વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 2.27
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.27.1
एवमुक्ता तु वैदेही प्रियार्हा प्रियवादिनी।
प्रणयादेव संक्रुद्धा भर्तारमिदमब्रवीत् ॥ २.२७.१ ॥
આમ કહેવાયા પછી પ્રિય બોલનારી, પ્રેમને યોગ્ય વૈદેહી સીતા પ્રેમને કારણે જ અતિશય ક્રોધિત થઈ પોતાના પતિને આ પ્રમાણે બોલી.
2.27.2
किमिदं भाषसे राम वाक्यं लघुतया ध्रुवम्।
त्वया यदपहास्यं मे श्रुत्वा नरवरोत्तम ॥ २.२७.२ ॥
હે રામ, તું આ શું બોલે છે? હે નરશ્રેષ્ઠ, તારાં આ વચનો ચોક્કસ હલકાઈથી બોલાયેલાં છે; તે સાંભળીને મારે ઉપહાસપાત્ર થવું પડશે.
2.27.3
वीराणां राजपुत्राणां शस्त्रास्त्रविदुषां नृप।
अनर्हमयशस्यं च न श्रोतव्यं त्वयेरितम् ॥ २.२७.३ ॥
હે રાજા, શસ્ત્રાસ્ત્રમાં નિપુણ વીર રાજકુમારો માટે અયોગ્ય અને અપયશકારક આ વચન તમે બોલ્યા; તે સાંભળવા યોગ્ય પણ નથી.
2.27.4
आर्यपुत्र पिता माता भ्राता पुत्रस्तथा स्नुषा।
स्वानि पुण्यानि भुञ्जानाः स्वं स्वं भाग्यमुपासते ॥ २.२७.४ ॥
હે આર્યપુત્ર! પિતા, માતા, ભાઈ, પુત્ર અને પુત્રવધૂ બધાં પોતપોતાના પુણ્યનું ફળ ભોગવતાં પોતપોતાના ભાગ્ય પર આધાર રાખે છે.
2.27.5
भर्तुर्भाग्यं तु नार्येका प्राप्नोति पुरुषर्षभ।
अतश्चैवाहमादिष्टा वने वस्तव्यमित्यपि ॥ २.२७.५ ॥
હે પુરુષશ્રેષ્ઠ! સ્ત્રી એકલી પતિનું ભાગ્ય પામતી નથી; તેથી મને પણ વનમાં રહેવાની આજ્ઞા અપાઈ રહી છે.
2.27.6
न पिता नात्मजो वात्मा न माता न सखीजनः।
इह प्रेत्य च नारीणां पतिरेको गतिः सदा ॥ २.२७.६ ॥
પિતા નહીં, પુત્ર નહીં, પોતાનો આત્મા પણ નહીં, માતા નહીં, સખીજનો પણ નહીં; આ લોકમાં અને પરલોકમાં સ્ત્રીઓની સદા એકમાત્ર ગતિ પતિ જ છે.
2.27.7
यदि त्वं प्रस्थितो दुर्गं वनमद्यैव राघव।
अग्रतस्ते गमिष्यामि मृद्नन्ती कुशकण्टकान् ॥ २.२७.७ ॥
હે રાઘવ, જો તમે આજે જ આ દુર્ગમ વનમાં પ્રસ્થાન કરો, તો કુશના કાંટા કચડતી હું તમારી આગળ ચાલીશ.
2.27.8
ईर्ष्यां रोषं बहिष्कृत्य भुक्तशेषमिवोदकम्।
नय मां वीर विस्रब्धः पापं मयि न विद्यते ॥ २.२७.८ ॥
હે વીર, ઈર્ષ્યા અને ક્રોધ છોડીને, ઉચ્છિષ્ટ પાણીની જેમ તેમને દૂર કરીને, વિશ્વાસપૂર્વક મને સાથે લઈ જાઓ; મારામાં પાપ નથી.
