Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 2.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.15.1
ते तु तां रजनीमुष्य ब्राह्मणा वेदपारगाः।
उपतस्थुरुपस्थानं सह राजपुरोहिताः ॥ २.१५.१ ॥
Habiendo pasado aquella noche, los brahmanes, maestros de los Vedas, junto con los sacerdotes reales, acudieron a la asamblea real.
2.15.2
अमात्या बलमुख्याश्च मुख्या ये निगमस्य च।
राघवस्याभिषेकार्थे प्रीयमाणाः सुसंगताः ॥ २.१५.२ ॥
Los ministros, los jefes del ejército y los principales de la ciudad, regocijados por la consagración de Rāghava, se reunieron en gran concordia.
2.15.3
उदिते विमले सूर्ये पुष्ये चाभ्यागतेऽहनि।
लग्ने कर्कटके प्राप्ते जन्म रामस्य च स्थिते ॥ २.१५.३ ॥
Cuando el sol claro se elevó, en el día en que llegó la constelación Puṣya, al llegar el ascendente Karkaṭaka y estando presente la estrella natal de Rāma.
2.15.4
अभिषेकाय रामस्य द्विजेन्द्रैरुपकल्पितम्।
काञ्चना जलकुम्भाश्च भद्रपीठं स्वलंकृतम् ॥ २.१५.४ ॥
Para la consagración de Rāma, los mejores brahmanes habían dispuesto jarras de agua de oro y un asiento auspicioso, bien adornado.
2.15.5
रथश्च सम्यगास्तीर्णो भास्वता व्याघ्रचर्मणा।
गङ्गायमुनयोः पुण्यात् संगमादाहृतं जलम् ॥ २.१५.५ ॥
Un carro bien cubierto con una piel de tigre resplandeciente, y agua traída de la santa confluencia del Gaṅgā y el Yamunā.
2.15.6
याश्चान्याः सरितः पुण्या ह्रदाः कूपाः सरांसि च।
प्राग्वहाश्चोर्ध्ववाहाश्च तिर्यग्वाहाश्च क्षीरिणः ॥ २.१५.६ ॥
Y los otros ríos sagrados, lagos, pozos y estanques, las aguas que fluyen hacia el este, hacia arriba y de lado, y las aguas como leche.
2.15.7
ताभ्यश्चैवाहृतं तोयं समुद्रेभ्यश्च सर्वशः।
क्षौद्रं दधि घृतं लाजा दर्भाः सुमनसः पयः ॥ २.१५.७ ॥
Se trajo agua de aquellos ríos, estanques y pozos, y de todos los océanos; también se trajeron miel, cuajada, mantequilla clarificada, granos tostados, hierba darbha, flores y leche.
2.15.8
अष्टौ च कन्या रुचिरा मत्तश्च वरवारणः।
सजलाः क्षीरिभिश्छन्ना घटाः काञ्चनराजताः ॥ २.१५.८ ॥
Había también ocho hermosas doncellas y un excelente elefante; vasijas de oro y plata, llenas de agua y cubiertas con ramas lecheras.
2.15.9
पद्मोत्पलयुता भान्ति पूर्णाः परमवारिणा।
चन्द्रांशुविकचप्रख्यं पाण्डुरं रत्नभूषितम् ॥ २.१५.९ ॥
Brillaban, llenas de la mejor agua y adornadas con lotos y lotos azules; blancas como rayos de luna en flor, y engastadas de joyas.
2.15.10
सज्जं तिष्ठति रामस्य वालव्यजनमुत्तमम्।
चन्द्रमण्डलसंकाशमातपत्रं च पाण्डुरम् ॥ २.१५.१० ॥
El excelente abanico de cola de yak está dispuesto para Rāma, y también está preparado un parasol blanco semejante al disco de la luna.
2.15.11
सज्जं द्युतिकरं श्रीमदभिषेकपुरस्सरम्।
पाण्डुरश्च वृषः सज्जः पाण्डुराश्वश्च संस्थितः ॥ २.१५.११ ॥
Los objetos radiantes y auspiciosos que preceden a la consagración están preparados; un toro blanco está listo y un caballo blanco se mantiene en su sitio.
2.15.12
वादित्राणि च सर्वाणि वन्दिनश्च तथापरे।
इक्ष्वाकूणां यथा राज्ये सम्भ्रियेताभिषेचनम् ॥ २.१५.१२ ॥
Todos los instrumentos musicales, los bardos y los demás están listos, tal como se dispondría la consagración en el reino de los Ikṣvākus.
