Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 2.103
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.103.1
वसिष्ठः पुरतः कृत्वा दारान् दशरथस्य च ।
अभिचक्राम तं देशं रामदर्शनतर्षितः ॥ २.१०३.१ ॥
Vasiṣṭha, sedento por ver Rāma, dirigiu-se àquele lugar, pondo as esposas de Daśaratha à frente.
2.103.2
राजपत्न्यश्च गच्छन्त्यो मन्दं मन्दाकिनीं प्रति ।
ददृशुस्तत्र तत्तीर्थं रामलक्ष्मणसेवितम् ॥ २.१०३.२ ॥
As rainhas, caminhando devagar em direção ao Mandākinī, viram ali o tīrtha frequentado por Rāma e Lakṣmaṇa.
2.103.3
कौसल्या बाष्पपूर्णेन मुखेन परिशुष्यता ।
सुमित्रामब्रवीद्दीना याश्ऺचान्या राजयोषितः ॥ २.१०३.३ ॥
Kausalyā, com o rosto cheio de lágrimas e ressecando, falou aflita a Sumitrā e às outras mulheres reais.
2.103.4
इदं तेषामनाथानां क्लिष्टमक्लिष्टकर्मणाम् ।
वने प्राक्केवलं तीर्थं ये ते निर्विषयीकृताः ॥ २.१०३.४ ॥
Este tīrtha é o lugar aflito daqueles desamparados, cujas ações eram irrepreensíveis e que na floresta foram despojados de seu reino.
2.103.5
इतः सुमित्रे पुत्रस्ते सदा जलमतन्द्रितः ।
स्वयं हरति सौमित्रिर्मम पुत्रस्य कारणात् ॥ २.१०३.५ ॥
Aqui, ó Sumitrā, teu filho Saumitri sempre traz água ele mesmo, incansavelmente, por causa do meu filho.
2.103.6
जघन्यमपि ते पुत्रः कृतवान्न तु गर्हितः ।
भ्रातुर्यदर्थसहितं सर्वं तद्विहितं गुणैः ॥ २.१०३.६ ॥
Teu filho fez até um serviço humilde, mas não é censurável; tudo o que foi feito pelo irmão foi feito com virtudes.
2.103.7
अद्यायमपि ते पुत्रः क्लेशानामतथोचितः ।
नीचानर्थसमाचारं सज्जं कर्म प्रमुञ्चतु ॥ २.१०३.७ ॥
Agora também o teu filho, que não merece tais provações, abandone a conduta vil e funesta e deixe o dever que lhe cabe.
2.103.8
दक्षिणाग्रेषु दर्भेषु सा ददर्श महीतले ।
पितुरिङ्गुदिपिण्याकं न्यस्तमायतलोचना ॥ २.१०३.८ ॥
Sobre a erva kuśa, com as pontas voltadas para o sul, ela viu no chão o bolo de óleo de iṅgudi colocado para o pai.
2.103.9
तं भूमौ पितुरार्तेन न्यस्तं रामेण वीक्ष्य सा ।
उवाच देवी कौसल्या सर्वा दशरथस्त्रियः ॥ २.१०३.९ ॥
Ao ver aquela oferenda colocada no chão por Rāma, aflito pelo pai, a rainha Kausalyā falou a todas as esposas de Daśaratha.
2.103.10
इदमिक्ष्वाकुनाथस्य राघवस्य महात्मनः ।
राघवेण पितुर्दत्तं पश्यतैतद्यथाविधि ॥ २.१०३.१० ॥
Isto foi dado por Rāghava a seu pai, o magnânimo senhor dos Ikṣvāku; olhem-no segundo o rito.
2.103.11
तस्य देवसमानस्य पार्थिवस्य महात्मनः ।
नैतदौपयिकं मन्ये भुक्तभोगस्य भोजनम् ॥ २.१०३.११ ॥
Para aquele rei semelhante a um deus, de alma grande, que desfrutou dos prazeres, não acho que este alimento seja adequado.
2.103.12
चतुरन्तां महीं भुक्त्वा महेन्द्रसदृशो विभुः ।
कथमिङ्गुदिपिण्याकं स भुङ्क्ते वसुधाधिपः ॥ २.१०३.१२ ॥
Tendo desfrutado a terra limitada por quatro oceanos, esse senhor igual a Mahendra, como pode o soberano da terra comer agora o bolo de óleo de iṅgudi?
