮಿಥಿಲೆಯ ಅಧಿಪತಿ ವೈದೇಹ ರಾಜರಿಂದ ಬೀಳ್ಕೊಂಡು ತ್ವರೆಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ನಗರಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು.
1.74.3
अथ राजा विदेहानां ददौ कन्याधनं बहु।
गवां शतसहस्राणि बहूनि मिथिलेश्वरः ॥ १.७४.३ ॥
ನಂತರ ವಿದೇಹರ ರಾಜ, ಮಿಥಿಲೇಶ್ವರರು ಕನ್ಯಾಧನವಾಗಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಹಸುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ನೀಡಿದರು.
1.74.4
कम्बलानां च मुख्यानां क्षौमान् कोट्यम्बराणि च।
हस्त्यश्वरथपादातं दिव्यरूपं स्वलंकृतम् ॥ १.७४.४ ॥
ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಂಬಳಿಗಳು, ರೇಷ್ಮೆ ವಸ್ತ್ರಗಳು, ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಉಡುಪುಗಳು, ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ರಥ, ಕಾಲಾಳುಗಳು — ದಿವ್ಯ ರೂಪದ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಲಂಕೃತವಾದವುಗಳನ್ನೂ ನೀಡಿದರು.
1.74.5
ददौ कन्याशतं तासां दासीदासमनुत्तमम्।
हिरण्यस्य सुवर्णस्य मुक्तानां विद्रुमस्य च ॥ १.७४.५ ॥
ನೂರು ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು, ಅನುಪಮ ದಾಸದಾಸಿಯರನ್ನು, ಚಿನ್ನ, ಸುವರ್ಣ, ಮುತ್ತು ಮತ್ತು ಹವಳಗಳನ್ನೂ ನೀಡಿದರು.
1.74.6
ददौ राजा सुसंहृष्टः कन्याधनमनुत्तमम्।
दत्त्वा बहुविधं राजा समनुज्ञाप्य पार्थिवम् ॥ १.७४.६ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ರಾಜರು ಅನುಪಮ ಕನ್ಯಾಧನವನ್ನು ನೀಡಿದರು; ನಾನಾ ವಿಧದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಇನ್ನೊಬ್ಬ ರಾಜನಿಂದ ಬೀಳ್ಕೊಂಡರು.
1.74.7
प्रविवेश स्वनिलयं मिथिलां मिथिलेश्वरः।
राजाप्ययोध्याधिपतिः सह पुत्रैर्महात्मभिः ॥ १.७४.७ ॥
ಮಿಥಿಲೇಶ್ವರನು ತನ್ನ ನಿವಾಸವಾದ ಮಿಥಿಲೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಅಯೋಧ್ಯಾಧಿಪತಿಯಾದ ರಾಜನೂ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ತನ್ನ ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಹೋದನು.
1.74.8
ऋषीन् सर्वान् पुरस्कृत्य जगाम सबलानुगः।
गच्छन्तं तु नरव्याघ्रं सर्षिसङ्घं सराघवम् ॥ १.७४.८ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅವನು ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಅನುಚರರೊಂದಿಗೆ ಹೋದನು; ನರವ್ಯಾಘ್ರನಾದ ರಾಘವನು ಋಷಿಸಂಘದೊಂದಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದನು.
1.74.9
घोरास्तु पक्षिणो वाचो व्याहरन्ति समन्ततः।
भौमाश्चैव मृगाः सर्वे गच्छन्ति स्म प्रदक्षिणम् ॥ १.७४.९ ॥
ಸುತ್ತಲೂ ಭಯಂಕರ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದವು; ಭೂಮಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಮೃಗಗಳೂ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
1.74.10
तान् दृष्ट्वा राजशार्दूलो वसिष्ठं पर्यपृच्छत।
असौम्याः पक्षिणो घोरा मृगाश्चापि प्रदक्षिणाः ॥ १.७४.१० ॥
ಅವುಗಳನ್ನು ಕಂಡ ರಾಜಶಾರ್ದೂಲನು ವಸಿಷ್ಠರನ್ನು ಕೇಳಿದನು: "ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಅಶುಭವೂ ಭಯಂಕರವೂ ಆಗಿವೆ; ಮೃಗಗಳೂ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿವೆ."
1.74.11
किमिदं हृदयोत्कम्पि मनो मम विषीदति।
राज्ञो दशरथस्यैतच्छ्रुत्वा वाक्यं महानृषिः ॥ १.७४.११ ॥
"ಇದೇನು? ಹೃದಯವನ್ನು ನಡುಗಿಸುತ್ತಿದೆ; ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ವಿಷಾದಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ." ದಶರಥ ರಾಜನ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹಾಋಷಿ...
1.74.12
उवाच मधुरां वाणीं श्रूयतामस्य यत् फलम्।
उपस्थितं भयं घोरं दिव्यं पक्षिमुखाच्च्युतम् ॥ १.७४.१२ ॥
ಮಧುರ ವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು: "ಕೇಳಿ, ಇದರ ಫಲ ಇದು: ಪಕ್ಷಿಗಳ ಮುಖದಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದ ದಿವ್ಯವೂ ಘೋರವೂ ಆದ ಭಯ ಉಪಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ."
1.74.13
मृगाः प्रशमयन्त्येते संतापस्त्यज्यतामयम्।
तेषां संवदतां तत्र वायुः प्रादुर्बभूव ह ॥ १.७४.१३ ॥
ಈ ಮೃಗಗಳು ಅವನನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ; ಈ ಸಂತಾಪವನ್ನು ಬಿಡು. ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿತು.
