ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 2.30
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.30.1
सान्त्व्यमाना तु रामेण मैथिली जनकात्मजा।
वनवासनिमित्तार्थं भर्तारमिदमब्रवीत् ॥ २.३०.१ ॥
ਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਢਾਰਸ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਮੈਥਿਲੀ ਨੇ ਬਨਵਾਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਇਹ ਆਖਿਆ।
2.30.2
सा तमुत्तमसंविग्ना सीता विपुलवक्षसम्।
प्रणयाच्चाभिमानाच्च परिचिक्षेप राघवम् ॥ २.३०.२ ॥
ਬਹੁਤ ਵਿਆਕੁਲ ਸੀਤਾ ਨੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਮਾਣ ਕਾਰਨ ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਉਲਾਂਭਾ ਦਿੱਤਾ।
2.30.3
किं त्वामन्यत वैदेहः पिता मे मिथिलाधिपः।
राम जामातरं प्राप्य स्त्रियं पुरुषविग्रहम् ॥ २.३०.३ ॥
ਹੇ ਰਾਮ! ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵੈਦੇਹ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਜਵਾਈ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਮਰਦ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਸਮਝਿਆ ਸੀ?
2.30.4
अनृतं बत लोकोऽयमज्ञानाद् यदि वक्ष्यति।
तेजो नास्ति परं रामे तपतीव दिवाकरे ॥ २.३०.४ ॥
ਜੇ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਅਗਿਆਨਤਾ ਨਾਲ ਆਖੇਗਾ ਤਾਂ ਇਹ ਝੂਠ ਹੈ। ਤਪਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਤੇਜ ਨਹੀਂ, ਕੀ ਇਹ ਆਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ?
2.30.5
किं हि कृत्वा विषण्णस्त्वं कुतो वा भयमस्ति ते।
यत् परित्यक्तुकामस्त्वं मामनन्यपरायणाम् ॥ २.३०.५ ॥
ਤੂੰ ਕੀ ਕਰਕੇ ਇੰਨਾ ਉਦਾਸ ਹੈਂ? ਤੈਨੂੰ ਕਿਥੋਂ ਡਰ ਹੈ? ਅਨਨਯਪਰਾਇਣਾ ਮੈਨੂੰ ਤੂੰ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?
2.30.6
द्युमत्सेनसुतं वीरं सत्यवन्तमनुव्रताम्।
सावित्रीमिव मां विद्धि त्वमात्मवशवर्तिनीम् ॥ २.३०.६ ॥
ਦਿਯੁਮਤਸੇਨ ਦੇ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਸਤਿਆਵਾਨ ਦੀ ਅਨੁਗਾਮਿਨੀ ਸਾਵਿਤਰੀ ਵਾਂਗ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸਮਝ।
2.30.7
न त्वहं मनसा त्वन्यं द्रष्टास्मि त्वदृतेऽनघ।
त्वया राघव गच्छेयं यथान्या कुलपांसनी ॥ २.३०.७ ॥
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੀ। ਹੇ ਰਾਘਵ, ਕੁਲ ਨੂੰ ਕਲੰਕ ਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੋਰ ਇਸਤਰੀ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਵਾਂਗੀ।
2.30.8
स्वयं तु भार्यां कौमारीं चिरमध्युषितां सतीम्।
शैलूष इव मां राम परेभ्यो दातुमिच्छसि ॥ २.३०.८ ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਰਹੀ ਸਤੀ ਪਤਨੀ ਮੈਨੂੰ, ਨਟ ਵਾਂਗ, ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ।
2.30.9
यस्य पथ्यंचरामात्थ यस्य चार्थेऽवरुध्यसे।
त्वं तस्य भव वश्यश्च विधेयश्च सदानघ ॥ २.३०.९ ॥
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਜਿਸ ਦਾ ਹਿਤਕਾਰੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਤੁਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਜਿਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਰੋਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਵੱਸ ਅਤੇ ਸਦਾ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਰਹੋ।
2.30.10
स मामनादाय वनं न त्वं प्रस्थितुमर्हसि।
तपो वा यदि वारण्यं स्वर्गो वा स्यात् त्वया सह ॥ २.३०.१० ॥
ਮੈਨੂੰ ਨਾਲ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਤਪ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਹੋਵੇ।
2.30.11
न च मे भविता तत्र कश्चित् पथि परिश्रमः।
पृष्ठतस्तव गच्छन्त्या विहारशयनेष्विव ॥ २.३०.११ ॥
ਉੱਥੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਥਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦੀ ਹੋਈ ਵਿਹਾਰ-ਸ਼ਯਾ ਉੱਤੇ ਹੋਣ ਵਾਂਗ।
2.30.12
कुशकाशशरेषीका ये च कण्टकिनो द्रुमाः।
तूलाजिनसमस्पर्शा मार्गे मम सह त्वया ॥ २.३०.१२ ॥
ਕੁਸ਼, ਕਾਸ਼, ਸਰਕੰਡੇ ਅਤੇ ਕੰਡੇਦਾਰ ਰੁੱਖ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਲਈ ਰੂੰ ਤੇ ਹਿਰਨ-ਛਾਲ ਵਾਂਗ ਕੋਮਲ ਛੋਹ ਵਾਲੇ ਹੋਣਗੇ।
2.30.13
महावातसमुद्भूतं यन्मामवकरिष्यति।
रजो रमण तन्मन्ये परार्घ्यमिव चन्दनम् ॥ २.३०.१३ ॥
ਹੇ ਰਮਣ! ਮਹਾਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਡੀ ਜੋ ਧੂੜ ਮੈਨੂੰ ਢੱਕੇਗੀ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਉੱਤਮ ਚੰਦਨ ਵਾਂਗ ਸਮਝਾਂਗੀ।
2.30.14
शाद्वलेषु यदा शिश्ये वनान्तर्वनगोचरा।
कुथास्तरणयुक्तेषु किं स्यात् सुखतरं ततः ॥ २.३०.१४ ॥
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਸੌਂਵੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਗਲੀਚੇ ਤੇ ਬਿਛੌਣਿਆਂ ਵਾਲੀ ਸੇਜ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸੁਖਦਾਇਕ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
2.30.15
पत्रं मूलं फलं यत्तु अल्पं वा यदि वा बहु।
दास्यसे स्वयमाहृत्य तन्मेऽमृतरसोपमम् ॥ २.३०.१५ ॥
ਪੱਤੇ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਫਲ, ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਬਹੁਤੇ, ਜੋ ਤੂੰ ਆਪ ਲਿਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦੇਵੇਂਗਾ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸ ਵਰਗਾ ਹੈ।
2.30.16
न मातुर्न पितुस्तत्र स्मरिष्यामि न वेश्मनः।
आर्तवान्युपभुञ्जाना पुष्पाणि च फलानि च ॥ २.३०.१६ ॥
ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਨਾ ਮਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਂਗੀ, ਨਾ ਪਿਤਾ ਨੂੰ, ਨਾ ਘਰ ਨੂੰ; ਰੁੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫਲ ਖਾਂਦੀ ਰਹਾਂਗੀ।
2.30.17
न च तत्र ततः किंचिद् द्रष्टुमर्हसि विप्रियम्।
मत्कृते न च ते शोको न भविष्यामि दुर्भरा ॥ २.३०.१७ ॥
ਉੱਥੇ ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਅਪ੍ਰਿਯ ਗੱਲ ਵੇਖਣੀ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗੀ; ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੋਕ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਬੋਝ ਨਹੀਂ ਬਣਾਂਗੀ।
2.30.19
यस्त्वया सह स स्वर्गो निरयो यस्त्वया विना।
अथ मामेवमव्यग्रां वनं नैव नयिष्यसे।
विषमद्यैव पास्यामि मा वशं द्विषतां गमम् ॥ २.३०.१९ ॥
ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੋਣਾ ਹੀ ਸਵਰਗ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋਣਾ ਹੀ ਨਰਕ ਹੈ। ਹੁਣ ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਫ਼ਿਕਰੀ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਨਹੀਂ ਲੈ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਅੱਜ ਹੀ ਜ਼ਹਿਰ ਪੀ ਲਵਾਂਗੀ; ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਵੱਸ ਨਹੀਂ ਪਵਾਂਗੀ।
2.30.20
पश्चादपि हि दुःखेन मम नैवास्ति जीवितम्।
उज्झितायास्त्वया नाथ तदैव मरणं वरम् ॥ २.३०.२० ॥
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। ਹੇ ਨਾਥ, ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਗੀ ਗਈ ਮੇਰੇ ਲਈ ਤਾਂ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਮੌਤ ਹੀ ਚੰਗੀ ਹੈ।
2.30.21
इमं हि सहितुं शोकं मुहूर्तमपि नोत्सहे।
किं पुनर्दश वर्षाणि त्रीणि चैकं च दुःखिता ॥ २.३०.२१ ॥
ਇਸ ਸੋਗ ਨੂੰ ਮੈਂ ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਸਹਿਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ। ਫਿਰ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਦਸ ਸਾਲ, ਤਿੰਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਕਿਵੇਂ ਸਹਾਂ?
