వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 2.117
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.117.1
राघवस्त्वथ यातेषु तपस्विषु विचिन्तयन् ।
न तत्रारोचयद्वासं कारणैर्बहुभिस्तदा ॥ २.११७.१ ॥
తపస్వులు వెళ్ళిపోయిన తరువాత, రాఘవుడు ఆలోచిస్తూ, అనేక కారణాల వల్ల అక్కడ నివసించడం ఇష్టపడలేదు.
2.117.2
इह मे भरतो दृष्टो मातरश्च सनागराः ।
सा च मे स्मृतिरन्वेति तान्नित्यमनुशोचतः ॥ २.११७.२ ॥
ఇక్కడ నేను భరతుడిని, తల్లులను, పౌరులను చూశాను; వారిని తలచుకొని నేను నిత్యం దుఃఖిస్తున్నాను.
2.117.3
स्कन्धावारनिवेशेन तेन तस्य महात्मनः ।
हयहस्तिकरीषैश्च उपमर्द्दः कृतो भृशम् ॥ २.११७.३ ॥
ఆ మహాత్ముని సైన్యపు శిబిరం ఏర్పాటు వల్ల, గుర్రాలు, ఏనుగులు, వాటి మలం వల్ల అక్కడ తీవ్ర విధ్వంసం జరిగింది.
2.117.4
तस्मादन्यत्र गच्छाम इति सञ्चिन्त्य राघवः ।
प्रातिष्ठत स वैदेह्या लक्ष्मणेन च सङ्गतः ॥ २.११७.४ ॥
కాబట్టి మనం మరొక చోటికి వెళ్దాం అని నిశ్చయించుకుని, రాఘవుడు వైదేహి, లక్ష్మణులతో కలిసి బయలుదేరాడు.
2.117.5
सो ऽत्रेराश्रममासाद्य तं ववन्दे महायशाः ।
तं चापि भगवानत्रिः पुत्रवत् प्रत्यपद्यत ॥ २.११७.५ ॥
మహాయశస్వి అత్రి ఆశ్రమానికి చేరి ఆయనకు నమస్కరించాడు; భగవాన్ అత్రి కూడా ఆయనను కుమారునిలా స్వీకరించాడు.
2.117.6
स्वयमातिथ्यमादिश्य सर्वमस्य सुसत्कृतम् ।
सौमित्रिं च महाभागां सीतां च समसान्त्वयत् ॥ २.११७.६ ॥
తానే ఆతిథ్యాన్ని ఆదేశించి, అన్నీ చక్కగా సత్కరింపజేసి, సౌమిత్రిని, మహాభాగ సీతను కూడా బాగా ఓదార్చాడు.
2.117.7
पत्नीं च समनुप्राप्तां वृद्धामामन्त्र्य सत्कृताम् ।
सान्त्वयामास धर्मज्ञः सर्वभूतहिते रतः ॥ २.११७.७ ॥
ధర్మజ్ఞుడు, సర్వప్రాణుల హితంలో నిమగ్నుడైన ఆయన, తన వద్దకు వచ్చిన, వృద్ధురాలూ సత్కారం పొందినదీ అయిన భార్యను పిలిచి ఓదార్చాడు.
2.117.8
अनसूयां महाभागां तापसीं धर्मचारिणीम् ।
प्रतिगृह्णीष्व वैदेहीमब्रवीदृषिसत्तमः ।
रामाय चाचचक्षे तां तापसीं धर्मचारिणीम् ॥ २.११७.८ ॥
"మహాభాగ్యవతి, తాపసి, ధర్మాచరణ చేసేది అయిన అనసూయను వైదేహి స్వీకరించు" అని ఋషిశ్రేష్ఠుడు అన్నాడు; రాముడికి ఆ ధర్మచారిణి అయిన తాపసిని పరిచయం చేశాడు.
2.117.9
दशवर्षाण्यनावृष्ट्या दग्धे लोके निरन्तरम् ।
यया मूलफले सृष्टे जाह्नवी च प्रवर्त्तिता ॥ २.११७.९ ॥
పదేళ్లపాటు వర్షం లేక లోకం నిరంతరం దగ్ధమైపోతుండగా, ఎవరు మూలఫలాలను సృష్టించారో, ఎవరు జాహ్నవి (గంగ)ను ప్రవహింపజేశారో—
2.117.10
उग्रेण तपसा युक्ता नियमैश्चाप्यलङ्कृता ।
दशवर्षसहस्राणि यया तप्तं महत्तपः ॥ २.११७.१० ॥
ఘోరమైన తపస్సుతో కూడినది, నియమాలతో అలంకృతమైనది అయిన ఆమె, పదివేల సంవత్సరాలు మహా తపస్సు చేసింది.
