รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 2.15

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

2.15.1

ते तु तां रजनीमुष्य ब्राह्मणा वेदपारगाः।
उपतस्थुरुपस्थानं सह राजपुरोहिताः ॥ २.१५.१ ॥

พราหมณ์เหล่านั้นผู้เป็นปรมาจารย์แห่งพระเวท พร้อมด้วยปุโรหิตของพระราชา ครั้นล่วงราตรีนั้นไปแล้ว ก็มาถึงท้องพระโรงที่ประชุม

2.15.2

अमात्या बलमुख्याश्च मुख्या ये निगमस्य च।
राघवस्याभिषेकार्थे प्रीयमाणाः सुसंगताः ॥ २.१५.२ ॥

เหล่าอำมาตย์ นายทหารผู้เป็นหัวหน้ากองทัพ และบรรดาผู้มีตำแหน่งสำคัญแห่งนคร ต่างชื่นชมในการอภิเษกของพระราฆวะ จึงมาประชุมพร้อมหน้ากัน

2.15.3

उदिते विमले सूर्ये पुष्ये चाभ्यागतेऽहनि।
लग्ने कर्कटके प्राप्ते जन्म रामस्य च स्थिते ॥ २.१५.३ ॥

เมื่อพระอาทิตย์ขึ้นอย่างแจ่มใส ในวันที่มีดาวปุษยะมาถึง เมื่อราศีกรกฏขึ้นเป็นลัคนา และดาวประจำชาติของพระราม ปรากฏอยู่

2.15.4

अभिषेकाय रामस्य द्विजेन्द्रैरुपकल्पितम्।
काञ्चना जलकुम्भाश्च भद्रपीठं स्वलंकृतम् ॥ २.१५.४ ॥

เพื่อการอภิเษกของพระราม พราหมณ์ผู้ประเสริฐทั้งหลายได้จัดเตรียมไว้ คือหม้อน้ำทองคำ และบัลลังก์อันเป็นมงคลที่ประดับไว้อย่างงดงาม

2.15.5

रथश्च सम्यगास्तीर्णो भास्वता व्याघ्रचर्मणा।
गङ्गायमुनयोः पुण्यात् संगमादाहृतं जलम् ॥ २.१५.५ ॥

มีรถศึกที่ปูลาดไว้อย่างดี ด้วยหนังเสือลายอันงามรุ่งโรจน์ และมีน้ำที่นำมาจากสังคมแห่งแม่น้ำคงคาและยมุนาอันศักดิ์สิทธิ์

2.15.6

याश्चान्याः सरितः पुण्या ह्रदाः कूपाः सरांसि च।
प्राग्वहाश्चोर्ध्ववाहाश्च तिर्यग्वाहाश्च क्षीरिणः ॥ २.१५.६ ॥

และน้ำจากแม่น้ำศักดิ์สิทธิ์สายอื่น จากหนองน้ำ บ่อน้ำ และสระทั้งหลาย น้ำที่ไหลไปทางทิศตะวันออก ไหลขึ้นสู่เบื้องบน และไหลไปทางขวาง รวมทั้งน้ำขาวดุจน้ำนม

2.15.7

ताभ्यश्चैवाहृतं तोयं समुद्रेभ्यश्च सर्वशः।
क्षौद्रं दधि घृतं लाजा दर्भाः सुमनसः पयः ॥ २.१५.७ ॥

มีการนำน้ำจากแม่น้ำและสระเหล่านั้น และจากมหาสมุทรทุกแห่ง มีการนำน้ำผึ้ง นมเปรี้ยว เนยใส ข้าวตอก หญ้าทรรภะ ดอกไม้ และน้ำนมมาด้วย

2.15.8

अष्टौ च कन्या रुचिरा मत्तश्च वरवारणः।
सजलाः क्षीरिभिश्छन्ना घटाः काञ्चनराजताः ॥ २.१५.८ ॥

ยังมีหญิงสาวงามแปดนาง และช้างพระที่นั่งอันประเสริฐ มีหม้อทองและหม้อเงินที่บรรจุน้ำไว้เต็ม และมีกิ่งไม้ที่ให้น้ำนมปกคลุมอยู่

