ヴァールミーキのラーマーヤナ · サルガ 2.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.23.1
ध्यात्वा मध्यं जगामाशु सहसा दैन्यहर्षयोः ॥ २.२३.१ ॥
熟慮の末、彼は悲しみと喜びの中間の状態へ速やかに、突然移っていった。
2.23.2
तदा तु बद्ध्वा भ्रुकुटीं भ्रुवोर्मध्ये नरर्षभः।
निशश्वास महासर्पो बिलस्थ इव रोषितः ॥ २.२३.२ ॥
そのとき人中の雄は眉間にしわを寄せ、穴の中で怒った大蛇のように深く息を吐いた。
2.23.3
तस्य दुष्प्रतिवीक्ष्यं तद् भ्रुकुटीसहितं तदा।
बभौ क्रुद्धस्य सिंहस्य मुखस्य सदृशं मुखम् ॥ २.२३.३ ॥
そのとき、眉をひそめたその顔は、直視しがたく、怒れる獅子の顔のように輝いた。
2.23.4
अग्रहस्तं विधुन्वंस्तु हस्ती हस्तमिवात्मनः।
तिर्यगूर्ध्वं शरीरे च पातयित्वा शिरोधराम् ॥ २.२३.४ ॥
象が己の鼻を振るように前の手を振り、体を斜めに上へと向け、首を垂れた。
2.23.5
अग्राक्ष्णा वीक्षमाणस्तु तिर्यग्भ्रातरमब्रवीत्।
अस्थाने सम्भ्रमो यस्य जातो वै सुमहानयम् ॥ २.२३.५ ॥
前の眼で見つめ、横目で弟に言った。「理由もなくこれほどの動揺が生じた者は……」
2.23.6
धर्मदोषप्रसङ्गेन लोकस्यानतिशङ्कया।
कथं ह्येतदसम्भ्रान्तस्त्वद्विधो वक्तुमर्हति ॥ २.२३.६ ॥
法を犯す過ちの危うさを顧みず、世の非難も恐れず、お前のように冷静な者がどうしてこのように語れようか。
2.23.7
यथा ह्येवमशौण्डीरं शौण्डीरः क्षत्रियर्षभः।
किं नाम कृपणं दैवमशक्तमभिशंससि ॥ २.२३.७ ॥
勇者にして刹帝利の雄牛よ、臆病者を勇者と呼ぶように、なぜ卑小で無力な運命を非難するのか。
2.23.8
पापयोस्ते कथं नाम तयोः शङ्का न विद्यते।
सन्ति धर्मोपधासक्ता धर्मात्मन् किं न बुध्यसे ॥ २.२३.८ ॥
あの二人の悪人に、なぜ疑念が湧かないのか。彼らは法を口実にしている。法の魂よ、なぜ気づかないのか。
2.23.9
तयोः सुचरितं स्वार्थं शाठ्यात् परिजिहीर्षतोः।
यदि नैवं व्यवसितं स्याद्धि प्रागेव राघव।
तयोः प्रागेव दत्तश्च स्याद् वरः प्रकृतश्च सः ॥ २.२३.९ ॥
自らの利益のために欺いて奪おうとする二人の、その善行なるものがこれだ。ラグーの子よ、もし以前からこう決められていなかったなら、その恩恵は既に与えられていたはずであり、それは正当なことであっただろう。
2.23.10
लोकविद्विष्टमारब्धं त्वदन्यस्याभिषेचनम्।
नोत्सहे सहितुं वीर तत्र मे क्षन्तुमर्हसि ॥ २.२३.१० ॥
勇士よ、あなた以外の者のために行われるこの灌頂は、世が忌み嫌うもの。私には耐えられない。どうか許してほしい。
2.23.11
येनैवमागता द्वैधं तव बुद्धिर्महामते।
सोऽपि धर्मो मम द्वेष्यो यत्प्रसङ्गाद् विमुह्यसि ॥ २.२३.११ ॥
大智の人よ、あなたの心をこのような二心に陥らせた法そのものも、私には忌まわしい。
2.23.12
कथं त्वं कर्मणा शक्तः कैकेयीवशवर्तिनः।
करिष्यसि पितुर्वाक्यमधर्मिष्ठं विगर्हितम् ॥ २.२३.१२ ॥
カイケーイーの支配下にある父の、最も不義で非難すべき言葉を、あなたは行いによってどうして果たせようか。
2.23.13
यदयं किल्बिषाद् भेदः कृतोऽप्येवं न गृह्यते।
जायते तत्र मे दुःखं धर्मसङ्गश्च गर्हितः ॥ २.२३.१३ ॥
過ちによってなされたこの別離は、そうであっても受け入れられない。そこから私に悲しみが生じ、このダルマとの結びつきも非難すべきものだ。
2.23.14
तवायं धर्मसंयोगो लोकस्यास्य विगर्हितः।
मनसापि कथं कामं कुर्यात् त्वां कामवृत्तयोः।