2.117.11
अनसूया व्रतैः स्नाता प्रत्यूहाश्च निवर्त्तिताः ।
देवकार्यनिमित्तं च यया संत्वरमाणया ।
दशरात्रं कृता रात्रिः सेयं मातेव ते ऽनघ ॥ २.११७.११ ॥
అనసూయ వ్రతాలతో పవిత్రురాలైంది; విఘ్నాలు తొలగించబడ్డాయి. దేవకార్యం కోసం వేగంగా పది రాత్రులను రాత్రిగా చేసినది ఆమె—ఓ నిర్దోషీ, ఈమె నీకు తల్లివంటిది.
2.117.12
तामिमां सर्वभूतानां नमस्कार्य्यां यशस्विनीम् ।
अभिगच्छतु वैदेही वृद्धामक्रोधनां सदा ।
अनसूयेति या लोके कर्मभिः ख्यातिमागता ॥ २.११७.१२ ॥
సర్వ ప్రాణులచే నమస్కరింపదగిన, యశస్విని, వృద్ధ, ఎల్లప్పుడూ క్రోధరహిత అయిన ఆమె వద్దకు వైదేహి వెళ్లుగాక; తన కర్మలచే లోకంలో 'అనసూయ' అనే ఖ్యాతి పొందినది ఆమె.
2.117.13
एवं ब्रुवाणं तमृषिं तथेत्युक्त्वा स राघवः ।
सीतामुवाच धर्मज्ञामिदं वचनमुत्तमम् ॥ २.११७.१३ ॥
ఇలా మాట్లాడుతున్న ఆ ఋషితో 'అలాగే' అని చెప్పి రాఘవుడు ధర్మజ్ఞురాలైన సీతతో ఈ ఉత్తమ వచనం పలికాడు.
2.117.14
राजपुत्रि श्रुतं त्वेतन्मुनेरस्य समीरितम् ।
श्रेयोर्थमात्मनः श्रीघ्रमभिगच्छ तपस्विनीम् ॥ २.११७.१४ ॥
రాజపుత్రీ, ఈ ముని చెప్పినది నీవు విన్నావు; నీ మేలు కోసం త్వరగా ఆ తపస్విని వద్దకు వెళ్లు.
2.117.15
सीता त्वेतद्वचः श्रुत्वा राघवस्य हितैषिणः ।
तामत्रिपत्नीं धर्मज्ञामभिचक्राम मैथिली ॥ २.११७.१५ ॥
రాఘవుని హితాన్ని కోరే ఈ మాటలను విన్న సీత, ధర్మజ్ఞురాలైన అత్రి పత్నిని సమీపించడానికి మైథిలి వెళ్లింది.
2.117.16
शिथिलां वलितां वृद्धां जरापाण्डरमूर्द्धजाम् ।
सततं वेपमानाङ्गी प्रवाते कदली यथा ॥ २.११७.१६ ॥
ముడతలు పడిన, వృద్ధ, వృద్ధాప్యంతో తెల్లబడిన జుట్టుగల, నిరంతరం వణుకుతున్న అవయవాలతో ఉన్నది — గాలిలో అరటి చెట్టులా.
2.117.17
तां तु सीता महाभागामनसूयां पतिव्रताम् ।
अभ्यवादयदव्यग्रा स्वनाम समुदाहरत् ॥ २.११७.१७ ॥
ఆ మహాభాగ్యవతి, పతివ్రత అయిన అనసూయకు సీత ప్రశాంతమైన మనస్సుతో నమస్కరించి, తన పేరు చెప్పి పరిచయం చేసుకుంది.
2.117.18
अभिवाद्य च वैदेही तापसीं तामनिन्दिताम् ।
बद्धाञ्जलिपुटा हृष्टा पर्यपृच्छदनामयम् ॥ २.११७.१८ ॥
వైదేహి ఆ నిర్దోషురాలైన తాపసిని నమస్కరించి, సంతోషంతో అంజలి ఘటించి ఆమె క్షేమాన్ని అడిగింది.