2.15.9

पद्मोत्पलयुता भान्ति पूर्णाः परमवारिणा।
चन्द्रांशुविकचप्रख्यं पाण्डुरं रत्नभूषितम् ॥ २.१५.९ ॥

หม้อเหล่านั้นเต็มด้วยน้ำอันบริสุทธิ์ที่สุด ประดับด้วยดอกบัวและดอกบัวสีน้ำเงิน ส่องประกายดุจแสงจันทร์ที่บานสะพรั่ง ขาวนวล และประดับด้วยรัตนะ

2.15.10

सज्जं तिष्ठति रामस्य वालव्यजनमुत्तमम्।
चन्द्रमण्डलसंकाशमातपत्रं च पाण्डुरम् ॥ २.१५.१० ॥

พัดขนหางจามรีอันประเสริฐเตรียมพร้อมไว้สำหรับพระราม และร่มขาวดุจวงจันทร์ก็ได้เตรียมไว้เช่นกัน

2.15.11

सज्जं द्युतिकरं श्रीमदभिषेकपुरस्सरम्।
पाण्डुरश्च वृषः सज्जः पाण्डुराश्वश्च संस्थितः ॥ २.१५.११ ॥

สิ่งของอันรุ่งเรืองและเป็นมงคลซึ่งนำหน้าพิธีอภิเษกนั้น เตรียมพร้อมแล้ว มีโคตัวผู้สีขาวเตรียมไว้ และม้าขาวยืนประจำอยู่

2.15.12

वादित्राणि च सर्वाणि वन्दिनश्च तथापरे।
इक्ष्वाकूणां यथा राज्ये सम्भ्रियेताभिषेचनम् ॥ २.१५.१२ ॥

เครื่องดนตรีทั้งปวง และนักกวีสดุดีทั้งหลาย ก็เตรียมพร้อมแล้วเช่นกัน ดุจการพิธีอภิเษกที่เคยจัดขึ้นในแคว้นของตระกูลอิกษวากุ

2.15.13

तथाजातीयमादाय राजपुत्राभिषेचनम्।
ते राजवचनात् तत्र समवेता महीपतिम् ॥ २.१५.१३ ॥

เมื่อนำสิ่งของสำหรับพิธีอภิเษกเจ้าชายมาพร้อมกันเช่นนั้น ตามพระบัญชาของพระราชา เหล่าพราหมณ์จึงมาประชุมกันที่นั่น เฝ้าเจ้าแห่งแผ่นดิน

2.15.14

अपश्यन्तोऽब्रुवन् को नु राज्ञो नः प्रतिवेदयेत्।
न पश्यामश्च राजानमुदितश्च दिवाकरः ॥ २.१५.१४ ॥

เมื่อไม่เห็นพระราชา พวกเขาก็กล่าวว่า "ใครเล่าจะกราบทูลพระราชโองการของพระองค์แก่เรา เราไม่เห็นพระราชา และพระอาทิตย์ก็ขึ้นแล้ว"

2.15.16

यौवराज्याभिषेकश्च सज्जो रामस्य धीमतः।
अब्रवीत् तानिदं वाक्यं सुमन्त्रो राजसत्कृतः।
रामं राज्ञो नियोगेन त्वरया प्रस्थितो ह्यहम् ॥ २.१५.१६ ॥

การอภิเษกของพระรามผู้มีปัญญาให้เป็นยุวราชนั้นเตรียมพร้อมแล้ว สุมันตระผู้ซึ่งพระราชาทรงให้เกียรติ จึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่พวกเขาว่า "ตามพระบัญชาของพระราชา ข้าพเจ้าได้รีบมาเฝ้าพระราม"

2.15.17

पूज्या राज्ञो भवन्तश्च रामस्य तु विशेषतः।
अयं पृच्छामि वचनात् सुखमायुष्मतामहम् ॥ २.१५.१७ ॥

