വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 2.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.13.1
अतदर्हं महाराजं शयानमतथोचितम्।
ययातिमिव पुण्यान्ते देवलोकात् परिच्युतम् ॥ २.१३.१ ॥
മഹാരാജാവ്, അതിന് അർഹനല്ലാത്തവനും അങ്ങനെ കിടക്കാൻ യോഗ്യനല്ലാത്തവനുമായി, പുണ്യം തീർന്നപ്പോൾ ദേവലോകത്തുനിന്നു വീണ യയാതിയെപ്പോലെ കിടന്നു.
2.13.2
अनर्थरूपासिद्धार्था ह्यभीता भयदर्शिनी।
पुनराकारयामास तमेव वरमङ्गना ॥ २.१३.२ ॥
അനർത്ഥരൂപിണിയും ഉദ്ദേശ്യം സാധിക്കാത്തവളും ഭയമില്ലാത്തവളായിരുന്നിട്ടും ഭയം കാണിച്ചവളുമായ ആ സ്ത്രീ, ആ വരത്തിനായി തന്നെ രാജാവിനെ വീണ്ടും വിളിപ്പിച്ചു.
2.13.3
त्वं कत्थसे महाराज सत्यवादी दृढव्रतः।
मम चेदं वरं कस्माद् विधारयितुमिच्छसि ॥ २.१३.३ ॥
മഹാരാജാവേ, നീ സത്യവാദിയും ദൃഢവ്രതനുമാണെന്ന് പുകഴ്ത്തുന്നു; പിന്നെ എന്തിനാണ് എന്റെ ഈ വരം തടഞ്ഞുവെക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?
2.13.4
एवमुक्तस्तु कैकेय्या राजा दशरथस्तदा।
प्रत्युवाच ततः क्रुद्धो मुहूर्तं विह्वलन्निव ॥ २.१३.४ ॥
കൈകേയി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ദശരഥരാജാവ് കോപിച്ച്, ഒരു നിമിഷം വിഹ്വലനെപ്പോലെ മറുപടി പറഞ്ഞു.
2.13.5
मृते मयि गते रामे वनं मनुजपुङ्गवे।
हन्तानार्ये ममामित्रे सकामा सुखिनी भव ॥ २.१३.५ ॥
ഞാൻ മരിച്ചശേഷം, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠനായ രാമൻ കാട്ടിലേക്ക് പോയ ശേഷം, അയ്യോ അനാര്യേ, എന്റെ ശത്രുവേ, നിന്റെ ആഗ്രഹം സാധിച്ച് സുഖിയായിരിക്കുക.
2.13.6
स्वर्गेऽपि खलु रामस्य कुशलं दैवतैरहम्।
प्रत्यादेशादभिहितं धारयिष्ये कथं बत ॥ २.१३.६ ॥
സ്വർഗ്ഗത്തിലും ദേവന്മാർ രാമന്റെ ക്ഷേമം തീർച്ചയായും പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; അങ്ങനെയിരിക്കെ അവനെതിരായ ഈ കല്പന, അയ്യോ, ഞാൻ എങ്ങനെ സഹിക്കും?
2.13.7
कैकेय्याः प्रियकामेन रामः प्रव्राजितो वनम्।
यदि सत्यं ब्रवीम्येतत् तदसत्यं भविष्यति ॥ २.१३.७ ॥
കൈകേയിയുടെ പ്രിയം നിറവേറ്റാൻ ആഗ്രഹിച്ചവൻ രാമനെ കാട്ടിലേക്ക് അയച്ചു. ഇത് സത്യമെന്ന് ഞാൻ പറഞ്ഞാൽ അത് അസത്യമാകും.
2.13.8
अपुत्रेण मया पुत्रः श्रमेण महता महान्।
रामो लब्धो महातेजाः स कथं त्यज्यते मया ॥ २.१३.८ ॥
പുത്രനില്ലാതിരുന്ന ഞാൻ വലിയ പ്രയത്നത്താൽ നേടിയ മഹാതേജസ്വിയായ രാമനെ ഞാൻ എങ്ങനെ ഉപേക്ഷിക്കും?
2.13.9
शूरश्च कृतविद्यश्च जितक्रोधः क्षमापरः।
कथं कमलपत्राक्षो मया रामो विवास्यते ॥ २.१३.९ ॥
ശൂരനും വിദ്യാസമ്പന്നനും ക്രോധം ജയിച്ചവനും ക്ഷമയിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനുമായ താമരക്കണ്ണൻ രാമനെ ഞാൻ എങ്ങനെ കാട്ടിലേക്ക് അയക്കും?