2.117.19
ततः सीतां महाभागां दृष्ट्वा तां धर्मचारिणीम् ।
सान्त्वयन्त्यब्रवीद्धृष्टा दिष्ट्या धर्ममवेक्षसे ॥ २.११७.१९ ॥
అప్పుడు మహాభాగ్యవతి, ధర్మాచారిణి అయిన సీతను చూసి, సంతోషంతో ఓదార్చుతూ ఇలా అన్నది: "అదృష్టవశాత్తు నీవు ధర్మాన్నే పాటిస్తున్నావు."
2.117.20
त्यक्त्वा ज्ञातिजनं सीते मानमृद्धिं च भामिनि ।
अवरुद्धं वने रामं दिष्ट्या त्वमनुगच्छसि ॥ २.११७.२० ॥
ఓ సీతా! ఓ భామినీ! బంధువులను, గౌరవాన్ని, సంపదను విడిచి, అడవిలో నిర్బంధింపబడిన రాముని నీవు అనుసరిస్తున్నావు — ఇది అదృష్టం.
2.117.21
नगरस्थो वनस्थो वा पापो वा यदि वा शुभः ।
यासां स्त्रीणां प्रियो भर्ता तासां लोका महोदयाः ॥ २.११७.२१ ॥
నగరంలో ఉన్నా, అడవిలో ఉన్నా, పాపి అయినా, పుణ్యాత్ముడైనా — ఏ స్త్రీలకు భర్త ప్రియుడో, వారికి ఉన్నతమైన లోకాలు లభిస్తాయి.
2.117.22
दुःशीलः कामवृत्तो वा धनैवा परिवर्जितः ।
स्त्रीणामार्यस्वभावानां परमं दैवतं पतिः ॥ २.११७.२२ ॥
దుర్గుణుడైనా, కామవశుడైనా, ధనహీనుడైనా — ఉత్తమ స్వభావం గల స్త్రీలకు భర్తే పరమదైవం.
2.117.23
नातो विशिष्टं पश्यामि बान्धवं विमृशन्त्यहम् ।
सर्वत्रयोग्यं वैदेहि तपःकृतमिवाव्ययम् ॥ २.११७.२३ ॥
ఓ వైదేహీ! ఆలోచిస్తే దీనికంటే గొప్ప బంధువు నాకు కనిపించదు — అతడు అన్ని విధాలా యోగ్యుడు; తపస్సుతో సృష్టించబడినట్లు అవినాశి.
2.117.24
न त्वेनमवगच्छन्ति गुणदोषमसत्स्त्रियः ।
कामवक्तव्यहृदया भर्तृनाथा श्चरन्ति याः ॥ २.११७.२४ ॥
భర్తను గుణదోషాలతో అర్థం చేసుకోని, కోరికల మాటలకే మనసు ఇచ్చే, భర్తనే నాథుడిగా కలిగి ఇటు అటు తిరిగే అసత్ స్త్రీలు.
2.117.25
प्राप्नुवन्त्ययशश्चैव धर्मभ्रंशं च मैथिलि ।
अकार्यवशमापन्नाः स्त्रियो याः खलु तद्विधाः ॥ २.११७.२५ ॥
ఓ మైథిలీ, అటువంటి స్త్రీలు అకార్యాల వశమై అపకీర్తిని, ధర్మ భ్రంశాన్ని పొందుతారు.
2.117.26
त्वद्विधास्तु गुणैर्युक्ता दृष्टलोकपरावराः ।
स्त्रियः स्वग चरिष्यन्ति यथा धर्मकृतस्तथा ॥ २.११७.२६ ॥
కాని నీ వంటి స్త్రీలు గుణాలతో కూడినవారై, లోకపు ఉన్నత నీచాలను తెలిసినవారై, ధర్మం చేసినవారిలా స్వర్గానికి వెళ్తారు.
2.117.27
तदेवमेनं त्वमनुव्रता सती पतिव्रतानां समयानुवर्तिनी ।
भवस्व भर्त्तुः सहधर्मचारिणी यशश्च धर्मं च ततः समाप्स्यसि ॥ २.११७.२७ ॥
కాబట్టి నీవు ఇలా భర్తను అనుసరించే పతివ్రతవై, పతివ్రతల ఆచారాన్ని అనుసరించి, భర్తకు సహధర్మచారిణిగా ఉండు; తద్వారా యశస్సును, ధర్మాన్ని పొందుతావు.