వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 2.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.25.1
सा विनीय तमायासमुपस्पृश्य जलं शुचि।
चकार माता रामस्य मङ्गलानि मनस्विनी ॥ २.२५.१ ॥
ఆమె తన దుఃఖాన్ని అణచుకొని, పవిత్రమైన జలంతో ఆచమనం చేసి, గొప్ప మనస్విని అయిన తల్లి రాముని కోసం మంగళ కార్యాలు చేసింది.
2.25.2
न शक्यसे वारयितुं गच्छेदानीं रघूत्तम।
शीघ्रं च विनिवर्तस्व वर्तस्व च सतां क्रमे ॥ २.२५.२ ॥
రఘుశ్రేష్ఠా, ఇప్పుడు నిన్ను ఆపలేను; నువ్వు వెళ్ళవచ్చు. కానీ త్వరగా తిరిగిరా, సత్పురుషుల మార్గంలోనే నడువు.
2.25.3
यं पालयसि धर्मं त्वं प्रीत्या च नियमेन च।
स वै राघवशार्दूल धर्मस्त्वामभिरक्षतु ॥ २.२५.३ ॥
రాఘవ వంశ సింహమా, నువ్వు ప్రేమతో, నియమంతో పాటిస్తున్న ధర్మమే నిన్ను రక్షించుగాక.
2.25.4
येभ्यः प्रणमसे पुत्र देवेष्वायतनेषु च।
ते च त्वामभिरक्षन्तु वने सह महर्षिभिः ॥ २.२५.४ ॥
కుమారా, నువ్వు నమస్కరించే దేవతలు, ఆలయాలు, వనంలో మహర్షులతో కలిసి నిన్ను రక్షించుగాక.
2.25.5
यानि दत्तानि तेऽस्त्राणि विश्वामित्रेण धीमता।
तानि त्वामभिरक्षन्तु गुणैः समुदितं सदा ॥ २.२५.५ ॥
బుద్ధిమంతుడైన విశ్వామిత్రుడు నీకు ఇచ్చిన అస్త్రాలు, సద్గుణాలతో కూడిన నిన్ను ఎల్లప్పుడూ రక్షించుగాక.
2.25.6
पितृशुश्रूषया पुत्र मातृशुश्रूषया तथा।
सत्येन च महाबाहो चिरं जीवाभिरक्षितः ॥ २.२५.६ ॥
కుమారా, తండ్రికి సేవ, తల్లికి సేవ, సత్యం వల్ల, మహాబాహూ, నువ్వు చిరకాలం జీవించి రక్షింపబడుదువుగాక.
2.25.7
समित्कुशपवित्राणि वेद्यश्चायतनानि च।
स्थण्डिलानि च विप्राणां शैला वृक्षाः क्षुपा ह्रदाः।
पतङ्गाः पन्नगाः सिंहास्त्वां रक्षन्तु नरोत्तम ॥ २.२५.७ ॥
సమిధలు, కుశలు, పవిత్రాలు, వేదికలు, పవిత్ర స్థలాలు, బ్రాహ్మణుల స్థండిలాలు, పర్వతాలు, వృక్షాలు, పొదలు, సరస్సులు, పక్షులు, సర్పాలు, సింహాలు—ఇవన్నీ నిన్ను రక్షించుగాక, నరోత్తమా.
2.25.8
स्वस्ति साध्याश्च विश्वे च मरुतश्च महर्षिभिः।
स्वस्ति धाता विधाता च स्वस्ति पूषा भगोऽर्यमा ॥ २.२५.८ ॥
సాధ్యులు, విశ్వదేవులు, మరుత్తులు మహర్షులతో కలిసి శుభం కలిగించుగాక; ధాత, విధాత శుభం కలిగించుగాక; పూష, భగుడు, అర్యముడు శుభం కలిగించుగాక.
2.25.9
लोकपालाश्च ते सर्वे वासवप्रमुखास्तथा।
ऋतवः षट् च ते सर्वे मासाः संवत्सराः क्षपाः ॥ २.२५.९ ॥
ఇంద్రుడు ప్రధానులైన లోకపాలురంతా, ఆరు ఋతువులు, అన్ని మాసాలు, సంవత్సరాలు, రాత్రులు నీకు శుభం కలిగించుగాక.