2.27.9
प्रासादाग्रे विमानैर्वा वैहायसगतेन वा।
सर्वावस्थागता भर्तुः पादच्छाया विशिष्यते ॥ २.२७.९ ॥
મહેલના ટોચ પર, વિમાનોમાં, કે આકાશમાર્ગે જતાં પણ, દરેક સ્થિતિમાં પતિના ચરણની છાયા શ્રેષ્ઠ છે.
2.27.10
अनुशिष्टास्मि मात्रा च पित्रा च विविधाश्रयम्।
नास्मि सम्प्रति वक्तव्या वर्तितव्यं यथा मया ॥ २.२७.१० ॥
માતા અને પિતાએ મને વિવિધ આશ્રયો વિશે ઉપદેશ આપ્યો છે; હવે મને કંઈ કહેવાની જરૂર નથી, જેમ મારે વર્તવું જોઈએ તેમ હું વર્તીશ.
2.27.11
अहं दुर्गं गमिष्यामि वनं पुरुषवर्जितम्।
नानामृगगणाकीर्णं शार्दूलगणसेवितम् ॥ २.२७.११ ॥
માણસો વિનાના, અનેક પ્રકારના હરણના ટોળાંઓથી ભરેલા, વાઘોના સમૂહોથી સેવાયેલા એ દુર્ગમ વનમાં હું જઈશ.
2.27.12
सुखं वने निवत्स्यामि यथैव भवने पितुः।
अचिन्तयन्ती त्रीँल्लोकांश्चिन्तयन्ती पतिव्रतम् ॥ २.२७.१२ ॥
પિતાના ઘરમાં જેમ સુખેથી રહેતી હતી તેમ જ વનમાં પણ સુખે રહીશ; ત્રણ લોકની ચિંતા ન કરતાં, માત્ર પતિવ્રતનું ચિંતન કરતાં.
2.27.13
शुश्रूषमाणा ते नित्यं नियता ब्रह्मचारिणी।
सह रंस्ये त्वया वीर वनेषु मधुगन्धिषु ॥ २.२७.१३ ॥
હે વીર, હું સદા તમારી સેવા કરતી, સંયમી અને બ્રહ્મચારિણી રહીને, મધુર સુગંધવાળાં વનોમાં તમારી સાથે આનંદ કરીશ.
2.27.14
त्वं हि कर्तुं वने शक्तो राम सम्परिपालनम्।
अन्यस्यापि जनस्येह किं पुनर्मम मानद ॥ २.२७.१४ ॥
હે રામ, તમે વનમાં પણ બીજા લોકોનું પણ સંપૂર્ણ રક્ષણ કરવા સમર્થ છો; હે માનદાતા, મારા વિષે તો શું કહેવું.
2.27.15
साहं त्वया गमिष्यामि वनमद्य न संशयः।
नाहं शक्या महाभाग निवर्तयितुमुद्यता ॥ २.२७.१५ ॥
હું આજે ચોક્કસ તમારી સાથે વનમાં જઈશ, એમાં શંકા નથી; હે મહાભાગ, હું દૃઢ સંકલ્પી છું, મને પાછી વાળી શકાશે નહીં.
2.27.16
फलमूलाशना नित्यं भविष्यामि न संशयः।
न ते दुःखं करिष्यामि निवसन्ती त्वया सदा ॥ २.२७.१६ ॥
હું હંમેશા ફળ-મૂળ ખાઈને રહીશ, એમાં શંકા નથી; તમારી સાથે રહેતાં હું તમને ક્યારેય દુઃખ નહીં આપું.
2.27.17
अग्रतस्ते गमिष्यामि भोक्ष्ये भुक्तवति त्वयि।
इच्छामि परतः शैलान् पल्वलानि सरांसि च ॥ २.२७.१७ ॥
હું તમારી આગળ ચાલીશ, તમે ભોજન કર્યા પછી જ ભોજન કરીશ; પર્વતો, નાના તળાવો અને સરોવરો પાર કરીને જવાની મારી ઇચ્છા છે.