ท่านทั้งหลายเป็นผู้ควรได้รับความเคารพจากพระราชา และโดยเฉพาะจากพระราม ข้าพเจ้าขอถามถึงความสุขสบายของท่านผู้ทรงอายุยืน ตามพระบัญชา

2.15.18

राज्ञः सम्प्रतिबुद्धस्य चानागमनकारणम्।
इत्युक्त्वान्तःपुरद्वारमाजगाम पुराणवित् ॥ २.१५.१८ ॥

สุมันตระผู้รู้จักตำนานโบราณ ได้กล่าวแจ้งเหตุที่พระราชาซึ่งตื่นบรรทมแล้วยังไม่เสด็จมา แล้วจึงมาถึงประตูของตำหนักในพระราชวัง

2.15.19

सदा सक्तं च तद् वेश्म सुमन्त्रः प्रविवेश ह।
तुष्टावास्य तदा वंशं प्रविश्य स विशाम्पतेः ॥ २.१५.१९ ॥

สุมันตระได้เข้าไปในตำหนักนั้น ซึ่งติดต่ออยู่กับที่บรรทมของพระราชาเสมอ ครั้นเข้าไปแล้ว ก็สรรเสริญวงศ์ตระกูลของเจ้าแห่งประชาชน

2.15.20

शयनीयं नरेन्द्रस्य तदासाद्य व्यतिष्ठत।
सोऽत्यासाद्य तु तद् वेश्म तिरस्करणिमन्तरा ॥ २.१५.२० ॥

เมื่อถึงที่บรรทมของพระราชาแล้ว เขาก็ยืนอยู่ที่นั้น และเข้าไปใกล้ยิ่งขึ้นอีก ภายในห้องนั้น ระหว่างม่าน

2.15.21

आशीर्भिर्गुणयुक्ताभिरभितुष्टाव राघवम्।
सोमसूर्यौ च काकुत्स्थ शिववैश्रवणावपि ॥ २.१५.२१ ॥

สุมันตระถวายพรที่เปี่ยมด้วยคุณความดีแด่พระราฆวะ และกล่าวว่า "โอ้ กากุตสถ ขอพระจันทร์ พระอาทิตย์ พระศิวะ และท้าววัศรวณะ ทรงโปรดด้วย"

2.15.22

वरुणश्चाग्निरिन्द्रश्च विजयं प्रदिशन्तु ते।
गता भगवती रात्रिरहः शिवमुपस्थितम् ॥ २.१५.२२ ॥

ขอให้วรุณ อัคนี และพระอินทร์ประทานชัยชนะแก่พระองค์ ราตรีอันศักดิ์สิทธิ์ผ่านไปแล้ว และวันอันเป็นมงคลก็มาถึง

2.15.23

बुद्ध्यस्व राजशार्दूल कुरु कार्यमनन्तरम्।
ब्राह्मणा बलमुख्याश्च नैगमाश्चागतास्त्विह ॥ २.१५.२३ ॥

ตื่นเถิด ราชสีห์แห่งกษัตริย์ จงทำหน้าที่ที่ต้องทำต่อไป พราหมณ์ ทหารชั้นนำ และพ่อค้าแห่งเมืองต่างมาถึงที่นี่แล้ว

2.15.24

दर्शनं तेऽभिकांक्षन्ते प्रतिबुद्ध्यस्व राघव।
स्तुवन्तं तं तदा सूतं सुमन्त्रं मन्त्रकोविदम् ॥ २.१५.२४ ॥

ทุกคนปรารถนาจะเฝ้าพระองค์ โอ ราฆวะ จงตื่นให้เต็มที่เถิด ในขณะนั้น สุมันตรผู้เป็นสารถีและเชี่ยวชาญในการปรึกษาหารือกำลังสรรเสริญอยู่

2.15.25

प्रतिबुद्ध्य ततो राजा इदं वचनमब्रवीत्।
राममानय सूतेति यदस्यभिहितो मया ॥ २.१५.२५ ॥

