ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 2.109
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.109.1
जाबालेस्तु वचः श्रुत्वा रामः सत्यात्मनां वरः ।
उवाच परया भक्त्या स्वबुद्ध्या चाविपन्नया ॥ २.१०९.१ ॥
ਜਾਬਾਲਿ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਸੱਚਵਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਮ ਨੇ ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਅਡੋਲ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਕਿਹਾ।
2.109.2
भवान् मे प्रियकामार्थं वचनं यदिहोक्तवान् ।
अकार्य्यं कार्य्यसङ्काशमपथ्यं पथ्यसम्मितम् ॥ २.१०९.२ ॥
ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਜੋ ਬਚਨ ਕਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਾ ਕਰਨ ਯੋਗ ਨੂੰ ਕਰਨ ਯੋਗ ਵਰਗਾ ਅਤੇ ਅਪਥ੍ਯ ਨੂੰ ਪਥ੍ਯ ਵਰਗਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।
2.109.3
निर्मर्यादस्तु पुरुषः पापाचारसमन्वितः ।
मानं न लभते सत्सु भिन्नचारित्रदर्शनः ॥ २.१०९.३ ॥
ਮਰਿਆਦਾ ਰਹਿਤ, ਪਾਪ-ਆਚਾਰ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵਿਗੜੇ ਚਰਿੱਤਰ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸਜਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
2.109.4
कुलीनमकुलीनं वा वीरं पुरुषमानिनम् ।
चारित्रमेव व्याख्याति शुचिं वा यदि वा ऽशुचिम् ॥ २.१०९.४ ॥
ਕੁਲੀਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਕੁਲੀਨ, ਵੀਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹੰਕਾਰੀ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਸ਼ੁੱਧ, ਉਸਦਾ ਚਰਿੱਤਰ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
2.109.5
अनार्यस्त्वार्यसङ्काशः शौचाद्धीनस्तथा शुचिः ।
लक्षण्यवदलक्षण्यो दुःशीलः शीलवानिव ॥ २.१०९.५ ॥
ਅਨਾਰਿਆ ਆਰਿਆ ਵਾਂਗ, ਸ਼ੌਚਹੀਣ ਸ਼ੁੱਧ ਵਾਂਗ, ਅਲੱਖਣ ਲੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ, ਅਤੇ ਦੁਸ਼ੀਲ ਸ਼ੀਲਵਾਨ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਸਕਦਾ ਹੈ।
2.109.6
अधर्मं धर्मवेषेण यदीमं लोकसङ्करम् ।
अभिपत्स्ये शुभं हित्वा क्रियाविधिविवर्जितम् ॥ २.१०९.६ ॥
ਧਰਮ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲੋਕ ਨੂੰ ਉਲਝਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਧਰਮ ਨੂੰ ਜੇ ਮੈਂ ਅਪਣਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਵਿਹਿਤ ਕਰਮ-ਵਿਧੀ ਛੱਡ ਦਿਆਂ…
2.109.7
कश्चेतयानः पुरुषः कार्याकार्यविचक्षणः ।
बहुमंस्यति मां लोके दुर्वृत्तं लोकदूषणम् ॥ २.१०९.७ ॥
ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਵਿਚਾਰਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਾਣ ਦੇਵੇਗਾ?
2.109.8
कस्य धास्याम्यहं वृत्तं केन वा स्वर्गमाप्नुयाम् ।
अनया वर्त्तमानो हि वृत्त्या हीनप्रतिज्ञया ॥ २.१०९.८ ॥
ਮੈਂ ਕਿਸ ਲਈ ਆਚਰਣ ਸਥਾਪਤ ਕਰਾਂ, ਜਾਂ ਕਿਸ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਪਾਵਾਂ? ਇਸ ਹੀਣ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਵਾਲੇ ਆਚਰਣ ਵਿੱਚ ਜੀਂਦੇ ਹੋਏ?
