ヴァールミーキのラーマーヤナ · サルガ 2.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.2.1
ततः परिषदं सर्वामामन्त्र्य वसुधाधिपः।
हितमुद्धर्षणं चैवमुवाच प्रथितं वचः ॥ २.२.१ ॥
そこで大地の主は全ての集会を招集し、このような有益で喜ばしく名高い言葉を述べた。
2.2.2
दुन्दुभिस्वरकल्पेन गम्भीरेणानुनादिना।
स्वरेण महता राजा जीमूत इव नादयन् ॥ २.२.२ ॥
戦太鼓の音のように深く響き渡る大きな声で、雲のように轟かせながら王は語った。
2.2.3
राजलक्षणयुक्तेन कान्तेनानुपमेन च।
उवाच रसयुक्तेन स्वरेण नृपतिर्नृपान् ॥ २.२.३ ॥
王者の相を備えた、美しく比類なく情感に満ちた声で、王は諸王に語った。
2.2.4
विदितं भवतामेतद् यथा मे राज्यमुत्तमम्।
पूर्वकैर्मम राजेन्द्रैः सुतवत् परिपालितम् ॥ २.२.४ ॥
あなた方もご存じのとおり、私のこの優れた王国は、先代の最上の王たちによって息子のように守られてきた。
2.2.5
सोऽहमिक्ष्वाकुभिः सर्वैर्नरेन्द्रैः प्रतिपालितम्।
श्रेयसा योक्तुमिच्छामि सुखार्हमखिलं जगत् ॥ २.२.५ ॥
イクシュヴァーク家のすべての王に守られてきた私は、幸福にふさわしいこの全世界を繁栄へと結びつけたいと思う。
2.2.6
मयाप्याचरितं पूर्वैः पन्थानमनुगच्छता।
प्रजा नित्यमनिद्रेण यथाशक्त्यभिरक्षिताः ॥ २.२.६ ॥
先祖たちの道に従い、私もまた常に怠りなく、自分の力に応じて臣民をよく守ってきた。
2.2.7
इदं शरीरं कृत्स्नस्य लोकस्य चरता हितम्।
पाण्डुरस्यातपत्रस्य च्छायायां जरितं मया ॥ २.२.७ ॥
全世界の幸福のために歩き回ったこの身体は、白い傘の陰で衰えてしまった。
2.2.8
प्राप्य वर्षसहस्राणि बहून्यायूंषि जीवतः।
जीर्णस्यास्य शरीरस्य विश्रान्तिमभिरोचये ॥ २.२.८ ॥
何千年もの寿命を得て生きてきた今、この衰えた身体に休息を与えたいと思う。
2.2.9
राजप्रभावजुष्टां च दुर्वहामजितेन्द्रियैः।
परिश्रान्तोऽस्मि लोकस्य गुर्वीं धर्मधुरं वहन् ॥ २.२.९ ॥
王権の威光を帯び、感覚を制御できない者には耐え難い、世界の重い法の軛を担い、私は疲れ果てた。
2.2.10
सोऽहं विश्राममिच्छामि पुत्रं कृत्वा प्रजाहिते।
संनिकृष्टानिमान् सर्वाननुमान्य द्विजर्षभान् ॥ २.२.१० ॥
それゆえ、民の幸福のために息子を王とし、ここにいるすべての優れたバラモンの同意を得て、私は休息を望む。
2.2.11
अनुजातो हि मां सर्वैर्गुणैः श्रेष्ठो ममात्मजः।
पुरन्दरसमो वीर्ये रामः परपुरंजयः ॥ २.२.११ ॥
私の息子ラーマは、私の後に生まれたが、すべての徳において最も優れている。武勇はインドラに等しく、敵の城を征服する者である。
2.2.12