1.74.14
कम्पयन् मेदिनीं सर्वां पातयंश्च महाद्रुमान्।
तमसा संवृतः सूर्यः सर्वे नावेदिषुर्दिशः ॥ १.७४.१४ ॥
ಆ ಗಾಳಿ ಇಡೀ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಡುಗಿಸಿ, ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳನ್ನು ಉರುಳಿಸುತ್ತಾ ಬೀಸಿತು. ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಸೂರ್ಯ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟನು; ಎಲ್ಲರೂ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾರದೆ ಹೋದರು.
1.74.15
भस्मना चावृतं सर्वं सम्मूढमिव तद्बलम्।
वसिष्ठ ऋषयश्चान्ये राजा च ससुतस्तदा ॥ १.७४.१५ ॥
ಬೂದಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ಆ ಸೇನೆ ಗೊಂದಲಗೊಂಡಂತಿತ್ತು. ಆಗ ವಸಿಷ್ಠರು, ಇತರ ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ರಾಜನೂ ಅಲ್ಲಿದ್ದರು.
1.74.16
ससंज्ञा इव तत्रासन् सर्वमन्यद्विचेतनम्।
तस्मिंस्तमसि घोरे तु भस्मच्छन्नेव सा चमूः ॥ १.७४.१६ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ಇದ್ದಂತೆ, ಉಳಿದವರೆಲ್ಲರೂ ಪ್ರಜ್ಞಾಹೀನರಾಗಿದ್ದರು. ಆ ಭೀಕರ ಕತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಆ ಸೇನೆ ಬೂದಿಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಂತಿತ್ತು.
1.74.17
ददर्श भीमसंकाशं जटामण्डलधारिणम्।
भार्गवं जामदग्न्येयं राजा राजविमर्दनम् ॥ १.७४.१७ ॥
ಭೀಕರ ರೂಪದವರೂ, ಜಟಾಮಂಡಲ ಧರಿಸಿದವರೂ ಆದ ಭಾರ್ಗವ, ಜಮದಗ್ನಿಯ ಪುತ್ರನನ್ನು, ರಾಜರನ್ನು ಮರ್ದಿಸುವವನನ್ನು ಅವನು ನೋಡಿದನು.
1.74.18
कैलासमिव दुर्धर्षं कालाग्निमिव दुःसहम्।
ज्वलन्तमिव तेजोभिर्दुर्निरीक्ष्यं पृथग्जनैः ॥ १.७४.१८ ॥
ಕೈಲಾಸದಂತೆ ಎದುರಿಸಲಾರದವನು, ಕಾಲಾಗ್ನಿಯಂತೆ ಸಹಿಸಲಾಗದವನು, ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ನೋಡಲಾರದವನು.
1.74.19
स्कन्धे चासज्ज्य परशुं धनुर्विद्युद्गणोपमम्।
प्रगृह्य शरमुग्रं च त्रिपुरघ्नं यथा शिवम् ॥ १.७४.१९ ॥
ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಕೊಡಲಿಯನ್ನು ತೂಗಿಸಿ, ಮಿಂಚಿನ ಸಮೂಹದಂತಿರುವ ಧನುಸ್ಸನ್ನು, ತ್ರಿಪುರವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಶಿವನಂತೆ ಭಯಂಕರ ಬಾಣವನ್ನು ಹಿಡಿದು.
1.74.20
तं दृष्ट्वा भीमसंकाशं ज्वलन्तमिव पावकम्।
वसिष्ठप्रमुखा विप्रा जपहोमपरायणाः ॥ १.७४.२० ॥
ಭಯಂಕರನಾಗಿ, ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ, ವಸಿಷ್ಠರನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಜಪ ಹೋಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು.
1.74.21
संगता मुनयः सर्वे संजजल्पुरथो मिथः।
कच्चित् पितृवधामर्षी क्षत्रं नोत्सादयिष्यति ॥ १.७४.२१ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ ಎಲ್ಲ ಮುನಿಗಳು ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಮಾತನಾಡಿಕೊಂಡರು: ತಂದೆಯ ವಧೆಯಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡವನು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವಂಶವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವನೋ ಎಂದು.
1.74.22
पूर्वं क्षत्रवधं कृत्वा गतमन्युर्गतज्वरः।
क्षत्रस्योत्सादनं भूयो न खल्वस्य चिकीर्षितम् ॥ १.७४.२२ ॥
ಹಿಂದೆಯೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು ವಧಿಸಿ ಅವನ ಕೋಪ ಶಮಿಸಿದೆ, ಆವೇಶವೂ ಇಳಿದಿದೆ; ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವಂಶವನ್ನು ಮತ್ತೆ ನಾಶಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶ ಅವನಿಗಿಲ್ಲ.
1.74.23
एवमुक्त्वार्घ्यमादाय भार्गवं भीमदर्शनम्।
ऋषयो राम रामेति मधुरं वाक्यमब्रुवन् ॥ १.७४.२३ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಭಯಂಕರ ರೂಪದ ಭಾರ್ಗವನಿಗೆ ಋಷಿಗಳು "ರಾಮ, ರಾಮ!" ಎಂದು ಮಧುರವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.
1.74.24
प्रतिगृह्य तु तां पूजामृषिदत्तां प्रतापवान्।
रामं दाशरथिं रामो जामदग्न्योऽभ्यभाषत ॥ १.७४.२४ ॥
ಋಷಿಗಳು ಕೊಟ್ಟ ಆ ಸತ್ಕಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಪರಾಕ್ರಮಿ ಜಮದಗ್ನಿಯ ಮಗ ರಾಮನು ದಶರಥನ ಮಗ ರಾಮನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.