2.13.10
कथमिन्दीवरश्यामं दीर्घबाहुं महाबलम्।
अभिराममहं रामं स्थापयिष्यामि दण्डकान् ॥ २.१३.१० ॥
നീലത്താമരപോലെ ശ്യാമനും ദീർഘബാഹുവും മഹാബലവനും മനോഹരനുമായ രാമനെ ഞാൻ ദണ്ഡകാരണ്യത്തിലേക്ക് എങ്ങനെ അയക്കും?
2.13.11
सुखानामुचितस्यैव दुःखैरनुचितस्य च।
दुःखं नामानुपश्येयं कथं रामस्य धीमतः ॥ २.१३.११ ॥
സുഖത്തിന് മാത്രം അർഹനും ദുഃഖത്തിന് അനർഹനുമായ ബുദ്ധിമാനായ രാമന്റെ ദുഃഖം ഞാൻ എങ്ങനെ കാണും?
2.13.12
यदि दुःखमकृत्वा तु मम संक्रमणं भवेत्।
अदुःखार्हस्य रामस्य ततः सुखमवाप्नुयाम् ॥ २.१३.१२ ॥
രാമനെ ദുഃഖിപ്പിക്കാതെ തന്നെ എന്റെ ദുഃഖത്തെ കടക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, ദുഃഖത്തിന് അർഹനല്ലാത്ത രാമനാൽ ഞാൻ സുഖം നേടും.
2.13.13
नृशंसे पापसंकल्पे रामं सत्यपराक्रमम्।
किं विप्रियेण कैकेयि प्रियं योजयसे मम ॥ २.१३.१३ ॥
ക്രൂരയായവളേ, പാപസങ്കല്പമുള്ളവളേ കൈകേയീ! സത്യപരാക്രമിയായ രാമനെ അകറ്റി എനിക്ക് എന്ത് പ്രിയമാണ് നീ വരുത്തുന്നത്?
2.13.14
अकीर्तिरतुला लोके ध्रुवं परिभविष्यति।
तथा विलपतस्तस्य परिभ्रमितचेतसः ॥ २.१३.१४ ॥
ലോകത്തിൽ എനിക്ക് തുല്യമില്ലാത്ത അപകീർത്തി ഉറപ്പായും ഉണ്ടാകും; ഇങ്ങനെ വിലപിക്കുന്ന, മനസ്സ് കലങ്ങിയ എനിക്ക് (ഇത് സംഭവിക്കും).
2.13.15
अस्तमभ्यागमत् सूर्यो रजनी चाभ्यवर्तत।
सा त्रियामा तदार्तस्य चन्द्रमण्डलमण्डिता ॥ २.१३.१५ ॥
സൂര്യൻ അസ്തമിക്കാറായി; രാത്രിയും അടുത്തു. പീഡിതനായ അവന് ചന്ദ്രമണ്ഡലത്താൽ അലംകൃതമായ ആ ത്രിയാമ രാത്രി (ആയിരുന്നു).
2.13.16
राज्ञो विलपमानस्य न व्यभासत शर्वरी।
सदैवोष्णं विनिःश्वस्य वृद्धो दशरथो नृपः ॥ २.१३.१६ ॥
വിലപിക്കുന്ന രാജാവിന് ആ രാത്രി പ്രകാശിച്ചില്ല; വൃദ്ധനായ ദശരഥ രാജാവ് എപ്പോഴും ചൂടുള്ള നെടുവീർപ്പുകൾ വിട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു.
2.13.17
विललापार्तवद् दुःखं गगनासक्तलोचनः।
न प्रभातं त्वयेच्छामि निशे नक्षत्रभूषिते ॥ २.१३.१७ ॥
ആകാശത്തിൽ കണ്ണുറപ്പിച്ച്, ദുഃഖിതനെപ്പോലെ വിലപിച്ചു: "നക്ഷത്രങ്ങളാൽ അലംകൃതമായ രാത്രിയേ! നിന്നാൽ പ്രഭാതം വരണമെന്ന് ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല."
2.13.18
क्रियतां मे दया भद्रे मयायं रचितोऽञ्जलिः।
अथवा गम्यतां शीघ्रं नाहमिच्छामि निर्घृणाम् ॥ २.१३.१८ ॥
ഭദ്രേ! എന്നോട് കരുണ കാണിക്കൂ; ഞാൻ ഇതാ കൈകൂപ്പുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ വേഗം പോയ്ക്കൊള്ളൂ; ദയയില്ലാത്ത നിന്നെ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
2.13.19
नृशंसां केकयीं द्रष्टुं यत्कृते व्यसनं मम।
एवमुक्त्वा ततो राजा कैकेयीं संयताञ्जलिः ॥ २.१३.१९ ॥
ക്രൂരയായ കൈകേയിയെ കാണുന്നതുപോലും, അവളുടെ കാരണത്താൽ എനിക്ക് നാശം വന്നുവല്ലോ — ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട്, രാജാവ് കൈകൂപ്പി കൈകേയിയോട് സംസാരിച്ചു.