จากนั้น พระราชาทรงตื่นและตรัสถ้อยคำเหล่านี้ว่า "สารถีเอ๋ย จงพาพระรามมา" ดังที่เราได้สั่งไว้

2.15.26

किमिदं कारणं येन ममाज्ञा प्रतिवाह्यते।
न चैव सम्प्रसुप्तोऽहमानयेहाशु राघवम् ॥ २.१५.२६ ॥

เหตุใดคำสั่งของเราจึงถูกละเลยเช่นนี้ เราไม่ได้หลับสนิทเสียหน่อย จงพาราฆวะมาที่นี่โดยเร็วเถิด

2.15.27

स राजवचनं श्रुत्वा शिरसा प्रतिपूज्य तम् ॥ २.१५.२७ ॥

เมื่อได้ฟังพระราชดำรัส สุมันตรก้มศีรษะถวายความเคารพพระราชาด้วยความนอบน้อม

2.15.28

निर्जगाम नृपावासान्मन्यमानः प्रियं महत्।
प्रपन्नो राजमार्गं च पताकाध्वजशोभितम् ॥ २.१५.२८ ॥

เขาออกจากพระราชวัง คิดว่าเป็นข่าวดียิ่งนัก และมาถึงถนนหลวงที่ประดับด้วยธงและทุงลวดลาย

2.15.29

हृष्टः प्रमुदितः सूतो जगामाशु विलोकयन्।
स सूतस्तत्र शुश्राव रामाधिकरणाः कथाः ॥ २.१५.२९ ॥

สารถีผู้ปีติยินดีและเบิกบานใจรีบเร่งไปพลางมองดูไปรอบ ๆ ที่นั่นเขาได้ยินผู้คนพูดถึงพระราม

2.15.30

अभिषेचनसंयुक्ताः सर्वलोकस्य हृष्टवत्।
ततो ददर्श रुचिरं कैलाससदृशप्रभम् ॥ २.१५.३० ॥

เขาได้ยินถ้อยคำอันชื่นบานของทุกคนที่เกี่ยวข้องกับพิธีราชาภิเษก แล้วเขาก็เห็นปราสาทอันงดงาม รุ่งเรืองดุจเขาไกลาส

2.15.31

रामवेश्म सुमन्त्रस्तु शक्रवेश्मसमप्रभम्।
महाकपाटपिहितं वितर्दिशतशोभितम् ॥ २.१५.३१ ॥

สุมันตรเห็นวังของพระราม รุ่งเรืองดุจวิมานของพระอินทร์ ปิดด้วยบานประตูใหญ่ และประดับด้วยหลายร้อยชานชาลายกพื้น

2.15.32

काञ्चनप्रतिमैकाग्रं मणिविद्रुमतोरणम्।
शारदाभ्रघनप्रख्यं दीप्तं मेरुगुहासमम् ॥ २.१५.३२ ॥

ปราสาทนั้นเปล่งประกายดุจทอง มียอดเดียวสูงตระหง่าน ประดับด้วยซุ้มประตูจากอัญมณีและปะการัง สุกใสดุจเมฆหนาในฤดูใบไม้ร่วง เรืองรองดุจถ้ำแห่งเขาเมรุ

2.15.33

मणिभिर्वरमाल्यानां सुमहद्भिरलंकृतम्।
मुक्तामणिभिराकीर्णं चन्दनागुरुभूषितम् ॥ २.१५.३३ ॥

ปราสาทประดับด้วยพวงมาลัยอันงามเลิศและอัญมณีขนาดใหญ่ โปรยด้วยไข่มุกและอัญมณี และตกแต่งด้วยจันทน์และอากิล

2.15.34

गन्धान् मनोज्ञान् विसृजद् दार्दुरं शिखरं यथा।
सारसैश्च मयूरैश्च विनदद्भिर्विराजितम् ॥ २.१५.३४ ॥

มันส่งกลิ่นหอมน่ารื่นรมย์ดุจยอดเขาทารทุระ รุ่งโรจน์ด้วยนกกระเรียนและนกยูงที่ส่งเสียงร้องก้องกังวาน

