Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 2.107

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

2.107.1

पुनरेवं ब्रुवाणं तं भरतं लक्ष्मणाग्रजः ।
प्रत्युवाच ततः श्रीमान् ज्ञातिमध्ये ऽभिसत्कृतः ॥ २.१०७.१ ॥

ପୁନର୍ବାର ଏପରି କହୁଥିବା ଭରତଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ଶ୍ରୀମାନ ରାମ, ଜ୍ଞାତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

2.107.2

उपपन्नमिदं वाक्यं यत्त्वमेवमभाषथाः ।
जातः पुत्रो दशरथात् कैकेय्यां राजसत्तमात् ॥ २.१०७.२ ॥

ତୁମେ ଯେଉଁ ବାକ୍ୟ ଏପରି କହିଲ ତାହା ଉପଯୁକ୍ତ ଅଟେ; କାରଣ ତୁମେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦଶରଥଙ୍କର କୈକେୟୀଠାରୁ ଜାତ ପୁତ୍ର।

2.107.3

पुरा भ्रातः पिता नः स मातरं ते समुद्वहन् ।
मातामहे समाश्रौषीद्राज्यशुल्कमनुत्तमम् ॥ २.१०७.३ ॥

ଭାଇ, ପୂର୍ବରେ ଆମ ପିତା ତୁମ ମାତାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବା ବେଳେ ତାଙ୍କ ମାମୁଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟକୁ ହିଁ ବିବାହ ଶୁଳ୍କ ରୂପେ ଦେବାର ଅତି ଉତ୍ତମ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲେ।

2.107.4

दैवासुरे च सङ्ग्रामे जनन्यै तव पार्थिवः ।
सम्प्रहृष्टो ददौ राजा वरमाराधितः प्रभुः ॥ २.१०७.४ ॥

ଦେବାସୁର ସଂଗ୍ରାମରେ ତୁମ ମାତାଙ୍କ ସେବାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ସେହି ପ୍ରଭୁ ରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଏକ ବର ଦେଲେ।

2.107.5

ततः सा सम्प्रतिश्राव्य तव माता यशस्विनी ।
अयाचत नरश्रेष्ठं द्वौ वरौ वरवर्णिनी ॥ २.१०७.५ ॥

ତା'ପରେ ତୁମ ଯଶସ୍ୱିନୀ ମାତା, ସୁନ୍ଦରୀ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ସେ, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବଦ୍ଧ କରାଇ ସେହି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କଠାରୁ ଦୁଇଟି ବର ମାଗିଲେ।

2.107.6

तव राज्यं नरव्याघ्र मम प्रव्राजनं तथा ।
तौ च राजा तदा तस्यै नियुक्तः प्रददौ वरौ ॥ २.१०७.६ ॥

ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ତୁମ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ଓ ମୋ ପାଇଁ ପ୍ରବ୍ରଜନ — ଏହି ଦୁଇ ବର, ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିରେ ବନ୍ଧା ରାଜା ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଦେଲେ।

2.107.7

तेन पित्रा ऽहमप्यत्र नियुक्तः पुरुषर्षभ ।
चतुर्दश वने वासं वर्षाणि वरदानिकम् ॥ २.१०७.७ ॥

ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ! ପିତା ମୋତେ ମଧ୍ୟ ବରଦାନ ରୂପେ ଚଉଦ ବର୍ଷ ବନରେ ବାସ କରିବା ପାଇଁ ଏଠାରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି।

2.107.8

सो ऽहं वनमिदं प्राप्तो निर्जनं लक्ष्मणान्वितः ।
सीतया चाप्रतिद्वन्द्वः सत्यवादे स्थितः पितुः ॥ २.१०७.८ ॥

ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୀତାଙ୍କ ସହିତ ମୁଁ ଏହି ନିର୍ଜନ ବନକୁ ଆସିଛି; ପିତାଙ୍କ ସତ୍ୟବାକ୍ୟରେ ମୁଁ ଅଟଳ ରହିଛି।

2.107.9

भवानपि तथेत्येव पितरं सत्यवादिनम् ।
कर्त्तुमर्हति राजेन्द्र क्षिप्रमेवाभिषेचनात् ॥ २.१०७.९ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ତୁମେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି କରିବା ଉଚିତ; ଅଭିଷେକ ପରେ ଶୀଘ୍ର ସତ୍ୟବାଦୀ ପିତାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ପୂରଣ କରିବା ଉଚିତ।

2.107.10

ऋणान्मोचय राजानं मत्कृते भरत प्रभुम् ।
पितरं चापि धर्मज्ञं मातरं चाभिनन्दय ॥ २.१०७.१० ॥

ହେ ଭରତ! ମୋ କାରଣରୁ ରାଜା ଓ ପ୍ରଭୁ ପିତାଙ୍କୁ ଋଣମୁକ୍ତ କର; ଧର୍ମଜ୍ଞ ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କର।

