వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 2.107
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.107.1
पुनरेवं ब्रुवाणं तं भरतं लक्ष्मणाग्रजः ।
प्रत्युवाच ततः श्रीमान् ज्ञातिमध्ये ऽभिसत्कृतः ॥ २.१०७.१ ॥
మళ్ళీ ఇలా మాట్లాడుతున్న భరతునికి, లక్ష్మణుని అన్నయైన ఆ శ్రీమంతుడు, బంధువుల మధ్య గౌరవింపబడినవాడై సమాధానమిచ్చాడు.
2.107.2
उपपन्नमिदं वाक्यं यत्त्वमेवमभाषथाः ।
जातः पुत्रो दशरथात् कैकेय्यां राजसत्तमात् ॥ २.१०७.२ ॥
నీవు ఇలా పలికిన ఈ మాట తగినదే; ఎందుకంటే నీవు రాజశ్రేష్ఠుడైన దశరథునికి కైకేయి వల్ల జన్మించిన కుమారుడవు.
2.107.3
पुरा भ्रातः पिता नः स मातरं ते समुद्वहन् ।
मातामहे समाश्रौषीद्राज्यशुल्कमनुत्तमम् ॥ २.१०७.३ ॥
తమ్ముడా, పూర్వం మన తండ్రి నీ తల్లిని వివాహమాడినప్పుడు, ఆమె మేనమామకు రాజ్యమే పెళ్ళికట్నంగా ఇస్తానని అత్యుత్తమ వాగ్దానం చేశాడు.
2.107.4
दैवासुरे च सङ्ग्रामे जनन्यै तव पार्थिवः ।
सम्प्रहृष्टो ददौ राजा वरमाराधितः प्रभुः ॥ २.१०७.४ ॥
దేవాసుర యుద్ధంలో, నీ తల్లి సేవకు సంతోషించిన ఆ ప్రభువైన రాజు, అమితానందంతో ఆమెకు ఒక వరాన్ని ఇచ్చాడు.
2.107.5
ततः सा सम्प्रतिश्राव्य तव माता यशस्विनी ।
अयाचत नरश्रेष्ठं द्वौ वरौ वरवर्णिनी ॥ २.१०७.५ ॥
అప్పుడు నీ యశస్విని తల్లి, సౌందర్యవతి శ్రేష్ఠురాలు, ఆయనచేత మాట ఇప్పించి, ఆ నరశ్రేష్ఠుని రెండు వరాలు కోరింది.
2.107.6
तव राज्यं नरव्याघ्र मम प्रव्राजनं तथा ।
तौ च राजा तदा तस्यै नियुक्तः प्रददौ वरौ ॥ २.१०७.६ ॥
నరశ్రేష్ఠుడా, నీకు రాజ్యం, నాకు అరణ్యవాసం — ఈ రెండు వరాలను, ప్రమాణంతో బద్ధుడైన ఆ రాజు అప్పుడు ఆమెకు ఇచ్చాడు.
2.107.7
तेन पित्रा ऽहमप्यत्र नियुक्तः पुरुषर्षभ ।
चतुर्दश वने वासं वर्षाणि वरदानिकम् ॥ २.१०७.७ ॥
ఓ పురుషశ్రేష్ఠా! తండ్రి నాకు కూడా వరదానంగా పదునాలుగు సంవత్సరాలు అడవిలో నివసించమని ఇక్కడ నియమించారు.
2.107.8
सो ऽहं वनमिदं प्राप्तो निर्जनं लक्ष्मणान्वितः ।
सीतया चाप्रतिद्वन्द्वः सत्यवादे स्थितः पितुः ॥ २.१०७.८ ॥
లక్ష్మణునితో, సీతతో కలిసి నేను ఈ నిర్జన అరణ్యానికి వచ్చాను; తండ్రి సత్యవాక్కుకు నేను అచంచలంగా నిలిచి ఉన్నాను.
2.107.9
भवानपि तथेत्येव पितरं सत्यवादिनम् ।
कर्त्तुमर्हति राजेन्द्र क्षिप्रमेवाभिषेचनात् ॥ २.१०७.९ ॥
రాజేంద్రా! నీవు కూడా అలాగే, అభిషేకం జరిగిన వెంటనే సత్యవాది అయిన తండ్రి మాటను నెరవేర్చాలి.
2.107.10
ऋणान्मोचय राजानं मत्कृते भरत प्रभुम् ।
पितरं चापि धर्मज्ञं मातरं चाभिनन्दय ॥ २.१०७.१० ॥
భరతా! నా కారణంగా రాజైన ప్రభువు అయిన తండ్రిని ఋణం నుండి విముక్తుని చేయి; ధర్మజ్ఞుడైన తండ్రిని, తల్లిని ఆనందింపజేయి.