2.15.35

सुकृतेहामृगाकीर्णमुत्कीर्णं भक्तिभिस्तथा।
मनश्चक्षुश्च भूतानामाददत् तिग्मतेजसा ॥ २.१५.३५ ॥

ปราสาทเต็มไปด้วยรูปกวางที่สลักไว้อย่างประณีต และแกะสลักอย่างวิจิตร ด้วยความรุ่งโรจน์อันแหลมคม มันดึงดูดใจและสายตาของสรรพสัตว์ทั้งปวง

2.15.36

चन्द्रभास्करसंकाशं कुबेरभवनोपमम्।
महेन्द्रधामप्रतिमं नानापक्षिसमाकुलम् ॥ २.१५.३६ ॥

ปราสาทนั้นเปรียบได้กับดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ เปรียบได้กับที่อยู่ของกุเวร และเปรียบได้กับวิมานของพระอินทร์ เต็มไปด้วยนกหลากชนิด

2.15.37

मेरुशृङ्गसमं सूतो रामवेश्म ददर्श ह।
उपस्थितैः समाकीर्णं जनैरञ्जलिकारिभिः ॥ २.१५.३७ ॥

สารถีเห็นวังของพระรามที่สูงดุจยอดเขาเมรุ แน่นขนัดด้วยผู้คนที่ยืนประนมมือรออยู่

2.15.38

उपादाय समाक्रान्तैस्तदा जानपदैर्जनैः।
रामाभिषेकसुमुखैरुन्मुखैः समलंकृतम् ॥ २.१५.३८ ॥

จากนั้นฝูงชนชาวเมืองและชาวชนบทก็เบียดกันเข้ามา ใบหน้าของพวกเขาสดใสด้วยข่าวการราชาภิเษกของพระราม พากันแหงนมองขึ้นไป สถานที่นั้นงดงามประดับประดา

2.15.39

महामेघसमप्रख्यमुदग्रं सुविराजितम्।
नानारत्नसमाकीर्णं कुब्जकैरपि चावृतम् ॥ २.१५.३९ ॥

ปราสาทนั้นสูงใหญ่ดุจเมฆก้อนมหึมา รุ่งเรืองงดงามยิ่ง เต็มไปด้วยอัญมณีหลายชนิด และล้อมรอบด้วยคนแคระที่รับใช้อีกด้วย

2.15.40

स वाजियुक्तेन रथेन सारथिः
समाकुलं राजकुलं विराजयन्।
वरूथिना राजगृहाभिपातिना
पुरस्य सर्वस्य मनांसि हर्षयन् ॥ २.१५.४० ॥

สารถีนั้นขับรถม้าที่มีม้าเทียมไว้ พร้อมขบวนคุ้มกัน เข้าใกล้พระราชวัง ประดับประดาราชสำนักที่แน่นขนัด และทำให้จิตใจของชาวเมืองทั้งหมดปีติยินดี

2.15.41

ततः समासाद्य महाधनं महत्
प्रहृष्टरोमा स बभूव सारथिः।
मृगैर्मयूरैश्च समाकुलोल्बणं
गृहं वरार्हस्य शचीपतेरिव ॥ २.१५.४१ ॥

เมื่อมาถึงเรือนอันใหญ่โตและมั่งคั่งยิ่งนั้น สารถีก็ขนลุกชันด้วยความปีติ เรือนนั้นเต็มไปด้วยกวางและนกยูง ดูเหมือนวิมานของพระอินทร์ เจ้าแห่งพระนางศจี อันคู่ควรแก่ผู้ประเสริฐที่สุด

2.15.42

स तत्र कैलासनिभाः स्वलंकृताः
प्रविश्य कक्ष्यास्त्रिदशालयोपमाः।
प्रियान् वरान् राममते स्थितान् बहून्
व्यपोह्य शुद्धान्तमुपस्थितौ रथी ॥ २.१५.४२ ॥

