Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 2.117
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.117.1
राघवस्त्वथ यातेषु तपस्विषु विचिन्तयन् ।
न तत्रारोचयद्वासं कारणैर्बहुभिस्तदा ॥ २.११७.१ ॥
Cuando los ascetas se marcharon, Rāghava, reflexionando, no quiso quedarse allí por muchas razones.
2.117.2
इह मे भरतो दृष्टो मातरश्च सनागराः ।
सा च मे स्मृतिरन्वेति तान्नित्यमनुशोचतः ॥ २.११७.२ ॥
Aquí vi a Bharata, a las madres y a los ciudadanos; y ese recuerdo de ellos vuelve a mí, y por ellos lamento siempre.
2.117.3
स्कन्धावारनिवेशेन तेन तस्य महात्मनः ।
हयहस्तिकरीषैश्च उपमर्द्दः कृतो भृशम् ॥ २.११७.३ ॥
Por el campamento de ejército de aquel magnánimo, y por los caballos, elefantes y su excremento, allí se causó una gran devastación.
2.117.4
तस्मादन्यत्र गच्छाम इति सञ्चिन्त्य राघवः ।
प्रातिष्ठत स वैदेह्या लक्ष्मणेन च सङ्गतः ॥ २.११७.४ ॥
Por tanto, decidiendo «vayamos a otro lugar», Rāghava partió acompañado de Vaidehī y Lakṣmaṇa.
2.117.5
सो ऽत्रेराश्रममासाद्य तं ववन्दे महायशाः ।
तं चापि भगवानत्रिः पुत्रवत् प्रत्यपद्यत ॥ २.११७.५ ॥
Llegado al ermitaño de Atri, el de gran renombre se inclinó ante él; y el venerable Atri también lo recibió como a un hijo.
2.117.6
स्वयमातिथ्यमादिश्य सर्वमस्य सुसत्कृतम् ।
सौमित्रिं च महाभागां सीतां च समसान्त्वयत् ॥ २.११७.६ ॥
Habiendo él mismo ordenado la hospitalidad, hizo que todo fuera debidamente honrado, y consoló plenamente a Saumitri y a la muy afortunada Sītā.
2.117.7
पत्नीं च समनुप्राप्तां वृद्धामामन्त्र्य सत्कृताम् ।
सान्त्वयामास धर्मज्ञः सर्वभूतहिते रतः ॥ २.११७.७ ॥
El conocedor del dharma, deleitado en el bien de todos los seres, llamó a su esposa, que se había acercado, anciana y honrada, y la consoló.
2.117.8
अनसूयां महाभागां तापसीं धर्मचारिणीम् ।
प्रतिगृह्णीष्व वैदेहीमब्रवीदृषिसत्तमः ।
रामाय चाचचक्षे तां तापसीं धर्मचारिणीम् ॥ २.११७.८ ॥
«Que Vaidehī acoja a Anasūyā, la muy afortunada asceta que practica el dharma», dijo el mejor de los sabios; y presentó a Rāma a esa asceta que vive según el dharma.
2.117.9
दशवर्षाण्यनावृष्ट्या दग्धे लोके निरन्तरम् ।
यया मूलफले सृष्टे जाह्नवी च प्रवर्त्तिता ॥ २.११७.९ ॥
cuando durante diez años el mundo ardió sin cesar por falta de lluvia, y ella por quien brotaron raíces y frutos y el Jāhnavī (Ganges) fue hecho correr—
2.117.10
उग्रेण तपसा युक्ता नियमैश्चाप्यलङ्कृता ।
दशवर्षसहस्राणि यया तप्तं महत्तपः ॥ २.११७.१० ॥
Dotada de austeridad feroz y adornada con observancias, practicó una gran penitencia durante diez mil años.
2.117.11
अनसूया व्रतैः स्नाता प्रत्यूहाश्च निवर्त्तिताः ।
देवकार्यनिमित्तं च यया संत्वरमाणया ।
दशरात्रं कृता रात्रिः सेयं मातेव ते ऽनघ ॥ २.११७.११ ॥
Purificada por sus votos, Anasūyā eliminó los obstáculos; y ella, apresurándose por la obra de los dioses, hizo de diez noches una sola noche—es como una madre para ti, oh sin mácula.
2.117.12
तामिमां सर्वभूतानां नमस्कार्य्यां यशस्विनीम् ।
अभिगच्छतु वैदेही वृद्धामक्रोधनां सदा ।
अनसूयेति या लोके कर्मभिः ख्यातिमागता ॥ २.११७.१२ ॥
Que Vaidehī vaya a ella, la renombrada, digna de reverencia por todos los seres, la anciana, siempre libre de ira, que por sus obras alcanzó fama en el mundo como Anasūyā.
2.117.13
एवं ब्रुवाणं तमृषिं तथेत्युक्त्वा स राघवः ।
सीतामुवाच धर्मज्ञामिदं वचनमुत्तमम् ॥ २.११७.१३ ॥
Tras decir 'Así sea' a aquel sabio que hablaba así, Rāghava dijo a Sītā, conocedora del dharma, estas excelentes palabras.