तं चन्द्रमिव पुष्येण युक्तं धर्मभृतां वरम्।
यौवराज्ये नियोक्तास्मि प्रातः पुरुषपुङ्गवम् ॥ २.२.१२ ॥
プシュヤの星宿と結ばれた月のような、法を奉じる者の中で最も優れた人の中の雄々しき者を、明朝、皇太子に任命しようと思う。
2.2.13
अनुरूपः स वो नाथो लक्ष्मीवाँल्लक्ष्मणाग्रजः।
त्रैलोक्यमपि नाथेन येन स्यान्नाथवत्तरम् ॥ २.२.१३ ॥
ラクシュマナの兄であり、威光ある彼こそ君らにふさわしい主君である。その主君によって三界さえもいっそう守られるであろう。
2.2.14
अनेन श्रेयसा सद्यः संयोक्ष्येऽहमिमां महीम्।
गतक्लेशो भविष्यामि सुते तस्मिन् निवेश्य वै ॥ २.२.१४ ॥
この吉祥によって私はただちにこの大地を統合しよう；その息子に重責を委ねたなら、私はまことに苦悩から解放されるであろう。
2.2.15
यदिदं मेऽनुरूपार्थं मया साधु सुमन्त्रितम्।
भवन्तो मेऽनुमन्यन्तां कथं वा करवाण्यहम् ॥ २.२.१५ ॥
私はこの適切な目的をよく考えた。諸君はこれを承認してほしい。あるいは、私はどのようにそれを行うべきか？
2.2.16
यद्यप्येषा मम प्रीतिर्हितमन्यद् विचिन्त्यताम्।
अन्या मध्यस्थचिन्ता तु विमर्दाभ्यधिकोदया ॥ २.२.१६ ॥
これは私の願いではあるが、ほかにも益となることを考えてほしい。中立の者の考えは異なり、その隆盛は争いを超えるものである。
2.2.17
वृष्टिमन्तं महामेघं नर्दन्त इव बर्हिणः ॥ २.२.१७ ॥
雨を満たした大雲を見て鳴く孔雀のように、彼らは歓声をあげた。
2.2.18
स्निग्धोऽनुनादः संजज्ञे ततो हर्षसमीरितः।
जनौघोद्घुष्टसंनादो मेदिनीं कम्पयन्निव ॥ २.२.१८ ॥
そのとき喜びに揺り動かされ、柔らかな反響が湧き起こった。群衆の高らかな歓声に、大地さえ震えるかのようであった。
2.2.19
तस्य धर्मार्थविदुषो भावमाज्ञाय सर्वशः।
ब्राह्मणा बलमुख्याश्च पौरजानपदैः सह ॥ २.२.१९ ॥
法と利を知る王の意図を十分に理解して、バラモンたち、軍の長たち、都の人々と地方の人々が共に集まった。
2.2.20
समेत्य ते मन्त्रयितुं समतागतबुद्धयः।
ऊचुश्च मनसा ज्ञात्वा वृद्धं दशरथं नृपम् ॥ २.२.२० ॥
集まって相談するため、心を一つにした彼らは、心の中で考えた上で、老いた王ダシャラタに語りかけた。
2.2.21
अनेकवर्षसाहस्रो वृद्धस्त्वमसि पार्थिव।
स रामं युवराजानमभिषिञ्चस्व पार्थिवम् ॥ २.२.२१ ॥
王よ、あなたは幾千年も生きた老人です。ですから、王よ、ラーマを皇太子として灌頂してください。
2.2.22
इच्छामो हि महाबाहुं रघुवीरं महाबलम्।
गजेन महता यान्तं रामं छत्रावृताननम् ॥ २.२.२२ ॥
力強い腕を持つラーマ、ラグ族の英雄、大いなる力の持ち主が、大象に乗り、顔を傘に覆われて進むのを見たいと私たちは願います。
2.2.23
अजानन्निव जिज्ञासुरिदं वचनमब्रवीत् ॥ २.२.२३ ॥