2.30.22
चुक्रोश पतिमायस्ता भृशमालिङ्ग्य सस्वरम् ॥ २.३०.२२ ॥
ਦੁਖੀ ਹੋਈ ਉਹ ਪਤੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਕੱਸ ਕੇ ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਈ।
2.30.23
सा विद्धा बहुभिर्वाक्यैर्दिग्धैरिव गजाङ्गना।
चिरसंनियतं बाष्पं मुमोचाग्निमिवारणिः ॥ २.३०.२३ ॥
ਜ਼ਹਿਰ ਲਾਏ ਗਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੀ ਹਥਣੀ ਵਾਂਗ ਉਸ ਨੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰੋਕੇ ਹੋਏ ਅੱਥਰੂ ਅਰਣੀ ਤੋਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਵਹਾ ਦਿੱਤੇ।
2.30.24
तस्याः स्फटिकसंकाशं वारि संतापसम्भवम्।
नेत्राभ्यां परिसुस्राव पङ्कजाभ्यामिवोदकम् ॥ २.३०.२४ ॥
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੰਤਾਪ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸਫ਼ਟਿਕ ਵਾਂਗ ਨਿਰਮਲ ਪਾਣੀ ਦੋ ਕਮਲਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਵਹਿਣ ਵਾਂਗ ਵਹਿ ਤੁਰਿਆ।
2.30.25
तत्सितामलचन्द्राभं मुखमायतलोचनम्।
पर्यशुष्यत बाष्पेण जलोद्धृतमिवाम्बुजम् ॥ २.३०.२५ ॥
ਚਿੱਟੇ ਨਿਰਮਲ ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗਾ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਉਸ ਦਾ ਮੁਖੜਾ ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਚੁੱਕੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਮੁਰਝਾ ਗਿਆ।
2.30.26
तां परिष्वज्य बाहुभ्यां विसंज्ञामिव दुःखिताम्।
उवाच वचनं रामः परिविश्वासयंस्तदा ॥ २.३०.२६ ॥
ਦੁਖੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੱਟ ਕੇ, ਤਦ ਉਸਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੰਦਿਆਂ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
2.30.27
न देवि बत दुःखेन स्वर्गमप्यभिरोचये।
नहि मेऽस्ति भयं किंचित् स्वयम्भोरिव सर्वतः ॥ २.३०.२७ ॥
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸਵਰਗ ਦੀ ਵੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਸਵੈਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਾਂਗ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪਾਸਿਓਂ ਵੀ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
2.30.28
तव सर्वमभिप्रायमविज्ञाय शुभानने।
वासं न रोचयेऽरण्ये शक्तिमानपि रक्षणे ॥ २.३०.२८ ॥
ਹੇ ਸ਼ੁਭਾਨਨੇ, ਤੇਰਾ ਸਾਰਾ ਮਨੋਰਥ ਜਾਣੇ ਬਿਨਾਂ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
2.30.29
यत् सृष्टासि मया सार्धं वनवासाय मैथिलि।
न विहातुं मया शक्या प्रीतिरात्मवता यथा ॥ २.३०.२९ ॥
ਹੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਵਣਵਾਸ ਲਈ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਿਰਜੀ ਗਈ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਸੰਜਮੀ ਪੁਰਸ਼ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰੇਮ ਛੱਡ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
2.30.30
धर्मस्तु गजनासोरु सद्भिराचरितः पुरा।
तं चाहमनुवर्तिष्ये यथा सूर्यं सुवर्चला ॥ २.३०.३० ॥
ਹੇ ਗਜਨਾਸੋਰੂ, ਧਰਮ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਜਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਚਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸੇ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਵਰਚਲਾ ਸੂਰਜ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੀ ਹੈ।
