Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 1.9

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.9.1

एतच्छ्रुत्वा रहः सूतो राजानमिदमब्रवीत् ।
श्रूयतां तत् पुरावृत्तं पुराणे च मया श्रुतम् ॥ १.९.१ ॥

ଏହା ଶୁଣି ସୂତ ନିର୍ଜନରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଏପରି କହିଲେ — "ମୁଁ ପୁରାଣରେ ଶୁଣିଥିବା ସେହି ପ୍ରାଚୀନ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଶୁଣନ୍ତୁ।"

1.9.2

ऋत्विग्भिरुपदिष्टोऽयं पुरावृत्तो मया श्रुतः ।
सनत्कुमारो भगवान् पूर्वं कथितवान् कथाम् ॥ १.९.२ ॥

ଋତ୍ୱିଜଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ମୁଁ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଶୁଣିଛି। ପୂର୍ବରୁ ଭଗବାନ ସନତ୍କୁମାର ଏହି କଥା କହିଥିଲେ।

1.9.3

ऋषीणां संनिधौ राजंस्तव पुत्रागमं प्रति ।
काश्यपस्य च पुत्रोऽस्ति विभाण्डक इति श्रुतः ॥ १.९.३ ॥

ହେ ରାଜନ୍! ଋଷିମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ତୁମର ପୁତ୍ରପ୍ରାପ୍ତି ବିଷୟରେ କୁହାଯାଇଥିଲା — କଶ୍ୟପଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିଭାଣ୍ଡକ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଛନ୍ତି।

1.9.4

ऋश्यशृङ्ग इति ख्यातस्तस्य पुत्रो भविष्यति ।
स वने नित्यसंवृद्धो मुनिर्वनचरः सदा ॥ १.९.४ ॥

ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ। ସେ ବନରେ ସଦା ବଢ଼ି, ମୁନି ଭଳି ସଦା ବନରେ ବିଚରଣ କରିବେ।

1.9.5

नान्यं जानाति विप्रेन्द्रो नित्यं पित्रनुवर्तनात् ।
द्वैविध्यं ब्रह्मचर्यस्य भविष्यति महात्मनः ॥ १.९.५ ॥

ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସଦା ପିତାଙ୍କ ଅନୁବର୍ତ୍ତନ ହେତୁ ଅନ୍ୟ କିଛି ଜାଣିବେ ନାହିଁ। ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟରେ ଦ୍ୱୈଧ ହେବ।

1.9.6

लोकेषु प्रथितं राजन् विप्रैश्च कथितं सदा ।
तस्यैवं वर्तमानस्य कालः समभिवर्तत ॥ १.९.६ ॥

ହେ ରାଜନ୍! ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସଦା କହିଥିବା — ଏପରି ସେ ରହୁଥିବାବେଳେ ସମୟ ଅତିବାହିତ ହେଲା।

1.9.7

अग्निं शुश्रूषमाणस्य पितरं च यशस्विनम् ।
एतस्मिन्नेव काले तु रोमपादः प्रतापवान् ॥ १.९.७ ॥

ଅଗ୍ନି ଓ ଯଶସ୍ୱୀ ପିତାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିବା ସେହି ସମୟରେ ପ୍ରତାପଶାଳୀ ରୋମପାଦ (ଥିଲେ)।

1.9.8

अङ्गेषु प्रथितो राजा भविष्यति महाबलः ।
तस्य व्यतिक्रमाद् राज्ञो भविष्यति सुदारुणा ॥ १.९.८ ॥

ଅଙ୍ଗ ଦେଶରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମହାବଳୀ ରାଜା ହେବେ; ସେହି ରାଜାଙ୍କ ଅତିକ୍ରମରୁ ଅତି ଭୟଙ୍କର (ସଙ୍କଟ) ହେବ।

1.9.9

अनावृष्टिः सुघोरा वै सर्वलोकभयावहा ।
अनावृष्ट्यां तु वृत्तायां राजा दुःखसमन्वितः ॥ १.९.९ ॥

ଅନାବୃଷ୍ଟି ଅତି ଭୟଙ୍କର ହେବ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଭୟ ଦେବ; ସେହି ଅନାବୃଷ୍ଟି ଘଟିଲେ ରାଜା ଦୁଃଖରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବେ।

1.9.10

ब्राह्मणाञ्छ्रुतसंवृद्धान् समानीय प्रवक्ष्यति व ।
भवन्तः श्रुतकर्माणो लोकचारित्रवेदिनः ॥ १.९.१० ॥

ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନରେ ବଢ଼ିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଡାକି (ରାଜା) କହିବେ — ‘ଆପଣମାନେ ଶାସ୍ତ୍ରକର୍ମ ଜାଣନ୍ତି ଓ ଲୋକାଚାର ଜାଣନ୍ତି।’

1.9.11

समादिशन्तु नियमं प्रायश्चित्तं यथा भवेत् ।
इत्युक्तास्ते ततो राज्ञा सर्वे ब्राह्मणसत्तमाः ॥ १.९.११ ॥

