ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 1.74
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.74.1
अथ रात्र्यां व्यतीतायां विश्वामित्रो महामुनिः।
आपृष्ट्वा तौ च राजानौ जगामोत्तरपर्वतम् ॥ १.७४.१ ॥
ଏବେ ରାତି ବିତିଗଲେ ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ସେହି ଦୁଇ ରାଜାଙ୍କଠାରୁ ବିଦା ନେଇ ଉତ୍ତର ପର୍ବତ ଆଡ଼କୁ ଚାଲିଗଲେ।
1.74.2
विश्वामित्रे गते राजा वैदेहं मिथिलाधिपम्।
आपृष्ट्वैव जगामाशु राजा दशरथः पुरीम् ॥ १.७४.२ ॥
ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଚାଲିଗଲା ପରେ ରାଜା ଦଶରଥ ମିଥିଲାଧିପତି ବୈଦେହ ରାଜାଙ୍କଠାରୁ ବିଦା ନେଇ ଶୀଘ୍ର ନିଜ ନଗରକୁ ଗଲେ।
1.74.3
अथ राजा विदेहानां ददौ कन्याधनं बहु।
गवां शतसहस्राणि बहूनि मिथिलेश्वरः ॥ १.७४.३ ॥
ଏବେ ବିଦେହମାନଙ୍କ ରାଜା ମିଥିଲେଶ୍ୱର କନ୍ୟାଧନ ରୂପେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଗାଈ ସହିତ ବହୁ ଧନ ଦେଲେ।
1.74.4
कम्बलानां च मुख्यानां क्षौमान् कोट्यम्बराणि च।
हस्त्यश्वरथपादातं दिव्यरूपं स्वलंकृतम् ॥ १.७४.४ ॥
ଉତ୍ତମ କମ୍ବଳ, ରେଶମୀ ବସ୍ତ୍ର, କୋଟି କୋଟି ବସ୍ତ୍ର, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ପଦାତିକ — ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଓ ସୁସଜ୍ଜିତ — ମଧ୍ୟ ଦେଲେ।
1.74.5
ददौ कन्याशतं तासां दासीदासमनुत्तमम्।
हिरण्यस्य सुवर्णस्य मुक्तानां विद्रुमस्य च ॥ १.७४.५ ॥
ଶହେ କନ୍ୟା, ଅନୁପମ ଦାସଦାସୀ, ଏବଂ ସୁନା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ମୁକ୍ତା ଓ ପ୍ରବାଳ ମଧ୍ୟ ଦେଲେ।
1.74.6
ददौ राजा सुसंहृष्टः कन्याधनमनुत्तमम्।
दत्त्वा बहुविधं राजा समनुज्ञाप्य पार्थिवम् ॥ १.७४.६ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ରାଜା ଉତ୍ତମ କନ୍ୟାଧନ ଦେଲେ; ନାନା ପ୍ରକାର ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ଅନ୍ୟ ରାଜାଙ୍କଠାରୁ ବିଦା ନେଲେ।
1.74.7
प्रविवेश स्वनिलयं मिथिलां मिथिलेश्वरः।
राजाप्ययोध्याधिपतिः सह पुत्रैर्महात्मभिः ॥ १.७४.७ ॥
ମିଥିଲେଶ୍ୱର ନିଜ ନିବାସ ମିଥିଳାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଏବଂ ଅଯୋଧ୍ୟାଧିପତି ରାଜା ମଧ୍ୟ ମହାତ୍ମା ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ଗଲେ।
1.74.8
ऋषीन् सर्वान् पुरस्कृत्य जगाम सबलानुगः।
गच्छन्तं तु नरव्याघ्रं सर्षिसङ्घं सराघवम् ॥ १.७४.८ ॥
ସମସ୍ତ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଅଗ୍ରରେ ରଖି ସେ ସେନା ଓ ଅନୁଚରଙ୍କ ସହିତ ଗଲେ; ନରବ୍ୟାଘ୍ର ରାଘବ ଋଷିସଙ୍ଘ ସହିତ ଯାଉଥିଲେ।
1.74.9
घोरास्तु पक्षिणो वाचो व्याहरन्ति समन्ततः।
भौमाश्चैव मृगाः सर्वे गच्छन्ति स्म प्रदक्षिणम् ॥ १.७४.९ ॥
ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ଭୟଙ୍କର ପକ୍ଷୀମାନେ ଡାକୁଥିଲେ; ଏବଂ ଭୂମିର ସମସ୍ତ ପଶୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରି ଯାଉଥିଲେ।
1.74.10
तान् दृष्ट्वा राजशार्दूलो वसिष्ठं पर्यपृच्छत।
असौम्याः पक्षिणो घोरा मृगाश्चापि प्रदक्षिणाः ॥ १.७४.१० ॥
ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ରାଜଶାର୍ଦୁଳ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: "ଏହି ପକ୍ଷୀମାନେ ଅଶୁଭ ଓ ଭୟଙ୍କର; ପଶୁମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରୁଛନ୍ତି।"
1.74.11
किमिदं हृदयोत्कम्पि मनो मम विषीदति।
राज्ञो दशरथस्यैतच्छ्रुत्वा वाक्यं महानृषिः ॥ १.७४.११ ॥
"ଏ କଣ? ହୃଦୟକୁ କମ୍ପାଉଛି; ମୋ ମନ ବିଷାଦିତ ହେଉଛି।" ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କର ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ମହର୍ଷି...
1.74.12
उवाच मधुरां वाणीं श्रूयतामस्य यत् फलम्।
उपस्थितं भयं घोरं दिव्यं पक्षिमुखाच्च्युतम् ॥ १.७४.१२ ॥
ମଧୁର ବାଣୀରେ କହିଲେ: "ଶୁଣନ୍ତୁ, ଏହାର ଫଳ ଏହି: ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମୁଖରୁ ନିର୍ଗତ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଓ ଘୋର ଭୟ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି।"
1.74.13
मृगाः प्रशमयन्त्येते संतापस्त्यज्यतामयम्।
तेषां संवदतां तत्र वायुः प्रादुर्बभूव ह ॥ १.७४.१३ ॥
ଏହି ମୃଗମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରୁଛନ୍ତି; ଏହି ସନ୍ତାପ ତ୍ୟାଗ କର। ସେମାନେ ସେଠାରେ କଥା ହେଉଥିବା ବେଳେ ପବନ ବହିଲା।
1.74.14
कम्पयन् मेदिनीं सर्वां पातयंश्च महाद्रुमान्।
तमसा संवृतः सूर्यः सर्वे नावेदिषुर्दिशः ॥ १.७४.१४ ॥
ସେହି ପବନ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ କମ୍ପାଇ ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛମାନଙ୍କୁ ଭାଙ୍ଗି ପକାଇ ବହିଲା। ଅନ୍ଧକାରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆବୃତ ହେଲେ; ସମସ୍ତେ ଦିଗ ଚିହ୍ନି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
1.74.15
भस्मना चावृतं सर्वं सम्मूढमिव तद्बलम्।
वसिष्ठ ऋषयश्चान्ये राजा च ससुतस्तदा ॥ १.७४.१५ ॥
ଭସ୍ମରେ ସବୁକିଛି ଆବୃତ ଥିଲା; ସେହି ସେନା ଯେପରି ମୋହରେ ପଡ଼ିଥିଲା। ସେତେବେଳେ ବଶିଷ୍ଠ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଏବଂ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ରାଜା ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଥିଲେ।
1.74.16
ससंज्ञा इव तत्रासन् सर्वमन्यद्विचेतनम्।
तस्मिंस्तमसि घोरे तु भस्मच्छन्नेव सा चमूः ॥ १.७४.१६ ॥
ସେଠାରେ କେତେକ ଯେପରି ଚେତନାରେ ଥିଲେ, ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତେ ଅଚେତନ ଥିଲେ। ସେହି ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ଧକାରରେ ସେହି ସେନା ଭସ୍ମରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ପରି ଥିଲା।