2.30.31
न खल्वहं न गच्छेयं वनं जनकनन्दिनि।
वचनं तन्नयति मां पितुः सत्योपबृंहितम् ॥ २.३०.३१ ॥
ਹੇ ਜਨਕਨੰਦਿਨੀ, ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਨਾ ਜਾਵਾਂ ਇਹ ਨਹੀਂ; ਸੱਚ ਨਾਲ ਪੁਸ਼ਟ ਹੋਇਆ ਪਿਤਾ ਦਾ ਉਹ ਬਚਨ ਮੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
2.30.32
एष धर्मश्च सुश्रोणि पितुर्मातुश्च वश्यता।
आज्ञां चाहं व्यतिक्रम्य नाहं जीवितुमुत्सहे ॥ २.३०.३२ ॥
ਹੇ ਸੁਸ਼ਰੋਣੀ! ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਵੱਸ ਰਹਿਣਾ ਹੀ ਧਰਮ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਤੋੜ ਕੇ ਮੈਂ ਜੀਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।
2.30.33
अस्वाधीनं कथं दैवं प्रकारैरभिराध्यते।
स्वाधीनं समतिक्रम्य मातरं पितरं गुरुम् ॥ २.३०.३३ ॥
ਜੋ ਦੈਵ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਉਸਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਉਪਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਾਲੇ ਮਾਤਾ, ਪਿਤਾ, ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਲੰਘ ਕੇ?
2.30.34
यत्र त्रयं त्रयो लोकाः पवित्रं तत्समं भुवि।
नान्यदस्ति शुभापाङ्गे तेनेदमभिराध्यते ॥ २.३०.३४ ॥
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਸ਼ੁਭਾਪਾਂਗੀ! ਇਸੇ ਲਈ ਇਹ ਆਰਾਧਨਾ ਹੈ।
2.30.35
न सत्यं दानमानौ वा यज्ञो वाप्याप्तदक्षिणाः।
तथा बलकराः सीते यथा सेवा पितुर्मता ॥ २.३०.३५ ॥
ਹੇ ਸੀਤਾ! ਸੱਚ, ਦਾਨ, ਮਾਨ, ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਦਕਸ਼ਣਾ ਵਾਲਾ ਯੱਗ ਵੀ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਾਂਗ ਬਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ।
2.30.36
स्वर्गो धनं वा धान्यं वा विद्या पुत्राः सुखानि च।
गुरुवृत्त्यनुरोधेन न किंचिदपि दुर्लभम् ॥ २.३०.३६ ॥
ਸੁਰਗ, ਧਨ, ਅੰਨ, ਵਿੱਦਿਆ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸੁਖ—ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਕੁਝ ਵੀ ਦੁਰਲਭ ਨਹੀਂ।
2.30.37
देवगन्धर्वगोलोकान् ब्रह्मलोकांस्तथापरान्।
प्राप्नुवन्ति महात्मानो मातापितृपरायणाः ॥ २.३०.३७ ॥
ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇਵਲੋਕ, ਗੰਧਰਵਲੋਕ, ਗੋਲੋਕ, ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
2.30.38
स मा पिता यथा शास्ति सत्यधर्मपथे स्थितः।
तथा वर्तितुमिच्छामि स हि धर्मः सनातनः ॥ २.३०.३८ ॥
ਸੱਚੇ ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਟਿਕੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜਿਵੇਂ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਇਹੀ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਹੈ।
2.30.39
मम सन्ना मतिः सीते नेतुं त्वां दण्डकावनम्।
वसिष्यामीति सा त्वं मामनुयातुं सुनिश्चिता ॥ २.३०.३९ ॥
ਹੇ ਸੀਤਾ, ਤੈਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਦੰਡਕਾਰਣ੍ਯ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਵਸਣਾ ਮੇਰਾ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆਉਣ ਦਾ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