2.25.10
दिनानि च मुहूर्ताश्च स्वस्ति कुर्वन्तु ते सदा।
श्रुतिः स्मृतिश्च धर्मश्च पातु त्वां पुत्र सर्वतः ॥ २.२५.१० ॥
దినాలు, ముహూర్తాలు ఎల్లప్పుడూ నీకు శుభం కలిగించుగాక; పుత్రా, శ్రుతి, స్మృతి, ధర్మం అన్ని వైపుల నుండి నిన్ను రక్షించుగాక.
2.25.11
स्कन्दश्च भगवान् देवः सोमश्च सबृहस्पतिः।
सप्तर्षयो नारदश्च ते त्वां रक्षन्तु सर्वतः ॥ २.२५.११ ॥
భగవంతుడైన దేవుడు స్కందుడు, సోముడు, బృహస్పతితో కలిసి, సప్తర్షులు, నారదుడు—వీరంతా అన్ని వైపుల నుండి నిన్ను రక్షించుగాక.
2.25.12
ते चापि सर्वतः सिद्धा दिशश्च सदिगीश्वराः।
स्तुता मया वने तस्मिन् पान्तु त्वां पुत्र नित्यशः ॥ २.२५.१२ ॥
ఆ సిద్ధులు, దిక్కులు, దిక్పాలకులు—ఆ అడవిలో నేను స్తుతించినవారు—పుత్రా, వారందరూ నిత్యం నిన్ను రక్షించుగాక.
2.25.13
शैलाः सर्वे समुद्राश्च राजा वरुण एव च।
द्यौरन्तरिक्षं पृथिवी वायुश्च सचराचरः ॥ २.२५.१३ ॥
సమస్త పర్వతాలు, సముద్రాలు, రాజు వరుణుడు కూడా, ఆకాశం, అంతరిక్షం, భూమి, వాయువు, చరాచర ప్రాణులన్నీ
2.25.14
नक्षत्राणि च सर्वाणि ग्रहाश्च सह दैवतैः।
अहोरात्रे तथा संध्ये पान्तु त्वां वनमाश्रितम् ॥ २.२५.१४ ॥
నక్షత్రాలన్నీ, గ్రహాలు, వాటి దేవతలతో కలిసి, పగలు రాత్రి, అలాగే సంధ్యలు, అడవిని ఆశ్రయించిన నిన్ను రక్షించుగాక
2.25.15
ऋतवश्चापि षट् चान्ये मासाः संवत्सरास्तथा।
कलाश्च काष्ठाश्च तथा तव शर्म दिशन्तु ते ॥ २.२५.१५ ॥
ఆరు ఋతువులు, ఇతరులు, నెలలు, సంవత్సరాలు, అలాగే కళలు, కాష్ఠలు, నీకు శుభాన్ని ప్రసాదించుగాక
2.25.16
महावनेऽपि चरतो मुनिवेषस्य धीमतः।
तथा देवाश्च दैत्याश्च भवन्तु सुखदाः सदा ॥ २.२५.१६ ॥
మహారణ్యంలో సంచరిస్తున్న, ముని వేషంలో ఉన్న ధీమంతుడవైన నీకు, దేవతలు, దైత్యులు కూడా ఎల్లప్పుడూ సుఖప్రదులుగా ఉండుగాక
2.25.17
राक्षसानां पिशाचानां रौद्राणां क्रूरकर्मणाम्।
क्रव्यादानां च सर्वेषां मा भूत् पुत्रक ते भयम् ॥ २.२५.१७ ॥
రాక్షసుల, పిశాచుల, క్రూరకర్ములైన భయంకరుల, మాంసభక్షకులైన అందరివల్ల నీకు భయం కలగకుండా ఉండుగాక, కుమారా
2.25.18
प्लवगा वृश्चिका दंशा मशकाश्चैव कानने।
सरीसृपाश्च कीटाश्च मा भूवन् गहने तव ॥ २.२५.१८ ॥
అడవిలో దూకే ప్రాణులు, తేళ్లు, కుట్టే కీటకాలు, దోమలు, సరీసృపాలు, కీటకాలు, దట్టమైన అడవిలో నీకు హాని కలిగించకుండా ఉండుగాక
2.25.19
महाद्विपाश्च सिंहाश्च व्याघ्रा ऋक्षाश्च दंष्ट्रिणः।
महिषाः शृङ्गिणो रौद्रा न ते द्रुह्यन्तु पुत्रक ॥ २.२५.१९ ॥
పెద్ద ఏనుగులు, సింహాలు, పులులు, ఎలుగుబంట్లు, కోరలుగల జంతువులు, దున్నలు, కొమ్ముగల భయంకర జంతువులు నీకు హాని చేయకుండుగాక, పుత్రా.