2.15.13
तथाजातीयमादाय राजपुत्राभिषेचनम्।
ते राजवचनात् तत्र समवेता महीपतिम् ॥ २.१५.१३ ॥
Trayendo los materiales para la consagración del príncipe, se reunieron allí, por orden del rey, ante el señor de la tierra.
2.15.14
अपश्यन्तोऽब्रुवन् को नु राज्ञो नः प्रतिवेदयेत्।
न पश्यामश्च राजानमुदितश्च दिवाकरः ॥ २.१५.१४ ॥
Al no ver al rey, dijeron: "¿Quién nos informará de la palabra del rey? No vemos al rey, y el sol ya ha salido."
2.15.16
यौवराज्याभिषेकश्च सज्जो रामस्य धीमतः।
अब्रवीत् तानिदं वाक्यं सुमन्त्रो राजसत्कृतः।
रामं राज्ञो नियोगेन त्वरया प्रस्थितो ह्यहम् ॥ २.१५.१६ ॥
La consagración de Rāma como heredero estaba lista. Sumantra, honrado por el rey, les dijo estas palabras: "Por orden del rey he sido enviado con prisa hacia Rāma."
2.15.17
पूज्या राज्ञो भवन्तश्च रामस्य तु विशेषतः।
अयं पृच्छामि वचनात् सुखमायुष्मतामहम् ॥ २.१५.१७ ॥
Sois dignos de honor ante el rey, y especialmente ante Rāma. Por orden del rey, venerables, pregunto por vuestro bienestar.
2.15.18
राज्ञः सम्प्रतिबुद्धस्य चानागमनकारणम्।
इत्युक्त्वान्तःपुरद्वारमाजगाम पुराणवित् ॥ २.१५.१८ ॥
Habiendo dicho así la razón por la que el rey, despertado del sueño, no había venido, Sumantra, conocedor de las antiguas tradiciones, llegó a la puerta del palacio interior.
2.15.19
सदा सक्तं च तद् वेश्म सुमन्त्रः प्रविवेश ह।
तुष्टावास्य तदा वंशं प्रविश्य स विशाम्पतेः ॥ २.१५.१९ ॥
Sumantra entró en aquel palacio, siempre ligado al rey. Al entrar, alabó entonces el linaje del señor del pueblo.
2.15.20
शयनीयं नरेन्द्रस्य तदासाद्य व्यतिष्ठत।
सोऽत्यासाद्य तु तद् वेश्म तिरस्करणिमन्तरा ॥ २.१५.२० ॥
Habiendo llegado al lecho del rey, se quedó de pie; y acercándose aún más, dentro de aquella cámara, tras la cortina.
2.15.21
आशीर्भिर्गुणयुक्ताभिरभितुष्टाव राघवम्।
सोमसूर्यौ च काकुत्स्थ शिववैश्रवणावपि ॥ २.१५.२१ ॥
Con bendiciones llenas de virtud alabó a Rāghava: ¡Oh Kākutstha!, a la luna y al sol, y también a Śiva y a Vaiśravaṇa.
2.15.22
वरुणश्चाग्निरिन्द्रश्च विजयं प्रदिशन्तु ते।
गता भगवती रात्रिरहः शिवमुपस्थितम् ॥ २.१५.२२ ॥
Que Varuṇa, Agni e Indra te concedan la victoria. La venerable noche ha pasado, y ha llegado el día auspicioso.
2.15.23
बुद्ध्यस्व राजशार्दूल कुरु कार्यमनन्तरम्।
ब्राह्मणा बलमुख्याश्च नैगमाश्चागतास्त्विह ॥ २.१५.२३ ॥
Despierta, oh tigre entre los reyes, y cumple el deber que sigue. Los brahmanes, los principales guerreros y los mercaderes de la ciudad han llegado aquí.
2.15.24
दर्शनं तेऽभिकांक्षन्ते प्रतिबुद्ध्यस्व राघव।
स्तुवन्तं तं तदा सूतं सुमन्त्रं मन्त्रकोविदम् ॥ २.१५.२४ ॥
Ellos anhelan verte; ¡oh Rāghava, despierta por completo! Entonces, mientras alababa al auriga Sumantra, versado en el consejo —
2.15.25
प्रतिबुद्ध्य ततो राजा इदं वचनमब्रवीत्।
राममानय सूतेति यदस्यभिहितो मया ॥ २.१५.२५ ॥
Entonces, despertando, el rey pronunció estas palabras: "Auriga, trae a Rāma", tal como se lo había dicho.
2.15.26
किमिदं कारणं येन ममाज्ञा प्रतिवाह्यते।
न चैव सम्प्रसुप्तोऽहमानयेहाशु राघवम् ॥ २.१५.२६ ॥
¿Por qué se desatiende mi orden? No estoy profundamente dormido; trae pronto aquí a Rāghava.