2.109.9
कामवृत्तस्त्वयं लोकः कृत्स्नः समुपवर्त्तते ।
यद्वृत्ताः सन्ति राजानस्तद्वृत्ताः सन्ति हि प्रजाः ॥ २.१०९.९ ॥
ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਆਚਰਣ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਰਾਜੇ ਆਚਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਪਰਜਾ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
2.109.10
सत्यमेवानृशंसञ्च राजवृत्तं सनातनम् ।
तस्मात्सत्यात्मकं राज्यं सत्ये लोकः प्रतिष्ठितः ॥ २.१०९.१० ॥
ਸੱਚ ਅਤੇ ਦਇਆ ਹੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਸਨਾਤਨ ਆਚਰਣ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਰਾਜ ਸੱਚ-ਸਰੂਪ ਹੈ; ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੋਕ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
2.109.11
ऋषयश्चैव देवाश्च सत्यमेव हि मेनिरे ।
सत्यवादी हि लोके ऽस्मिन् परमं गच्छति क्षयम् ॥ २.१०९.११ ॥
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੱਚਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਪਰਮ ਗਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
2.109.12
उद्विजन्ते यथा सर्प्पान्नरादनृतवादिनः ।
धर्मः सत्यं परो लोके मूलं स्वर्गस्य चोच्यते ॥ २.१०९.१२ ॥
ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਤੋਂ ਲੋਕ ਡਰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਡਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹਨ; ਸੱਚ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
2.109.13
सत्यमेवेश्वरो लोके सत्यं पद्मा श्रिता सदा ।
सत्यमूलानि सर्वाणि सत्यान्नास्ति परं पदम् ॥ २.१०९.१३ ॥
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਹੀ ਈਸ਼ਵਰ ਹੈ; ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਦਮਾ (ਲਕਸ਼ਮੀ) ਸਦਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਕੁਝ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਜੜ੍ਹਾਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਸੱਚ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕੋਈ ਪਦ ਨਹੀਂ।
2.109.14
दत्तमिष्टं हुतं चैव तप्तानि च तपांसि च ।
वेदाः सत्यप्रतिष्ठानास्तस्मात् सत्यपरो भवेत् ॥ २.१०९.१४ ॥
ਦਾਨ, ਯੱਗ, ਹਵਨ, ਤਪ ਅਤੇ ਵੇਦ ਵੀ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੱਚ ਪਰਾਇਣ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2.109.15
एकः पालयते लोकमेकः पालयते कुलम् ।
मज्जत्येको हि निरय एकः स्वर्गे महीयते ॥ २.१०९.१५ ॥
ਇੱਕ ਜਣਾ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਜਣਾ ਕੁਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇੱਕ ਹੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੀ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
2.109.16
सो ऽहं पितुर्नियोगन्तु किमर्थं नानुपालये ।
सत्यप्रतिश्रवः सत्यं सत्येन समयीकृतः ॥ २.१०९.१६ ॥
ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਨਾ ਪਾਲਾਂ? ਮੈਂ ਸੱਚ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ; ਸੱਚ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਵਚਨ ਵਿੱਚ ਬੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।
2.109.17
नैव लोभान्न मोहाद्वा न ह्यज्ञानात्तमोन्वितः ।
सेतुं सत्यस्य भेत्स्यामि गुरोः सत्यप्रतिश्रवः ॥ २.१०९.१७ ॥
ਲੋਭ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਮੋਹ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ — ਗੁਰੂ (ਪਿਤਾ) ਦੀ ਸੱਚ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ ਮੈਂ ਸੱਚ ਦਾ ਪੁਲ ਨਹੀਂ ਤੋੜਾਂਗਾ।
2.109.18
असत्यसन्धस्य सतश्चलस्यास्थिरचेतसः ।
नैव देवा न पितरः प्रतीच्छन्तीति नः श्रुतम् ॥ २.१०९.१८ ॥
ਵਚਨ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ, ਚੰਚਲ ਅਤੇ ਅਸਥਿਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇਵਤੇ ਜਾਂ ਪਿਤਰ ਕਬੂਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ — ਇਹ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
2.109.19
प्रत्यगात्ममिमं धर्मं सत्यं पश्याम्यहं स्वयम् ।
भारः सत्पुरुषाचीर्णस्तदर्थमभिमन्यते ॥ २.१०९.१९ ॥
ਮੈਂ ਖ਼ੁਦ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਦੇ ਇਸ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸੱਚ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ। ਸਤਪੁਰਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿਭਾਇਆ ਗਿਆ ਇਹ ਭਾਰ ਉਸੇ ਲਈ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