2.25.20
नृमांसभोजना रौद्रा ये चान्ये सर्वजातयः।
मा च त्वां हिंसिषुः पुत्र मया सम्पूजितास्त्विह ॥ २.२५.२० ॥
నరమాంసం తినే భయంకర జీవులు, ఇతర అన్ని జాతుల జీవులు నిన్ను హింసించకుండుగాక, పుత్రా; ఇక్కడ నేను వారిని పూజించాను.
2.25.21
आगमास्ते शिवाः सन्तु सिध्यन्तु च पराक्रमाः।
सर्वसम्पत्तयो राम स्वस्तिमान् गच्छ पुत्रक ॥ २.२५.२१ ॥
నీ ప్రయాణాలు శుభమగుగాక, నీ పరాక్రమాలు సిద్ధించుగాక, ఓ రామా, సర్వ సంపదలు నీకు కలుగుగాక; క్షేమంగా వెళ్ళు, పుత్రా.
2.25.22
स्वस्ति तेऽस्त्वान्तरिक्षेभ्यः पार्थिवेभ्यः पुनः पुनः।
सर्वेभ्यश्चैव देवेभ्यो ये च ते परिपन्थिनः ॥ २.२५.२२ ॥
ఆకాశం నుండి, భూమి నుండి, మళ్ళీ మళ్ళీ, అన్ని దేవతల నుండి కూడా నీకు క్షేమం కలుగుగాక; నీకు అడ్డుపడేవారి నుండి కూడా.
2.25.23
शुक्रः सोमश्च सूर्यश्च धनदोऽथ यमस्तथा।
पान्तु त्वामर्चिता राम दण्डकारण्यवासिनम् ॥ २.२५.२३ ॥
శుక్రుడు, సోముడు, సూర్యుడు, ధనదుడు (కుబేరుడు), యముడు కూడా—ఓ రామా, పూజింపబడి—దండకారణ్యంలో నివసించే నిన్ను కాపాడుదురుగాక.
2.25.24
अग्निर्वायुस्तथा धूमो मन्त्राश्चर्षिमुखच्युताः।
उपस्पर्शनकाले तु पान्तु त्वां रघुनन्दन ॥ २.२५.२४ ॥
అగ్ని, వాయువు, ధూమం, ఋషుల ముఖాల నుండి వెలువడిన మంత్రాలు—ఉపస్పర్శన సమయంలో—ఓ రఘునందనా, నిన్ను కాపాడుదురుగాక.
2.25.25
सर्वलोकप्रभुर्ब्रह्मा भूतकर्तृ तथर्षयः।
ये च शेषाः सुरास्ते तु रक्षन्तु वनवासिनम् ॥ २.२५.२५ ॥
సర్వలోకప్రభువైన బ్రహ్మ, భూతకర్త, ఋషులు, మిగిలిన దేవతలు వనవాసిని రక్షించుదురుగాక.
2.25.26
स्तुतिभिश्चानुरूपाभिरानर्चायतलोचना ॥ २.२५.२६ ॥
తగిన స్తోత్రాలతో, నిగ్రహించిన నేత్రాలు గల ఆమె పూజించింది.
2.25.27
ज्वलनं समुपादाय ब्राह्मणेन महात्मना।
हावयामास विधिना राममङ्गलकारणात् ॥ २.२५.२७ ॥
మహాత్ముడైన బ్రాహ్మణుడు అగ్నిని తీసుకుని, రాముని మంగళం కోసం విధిప్రకారం హోమం చేయించాడు.
2.25.28
घृतं श्वेतानि माल्यानि समिधश्चैव सर्षपान्।
उपसम्पादयामास कौसल्या परमाङ्गना ॥ २.२५.२८ ॥
నెయ్యి, తెల్లని మాలలు, సమిధలు, ఆవగింజలు, ఈ వస్తువులను ఉత్తమ స్త్రీ కౌసల్య సమకూర్చింది.