2.27.18
द्रष्टुं सर्वत्र निर्भीता त्वया नाथेन धीमता।
हंसकारण्डवाकीर्णाः पद्मिनीः साधुपुष्पिताः ॥ २.२७.१८ ॥
બુદ્ધિમાન સ્વામી તમારી સાથે હું નિર્ભયપણે બધે જોવા ઇચ્છું છું, હંસો અને કારંડવ પક્ષીઓથી ભરેલાં, સારી રીતે ખીલેલાં કમળ-તળાવો.
2.27.19
इच्छेयं सुखिनी द्रष्टुं त्वया वीरेण संगता।
अभिषेकं करिष्यामि तासु नित्यमनुव्रता ॥ २.२७.१९ ॥
હે વીર, તમારી સાથે સુખપૂર્વક તેમને જોવાની મારી ઇચ્છા છે; ત્યાં હંમેશાં તમને અનુસરીને હું તેમાં સ્નાન કરીશ.
2.27.20
सह त्वया विशालाक्ष रंस्ये परमनन्दिनी।
एवं वर्षसहस्राणि शतं वापि त्वया सह ॥ २.२७.२० ॥
હે વિશાળાક્ષ, તમારી સાથે હું અત્યંત આનંદથી રમીશ; આ રીતે હજારો વર્ષ, કે સો વર્ષ પણ તમારી સાથે રહીશ.
2.27.21
व्यतिक्रमं न वेत्स्यामि स्वर्गोऽपि हि न मे मतः।
स्वर्गेऽपि च विना वासो भविता यदि राघव।
त्वया विना नरव्याघ्र नाहं तदपि रोचये ॥ २.२७.२१ ॥
તમારાથી વિયોગ હું જાણીશ નહીં; સ્વર્ગ પણ મને પ્રિય નથી. હે રાઘવ, સ્વર્ગમાં પણ તમારા વિના વાસ થશે તો, હે નરશ્રેષ્ઠ, તે પણ મને ગમશે નહીં.
2.27.22
अहं गमिष्यामि वनं सुदुर्गमं
मृगायुतं वानरवारणैश्च।
वने निवत्स्यामि यथा पितुर्गृहे
तवैव पादावुपगृह्य सम्मता ॥ २.२७.२२ ॥
હજારો હરણ, વાનરો અને હાથીઓથી ભરેલા અત્યંત દુર્ગમ વનમાં હું જઈશ; તમારા ચરણ પકડીને, તમારા દ્વારા માન પામેલી, પિતાના ઘરની જેમ વનમાં વસીશ.
2.27.23
अनन्यभावामनुरक्तचेतसं
त्वया वियुक्तां मरणाय निश्चिताम्।
नयस्व मां साधु कुरुष्व याचनां
नातो मया ते गुरुता भविष्यति ॥ २.२७.२३ ॥
અનન્ય ભાવથી, તમારામાં અનુરક્ત ચિત્તવાળી મને, તમારાથી વિયોગ થતાં મૃત્યુ નિશ્ચિત એવી મને, કૃપા કરીને સાથે લઈ જાઓ; મારી આ યાચના સારી રીતે પૂરી કરો; એથી મારાથી તમને ભાર નહીં થાય.
2.27.24
तथा ब्रुवाणामपि धर्मवत्सलां
न च स्म सीतां नृवरो निनीषति।
उवाच चैनां बहु संनिवर्तने
वने निवासस्य च दुःखितां प्रति ॥ २.२७.२४ ॥
ધર્મપ્રિય સીતાએ આ પ્રમાણે કહ્યું છતાં, નરશ્રેષ્ઠ રામ તેને સાથે લઈ જવા ઇચ્છતા ન હતા. વનવાસના દુઃખનો વિચાર કરી દુઃખી થયેલી તેને તેમણે પાછા ફરવા માટે ઘણું કહ્યું.