2.15.27
स राजवचनं श्रुत्वा शिरसा प्रतिपूज्य तम् ॥ २.१५.२७ ॥
Tras oír las palabras del rey, inclinó la cabeza y lo honró con respeto.
2.15.28
निर्जगाम नृपावासान्मन्यमानः प्रियं महत्।
प्रपन्नो राजमार्गं च पताकाध्वजशोभितम् ॥ २.१५.२८ ॥
Salió de la residencia real, pensando que era una gran y agradable noticia, y llegó a la calle real adornada con estandartes y banderas.
2.15.29
हृष्टः प्रमुदितः सूतो जगामाशु विलोकयन्।
स सूतस्तत्र शुश्राव रामाधिकरणाः कथाः ॥ २.१५.२९ ॥
El cochero, alegre y muy contento, avanzó rápidamente mirando alrededor; allí oyó conversaciones sobre Rāma.
2.15.30
अभिषेचनसंयुक्ताः सर्वलोकस्य हृष्टवत्।
ततो ददर्श रुचिरं कैलाससदृशप्रभम् ॥ २.१५.३० ॥
(Oyó) las alegres conversaciones de todo el pueblo sobre la coronación. Luego vio un hermoso (palacio) resplandeciente como el Kailāsa.
2.15.31
रामवेश्म सुमन्त्रस्तु शक्रवेश्मसमप्रभम्।
महाकपाटपिहितं वितर्दिशतशोभितम् ॥ २.१५.३१ ॥
Sumantra vio la residencia de Rāma, resplandeciente como el palacio de Indra, cerrada por grandes puertas y adornada con cientos de terrazas elevadas.
2.15.32
काञ्चनप्रतिमैकाग्रं मणिविद्रुमतोरणम्।
शारदाभ्रघनप्रख्यं दीप्तं मेरुगुहासमम् ॥ २.१५.३२ ॥
Era de brillo dorado, de una sola cumbre, adornado con pórticos de gemas y coral; resplandecía como las densas nubes del otoño, brillante como la cueva del Meru.
2.15.33
मणिभिर्वरमाल्यानां सुमहद्भिरलंकृतम्।
मुक्तामणिभिराकीर्णं चन्दनागुरुभूषितम् ॥ २.१५.३३ ॥
Estaba adornado con grandes gemas de excelentes guirnaldas, cubierto de perlas y gemas, y engalanado con sándalo y áloe.
2.15.34
गन्धान् मनोज्ञान् विसृजद् दार्दुरं शिखरं यथा।
सारसैश्च मयूरैश्च विनदद्भिर्विराजितम् ॥ २.१५.३४ ॥
Despedía fragancias deliciosas, como la cima del monte Dārdura, resplandeciente con grullas y pavos reales que resonaban.
2.15.35
सुकृतेहामृगाकीर्णमुत्कीर्णं भक्तिभिस्तथा।
मनश्चक्षुश्च भूतानामाददत् तिग्मतेजसा ॥ २.१५.३५ ॥
Estaba lleno de figuras de ciervos bien labradas y grabado con finos ornamentos; con su brillo penetrante cautivaba la mente y los ojos de todos los seres.
2.15.36
चन्द्रभास्करसंकाशं कुबेरभवनोपमम्।
महेन्द्रधामप्रतिमं नानापक्षिसमाकुलम् ॥ २.१५.३६ ॥
Era como la luna y el sol, como la morada de Kubera, como la mansión de Indra, repleta de muchas clases de aves.
2.15.37
मेरुशृङ्गसमं सूतो रामवेश्म ददर्श ह।
उपस्थितैः समाकीर्णं जनैरञ्जलिकारिभिः ॥ २.१५.३७ ॥
El auriga vio la morada de Rāma, semejante a la cumbre del Meru, repleta de gente que estaba allí con las palmas juntas.
2.15.38
उपादाय समाक्रान्तैस्तदा जानपदैर्जनैः।
रामाभिषेकसुमुखैरुन्मुखैः समलंकृतम् ॥ २.१५.३८ ॥
Entonces la multitud de habitantes de la ciudad y del campo se agolpaba, con los rostros radiantes por la consagración de Rāma, mirando ansiosamente hacia arriba; el lugar estaba adornado.
2.15.39
महामेघसमप्रख्यमुदग्रं सुविराजितम्।
नानारत्नसमाकीर्णं कुब्जकैरपि चावृतम् ॥ २.१५.३९ ॥
Era alto como una gran nube, espléndidamente resplandeciente, lleno de joyas de muchas clases y rodeado también de sirvientas jorobadas.
