વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 1.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.9.1
एतच्छ्रुत्वा रहः सूतो राजानमिदमब्रवीत् ।
श्रूयतां तत् पुरावृत्तं पुराणे च मया श्रुतम् ॥ १.९.१ ॥
આ સાંભળીને સૂત એકાંતમાં રાજાને બોલ્યો — "મેં પુરાણોમાં સાંભળેલો તે પ્રાચીન વૃત્તાંત સાંભળો."
1.9.2
ऋत्विग्भिरुपदिष्टोऽयं पुरावृत्तो मया श्रुतः ।
सनत्कुमारो भगवान् पूर्वं कथितवान् कथाम् ॥ १.९.२ ॥
ઋત્વિજોના ઉપદેશથી મેં આ પ્રાચીન વૃત્તાંત સાંભળ્યો છે. પૂર્વે ભગવાન સનત્કુમારે આ કથા કહી હતી.
1.9.3
ऋषीणां संनिधौ राजंस्तव पुत्रागमं प्रति ।
काश्यपस्य च पुत्रोऽस्ति विभाण्डक इति श्रुतः ॥ १.९.३ ॥
હે રાજન્! ઋષિઓની સમક્ષ તમારા પુત્રાગમન વિશે કહેવામાં આવ્યું — કશ્યપના પુત્ર વિભાંડક નામે પ્રસિદ્ધ છે.
1.9.4
ऋश्यशृङ्ग इति ख्यातस्तस्य पुत्रो भविष्यति ।
स वने नित्यसंवृद्धो मुनिर्वनचरः सदा ॥ १.९.४ ॥
તેમનો પુત્ર ઋષ્યશૃંગ નામે પ્રખ્યાત થશે. તે વનમાં જ સદા ઉછરી, મુનિની જેમ સદા વનમાં વિચરનારો હશે.
1.9.5
नान्यं जानाति विप्रेन्द्रो नित्यं पित्रनुवर्तनात् ।
द्वैविध्यं ब्रह्मचर्यस्य भविष्यति महात्मनः ॥ १.९.५ ॥
તે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ સદા પિતાની આજ્ઞાને અનુસરતા હોવાથી બીજું કંઈ જાણશે નહીં. તે મહાત્માના બ્રહ્મચર્યમાં દ્વૈધ આવશે.
1.9.6
लोकेषु प्रथितं राजन् विप्रैश्च कथितं सदा ।
तस्यैवं वर्तमानस्य कालः समभिवर्तत ॥ १.९.६ ॥
હે રાજન્! લોકોમાં પ્રસિદ્ધ અને બ્રાહ્મણો સદા કહેતા — એ રીતે તે રહેતા હતા ત્યારે સમય વીતતો ગયો.
1.9.7
अग्निं शुश्रूषमाणस्य पितरं च यशस्विनम् ।
एतस्मिन्नेव काले तु रोमपादः प्रतापवान् ॥ १.९.७ ॥
અગ્નિ અને યશસ્વી પિતાની સેવા કરનારના એ જ સમયે પ્રતાપી રોમપાદ (હતા).
1.9.8
अङ्गेषु प्रथितो राजा भविष्यति महाबलः ।
तस्य व्यतिक्रमाद् राज्ञो भविष्यति सुदारुणा ॥ १.९.८ ॥
અંગ દેશમાં પ્રસિદ્ધ મહાબળવાન રાજા થશે; તે રાજાના ઉલ્લંઘનથી અતિ ભયંકર (સંકટ) આવશે.
1.9.9
अनावृष्टिः सुघोरा वै सर्वलोकभयावहा ।
अनावृष्ट्यां तु वृत्तायां राजा दुःखसमन्वितः ॥ १.९.९ ॥
અનાવૃષ્ટિ અતિ ભયંકર થશે, જે સર્વ લોકોને ભય આપશે; તે અનાવૃષ્ટિ થતાં રાજા દુઃખથી ભરાઈ જશે.
1.9.10
ब्राह्मणाञ्छ्रुतसंवृद्धान् समानीय प्रवक्ष्यति व ।
भवन्तः श्रुतकर्माणो लोकचारित्रवेदिनः ॥ १.९.१० ॥
શાસ્ત્રજ્ઞાનમાં વૃદ્ધ બ્રાહ્મણોને બોલાવીને (રાજા) કહેશે — ‘તમે શાસ્ત્રકર્મ જાણનારા અને લોકાચાર જાણનારા છો.’