तयोस्त्वहितयोर्नित्यं शत्र्वोः पित्रभिधानयोः ॥ २.२३.१४ ॥
お前のこのダルマとの結びつきは、世において非難される。欲望に従って動き、常に害をなし、父の名を持つあの二人の敵に、心の中ですら、どうして望みを抱けようか。
2.23.15
यद्यपि प्रतिपत्तिस्ते दैवी चापि तयोर्मतम्।
तथाप्युपेक्षणीयं ते न मे तदपि रोचते ॥ २.२३.१५ ॥
お前の振る舞いも、あの二人の考えも神聖であるとしても、お前はそれを顧みないべきだ。それも私には気に入らない。
2.23.16
विक्लवो वीर्यहीनो यः स दैवमनुवर्तते।
वीराः सम्भावितात्मानो न दैवं पर्युपासते ॥ २.२३.१६ ॥
臆病で勇気のない者こそ運命に従う。自尊心ある勇士は運命に頼らない。
2.23.17
दैवं पुरुषकारेण यः समर्थः प्रबाधितुम्।
न दैवेन विपन्नार्थः पुरुषः सोऽवसीदति ॥ २.२३.१७ ॥
人の努力によって運命を克服する力のある者は、運命によって目的を断たれても沈み込むことはない。
2.23.18
द्रक्ष्यन्ति त्वद्य दैवस्य पौरुषं पुरुषस्य च।
दैवमानुषयोरद्य व्यक्ता व्यक्तिर्भविष्यति ॥ २.२३.१८ ॥
今日、人々は運命の力と人の力を見るだろう。今日、運命と人の努力の違いがはっきりするだろう。
2.23.19
अद्य मे पौरुषहतं दैवं द्रक्ष्यन्ति वै जनाः।
यैर्दैवादाहतं तेऽद्य दृष्टं राज्याभिषेचनम् ॥ २.२३.१९ ॥
今日、人々は私の努力によって打ち倒された運命を見るだろう。運命に打たれた者たちは今日、あなたの王位即位を見たのだ。
2.23.20
अत्यङ्कुशमिवोद्दामं गजं मदजलोद्धतम्।
प्रधावितमहं दैवं पौरुषेण निवर्तये ॥ २.२३.२० ॥
象使いの鉤さえ及ばず、発情の液に狂った荒れ狂う象が突進するように、突き進んでくる運命を、私は自らの努力で押し返そう。
2.23.21
लोकपालाः समस्तास्ते नाद्य रामाभिषेचनम्।
न च कृत्स्नास्त्रयो लोका विहन्युः किं पुनः पिता ॥ २.२३.२१ ॥
今日、すべての世界守護神でさえラーマの即位を妨げることはできず、三界全体でさえできないだろう。ましてや父王は言うまでもない。
2.23.22
यैर्विवासस्तवारण्ये मिथो राजन् समर्थितः।
अरण्ये ते विवत्स्यन्ति चतुर्दश समास्तथा ॥ २.२३.२२ ॥
王よ、あなたの森への追放を互いに取り決めた者たちこそ、十四年間森に住むことになるのだ。
2.23.23
अहं तदाशां धक्ष्यामि पितुस्तस्याश्च या तव।
अभिषेकविघातेन पुत्रराज्याय वर्तते ॥ २.२३.२३ ॥
その時、私は父と彼女の希望を焼き尽くすだろう。その希望は、あなたの即位を妨げて息子の王位を狙うものだ。
2.23.24
मद्बलेन विरुद्धाय न स्याद् दैवबलं तथा।
प्रभविष्यति दुःखाय यथोग्रं पौरुषं मम ॥ २.२३.२४ ॥
私の力に逆らう者には、運命の力は味方しないだろう。私の激しい努力が苦しみをもたらすであろう。
2.23.25
ऊर्ध्वं वर्षसहस्रान्ते प्रजापाल्यमनन्तरम्।
आर्यपुत्राः करिष्यन्ति वनवासं गते त्वयि ॥ २.२३.२५ ॥
千年の後、あなたが森の流浪に去ったのち、高貴な御子たちが民の守護を担うことでしょう。
2.23.26
पूर्वराजर्षिवृत्त्या हि वनवासोऽभिधीयते।
प्रजा निक्षिप्य पुत्रेषु पुत्रवत् परिपालने ॥ २.२३.२६ ॥
古の王仙の慣わしによれば、林住とは民を息子たちに託し、子を守るように民を守らせて去ることを言う。
2.23.27
स चेद् राजन्यनेकाग्रे राज्यविभ्रमशङ्कया।
नैवमिच्छसि धर्मात्मन् राज्यं राम त्वमात्मनि ॥ २.२३.२७ ॥
王よ、王国に混乱が起こることを恐れて、一心にそう望まないのであれば、法の魂なるラーマよ、あなたは自分のために王国を望んでいないのです。
2.23.28
प्रतिजाने च ते वीर मा भूवं वीरलोकभाक्।