知らないふりをして、知りたい思いから、彼はこの言葉を語った。
2.2.24
श्रुत्वैतद् वचनं यन्मे राघवं पतिमिच्छथ।
राजानः संशयोऽयं मे तदिदं ब्रूत तत्त्वतः ॥ २.२.२४ ॥
王たちよ、ラーグハヴァを私の夫にと望むというあなたがたの言葉を聞き、私は疑いを抱きました。どうか真実を語ってください。
2.2.25
कथं नु मयि धर्मेण पृथिवीमनुशासति।
भवन्तो द्रष्टुमिच्छन्ति युवराजं महाबलम् ॥ २.२.२५ ॥
私が法にしたがって大地を治めているのに、なぜあなた方は力強い皇太子に会いたがるのか？
2.2.26
ते तमूचुर्महात्मानः पौरजानपदैः सह।
बहवो नृप कल्याणगुणाः सन्ति सुतस्य ते ॥ २.२.२६ ॥
その高潔な人々は、都の人々や地方の人々とともに彼に言った。「王よ、あなたの御子には多くの吉祥な徳があります。」
2.2.27
गुणान् गुणवतो देव देवकल्पस्य धीमतः।
प्रियानानन्दनान् कृत्स्नान् प्रवक्ष्यामोऽद्य तान्शृणु ॥ २.२.२७ ॥
王よ、徳高く、神のようで、賢明なあなたの御子のすべての愛しく喜ばしい徳を、今日私たちは語りましょう。お聞きください。
2.2.28
दिव्यैर्गुणैः शक्रसमो रामः सत्यपराक्रमः।
इक्ष्वाकुभ्योऽपि सर्वेभ्यो ह्यतिरिक्तो विशाम्पते ॥ २.२.२८ ॥
ラーマは神聖な徳においてインドラに等しく、真の勇武を持つ。人民の主よ、彼はすべてのイクシュヴァーク族に勝っている。
2.2.29
रामः सत्पुरुषो लोके सत्यः सत्यपरायणः।
साक्षाद् रामाद् विनिर्वृत्तो धर्मश्चापि श्रिया सह ॥ २.२.२९ ॥
ラーマは世において善き人であり、真実を重んじ、真実に専心している。ラーマその人からは、ダルマもまたシュリーとともに離れることがない。
2.2.30
प्रजासुखत्वे चन्द्रस्य वसुधायाः क्षमागुणैः।
बुद्ध्या बृहस्पतेस्तुल्यो वीर्ये साक्षाच्छचीपतेः ॥ २.२.३० ॥
民に喜びを与えることでは月のよう、忍耐の徳では大地のよう、知恵ではブリハスパティに等しく、勇気では実にシャチーの主（インドラ）に等しい。
2.2.31
धर्मज्ञः सत्यसंधश्च शीलवाननसूयकः।
क्षान्तः सान्त्वयिता श्लक्ष्णः कृतज्ञो विजितेन्द्रियः ॥ २.२.३१ ॥
彼はダルマを知り、真実の誓いに堅く、徳高く、嫉妬がなく、忍耐強く、慰めを与え、穏やかで、恩を忘れず、感官を制していた。
2.2.32
मृदुश्च स्थिरचित्तश्च सदा भव्योऽनसूयकः।
प्रियवादी च भूतानां सत्यवादी च राघवः ॥ २.२.३२ ॥
ラーガヴァは穏やかで心が定まり、いつも吉祥で嫉妬がなく、すべての生きものに優しく語り、真実を語った。
2.2.33
बहुश्रुतानां वृद्धानां ब्राह्मणानामुपासिता।
तेनास्येहातुला कीर्तिर्यशस्तेजश्च वर्धते ॥ २.२.३३ ॥
彼は博学な長老やバラモンに仕えている。それによって、ここで彼の比類なき名声と栄光と威光は増している。
2.2.34
देवासुरमनुष्याणां सर्वास्त्रेषु विशारदः।