2.103.13
अतो दुःखतरं लोके न किञ्चित् प्रतिभाति मा ।
यत्र रामः पितुर्दद्यादिङ्गुदीक्षोदमृद्धिमान् ॥ २.१०३.१३ ॥
Portanto, nada no mundo me parece mais doloroso do que ver Rāma, tão próspero, dar ao pai uma pasta de fruto de iṅgudī.
2.103.14
रामेणेङ्गुदिपिण्याकं पितुर्दत्तं समीक्ष्य मे ।
कथं दुःखेन हृदयं न स्फोटति सहस्रधा ॥ २.१०३.१४ ॥
Ao ver a pasta de iṅgudī que Rāma deu ao pai, como meu coração não se despedaça em mil pedaços de dor?
2.103.15
श्रुतिस्तु खल्वियं सत्या लौकिकी प्रतिभाति मा ।
यदन्नः पुरुषो भवति तदन्नास्तस्य देवताः ॥ २.१०३.१५ ॥
Esta sentença mundana da escritura parece-me agora verdadeira: como é o alimento do homem, assim são os seus deuses.
2.103.16
एवमार्त्तां सपत्न्यस्ता जग्मुराश्वास्य तां तदा ।
ददृशुश्चाश्रमे रामं स्वर्गच्युतमिवामरम् ॥ २.१०३.१६ ॥
Assim consoladas Kausalyā, as co-esposas partiram; e no eremitério viram Rāma, como um deus caído do céu.
2.103.17
सर्वभोगैः परित्यक्तं रामं सम्प्रेक्ष्य मातरः ।
आर्त्ता मुमुचुरश्रूणि सस्वरं शोककर्शिताः ॥ २.१०३.१७ ॥
Ao ver Rāma privado de todos os prazeres, as mães, consumidas pela dor, choraram em voz alta e derramaram lágrimas.
2.103.18
तासां रामः समुत्थाय जग्राह चरणान् शुभान् ।
मातऽणां मनुजव्याघ्रः सर्वासां सत्यसङ्गरः ॥ २.१०३.१८ ॥
Levantando-se e indo até elas, Rāma, o melhor dos homens e fiel à sua palavra, tomou os pés auspiciosos de todas as mães.
2.103.19
ताः पाणिभिः सुखस्पर्शैर्मृद्वङ्गुलितलैः शुभैः ।
प्रममार्जू रजः पृष्ठाद्रामस्यायतलोचनाः ॥ २.१०३.१९ ॥
Com as pontas dos dedos macias e auspiciosas, de toque agradável, aquelas mães de olhos longos limparam a poeira das costas de Rāma.
2.103.20
सौमित्रिरपि ताः सर्वाः मातऽः सम्प्रेक्ष्य दुःखितः ।
अभ्यवादयतासक्तं शनै रामादनन्तरम् ॥ २.१०३.२० ॥
Saumitri também, ao ver todas aquelas mães, entristeceu-se e, depois de Rāma, curvou-se lentamente diante delas.
2.103.21
यथा रामे तथा तस्मिन् सर्वा ववृतिरे स्त्रियः ।
वृत्तिं दशरथाज्जाते लक्ष्मणे शुभलक्षणे ॥ २.१०३.२१ ॥
Assim como agiram com Rāma, assim todas aquelas mulheres agiram com Lakṣmaṇa, nascido de Daśaratha, de sinais auspiciosos.
2.103.22
सीतापि चरणांस्तासामुपसंगृह्य दुःखिता ।
श्वश्रूणामश्रुपूर्णाक्षी सा बभूवाग्रतः स्थिता ॥ २.१०३.२२ ॥
Também Sītā, aflita, segurou os pés daquelas sogras e ficou diante delas, com os olhos cheios de lágrimas.
2.103.23
तां परिष्वज्य दुःखार्त्तां माता दुहितरं यथा ।
वनवासकृशां दीनां कौसल्या वाक्यमब्रवीत् ॥ २.१०३.२३ ॥
Abraçando-a, aflita, emagrecida pelo exílio na floresta e desamparada, como uma mãe abraça a filha, Kausalyā disse estas palavras.