2.30.40
सा हि दिष्टानवद्याङ्गि वनाय मदिरेक्षणे।
अनुगच्छस्व मां भीरु सहधर्मचरी भव ॥ २.३०.४० ॥
ਦੈਵ-ਸੰਯੋਗ ਨਾਲ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਮਦਭਰੇ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਭੀਰੂ, ਬਣ ਵੱਲ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ; ਮੇਰੀ ਧਰਮ-ਸਾਥਣ ਬਣ।
2.30.41
सर्वथा सदृशं सीते मम स्वस्य कुलस्य च।
व्यवसायमनुक्रान्ता कान्ते त्वमतिशोभनम् ॥ २.३०.४१ ॥
ਹੇ ਸੀਤਾ, ਤੇਰਾ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਕੁਲ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ; ਹੇ ਪਿਆਰੀ, ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਉੱਤਮ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
2.30.42
आरभस्व शुभश्रोणि वनवासक्षमाः क्रियाः।
नेदानीं त्वदृते सीते स्वर्गोऽपि मम रोचते ॥ २.३०.४२ ॥
ਹੇ ਸ਼ੁਭ ਕਟੀ ਵਾਲੀ, ਬਨਵਾਸ ਯੋਗ ਤਿਆਰੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ; ਹੇ ਸੀਤਾ, ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸਵਰਗ ਵੀ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
2.30.43
ब्राह्मणेभ्यश्च रत्नानि भिक्षुकेभ्यश्च भोजनम्।
देहि चाशंसमानेभ्यः संत्वरस्व च मा चिरम् ॥ २.३०.४३ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਰਤਨ ਅਤੇ ਭਿਖਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇ; ਆਸ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇ; ਫੁਰਤੀ ਕਰ, ਦੇਰ ਨਾ ਕਰ।
2.30.44
भूषणानि महार्हाणि वरवस्त्राणि यानि च।
रमणीयाश्च ये केचित् क्रीडार्थाश्चाप्युपस्कराः ॥ २.३०.४४ ॥
ਕੀਮਤੀ ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਬਸਤਰ, ਜੋ ਵੀ ਸੁੰਦਰ ਵਸਤਾਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਖੇਡ ਲਈ ਜੋ ਸਾਮਾਨ ਸੀ—
2.30.45
शयनीयानि यानानि मम चान्यानि यानि च।
देहि स्वभृत्यवर्गस्य ब्राह्मणानामनन्तरम् ॥ २.३०.४५ ॥
ਮੇਰੇ ਸੌਣ ਵਾਲੇ ਪਲੰਘ, ਸਵਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਵੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ—ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇ, ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇ।
2.30.46
अनुकूलं तु सा भर्तुर्ज्ञात्वा गमनमात्मनः।
क्षिप्रं प्रमुदिता देवी दातुमेव प्रचक्रमे ॥ २.३०.४६ ॥
ਪਤੀ ਦਾ ਜਾਣਾ ਆਪਣੇ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਜਾਣ ਕੇ ਉਹ ਦੇਵੀ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਈ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਦਾਨ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਈ।
2.30.47
ततः प्रहृष्टा प्रतिपूर्णमानसा
यशस्विनी भर्तुरवेक्ष्य भाषितम्।
धनानि रत्नानि च दातुमङ्गना
प्रचक्रमे धर्मभृतां मनस्विनी ॥ २.३०.४७ ॥
ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਸੱਲੀ ਵਾਲੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਨੇ ਪਤੀ ਦੇ ਬੋਲ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਧਨ ਅਤੇ ਰਤਨ ਦਾਨ ਕਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ—ਧਰਮ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਦਾਰ ਮਨ ਵਾਲੀ ਉਹ ਨਾਰੀ।