2.107.11
श्रूयते हि पुरा तात श्रुतिर्गीता यशस्विना ।
गयेन यजमानेन गयेष्वेव पितऽन् प्रति ॥ २.१०७.११ ॥
ప్రియ తమ్ముడా! పూర్వం యశస్వి అయిన గయుడు యజ్ఞం చేస్తూ గయలోనే పితృదేవతల కోసం ఈ శ్రుతిని గానం చేశాడని వినబడుతోంది.
2.107.12
पुन्नाम्नो नरकाद्यस्मात् पितरं त्रायते सुतः ।
तस्मात् पुत्र इति प्रोक्तः पितऽन् यत्पाति वा सुतः ॥ २.१०७.१२ ॥
పుత్ర అనే నరకం నుండి కొడుకు తండ్రిని రక్షిస్తాడు కాబట్టి అతడు 'పుత్రుడు' అని చెప్పబడ్డాడు; లేదా పితృదేవతలను రక్షించేవాడే కొడుకు.
2.107.13
एष्टव्या बहवः पुत्रा गुणवन्तो बहुश्रुताः ।
तेषां वै समवेतानामपि कश्चिद्गयां व्रजेत् ॥ २.१०७.१३ ॥
గుణవంతులు, బహుశ్రుతులైన అనేకమంది పుత్రులను కోరవలెను; వారందరూ కలిసి ఉన్నప్పటికీ వారిలో ఎవరో ఒకరు గయకు వెళ్తారు.
2.107.14
एवं राजर्षयः सर्वे प्रतीता राजनन्दन ।
तस्मात् त्राहि नरश्रेष्ठ पितरं नरकात् प्रभो ॥ २.१०७.१४ ॥
ఈ విధంగా రాజర్షులందరూ ప్రసిద్ధులు. కావున, రాజకుమారా, నరశ్రేష్ఠా, ప్రభూ, తండ్రిని నరకం నుండి రక్షించు.
2.107.15
अयोध्यां गच्छ भरत प्रकृतीरनुरञ्जय ।
शत्रुघ्नसहितो वीर सह सर्वैर्द्विजातिभिः ॥ २.१०७.१५ ॥
భరతా, అయోధ్యకు వెళ్లు; ప్రజలను సంతోషపెట్టు. వీరా, శత్రుఘ్నునితో మరియు సమస్త ద్విజులతో కలిసి వెళ్లు.
2.107.16
प्रवेक्ष्ये दण्डकारण्यमहमप्यविलम्बयन् ।
आभ्यां तु सहितो राजन् वैदेह्या लक्ष्मणेन च ॥ २.१०७.१६ ॥
నేనూ ఆలస్యం చేయకుండా దండకారణ్యంలో ప్రవేశిస్తాను. రాజా, వీరిద్దరితో, వైదేహి (సీత) మరియు లక్ష్మణునితో కలిసి.
2.107.17
त्वं राजा भरत भव स्वयं नराणां वन्यानामहमपि राजराण्मृगाणाम् ।
गच्छत्वं पुरवरमद्य सम्प्रहृष्टः संहृष्टस्त्वहमपि दण्डकान् प्रवेक्ष्ये ॥ २.१०७.१७ ॥
భరతా, నీవే మనుషులకు రాజువు కావాలి; నేనూ అడవి జంతువులకు రాజునవుతాను. నేడు సంతోషంగా శ్రేష్ఠమైన నగరానికి వెళ్లు; నేనూ సంతోషంగా దండకారణ్యంలోకి ప్రవేశిస్తాను.
2.107.18
छायां ते दिनकरभाः प्रबाधमानं वर्षत्रं भरत करोतु मूर्ध्नि शीताम् ।
एतेषामहमपि काननद्रुमाणां छायां तामति शयिनीं सुखी श्रयिष्ये ॥ २.१०७.१८ ॥
భరతా, సూర్యకిరణాలను అడ్డుకునే చల్లని నీడ నీ తలపై గొడుగుగా ఉండుగాక. ఈ అడవి చెట్ల విస్తారమైన నీడలో నేను కూడా సుఖంగా విశ్రమిస్తాను.
2.107.19
शत्रुघ्नः कुशलमतिस्तु ते सहायः सौमित्रिर्मम विदितः प्रधानमित्रम् ।
चत्वारस्तनयवरा वयं नरेन्द्रं सत्यस्थं भरत चराम मा विषादम् ॥ २.१०७.१९ ॥
శత్రుఘ్నుడు తెలివైన నీ సహాయకుడు; సౌమిత్రి (లక్ష్మణుడు) నా ప్రధాన మిత్రుడు. మేము నలుగురం శ్రేష్ఠ పుత్రులం; సత్యంలో నిలిచిన రాజును అనుసరిస్తాం. భరతా, విషాదం చెందకు.