2.25.29
उपाध्यायः स विधिना हुत्वा शान्तिमनामयम्।
हुतहव्यावशेषेण बाह्यं बलिमकल्पयत् ॥ २.२५.२९ ॥
ఆ ఉపాధ్యాయుడు విధిప్రకారం హోమం చేసి, రోగరహితమైన శాంతిని ప్రార్థించి, హవిస్సు శేషంతో బయటి బలిని సిద్ధం చేశాడు.
2.25.30
मधुदध्यक्षतघृतैः स्वस्तिवाच्यं द्विजांस्ततः।
वाचयामास रामस्य वने स्वस्त्ययनक्रियाम् ॥ २.२५.३० ॥
తరువాత తేనె, పెరుగు, అక్షతలు, నెయ్యితో, ద్విజులచేత రాముని కోసం వనంలో స్వస్తివాచనం, స్వస్త్యయన క్రియ చేయించాడు.
2.25.31
ततस्तस्मै द्विजेन्द्राय राममाता यशस्विनी।
दक्षिणां प्रददौ काम्यां राघवं चेदमब्रवीत् ॥ २.२५.३१ ॥
అప్పుడు యశస్విని అయిన రాముని తల్లి ఆ ద్విజశ్రేష్ఠునికి ప్రియమైన దక్షిణ ఇచ్చి, రాఘవునితో ఇలా అన్నది.
2.25.32
यन्मङ्गलं सहस्राक्षे सर्वदेवनमस्कृते।
वृत्रनाशे समभवत् तत् ते भवतु मङ्गलम् ॥ २.२५.३२ ॥
అన్ని దేవతలచే నమస్కరింపబడిన సహస్రాక్షుడైన ఇంద్రునికి వృత్రుని వధ సమయంలో కలిగిన శుభం, అది నీకు శుభమగుగాక.
2.25.33
यन्मङ्गलं सुपर्णस्य विनताकल्पयत् पुरा।
अमृतं प्रार्थयानस्य तत् ते भवतु मङ्गलम् ॥ २.२५.३३ ॥
పూర్వం అమృతాన్ని కోరుతున్న సుపర్ణుడి (గరుడుడి) కోసం వినత ఏ మంగళాన్ని ఏర్పాటు చేసిందో, అది నీకు మంగళమగుగాక.
2.25.34
अमृतोत्पादने दैत्यान् घ्नतो वज्रधरस्य यत्।
अदितिर्मङ्गलं प्रादात् तत् ते भवतु मङ्गलम् ॥ २.२५.३४ ॥
అమృతోత్పత్తి సమయంలో దైత్యులను సంహరించిన వజ్రధారి ఇంద్రునికి అదితి ఇచ్చిన మంగళం, అది నీకు మంగళమగుగాక.
2.25.35
त्रिविक्रमान् प्रक्रमतो विष्णोरतुलतेजसः।
यदासीन्मङ्गलं राम तत् ते भवतु मङ्गलम् ॥ २.२५.३५ ॥
ఓ రామా, అతులతేజుడైన విష్ణువు మూడు అడుగులు వేస్తున్నప్పుడు కలిగిన మంగళం, అది నీకు మంగళమగుగాక.
2.25.36
ऋषयः सागरा द्वीपा वेदा लोका दिशश्च ते।
मङ्गलानि महाबाहो दिशन्तु शुभमङ्गलम् ॥ २.२५.३६ ॥
ఓ మహాబాహూ, ఋషులు, సముద్రాలు, ద్వీపాలు, వేదాలు, లోకాలు, దిక్కులు నీకు మంగళాలను ప్రసాదించుగాక, శుభమంగళాన్ని ఇచ్చుగాక.
2.25.37
गन्धैश्चापि समालभ्य राममायतलोचना ॥ २.२५.३७ ॥
పొడవైన కన్నులుగల కౌసల్య సుగంధ ద్రవ్యాలతో రాముని అభిషేకించి.
2.25.38
औषधीं च सुसिद्धार्थां विशल्यकरणीं शुभाम्।
चकार रक्षां कौसल्या मन्त्रैरभिजजाप च ॥ २.२५.३८ ॥
బాగా సిద్ధమైన ప్రయోజనం గల, బాణాలను తొలగించే శుభ ఔషధితో కౌసల్య రక్షణ చేసి మంత్రాలు జపించింది.