1.74.17
ददर्श भीमसंकाशं जटामण्डलधारिणम्।
भार्गवं जामदग्न्येयं राजा राजविमर्दनम् ॥ १.७४.१७ ॥
ଭୟଙ୍କର ରୂପ, ଜଟାମଣ୍ଡଳ ଧାରଣକାରୀ ଭାର୍ଗବ, ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁତ୍ର, ରାଜାମାନଙ୍କୁ ମର୍ଦ୍ଦନକାରୀଙ୍କୁ ସେ ଦେଖିଲା।
1.74.18
कैलासमिव दुर्धर्षं कालाग्निमिव दुःसहम्।
ज्वलन्तमिव तेजोभिर्दुर्निरीक्ष्यं पृथग्जनैः ॥ १.७४.१८ ॥
କୈଳାସ ପରି ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ, କାଳାଗ୍ନି ପରି ଅସହ୍ୟ, ନିଜ ତେଜରେ ଯେପରି ଜଳୁଥିବା, ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଦେଖିବା କଷ୍ଟକର।
1.74.19
स्कन्धे चासज्ज्य परशुं धनुर्विद्युद्गणोपमम्।
प्रगृह्य शरमुग्रं च त्रिपुरघ्नं यथा शिवम् ॥ १.७४.१९ ॥
କାନ୍ଧରେ ପରଶୁ ଟାଙ୍ଗି, ବିଜୁଳି ସମୂହ ପରି ଧନୁ ଓ ତ୍ରିପୁରାସୁରଙ୍କ ସଂହାରକାରୀ ଶିବ ପରି ଏକ ଭୟଙ୍କର ବାଣ ଧରି।
1.74.20
तं दृष्ट्वा भीमसंकाशं ज्वलन्तमिव पावकम्।
वसिष्ठप्रमुखा विप्रा जपहोमपरायणाः ॥ १.७४.२० ॥
ଭୟଙ୍କର, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଅଗ୍ରଣୀ ଜପ ଓ ହୋମରେ ରତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।
1.74.21
संगता मुनयः सर्वे संजजल्पुरथो मिथः।
कच्चित् पितृवधामर्षी क्षत्रं नोत्सादयिष्यति ॥ १.७४.२१ ॥
ଏକତ୍ରିତ ସମସ୍ତ ମୁନିମାନେ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ କହିଲେ: ପିତୃବଧରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ସେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବଂଶକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବେ କି?
1.74.22
पूर्वं क्षत्रवधं कृत्वा गतमन्युर्गतज्वरः।
क्षत्रस्योत्सादनं भूयो न खल्वस्य चिकीर्षितम् ॥ १.७४.२२ ॥
ପୂର୍ବରୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବଧ କରି ତାଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଶାନ୍ତ ହୋଇଛି, ଜ୍ୱର ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ିଛି; କ୍ଷତ୍ରିୟ ବଂଶକୁ ପୁନଃ ଧ୍ୱଂସ କରିବା ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନୁହେଁ।
1.74.23
एवमुक्त्वार्घ्यमादाय भार्गवं भीमदर्शनम्।
ऋषयो राम रामेति मधुरं वाक्यमब्रुवन् ॥ १.७४.२३ ॥
ଏହିପରି କହି, ଅର୍ଘ୍ୟ ନେଇ ଭୟଙ୍କର ରୂପର ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ ଋଷିମାନେ ମଧୁର ବାକ୍ୟରେ କହିଲେ, "ହେ ରାମ, ରାମ!"
1.74.24
प्रतिगृह्य तु तां पूजामृषिदत्तां प्रतापवान्।
रामं दाशरथिं रामो जामदग्न्योऽभ्यभाषत ॥ १.७४.२४ ॥
ଋଷିମାନଙ୍କ ଦତ୍ତ ସେହି ସମ୍ମାନ ଗ୍ରହଣ କରି, ପ୍ରତାପୀ ଜମଦଗ୍ନି ପୁତ୍ର ରାମ ଦଶରଥ ପୁତ୍ର ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ।