വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 2.107
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.107.1
पुनरेवं ब्रुवाणं तं भरतं लक्ष्मणाग्रजः ।
प्रत्युवाच ततः श्रीमान् ज्ञातिमध्ये ऽभिसत्कृतः ॥ २.१०७.१ ॥
വീണ്ടും ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ച ഭരതനോട്, ലക്ഷ്മണന്റെ ജ്യേഷ്ഠനായ ആ ശ്രീമാൻ, ബന്ധുജനങ്ങൾക്കിടയിൽ ബഹുമാനിതനായി മറുപടി പറഞ്ഞു.
2.107.2
उपपन्नमिदं वाक्यं यत्त्वमेवमभाषथाः ।
जातः पुत्रो दशरथात् कैकेय्यां राजसत्तमात् ॥ २.१०७.२ ॥
നീ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ഈ വാക്ക് ഉചിതമാണ്; കാരണം നീ രാജശ്രേഷ്ഠനായ ദശരഥന് കൈകേയിയിൽ ജനിച്ച പുത്രനാണ്.
2.107.3
पुरा भ्रातः पिता नः स मातरं ते समुद्वहन् ।
मातामहे समाश्रौषीद्राज्यशुल्कमनुत्तमम् ॥ २.१०७.३ ॥
അനുജാ, മുൻപ് നമ്മുടെ പിതാവ് നിന്റെ മാതാവിനെ വിവാഹം ചെയ്യുമ്പോൾ, അവളുടെ മാതുലനോട് രാജ്യമാണ് വിവാഹ ദക്ഷിണയെന്ന് അത്യുത്തമമായ വാക്ക് നൽകി.
2.107.4
दैवासुरे च सङ्ग्रामे जनन्यै तव पार्थिवः ।
सम्प्रहृष्टो ददौ राजा वरमाराधितः प्रभुः ॥ २.१०७.४ ॥
ദേവാസുരയുദ്ധത്തിൽ, നിന്റെ മാതാവിന്റെ ശുശ്രൂഷയിൽ സന്തുഷ്ടനായ ആ പ്രഭുവായ രാജാവ് അത്യന്തം ആഹ്ലാദിച്ച് അവൾക്ക് ഒരു വരം നൽകി.
2.107.5
ततः सा सम्प्रतिश्राव्य तव माता यशस्विनी ।
अयाचत नरश्रेष्ठं द्वौ वरौ वरवर्णिनी ॥ २.१०७.५ ॥
അപ്പോൾ നിന്റെ യശസ്വിനിയായ മാതാവ്, സുന്ദരിയും ശ്രേഷ്ഠയുമായവൾ, അദ്ദേഹത്തെ വാക്കുപാലിക്കാൻ പ്രതിജ്ഞയെടുപ്പിച്ച ശേഷം, ആ നരശ്രേഷ്ഠനോട് രണ്ടു വരങ്ങൾ ചോദിച്ചു.
2.107.6
तव राज्यं नरव्याघ्र मम प्रव्राजनं तथा ।
तौ च राजा तदा तस्यै नियुक्तः प्रददौ वरौ ॥ २.१०७.६ ॥
നരവ്യാഘ്രമേ, നിനക്ക് രാജ്യവും എനിക്ക് പ്രവാസവും — ഈ രണ്ടു വരങ്ങൾ വാക്കിൽ ബന്ധിതനായ രാജാവ് അപ്പോൾ അവൾക്ക് നൽകി.
2.107.7
तेन पित्रा ऽहमप्यत्र नियुक्तः पुरुषर्षभ ।
चतुर्दश वने वासं वर्षाणि वरदानिकम् ॥ २.१०७.७ ॥
പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ! പിതാവും എനിക്ക് വരദാനമായി പതിനാല് വർഷം കാട്ടിൽ വസിക്കാൻ ഇവിടെ നിയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു.
2.107.8
सो ऽहं वनमिदं प्राप्तो निर्जनं लक्ष्मणान्वितः ।
सीतया चाप्रतिद्वन्द्वः सत्यवादे स्थितः पितुः ॥ २.१०७.८ ॥
ലക്ഷ്മണനോടും സീതയോടുമൊപ്പം ഞാൻ ഈ വിജനമായ കാട്ടിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു; പിതാവിന്റെ സത്യവാക്കിൽ ഞാൻ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു.
2.107.9
भवानपि तथेत्येव पितरं सत्यवादिनम् ।
कर्त्तुमर्हति राजेन्द्र क्षिप्रमेवाभिषेचनात् ॥ २.१०७.९ ॥
രാജേന്ദ്രാ! നീയും അങ്ങനെതന്നെ, അഭിഷേകത്തിനുശേഷം ഉടൻ സത്യവാദിയായ പിതാവിന്റെ വാക്ക് നിറവേറ്റണം.
2.107.10
ऋणान्मोचय राजानं मत्कृते भरत प्रभुम् ।
पितरं चापि धर्मज्ञं मातरं चाभिनन्दय ॥ २.१०७.१० ॥
ഭരതാ! എനിക്കുവേണ്ടി രാജാവും പ്രഭുവുമായ പിതാവിനെ കടത്തിൽനിന്ന് മോചിപ്പിക്കൂ; ധർമ്മജ്ഞനായ പിതാവിനെയും മാതാവിനെയും ആനന്ദിപ്പിക്കൂ.