2.103.24
विदेहराजस्य सुता स्नुषा दशरथस्य च ।
रामपत्नी कथं दुःखं सम्प्राप्ता निर्जने वने ॥ २.१०३.२४ ॥
Filha do rei de Videha, nora de Daśaratha, esposa de Rāma: como vieste a sofrer tamanha dor numa floresta deserta?
2.103.25
पद्ममातपसन्तप्तं परिक्लिष्टमिवोत्पलम् ।
काञ्चनं रजसा ध्वस्तं क्लिष्टं चन्द्रमिवाम्बुदैः ॥ २.१०३.२५ ॥
Como um lótus queimado pelo sol, como um lótus azul murcho, como ouro embaçado pela poeira, como a lua velada por nuvens — assim ela estava.
2.103.26
मुखं ते प्रेक्ष्य मां शोको दहत्यग्निरिवाश्रयम्
भृशं मनसि वैदेहि व्यसनारणिसम्भवः ॥ २.१०३.२६ ॥
Ao ver o teu rosto, ó Vaidehī, a dor queima intensamente a minha mente, como o fogo queima o seu próprio abrigo; esta dor nasce do bastão de fricção da desgraça.
2.103.27
ब्रुवन्त्यामेवमार्त्तायां जनन्यां भरताग्रजः ।
पादावासाद्य जग्राह वसिष्ठस्य च राघवः ॥ २.१०३.२७ ॥
Enquanto a mãe, aflita, assim falava, Rāghava, o irmão mais velho de Bharata, aproximou-se de Vasiṣṭha e segurou os seus pés.
2.103.28
पुरोहितस्याग्निसमस्य वै तदा बृहस्पतेरिन्द्र इवामराधिपः ।
प्रगृह्य पादौ सुसमृद्धतेजसः सहैव तेनोपविवेश राघवः ॥ २.१०३.२८ ॥
Então, como Indra, senhor dos imortais, vai até Bṛhaspati, Rāghava tomou os pés do sacerdote, semelhante ao fogo e de esplendor intenso, e sentou-se com ele.
2.103.29
ततो जघन्यं सहितैः समन्त्रिभिः पुरप्रधानैश्च सहैव सैनिकैः ।
जनेन धर्मज्ञतमेन धर्मवानुपोपविष्टो भरतस्तदाग्रजम् ॥ २.१०३.२९ ॥
Então Bharata, o justo, sentou-se perto de seu irmão mais velho, na parte de trás, junto com os ministros, os principais da cidade, os soldados e as pessoas mais versadas no dharma.
2.103.30
उपोपविष्टस्तु तथा स वीर्यवांस्तपस्विवेषेण समीक्ष्य राघवम् ।
श्रिया ज्वलन्तं भरतः कृताञ्जलिर्यथा महेन्द्रः प्रयतः प्रजापतिम् ॥ २.१०३.३० ॥
Assim sentado perto, o poderoso Bharata, contemplando Rāghava resplandecendo de esplendor no traje de asceta, permaneceu com as mãos postas, como o grande Indra diante de Prajāpati, com reverência.
2.103.31
किमेष वाक्यं भरतो ऽद्य राघवं प्रणम्य सत्कृत्य च साधु वक्ष्यति ।
इतीव तस्यार्यजनस्य तत्त्वतो बभूव कौतूहलमुत्तमं तदा ॥ २.१०३.३१ ॥
Será que Bharata, hoje, prostrando-se diante de Rāghava e honrando-o, dirá palavras adequadas? Assim, de fato, surgiu então grande curiosidade entre as nobres pessoas ali presentes.
2.103.32
स राघवः सत्यधृतिश्च लक्ष्मणो महानुभवो भरतश्च धार्मिकः ।
वृताः सुहृद्भिश्च विरेजुरध्वरे यथा सदस्यैः सहितास्त्रयो ऽग्नयः ॥ २.१०३.३२ ॥
Rāghava, Lakṣmaṇa, firme na verdade, e o grande e justo Bharata, cercados por seus amigos, brilhavam no sacrifício como três fogos junto aos oficiantes.