2.107.11

श्रूयते हि पुरा तात श्रुतिर्गीता यशस्विना ।
गयेन यजमानेन गयेष्वेव पितऽन् प्रति ॥ २.१०७.११ ॥

ହେ ତାତ! ଶୁଣାଯାଏ ଯେ ପୂର୍ବକାଳରେ ଯଶସ୍ୱୀ ଗୟ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବାବେଳେ ଗୟାରେ ପିତୃଗଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଶ୍ରୁତି ଗାଇଥିଲେ।

2.107.12

पुन्नाम्नो नरकाद्यस्मात् पितरं त्रायते सुतः ।
तस्मात् पुत्र इति प्रोक्तः पितऽन् यत्पाति वा सुतः ॥ २.१०७.१२ ॥

'ପୁତ୍' ନାମକ ନରକରୁ ପୁତ୍ର ପିତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରେ, ତେଣୁ ତାକୁ 'ପୁତ୍ର' କୁହାଯାଏ; ଅଥବା ଯେ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ପାଳନ କରେ ସେ ହିଁ ପୁତ୍ର।

2.107.13

एष्टव्या बहवः पुत्रा गुणवन्तो बहुश्रुताः ।
तेषां वै समवेतानामपि कश्चिद्गयां व्रजेत् ॥ २.१०७.१३ ॥

ଗୁଣବାନ ଓ ବହୁଶ୍ରୁତ ଅନେକ ପୁତ୍ର ଇଚ୍ଛା କରିବା ଉଚିତ; ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଗୟାକୁ ଯିବେ।

2.107.14

एवं राजर्षयः सर्वे प्रतीता राजनन्दन ।
तस्मात् त्राहि नरश्रेष्ठ पितरं नरकात् प्रभो ॥ २.१०७.१४ ॥

ଏହିପରି ସମସ୍ତ ରାଜର୍ଷି ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଅତଏବ, ହେ ରାଜକୁମାର, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ପ୍ରଭୋ, ପିତାଙ୍କୁ ନରକରୁ ରକ୍ଷା କର।

2.107.15

अयोध्यां गच्छ भरत प्रकृतीरनुरञ्जय ।
शत्रुघ्नसहितो वीर सह सर्वैर्द्विजातिभिः ॥ २.१०७.१५ ॥

ହେ ଭରତ, ଅଯୋଧ୍ୟାକୁ ଯାଅ; ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କର। ହେ ବୀର, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଓ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜଙ୍କ ସହିତ ଯାଅ।

2.107.16

प्रवेक्ष्ये दण्डकारण्यमहमप्यविलम्बयन् ।
आभ्यां तु सहितो राजन् वैदेह्या लक्ष्मणेन च ॥ २.१०७.१६ ॥

ମୁଁ ମଧ୍ୟ ବିଳମ୍ବ ନ କରି ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି। ହେ ରାଜନ୍, ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ସହିତ, ବୈଦେହୀ (ସୀତା) ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ।

2.107.17

त्वं राजा भरत भव स्वयं नराणां वन्यानामहमपि राजराण्मृगाणाम् ।
गच्छत्वं पुरवरमद्य सम्प्रहृष्टः संहृष्टस्त्वहमपि दण्डकान् प्रवेक्ष्ये ॥ २.१०७.१७ ॥

ହେ ଭରତ, ତୁମେ ନିଜେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ରାଜା ହୁଅ; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ବନ୍ୟ ପଶୁମାନଙ୍କର ରାଜା ହେବି। ଆଜି ତୁମେ ଆନନ୍ଦରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଗରକୁ ଯାଅ; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି।

2.107.18

छायां ते दिनकरभाः प्रबाधमानं वर्षत्रं भरत करोतु मूर्ध्नि शीताम् ।
एतेषामहमपि काननद्रुमाणां छायां तामति शयिनीं सुखी श्रयिष्ये ॥ २.१०७.१८ ॥

ହେ ଭରତ, ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣକୁ ଅଟକାଉଥିବା ଶୀତଳ ଛାୟା ତୁମ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଛତ୍ର ହେଉ। ଏହି ବନବୃକ୍ଷମାନଙ୍କର ସେହି ବିସ୍ତୃତ ଛାୟାରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସୁଖରେ ବିଶ୍ରାମ କରିବି।

2.107.19

शत्रुघ्नः कुशलमतिस्तु ते सहायः सौमित्रिर्मम विदितः प्रधानमित्रम् ।
चत्वारस्तनयवरा वयं नरेन्द्रं सत्यस्थं भरत चराम मा विषादम् ॥ २.१०७.१९ ॥

ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ତୁମର ବୁଦ୍ଧିମାନ ସହାୟକ; ସୌମିତ୍ରି (ଲକ୍ଷ୍ମଣ) ମୋର ପ୍ରଧାନ ମିତ୍ର। ଆମେ ଚାରିଜଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର; ସତ୍ୟରେ ସ୍ଥିତ ରାଜାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିବା। ହେ ଭରତ, ବିଷାଦ କର ନାହିଁ।