2.15.40
स वाजियुक्तेन रथेन सारथिः
समाकुलं राजकुलं विराजयन्।
वरूथिना राजगृहाभिपातिना
पुरस्य सर्वस्य मनांसि हर्षयन् ॥ २.१५.४० ॥
El auriga, con su carro uncido a caballos y su escolta protectora, avanzando hacia el palacio real, adornaba la casa real abarrotada y alegraba los ánimos de toda la ciudad.
2.15.41
ततः समासाद्य महाधनं महत्
प्रहृष्टरोमा स बभूव सारथिः।
मृगैर्मयूरैश्च समाकुलोल्बणं
गृहं वरार्हस्य शचीपतेरिव ॥ २.१५.४१ ॥
Entonces, al llegar a aquella gran casa de inmensa riqueza, el auriga se estremeció de alegría. Aquel hogar, lleno de ciervos y pavos reales, parecía la morada de Indra, esposo de Śacī, digna de lo mejor.
2.15.42
स तत्र कैलासनिभाः स्वलंकृताः
प्रविश्य कक्ष्यास्त्रिदशालयोपमाः।
प्रियान् वरान् राममते स्थितान् बहून्
व्यपोह्य शुद्धान्तमुपस्थितौ रथी ॥ २.१५.४२ ॥
Allí el auriga entró en las estancias, bien adornadas como el Kailāsa y como las moradas de los dioses; apartando a los muchos queridos y excelentes que estaban fieles a Rāma, se acercó a los aposentos interiores.
2.15.43
स तत्र शुश्राव च हर्षयुक्ता
रामाभिषेकार्थकृतां जनानाम्।
नरेन्द्रसूनोरभिमङ्गलार्थाः
सर्वस्य लोकस्य गिरः प्रहृष्टाः ॥ २.१५.४३ ॥
Allí oyó las voces alegres de la gente que preparaba la consagración de Rāma: las voces de todo el mundo, gozosas, hablando por el bien del hijo del rey.
2.15.44
महेन्द्रसद्मप्रतिमं च वेश्म
रामस्य रम्यं मृगपक्षिजुष्टम्।
ददर्श मेरोरिव शृङ्गमुच्चं
विभ्राजमानं प्रभया सुमन्त्रः ॥ २.१५.४४ ॥
Sumantra vio el hermoso palacio de Rāma, semejante a la morada de Indra, frecuentado por ciervos y aves, que resplandecía con su esplendor como la alta cumbre del Meru.
2.15.45
उपस्थितैरञ्जलिकारिभिश्च
सोपायनैर्जानपदैर्जनैश्च।
कोट्या परार्धैश्च विमुक्तयानैः
समाकुलं द्वारपदं ददर्श ॥ २.१५.४५ ॥
Sumantra vio la puerta del palacio abarrotada: gentes del campo y otros que estaban de pie con las palmas juntas y traían presentes, y decenas de millones y multitudes que habían bajado de sus vehículos.
2.15.46
ततो महामेघमहीधराभं
प्रभिन्नमत्यङ्कुशमत्यसह्यम्।
रामोपवाह्यं रुचिरं ददर्श
शत्रुञ्जयं नागमुदग्रकायम् ॥ २.१५.४६ ॥
Entonces vio el elefante de Rāma, semejante a una gran nube o montaña, en celo, que ni con el aguijón se dejaba dominar, insoportablemente feroz, hermoso, vencedor de enemigos, de cuerpo elevado, el que Rāma monta.
2.15.47
स्वलंकृतान् साश्वरथान् सकुञ्जरा-
नमात्यमुख्यांश्च ददर्श वल्लभान्।
व्यपोह्य सूतः सहितान् समन्ततः
समृद्धमन्तःपुरमाविवेश ह ॥ २.१५.४७ ॥
Al ver los caballos, carros y elefantes bien adornados, y a los principales ministros y a los allegados queridos, el auriga Sumantra apartó a todos los que estaban alrededor y entró en los prósperos aposentos interiores.
2.15.48
ततोऽद्रिकूटाचलमेघसंनिभं
महाविमानोपमवेश्मसंयुतम्।
अवार्यमाणः प्रविवेश सारथिः
प्रभूतरत्नं मकरो यथार्णवम् ॥ २.१५.४८ ॥
Entonces el auriga entró, sin ser detenido, en aquella morada semejante a una cumbre de montaña o a una nube, provista de grandes mansiones como vimānas celestiales, como un makara entra en el océano rico en joyas.