2.13.20
प्रसादयामास पुनः कैकेयीं राजधर्मवित्।
साधुवृत्तस्य दीनस्य त्वद्गतस्य गतायुषः ॥ २.१३.२० ॥
രാജധർമ്മമറിയുന്ന രാജാവ് വീണ്ടും കൈകേയിയെ പ്രസാദിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു — സദാചാരിയും ദീനനും നിന്നിൽ അഭയം തേടിയവനും ആയുസ്സ് ക്ഷയിച്ചവനുമായ ഞാൻ.
2.13.21
प्रसादः क्रियतां भद्रे देवि राज्ञो विशेषतः।
शून्ये न खलु सुश्रोणि मयेदं समुदाहृतम् ॥ २.१३.२१ ॥
ഭദ്രേ, ദേവീ, രാജാവിനോട് പ്രത്യേകം കൃപ കാട്ടേണമേ. സുന്ദരനിതംബിനീ, ഞാൻ പറഞ്ഞ ഈ വാക്ക് ശൂന്യസ്ഥലത്ത് പറഞ്ഞതല്ല.
2.13.22
कुरु साधुप्रसादं मे बाले सहृदया ह्यसि।
प्रसीद देवि रामो मे त्वद्दत्तं राज्यमव्ययम् ॥ २.१३.२२ ॥
എന്നോട് നല്ല കൃപ ചെയ്യേണമേ, ബാലേ, നീ ദയാലുവാണല്ലോ. ദേവീ, പ്രസന്നയാകൂ — എന്റെ രാമനെയും, നീ നൽകിയ നശിക്കാത്ത രാജ്യത്തെയും.
2.13.23
लभतामसितापाङ्गे यशः परमवाप्स्यसि।
मम रामस्य लोकस्य गुरूणां भरतस्य च।
प्रियमेतद् गुरुश्रोणि कुरु चारुमुखेक्षणे ॥ २.१३.२३ ॥
കറുത്ത കണ്ണുകളുള്ളവളേ, രാമൻ നേടട്ടെ; നീ പരമയശസ്സ് നേടും. എന്റെയും രാമന്റെയും ലോകത്തിന്റെയും ഗുരുക്കന്മാരുടെയും ഭരതന്റെയും പ്രിയത്തിനായി ഈ കാര്യം ചെയ്യേണമേ, മനോഹര മുഖനേത്രേ.
2.13.24
विशुद्धभावस्य हि दुष्टभावा
दीनस्य ताम्राश्रुकलस्य राज्ञः।
श्रुत्वा विचित्रं करुणं विलापं
भर्तुर्नृशंसा न चकार वाक्यम् ॥ २.१३.२४ ॥
ശുദ്ധസ്വഭാവനും ദീനനും ചുവന്ന കണ്ണീർ ഒഴുക്കുന്നവനുമായ രാജാവിന്റെ വിചിത്രവും കരുണാജനകവുമായ വിലാപം കേട്ടിട്ടും, ദുഷ്ടസ്വഭാവിയായ ആ ക്രൂരയായ സ്ത്രീ ഭർത്താവിന്റെ വാക്ക് കേട്ടില്ല.
2.13.25
ततः स राजा पुनरेव मूर्च्छितः
प्रियामतुष्टां प्रतिकूलभाषिणीम्।
समीक्ष्य पुत्रस्य विवासनं प्रति
क्षितौ विसंज्ञो निपपात दुःखितः ॥ २.१३.२५ ॥
അപ്പോൾ രാജാവ് വീണ്ടും മൂർച്ഛിതനായി. അതൃപ്തയും പ്രതികൂലമായി സംസാരിക്കുന്നവളുമായ പ്രിയ പത്നിയെയും പുത്രന്റെ വനവാസത്തെയും കണ്ട് ദുഃഖിതനായ രാജാവ് ബോധരഹിതനായി നിലത്തുവീണു.
2.13.26
इतीव राज्ञो व्यथितस्य सा निशा
जगाम घोरं श्वसतो मनस्विनः।
विबोध्यमानः प्रतिबोधनं तदा
निवारयामास स राजसत्तमः ॥ २.१३.२६ ॥
ഇങ്ങനെ വ്യഥിതനായി ദീർഘമായി നെടുവീർപ്പിടുന്ന ആ മനസ്വിയായ രാജാവിന്റെ ഭയങ്കരമായ ആ രാത്രി കഴിഞ്ഞുപോയി. ഉണർത്തപ്പെട്ടിട്ടും ആ രാജശ്രേഷ്ഠൻ ബോധം വീണ്ടെടുക്കുന്നതിനെ തടഞ്ഞു.