2.109.20
क्षात्ऺत्रं धर्ममहं त्यक्ष्ये ह्यधर्मं धर्मसंहितम् ।
क्षुद्रैर्नृशंसैर्लुब्धैश्च सेवितं पापकर्मभिः ॥ २.१०९.२० ॥
ਮੈਂ ਖ਼ਤਰੀ ਧਰਮ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗਾ। ਇਹ ਅਧਰਮ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ; ਨੀਚ, ਕਰੂਰ, ਲਾਲਚੀ ਅਤੇ ਪਾਪੀ ਲੋਕ ਇਸਦਾ ਪਾਲਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
2.109.21
कायेन कुरुते पापं मनसा सम्प्रधार्य च ।
अनृतं जिह्वया चाह त्रिविधं कर्म पातकम् ॥ २.१०९.२१ ॥
ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਮਨ ਨਾਲ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜੀਭ ਨਾਲ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਾਪ-ਕਰਮ ਹੈ।
2.109.22
भूमिः कीर्त्तिर्यशो लक्ष्मीः पुरुषं प्रार्थयन्ति हि ।
स्वर्गस्थं चानुपश्यन्ति सत्यमेव भजेत तत् ॥ २.१०९.२२ ॥
ਧਰਤੀ, ਕੀਰਤੀ, ਯਸ਼ ਅਤੇ ਲੱਛਮੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਵੇਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸੱਚ ਦੀ ਹੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
2.109.23
श्रेष्ठं ह्यनार्यमेव स्याद्यद्भवानवधार्य्य माम् ।
आह युक्तिकरैर्वाक्यैरिदं भद्रं कुरुष्व ह ॥ २.१०९.२३ ॥
ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਕੇ ਯੁਕਤੀਪੂਰਨ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਕਿਹਾ—'ਅਨਾਰਿਆ ਹੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋਵੇਗਾ'; ਇਸ ਲਈ ਇਹੀ ਸ਼ੁਭ ਕਾਰਜ ਕਰੋ।
2.109.24
कथं ह्यहं प्रतिज्ञाय वनवासमिमं गुरौ ।
भरतस्य करिष्यामि वचो हित्वा गुरोर्वचः ॥ २.१०९.२४ ॥
ਗੁਰੂ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਇਹ ਬਨਵਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕਰਕੇ, ਗੁਰੂ ਦਾ ਬਚਨ ਛੱਡ ਕੇ ਮੈਂ ਭਰਤ ਦਾ ਬਚਨ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂ?
2.109.25
स्थिरा मया प्रतिज्ञाता प्रतिज्ञा गुरुसन्निधौ ।
प्रहृष्यमाणा सा देवी कैकेयी चाभवत्तदा ॥ २.१०९.२५ ॥
ਗੁਰੂ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪੱਕੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ; ਤਦ ਉਹ ਦੇਵੀ ਕੈਕੇਈ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ ਸੀ।
2.109.26
वनवासं वसन्नेवं शुचिर्नियतभोजनः ।
मूलैः पुष्पैः फलैः पुण्यैः पितऽन् देवांश्च तर्पयन् ॥ २.१०९.२६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਨਵਾਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਸੰਜਮੀ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮੂਲ, ਫੁੱਲ, ਫਲ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
2.109.27
सन्तुष्टपञ्चवर्गो ऽहं लोकयात्रां प्रवर्त्तये ।
अकुहः श्रद्दधानस्सन् कार्य्याकार्य्यविचक्षणः ॥ २.१०९.२७ ॥
ਪੰਜਾਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰੱਖ ਕੇ ਮੈਂ ਲੋਕ-ਯਾਤਰਾ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ; ਬਿਨਾਂ ਛਲ ਦੇ, ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ, ਕੀ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ।
2.109.28
कर्मभूमिमिमां प्राप्य कर्त्तव्यं कर्म यच्छुभम् ।
अग्निर्वायुश्च सोमश्च कर्मणां फलभागिनः ॥ २.१०९.२८ ॥
ਇਸ ਕਰਮਭੂਮੀ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ ਉਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਅਗਨੀ, ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਸੋਮ ਵੀ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਹਨ।
2.109.29
शतं क्रतूनामाहृत्य देवराट् त्रिदिवङ्गतः ।
तपांस्युग्राणि चास्थाय दिवं याता महर्षयः ॥ २.१०९.२९ ॥
ਸੌ ਯੱਗ ਕਰਕੇ ਦੇਵਰਾਜ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਗਿਆ; ਘੋਰ ਤਪ ਕਰਕੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਗਏ।
2.109.30
अमृष्यमाणः पुनरुग्रतेजा निशम्य तन्नास्तिकवाक्यहेतुम् ।
अथाब्रवीत्तं नृपतेस्तनूजो विगर्हमाणो वचनानि तस्य ॥ २.१०९.३० ॥
ਫਿਰ ਉਗ੍ਰ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨਾਸਤਿਕ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੁਣ ਕੇ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਬੋਲਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਉਸਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