सम्यग् विद्याव्रतस्नातो यथावत् साङ्गवेदवित् ॥ २.२.३४ ॥
彼は神々・阿修羅・人間のあらゆる武器に熟達し、学びの誓いに完全に浸り、補助学を含むヴェーダを正しく知っている。
2.2.35
गान्धर्वे च भुवि श्रेष्ठो बभूव भरताग्रजः।
कल्याणाभिजनः साधुरदीनात्मा महामतिः ॥ २.२.३५ ॥
地上においてはガンダルヴァの技芸でも第一人者であった。バラタの兄で、吉祥な家系に生まれ、善良で意気阻喪せず、大いなる知性を持っていた。
2.2.36
द्विजैरभिविनीतश्च श्रेष्ठैर्धर्मार्थनैपुणैः।
यदा व्रजति संग्रामं ग्रामार्थे नगरस्य वा ॥ २.२.३६ ॥
ダルマとアルタに通じた最上のドヴィジャ（再生者）たちによってよく教育された。村や町のために戦いへ赴くとき、
2.2.37
गत्वा सौमित्रिसहितो नाविजित्य निवर्तते।
संग्रामात् पुनरागत्य कुञ्जरेण रथेन वा ॥ २.२.३७ ॥
サウミトリ（ラクシュマナ）と共に出陣し、勝利せずに帰ることはない。戦いから再び戻るときは、象かまたは戦車に乗って来る。
2.2.38
पौरान् स्वजनवन्नित्यं कुशलं परिपृच्छति।
पुत्रेष्वग्निषु दारेषु प्रेष्यशिष्यगणेषु च ॥ २.२.३८ ॥
彼は市民の安否を、まるで自分の親族のように常に尋ね、また息子たち、聖火、妻たち、召使いや弟子たちについても尋ねる。
2.2.39
निखिलेनानुपूर्व्या च पिता पुत्रानिवौरसान्।
शुश्रूषन्ते च वः शिष्याः कच्चिद् वर्मसु दंशिताः ॥ २.२.३९ ॥
父が自分の実子たちを順序正しく余すところなく世話するように、あなたがたの弟子は仕えているだろうか。彼らは鎧を着けて備えているだろうか。
2.2.40
व्यसनेषु मनुष्याणां भृशं भवति दुःखितः ॥ २.२.४० ॥
人々の不幸に、彼は深く悲しむ。
2.2.41
उत्सवेषु च सर्वेषु पितेव परितुष्यति।
सत्यवादी महेष्वासो वृद्धसेवी जितेन्द्रियः ॥ २.२.४१ ॥
あらゆる祭りで、彼は父のように喜ぶ。彼は真実を語り、偉大な弓の名手であり、年長者に仕え、感覚を制御している。
2.2.42
स्मितपूर्वाभिभाषी च धर्मं सर्वात्मनाश्रितः।
सम्यग्योक्ता श्रेयसां च न विगृह्यकथारुचिः ॥ २.२.४२ ॥
彼は微笑みをもって語り、全身全霊で法に依拠する。善きことを正しく諭し、論争的な話を好まない。
2.2.43
उत्तरोत्तरयुक्तौ च वक्ता वाचस्पतिर्यथा।
सुभ्रूरायतताम्राक्षः साक्षाद् विष्णुरिव स्वयम् ॥ २.२.४३ ॥
一つ一つの問いに順に答える巧みな語り手で、まるで言語の主ヴァーチャスパティのよう。美しい眉と長く赤みを帯びた眼を持ち、まさにヴィシュヌ自身のようである。
2.2.44
रामो लोकाभिरामोऽयं शौर्यवीर्यपराक्रमैः।
प्रजापालनसंयुक्तो न रागोपहतेन्द्रियः ॥ २.२.४४ ॥
この羅摩は世界の喜びであり、勇気と力と武勇を備え、民を守ることに専心し、情欲によって感覚を汚されることがない。
2.2.45
शक्तस्त्रैलोक्यमप्येष भोक्तुं किं नु महीमिमाम्।
नास्य क्रोधः प्रसादश्च निरर्थोऽस्ति कदाचन ॥ २.२.४५ ॥
この人は三界さえも享受しうる力があるのに、まして此の大地はなおさらである。その怒りや恩寵が無意味であったことは一度もない。
2.2.46
हन्त्येष नियमाद् वध्यानवध्येषु न कुप्यति।
युनक्त्यर्थैः प्रहृष्टश्च तमसौ यत्र तुष्यति ॥ २.२.४६ ॥
法に従い、死に値する者のみを罰し、殺すべきでない者には怒らない。喜んで満足した者には富を授けて豊かにする。
2.2.47
दान्तैः सर्वप्रजाकान्तैः प्रीतिसंजननैर्नृणाम्।
गुणैर्विरोचते रामो दीप्तः सूर्य इवांशुभिः ॥ २.२.४७ ॥
自制心に富み、すべての民に愛され、人々に喜びを生じさせる徳によって、羅摩は光を放つ太陽がその光線で輝くように輝く。
2.2.48
तमेवंगुणसम्पन्नं रामं सत्यपराक्रमम्।
लोकपालोपमं नाथमकामयत मेदिनी ॥ २.२.४८ ॥
このような徳を備え、真の武勇を持ち、世界の守護者に等しいその主、羅摩を大地は望んだ。
2.2.49
वत्सः श्रेयसि जातस्ते दिष्ट्यासौ तव राघवः।
दिष्ट्या पुत्रगुणैर्युक्तो मारीच इव कश्यपः ॥ २.२.४९ ॥
わが子よ、幸いにも、ラーガヴァ（ラーマ）はそなたの繁栄のために生まれた。幸いにも、この息子はマリーチから生まれたカシュヤパのように、息子にふさわしい徳を備えている。
2.2.50
बलमारोग्यमायुश्च रामस्य विदितात्मनः।
देवासुरमनुष्येषु सगन्धर्वोरगेषु च ॥ २.२.५० ॥
自己を知る者ラーマの力、健康、寿命は、神々、阿修羅、人間、さらにガンダルヴァや蛇族の中でも（最上である）。
2.2.51
आशंसते जनः सर्वो राष्ट्रे पुरवरे तथा।
आभ्यन्तरश्च बाह्यश्च पौरजानपदो जनः ॥ २.२.५१ ॥
国と優れた都の人々はみな、内の者も外の者も、都の住民も地方の民も、このことを願っている。
2.2.52
स्त्रियो वृद्धास्तरुण्यश्च सायं प्रातः समाहिताः।
सर्वा देवान्नमस्यन्ति रामस्यार्थे मनस्विनः।
तेषां तद् याचितं देव त्वत्प्रसादात्समृद्ध्यताम् ॥ २.२.५२ ॥
年老いた女も若い女も、朝夕に心を集中し、心高き女たちはみなラーマのために神々に礼拝する。神よ、彼女らの願いが、あなたの恩寵によって成就しますように。
2.2.53
राममिन्दीवरश्यामं सर्वशत्रुनिबर्हणम्।
पश्यामो यौवराज्यस्थं तव राजोत्तमात्मजम् ॥ २.२.५३ ॥
青蓮のように黒く、すべての敵を滅ぼす、最上の王の御子ラーマが、副王の位に就くのを私たちは見たい。
2.2.54
तं देवदेवोपममात्मजं ते
सर्वस्य लोकस्य हिते निविष्टम्।
हिताय नः क्षिप्रमुदारजुष्टं
मुदाभिषेक्तुं वरद त्वमर्हसि ॥ २.२.५४ ॥
神々の神のごとく、全世界の福祉に努め、心ある人々に愛されるそなたの御子を、私たちの幸せのために、すみやかに喜んで灌頂されるのがよいでしょう。恩恵を与える方よ。