2.117.14
राजपुत्रि श्रुतं त्वेतन्मुनेरस्य समीरितम् ।
श्रेयोर्थमात्मनः श्रीघ्रमभिगच्छ तपस्विनीम् ॥ २.११७.१४ ॥
Princesa, has oído lo que este sabio ha dicho; para tu propio bien, ve pronto a aquella asceta.
2.117.15
सीता त्वेतद्वचः श्रुत्वा राघवस्य हितैषिणः ।
तामत्रिपत्नीं धर्मज्ञामभिचक्राम मैथिली ॥ २.११७.१५ ॥
Al oír estas palabras de Rāghava, que deseaba su bien, Maithilī Sītā se encaminó hacia la esposa de Atri, conocedora del dharma.
2.117.16
शिथिलां वलितां वृद्धां जरापाण्डरमूर्द्धजाम् ।
सततं वेपमानाङ्गी प्रवाते कदली यथा ॥ २.११७.१६ ॥
Débil, arrugada, anciana, con cabello blanco por la vejez, con los miembros siempre temblorosos como una platanera en el viento.
2.117.17
तां तु सीता महाभागामनसूयां पतिव्रताम् ।
अभ्यवादयदव्यग्रा स्वनाम समुदाहरत् ॥ २.११७.१७ ॥
Sītā, con ánimo sereno, se inclinó ante aquella gloriosa y fiel Anasūyā y dio a conocer su propio nombre.
2.117.18
अभिवाद्य च वैदेही तापसीं तामनिन्दिताम् ।
बद्धाञ्जलिपुटा हृष्टा पर्यपृच्छदनामयम् ॥ २.११७.१८ ॥
Tras saludar con reverencia a aquella asceta intachable, Vaidehī, alegre y con las palmas unidas, preguntó por su bienestar.
2.117.19
ततः सीतां महाभागां दृष्ट्वा तां धर्मचारिणीम् ।
सान्त्वयन्त्यब्रवीद्धृष्टा दिष्ट्या धर्ममवेक्षसे ॥ २.११७.१९ ॥
Entonces, al ver a la muy afortunada Sītā, que practica el dharma, le habló para consolarla con alegría: "Afortunadamente, miras hacia el dharma."
2.117.20
त्यक्त्वा ज्ञातिजनं सीते मानमृद्धिं च भामिनि ।
अवरुद्धं वने रामं दिष्ट्या त्वमनुगच्छसि ॥ २.११७.२० ॥
¡Oh Sītā, oh hermosa! Habiendo abandonado a tus parientes, tu honor y tu prosperidad, sigues a Rāma, confinado en el bosque; afortunadamente así lo haces.
2.117.21
नगरस्थो वनस्थो वा पापो वा यदि वा शुभः ।
यासां स्त्रीणां प्रियो भर्ता तासां लोका महोदयाः ॥ २.११७.२१ ॥
Ya habite en la ciudad o en el bosque, sea pecador o virtuoso: para aquellas mujeres a quienes el esposo es querido, los mundos son sublimes.
2.117.22
दुःशीलः कामवृत्तो वा धनैवा परिवर्जितः ।
स्त्रीणामार्यस्वभावानां परमं दैवतं पतिः ॥ २.११७.२२ ॥
Aunque sea de mala conducta, esclavo del deseo o despojado de riqueza: para las mujeres de noble natura, el esposo es la deidad suprema.
2.117.23
नातो विशिष्टं पश्यामि बान्धवं विमृशन्त्यहम् ।
सर्वत्रयोग्यं वैदेहि तपःकृतमिवाव्ययम् ॥ २.११७.२३ ॥
¡Oh Vaidehī! Pensándolo bien, no veo pariente superior a este: es digno en todo, como si hubiera sido hecho por la austeridad, e imperecedero.
2.117.24
न त्वेनमवगच्छन्ति गुणदोषमसत्स्त्रियः ।
कामवक्तव्यहृदया भर्तृनाथा श्चरन्ति याः ॥ २.११७.२४ ॥
Aquellas mujeres viles que no comprenden las virtudes y los defectos de su esposo, cuyo corazón solo escucha palabras de deseo, y que vagan aunque tienen a su marido por señor.
2.117.25
प्राप्नुवन्त्ययशश्चैव धर्मभ्रंशं च मैथिलि ।
अकार्यवशमापन्नाः स्त्रियो याः खलु तद्विधाः ॥ २.११७.२५ ॥
Oh Maithilī, las mujeres de esa clase, caídas bajo el poder de actos indebidos, ciertamente obtienen deshonra y la pérdida del dharma.
2.117.26
त्वद्विधास्तु गुणैर्युक्ता दृष्टलोकपरावराः ।
स्त्रियः स्वग चरिष्यन्ति यथा धर्मकृतस्तथा ॥ २.११७.२६ ॥
Pero las mujeres como tú, dotadas de virtudes y conocedoras de lo alto y lo bajo del mundo, irán al cielo como quienes han practicado el dharma.
2.117.27
तदेवमेनं त्वमनुव्रता सती पतिव्रतानां समयानुवर्तिनी ।
भवस्व भर्त्तुः सहधर्मचारिणी यशश्च धर्मं च ततः समाप्स्यसि ॥ २.११७.२७ ॥
Por tanto, sé una esposa virtuosa que sigue a su marido, fiel a la conducta de las esposas devotas, compañera de dharma de tu esposo; así alcanzarás la fama y el dharma.