สารถีผู้นั้นเข้าไปในห้องต่างๆ ซึ่งประดับงดงาม เหมือนไกรลาสและเหมือนวิมานของเหล่าเทพ เขาให้คนรักและคนดีจำนวนมากที่ยืนอุทิศตนต่อพระราม ออกไปเสียก่อน แล้วจึงเข้าไปยังพระอันตःปุระ

2.15.43

स तत्र शुश्राव च हर्षयुक्ता
रामाभिषेकार्थकृतां जनानाम्।
नरेन्द्रसूनोरभिमङ्गलार्थाः
सर्वस्य लोकस्य गिरः प्रहृष्टाः ॥ २.१५.४३ ॥

ที่นั่นเขาได้ยินเสียงของประชาชนที่เบิกบานใจ กำลังเตรียมการเพื่อการอภิเษกของพระราม เป็นเสียงของคนทั้งโลก ยินดีปรีดาและอวยพรให้โชคดีแก่พระโอรสของพระราชา

2.15.44

महेन्द्रसद्मप्रतिमं च वेश्म
रामस्य रम्यं मृगपक्षिजुष्टम्।
ददर्श मेरोरिव शृङ्गमुच्चं
विभ्राजमानं प्रभया सुमन्त्रः ॥ २.१५.४४ ॥

สุมันตระเห็นตำหนักอันงดงามของพระราม คล้ายที่ประทับของพระอินทร์ มีเนื้อและนกมาอาศัยอยู่ เปล่งรัศมีสุกสว่างดุจยอดเขาเมรุอันสูงส่ง

2.15.45

उपस्थितैरञ्जलिकारिभिश्च
सोपायनैर्जानपदैर्जनैश्च।
कोट्या परार्धैश्च विमुक्तयानैः
समाकुलं द्वारपदं ददर्श ॥ २.१५.४५ ॥

สุมันตระเห็นประตูวังแน่นขนัดไปด้วยผู้คน ทั้งชาวชนบทและผู้อื่น ยืนประนมมือและนำเครื่องบรรณาการมา และยังมีผู้คนนับหลายสิบล้านและจำนวนมหาศาลที่ลงจากยานพาหนะของตน

2.15.46

ततो महामेघमहीधराभं
प्रभिन्नमत्यङ्कुशमत्यसह्यम्।
रामोपवाह्यं रुचिरं ददर्श
शत्रुञ्जयं नागमुदग्रकायम् ॥ २.१५.४६ ॥

ต่อมา เขาเห็นช้างของพระราม ซึ่งคล้ายเมฆใหญ่หรือภูเขา กำลังตกมัน ไม่อาจควบคุมแม้ด้วยขอช้าง ดุร้ายจนทนได้ยาก งดงาม เป็นผู้ชนะศัตรู มีร่างกายสูงใหญ่ เป็นช้างที่พระรามทรงขี่

2.15.47

स्वलंकृतान् साश्वरथान् सकुञ्जरा-
नमात्यमुख्यांश्च ददर्श वल्लभान्।
व्यपोह्य सूतः सहितान् समन्ततः
समृद्धमन्तःपुरमाविवेश ह ॥ २.१५.४७ ॥

สุมันตระเห็นม้า รถศึก และช้างที่ประดับอย่างงดงาม รวมทั้งเหล่าอำมาตย์ผู้ประเสริฐและข้าราชบริพารคนสนิท สารถีจึงให้ผู้คนที่มาชุมนุมอยู่รอบด้านนั้นออกไป แล้วเข้าไปในพระอันตःปุระที่รุ่งเรืองนั้น

2.15.48

ततोऽद्रिकूटाचलमेघसंनिभं
महाविमानोपमवेश्मसंयुतम्।
अवार्यमाणः प्रविवेश सारथिः
प्रभूतरत्नं मकरो यथार्णवम् ॥ २.१५.४८ ॥

ครั้นแล้ว สารถีก็เข้าไปในตำหนักนั้น ซึ่งคล้ายยอดเขาหรือก้อนเมฆ มีอาคารใหญ่ดุจวิมานของเทพ ไม่มีใครขัดขวาง ดุจมกรเข้าสู่มหาสมุทรที่เต็มไปด้วยรัตนะมากมาย