2.109.31
सत्यं च धर्मं च पराक्रमं च भूतानुकम्पां प्रियवादिताञ्च ।
द्विजातिदेवातिथिपूजनं च पन्थानमाहुस्त्रिदिवस्य सन्तः ॥ २.१०९.३१ ॥
ਸੱਚ, ਧਰਮ, ਪਰਾਕ੍ਰਮ, ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ, ਦ੍ਵਿਜ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ — ਇਹੀ ਸਵਰਗ ਦਾ ਰਾਹ ਹੈ, ਇਉਂ ਸਜਨ ਆਖਦੇ ਹਨ।
2.109.32
तेनैवमाज्ञाय यथावदर्थमेकोदयं सम्प्रतिपद्य विप्राः ।
धर्मं चरन्तः सकलं यथावत् कांक्षन्ति लोकागममप्रमत्ताः ॥ २.१०९.३२ ॥
ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਰਥ ਯਥਾਵਤ ਜਾਣ ਕੇ, ਇੱਕੋ ਮਨੋਰਥ ਪਾਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਦਾ ਯਥਾਵਤ ਆਚਰਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸੁਚੇਤ ਰਹਿ ਕੇ ਲੋਕ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
2.109.33
निन्दाम्यहं कर्म पितुः कृतं तद्यस्त्वामगृह्णाद्विषमस्थबुद्धिम् ।
बुद्ध्यानयैवंविधया चरन्तं सुनास्तिकं धर्मपथादपेतम् ॥ २.१०९.३३ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਮ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਜੋ ਅਪਣਾਇਆ, ਉਸ ਕਰਮ ਦੀ ਮੈਂ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਵਰਤਦੇ, ਧਰਮ-ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਭਟਕੇ ਘੋਰ ਨਾਸਤਿਕ ਨੂੰ।
2.109.34
यथा हि चोरः स तथा हि बुद्धस्तथागतं नास्तिकमत्र विद्धि ।
तस्माद्धि यः शङ्क्यतमः प्रजानां न नास्तिकेनाभिमुखो बुधः स्यात् ॥ २.१०९.३४ ॥
ਚੋਰ ਜਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਬੁੱਧ ਵੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਤਥਾਗਤ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਸਤਿਕ ਜਾਣੋ। ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਪ੍ਰਜਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ੱਕੀ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਸਤਿਕ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨਾ ਖੜ੍ਹੇ।
2.109.35
त्वत्तो जनाः पूर्वतरे वराश्च शुभानि कर्माणि बहूनि चक्रुः ।
जित्वा सदेमं च परञ्च लोकं तस्माद्द्विजाः स्वस्ति हुतं कृतं च ॥ २.१०९.३५ ॥
ਤੁਹਾਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਕੀਤੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਦੋਵੇਂ ਜਿੱਤੇ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋ, ਸ੍ਵਸਤੀ-ਵਾਚਨ, ਹੋਮ ਅਤੇ ਯੱਗ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
2.109.36
धर्मे रताः सत्पुरुषैः समेतास्तेजस्विनो दानगुणप्रधानाः ।
अहिंसका वीतमलाश्च लोके भवन्ति पूज्या मुनयः प्रधानाः ॥ २.१०९.३६ ॥
ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਸਤਪੁਰਖਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ, ਤੇਜਸਵੀ, ਦਾਨ ਗੁਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਅਹਿੰਸਕ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁਨੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਨੀਯ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
2.109.37
उवाच तथ्यं पुनरास्तिकं च सत्यं वचः सानुनयं च विप्रः ॥ २.१०९.३७ ॥
ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਫਿਰ ਆਸਤਿਕ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਸਹੀ, ਸੱਚੇ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਭਰੇ ਬਚਨ ਕਹੇ।
2.109.38
न नास्तिकानां वचनं ब्रवीम्यहं न नास्तिकोऽहं न च नास्ति किञ्चन।
समीक्ष्य कालं पुनरास्तिकोऽभवं भवेय काले पुनरेव नास्तिकः ॥ २.१०९.३८ ॥
ਮੈਂ ਨਾਸਤਿਕਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ; ਮੈਂ ਨਾਸਤਿਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ। ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਮੈਂ ਫਿਰ ਆਸਤਿਕ ਹੋ ਗਿਆ; ਸਮਾਂ ਆਵੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਨਾਸਤਿਕ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।
2.109.39
स चापि कालो ऽयमुपागतः शनैर्यथा मया नास्तिकवागुदीरिता ।
निवर्त्तनार्थं तव राम कारणात् प्रसादनार्थं तु मयैतदीरितम् ॥ २.१०९.३९ ॥
ਉਹ ਸਮਾਂ ਵੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਨਾਸਤਿਕ ਬਚਨ ਕਹੇ ਸਨ। ਹੇ ਰਾਮ, ਤੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮੋੜਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਹੀ ਮੈਂ ਇਹ ਕਿਹਾ ਹੈ।