1.9.11
समादिशन्तु नियमं प्रायश्चित्तं यथा भवेत् ।
इत्युक्तास्ते ततो राज्ञा सर्वे ब्राह्मणसत्तमाः ॥ १.९.११ ॥
‘તમે નિયમ અને પ્રાયશ્ચિત્ત સૂચવો, જેથી (આ દોષ દૂર) થાય.’ રાજાએ આમ કહ્યા પછી તે સર્વ શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો (ઉત્તર આપશે).
1.9.12
वक्ष्यन्ति ते महीपालं ब्राह्मणा वेदपारगाः ।
विभाण्डकसुतं राजन् सर्वोपायैरिहानय ॥ १.९.१२ ॥
વેદપારંગત તે બ્રાહ્મણો રાજાને કહેશે — ‘હે રાજન્! વિભાંડકના પુત્રને સર્વ ઉપાયોથી અહીં લાવો.’
1.9.13
आनाय्य तु महीपाल ऋष्यशृङ्गं सुसत्कृतम् ।
विभाण्डकसुतं राजन् ब्राह्मणं वेदपारगम् ।
प्रयच्छ कन्यां शान्तां वै विधिना सुसमाहितः ॥ १.९.१३ ॥
હે મહીપાલ, સુસત્કૃત ઋષ્યશૃંગને લાવીને, હે રાજન્, વેદપારંગત વિભાંડકના પુત્ર બ્રાહ્મણને, સંપૂર્ણ એકાગ્રતાથી વિધિપૂર્વક શાંતા નામની કન્યા આપો.
1.9.14
तेषां तु वचनं श्रुत्वा राजा चिन्तां प्रपत्स्यते ।
केनोपायेन वै शक्यमिहानेतुं स वीर्यवान् ॥ १.९.१४ ॥
તેમના વચનો સાંભળીને રાજા ચિંતામાં પડશે કે કયા ઉપાયથી તે વીર્યવાન ઋષિને અહીં લાવવું શક્ય છે.
1.9.15
ततो राजा विनिश्चित्य सह मन्त्रिभिरात्मवान् ।
पुरोहितममात्यांश्च प्रेषयिष्यति सत्कृतान् ॥ १.९.१५ ॥
પછી આત્મસંયમી રાજા મંત્રીઓ સાથે નિશ્ચય કરીને, સત્કૃત પુરોહિત અને અમાત્યોને મોકલશે.
1.9.16
ते तु राज्ञो वचः श्रुत्वा व्यथिता विनताननाः ।
न गच्छेम ऋषेर्भीता अनुनेष्यन्ति तं नृपम् ॥ १.९.१६ ॥
રાજાના વચનો સાંભળીને તેઓ વ્યથિત અને નીચા મુખે કહેશે, "ઋષિથી ડરીને અમે નહીં જઈએ", અને તે રાજાને વિનંતી કરશે.
1.9.17
वक्ष्यन्ति चिन्तयित्वा ते तस्योपायांश्च तान्क्षमान् ।
आनेष्यामो वयं विप्रं न च दोषो भविष्यति ॥ १.९.१७ ॥
તેઓ વિચારીને તેને માટે યોગ્ય ઉપાયો કહેશે: "અમે તે બ્રાહ્મણને લાવીશું; તેમાં કોઈ દોષ નહીં થાય."
1.9.18
एवमङ्गाधिपेनैव गणिकाभिर्ऋषेः सुतः ।
आनीतोऽवर्षयद् देवः शान्ता चास्मै प्रदीयते ॥ १.९.१८ ॥
આ રીતે અંગદેશના અધિપતિ અને ગણિકાઓ દ્વારા ઋષિપુત્ર લાવવામાં આવ્યો; દેવે વરસાદ વરસાવ્યો, અને શાંતા તેને આપવામાં આવી.
1.9.19
ऋश्यशृङ्गस्तु जामाता पुत्रांस्तव विधास्यति ।
सनत्कुमारकथितमेतावद् व्याहृतं मया ॥ १.९.१९ ॥
ઋશ્યશૃંગ તમારો જમાઈ થશે અને તે તમારા માટે પુત્રોને ઉત્પન્ન કરશે. સનત્કુમારે કહેલું એટલું જ મેં કહ્યું છે.
1.9.20
अथ हृष्टो दशरथः सुमन्त्रं प्रत्यभाषत।
यथर्ष्यशृङ्गस्त्वानीतो येनोपायेन सोच्यताम् ॥ १.९.२० ॥
ત્યારે હર્ષિત દશરથે સુમંત્રને કહ્યું: "ઋશ્યશૃંગને કયા ઉપાયથી લાવવામાં આવ્યા, તે કહો."