राज्यं च तव रक्षेयमहं वेलेव सागरम् ॥ २.२३.२८ ॥
勇士よ、あなたに誓います。もし私が海の岸のように、あなたの王国を守らないならば、私は勇者の世界に入らぬことといたしましょう。
2.23.29
मङ्गलैरभिषिञ्चस्व तत्र त्वं व्यापृतो भव।
अहमेको महीपालानलं वारयितुं बलात् ॥ २.२३.२९ ॥
吉祥の儀礼をもって灌頂を受け、そのことに専念なさい。王たちを力ずくで阻むには私一人で十分です。
2.23.30
न शोभार्थाविमौ बाहू न धनुर्भूषणाय मे।
नासिराबन्धनार्थाय न शराः स्तम्भहेतवः ॥ २.२३.३० ॥
この私の二本の腕は飾りのためではなく、弓も装身具ではありません。剣は腰に帯びるためではなく、矢も単なる支えではないのです。
2.23.31
अमित्रमथनार्थाय सर्वमेतच्चतुष्टयम्।
न चाहं कामयेऽत्यर्थं यः स्याच्छत्रुर्मतो मम ॥ २.२३.३१ ॥
これら四つはすべて敵を打ち砕くためのものである。私は敵となりうるものを過度に望みはしない。
2.23.32
असिना तीक्ष्णधारेण विद्युच्चलितवर्चसा।
प्रगृहीतेन वै शत्रुं वज्रिणं वा न कल्पये ॥ २.२३.३२ ॥
稲妻のように輝く鋭い刃の剣を手にすれば、敵も、金剛杵を持つインドラさえも、私は取るに足りないと見なすだろう。
2.23.33
खड्गनिष्पेषनिष्पिष्टैर्गहना दुश्चरा च मे।
हस्त्यश्वरथिहस्तोरुशिरोभिर्भविता मही ॥ २.२३.३३ ॥
剣のこすれ合いに砕かれた象や馬、戦車兵の頭・手・腿で、この大地は密集し、通り抜けがたいものとなるだろう。
2.23.34
खड्गधाराहता मेऽद्य दीप्यमाना इवाग्नयः।
पतिष्यन्ति द्विषो भूमौ मेघा इव सविद्युतः ॥ २.२३.३४ ॥
今日、私の剣の刃に打たれた敵は、燃え盛る火のように、稲妻を伴う雲のように大地に倒れるだろう。
2.23.35
बद्धगोधाङ्गुलित्राणे प्रगृहीतशरासने।
कथं पुरुषमानी स्यात् पुरुषाणां मयि स्थिते ॥ २.२३.३५ ॥
トカゲ皮の指当てを結び、弓をしっかり握って私が立っているとき、男子を自任する者がどうして私の前に立てようか。
2.23.36
बहुभिश्चैकमत्यस्यन्नेकेन च बहूञ्जनान्।
विनियोक्ष्याम्यहं बाणान्नृवाजिगजमर्मसु ॥ २.२३.३६ ॥
多くを相手に一人で、また一人で多くを射倒して、私は人・馬・象の急所に矢を放つだろう。
2.23.37
अद्य मेऽस्त्रप्रभावस्य प्रभावः प्रभविष्यति।
राज्ञश्चाप्रभुतां कर्तुं प्रभुत्वं च तव प्रभो ॥ २.२३.३७ ॥
今日、我が武器の威力が現れ、王から権威を奪い、主よ、あなたの支配を確立するであろう。
2.23.38
अद्य चन्दनसारस्य केयूरामोक्षणस्य च।
वसूनां च विमोक्षस्य सुहृदां पालनस्य च ॥ २.२३.३८ ॥
今日、檀香の強弓の力、腕輪を外すこと、財の放棄、友を守ることの力が現れるであろう。
2.23.39
अनुरूपाविमौ बाहू राम कर्म करिष्यतः।
अभिषेचनविघ्नस्य कर्तॄणां ते निवारणे ॥ २.२३.३९ ॥
ラーマよ、この二本の腕は、あなたの即位の妨げとなる者を阻むという、ふさわしい務めを果たすであろう。
2.23.40
ब्रवीहि कोऽद्यैव मया वियुज्यतां
तवासुहृत् प्राणयशःसुहृज्जनैः।
यथा तवेयं वसुधा वशा भवेत्
तथैव मां शाधि तवास्मि किंकरः ॥ २.२३.४० ॥
お告げください、あなたの敵のうち、今日この私によって命・名声・親しい人々から引き離されるのは誰か。この大地があなたの支配下に入るように。どうか私に命じてください。私はあなたの僕です。
2.23.41
विमृज्य बाष्पं परिसान्त्व्य चासकृत्
स लक्ष्मणं राघववंशवर्धनः।
उवाच पित्रोर्वचने व्यवस्थितं
निबोध मामेष हि सौम्य सत्पथः ॥ २.२३.४१ ॥
涙を拭い、幾度も慰めた後、ラグ族を栄えさせる彼は、両親の言葉に堅く留まるラクシュマナに言った。「わかってくれ、やさしい弟よ。これこそが正しい道なのだ。」