2.107.11
श्रूयते हि पुरा तात श्रुतिर्गीता यशस्विना ।
गयेन यजमानेन गयेष्वेव पितऽन् प्रति ॥ २.१०७.११ ॥
പ്രിയനേ! പണ്ട് യശസ്വിയായ ഗയൻ യജ്ഞം ചെയ്യുമ്പോൾ ഗയയിൽവച്ചുതന്നെ പിതൃക്കൾക്കായി ഈ ശ്രുതി പാടിയതായി കേൾക്കുന്നു.
2.107.12
पुन्नाम्नो नरकाद्यस्मात् पितरं त्रायते सुतः ।
तस्मात् पुत्र इति प्रोक्तः पितऽन् यत्पाति वा सुतः ॥ २.१०७.१२ ॥
'പുത്' എന്ന നരകത്തിൽനിന്ന് മകൻ പിതാവിനെ രക്ഷിക്കുന്നതിനാൽ അവൻ 'പുത്രൻ' എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ പിതൃക്കളെ കാക്കുന്നവനാണ് മകൻ.
2.107.13
एष्टव्या बहवः पुत्रा गुणवन्तो बहुश्रुताः ।
तेषां वै समवेतानामपि कश्चिद्गयां व्रजेत् ॥ २.१०७.१३ ॥
ഗുണവാന്മാരും ബഹുശ്രുതരുമായ അനേകം പുത്രന്മാരെ ആഗ്രഹിക്കണം; അവരെല്ലാം ഒന്നിച്ചു കഴിഞ്ഞാലും അവരിൽ ആരെങ്കിലും ഒരാൾ ഗയയിലേക്ക് പോകും.
2.107.14
एवं राजर्षयः सर्वे प्रतीता राजनन्दन ।
तस्मात् त्राहि नरश्रेष्ठ पितरं नरकात् प्रभो ॥ २.१०७.१४ ॥
ഇങ്ങനെ എല്ലാ രാജർഷിമാരും പ്രസിദ്ധരാണ്. അതുകൊണ്ട്, രാജകുമാരാ, നരശ്രേഷ്ഠാ, പ്രഭോ, പിതാവിനെ നരകത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കൂ.
2.107.15
अयोध्यां गच्छ भरत प्रकृतीरनुरञ्जय ।
शत्रुघ्नसहितो वीर सह सर्वैर्द्विजातिभिः ॥ २.१०७.१५ ॥
ഭരതാ, അയോധ്യയിലേക്ക് പോകൂ; പ്രജകളെ സന്തോഷിപ്പിക്കൂ. വീരാ, ശത്രുഘ്നനോടും എല്ലാ ദ്വിജന്മാരോടും കൂടി പോകൂ.
2.107.16
प्रवेक्ष्ये दण्डकारण्यमहमप्यविलम्बयन् ।
आभ्यां तु सहितो राजन् वैदेह्या लक्ष्मणेन च ॥ २.१०७.१६ ॥
ഞാനും താമസിക്കാതെ ദണ്ഡകാരണ്യത്തിൽ പ്രവേശിക്കും. രാജാവേ, ഇവർ രണ്ടുപേരോടും, വൈദേഹിയോടും ലക്ഷ്മണനോടുമൊപ്പം.
2.107.17
त्वं राजा भरत भव स्वयं नराणां वन्यानामहमपि राजराण्मृगाणाम् ।
गच्छत्वं पुरवरमद्य सम्प्रहृष्टः संहृष्टस्त्वहमपि दण्डकान् प्रवेक्ष्ये ॥ २.१०७.१७ ॥
ഭരതാ, നീ തന്നെ മനുഷ്യർക്ക് രാജാവാകുക; ഞാനും വന്യമൃഗങ്ങൾക്ക് രാജാവാകും. ഇന്ന് നീ സന്തോഷത്തോടെ ശ്രേഷ്ഠനഗരത്തിലേക്ക് പോകൂ; ഞാനും സന്തോഷത്തോടെ ദണ്ഡകങ്ങളിലേക്ക് പ്രവേശിക്കും.
2.107.18
छायां ते दिनकरभाः प्रबाधमानं वर्षत्रं भरत करोतु मूर्ध्नि शीताम् ।
एतेषामहमपि काननद्रुमाणां छायां तामति शयिनीं सुखी श्रयिष्ये ॥ २.१०७.१८ ॥
ഭരതാ, സൂര്യകിരണങ്ങളെ തടയുന്ന കുളിർന്ന തണൽ നിന്റെ തലയ്ക്കുമീതെ കുടയായിരിക്കട്ടെ. ഈ കാട്ടുമരങ്ങളുടെ വിസ്തൃതമായ തണലിൽ ഞാനും സുഖമായി വിശ്രമിക്കും.
2.107.19
शत्रुघ्नः कुशलमतिस्तु ते सहायः सौमित्रिर्मम विदितः प्रधानमित्रम् ।
चत्वारस्तनयवरा वयं नरेन्द्रं सत्यस्थं भरत चराम मा विषादम् ॥ २.१०७.१९ ॥
ശത്രുഘ്നൻ വിവേകമുള്ള നിന്റെ സഹായിയാണ്; സൗമിത്രി (ലക്ഷ്മണൻ) എന്റെ പ്രധാന മിത്രമാണ്. ഞങ്ങൾ നാലുപേരും ശ്രേഷ്ഠരായ പുത്രന്മാരാണ്; സത്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന രാജാവിനെ പിന്തുടരാം. ഭരതാ, വിഷാദിക്കരുത്.