2.25.39
उवाचापि प्रहृष्टेव सा दुःखवशवर्तिनी।
वाङ्मात्रेण न भावेन वाचा संसज्जमानया ॥ २.२५.३९ ॥
దుఃఖవశురాలైనా ఆమె సంతోషించినట్లుగా పలికింది; మనసులోని భావంతో కాక, మాటలతోనే, తడబడుతున్న వాక్కుతో.
2.25.40
आनम्य मूर्ध्नि चाघ्राय परिष्वज्य यशस्विनी।
अवदत् पुत्रमिष्टार्थो गच्छ राम यथासुखम् ॥ २.२५.४० ॥
యశస్విని అయిన కౌసల్య తల వంచి, శిరస్సును ఆఘ్రాణించి, కౌగిలించి, హితాన్ని కోరుతూ కుమారునితో అన్నది: రామా, సుఖంగా వెళ్ళు.
2.25.41
अरोगं सर्वसिद्धार्थमयोध्यां पुनरागतम्।
पश्यामि त्वां सुखं वत्स संधितं राजवर्त्मसु ॥ २.२५.४१ ॥
నాయనా, రోగరహితుడవై, సర్వార్థ సిద్ధి పొంది, మళ్ళీ అయోధ్యకు తిరిగి వచ్చిన నిన్ను రాజమార్గాలపై సుఖంగా చూస్తాను.
2.25.42
प्रणष्टदुःखसंकल्पा हर्षविद्योतितानना।
द्रक्ष्यामि त्वां वनात् प्राप्तं पूर्णचन्द्रमिवोदितम् ॥ २.२५.४२ ॥
దుఃఖసంకల్పం నశించి, హర్షంతో ముఖం ప్రకాశించగా, అడవి నుండి వచ్చిన నిన్ను ఉదయించిన పూర్ణచంద్రునిలా చూస్తాను.
2.25.43
भद्रासनगतं राम वनवासादिहागतम्।
द्रक्ष्यामि च पुनस्त्वां तु तीर्णवन्तं पितुर्वचः ॥ २.२५.४३ ॥
రామా, వనవాసం ముగించి ఇక్కడ శుభాసనంపై కూర్చున్న నిన్ను, తండ్రి మాటను నెరవేర్చిన నిన్ను, నేను మళ్ళీ చూస్తాను.
2.25.44
मङ्गलैरुपसम्पन्नो वनवासादिहागतः।
वध्वाश्च मम नित्यं त्वं कामान् संवर्ध याहि भोः ॥ २.२५.४४ ॥
మంగళాలతో కూడి వనవాసం నుండి ఇక్కడికి వచ్చిన వాడా! నా కోడలి కోరికలను ఎల్లప్పుడూ నెరవేర్చు; వెళ్ళు.
2.25.45
मयार्चिता देवगणाः शिवादयो
महर्षयो भूतगणाः सुरोरगाः।
अभिप्रयातस्य वनं चिराय ते
हितानि कांक्षन्तु दिशश्च राघव ॥ २.२५.४५ ॥
నేను పూజించిన దేవగణాలు, శివుడు మొదలైనవారు, మహర్షులు, భూతగణాలు, సురలు-ఉరగులు — అడవికి వెళ్ళిన నీకు దీర్ఘకాలం హితాన్ని కోరాలి; దిక్కులు కూడా, రాఘవా.
2.25.46
अतीव चाश्रुप्रतिपूर्णलोचना
समाप्य च स्वस्त्ययनं यथाविधि।
प्रदक्षिणं चापि चकार राघवं
पुनः पुनश्चापि निरीक्ष्य सस्वजे ॥ २.२५.४६ ॥
కన్నీటితో నిండిన నేత్రాలతో ఆమె విధిప్రకారం స్వస్త్యయనాన్ని ముగించి, రాఘవుని ప్రదక్షిణం చేసింది; మళ్ళీ మళ్ళీ చూసి అతన్ని కౌగిలించుకుంది.
2.25.47
तया हि देव्या च कृतप्रदक्षिणो
निपीड्य मातुश्चरणौ पुनः पुनः।
जगाम सीतानिलयं महायशाः
स राघवः प्रज्वलितस्तया श्रिया ॥ २.२५.४७ ॥
ఆ దేవి మాతను ప్రదక్షిణం చేసి, తల్లి పాదాలను మళ్ళీ మళ్ళీ నొక్కి, ఆ మహాయశస్వి రాఘవుడు ఆమె శోభతో ప్రకాశిస్తూ సీత నివాసానికి వెళ్ళాడు.