‘ଆପଣମାନେ ନିୟମ ଓ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରନ୍ତୁ, ଯେପରି (ଏହି ଦୋଷ ଦୂର) ହେବ।’ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି କୁହାଗଲେ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସମସ୍ତେ (ଉତ୍ତର ଦେବେ)।

1.9.12

वक्ष्यन्ति ते महीपालं ब्राह्मणा वेदपारगाः ।
विभाण्डकसुतं राजन् सर्वोपायैरिहानय ॥ १.९.१२ ॥

ବେଦପାରଙ୍ଗତ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିବେ — ‘ହେ ରାଜନ୍! ବିଭାଣ୍ଡକଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ସବୁ ଉପାୟରେ ଏଠାକୁ ଆଣନ୍ତୁ।’

1.9.13

आनाय्य तु महीपाल ऋष्यशृङ्गं सुसत्कृतम् ।
विभाण्डकसुतं राजन् ब्राह्मणं वेदपारगम् ।
प्रयच्छ कन्यां शान्तां वै विधिना सुसमाहितः ॥ १.९.१३ ॥

ହେ ମହୀପାଳ, ସୁସତ୍କୃତ ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କୁ ଆଣି, ହେ ରାଜନ୍, ବେଦପାରଙ୍ଗତ ବିଭାଣ୍ଡକଙ୍କ ପୁତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନୋଯୋଗରେ ବିଧି ଅନୁସାରେ ଶାନ୍ତା ନାମକ କନ୍ୟା ଦିଅ।

1.9.14

तेषां तु वचनं श्रुत्वा राजा चिन्तां प्रपत्स्यते ।
केनोपायेन वै शक्यमिहानेतुं स वीर्यवान् ॥ १.९.१४ ॥

ସେମାନଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ରାଜା ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିବେ ଯେ କେଉଁ ଉପାୟରେ ସେହି ବୀର୍ଯ୍ୟବାନଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣିବା ସମ୍ଭବ।

1.9.15

ततो राजा विनिश्चित्य सह मन्त्रिभिरात्मवान् ।
पुरोहितममात्यांश्च प्रेषयिष्यति सत्कृतान् ॥ १.९.१५ ॥

ତା'ପରେ ଆତ୍ମସଂଯମୀ ରାଜା ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ସ୍ଥିର କରି, ସତ୍କୃତ ପୁରୋହିତ ଓ ଅମାତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପଠାଇବେ।

1.9.16

ते तु राज्ञो वचः श्रुत्वा व्यथिता विनताननाः ।
न गच्छेम ऋषेर्भीता अनुनेष्यन्ति तं नृपम् ॥ १.९.१६ ॥

ରାଜାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେମାନେ ବ୍ୟଥିତ ଓ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଇ କହିବେ, "ଋଷିଙ୍କ ଭୟରେ ଆମେ ଯିବୁ ନାହିଁ", ଏବଂ ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ଅନୁନୟ କରିବେ।

1.9.17

वक्ष्यन्ति चिन्तयित्वा ते तस्योपायांश्च तान्क्षमान् ।
आनेष्यामो वयं विप्रं न च दोषो भविष्यति ॥ १.९.१७ ॥

ସେମାନେ ଚିନ୍ତା କରି, ତାହା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଉପାୟ କହିବେ: "ଆମେ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଣିବୁ; ଏଥିରେ କୌଣସି ଦୋଷ ହେବ ନାହିଁ।"

1.9.18

एवमङ्गाधिपेनैव गणिकाभिर्ऋषेः सुतः ।
आनीतोऽवर्षयद् देवः शान्ता चास्मै प्रदीयते ॥ १.९.१८ ॥

ଏହିପରି ଅଙ୍ଗଦେଶର ଅଧିପତି ଓ ଗଣିକାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଋଷିପୁତ୍ର ଆଣିଗଲେ; ଦେବତା ବର୍ଷା କଲେ, ଏବଂ ଶାନ୍ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କୁ ଦିଆଗଲା।

1.9.19

ऋश्यशृङ्गस्तु जामाता पुत्रांस्तव विधास्यति ।
सनत्कुमारकथितमेतावद् व्याहृतं मया ॥ १.९.१९ ॥

ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ ତୁମର ଜାମାତା ହେବେ ଏବଂ ସେ ତୁମ ପାଇଁ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବେ। ସନତ୍କୁମାରଙ୍କ କଥିତ ଏତିକି ମୁଁ କହିଲି।

1.9.20

अथ हृष्टो दशरथः सुमन्त्रं प्रत्यभाषत।
यथर्ष्यशृङ्गस्त्वानीतो येनोपायेन सोच्यताम् ॥ १.९.२० ॥

ତା'ପରେ ହୃଷ୍ଟ ଦଶରଥ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କୁ କେଉଁ ଉପାୟରେ ଆଣାଗଲା, ତାହା କୁହ।"