വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 2.30
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.30.1
सान्त्व्यमाना तु रामेण मैथिली जनकात्मजा।
वनवासनिमित्तार्थं भर्तारमिदमब्रवीत् ॥ २.३०.१ ॥
രാമൻ ആശ്വസിപ്പിച്ചിട്ടും, ജനകപുത്രിയായ മൈഥിലി വനവാസത്തെ മുൻനിർത്തി ഭർത്താവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
2.30.2
सा तमुत्तमसंविग्ना सीता विपुलवक्षसम्।
प्रणयाच्चाभिमानाच्च परिचिक्षेप राघवम् ॥ २.३०.२ ॥
അത്യധികം വിഷമിച്ച സീത, വിശാലമാർവ്വുള്ള രാഘവനെ സ്നേഹത്താലും അഭിമാനത്താലും ആക്ഷേപിച്ചു.
2.30.3
किं त्वामन्यत वैदेहः पिता मे मिथिलाधिपः।
राम जामातरं प्राप्य स्त्रियं पुरुषविग्रहम् ॥ २.३०.३ ॥
രാമാ! എന്റെ പിതാവ് മിഥിലാധിപതിയായ വൈദേഹൻ നിന്നെ മരുമകനായി ലഭിച്ചപ്പോൾ, പുരുഷശരീരമുള്ള ഒരു സ്ത്രീയായി നിന്നെ കരുതിയോ?
2.30.4
अनृतं बत लोकोऽयमज्ञानाद् यदि वक्ष्यति।
तेजो नास्ति परं रामे तपतीव दिवाकरे ॥ २.३०.४ ॥
ഈ ലോകം അജ്ഞാനത്താൽ പറഞ്ഞാൽ അത് അസത്യമാണ്. ജ്വലിക്കുന്ന സൂര്യനിലുള്ളതുപോലെ രാമനിൽ പരമ തേജസ്സില്ല എന്നോ?
2.30.5
किं हि कृत्वा विषण्णस्त्वं कुतो वा भयमस्ति ते।
यत् परित्यक्तुकामस्त्वं मामनन्यपरायणाम् ॥ २.३०.५ ॥
നീ എന്തു ചെയ്തതുകൊണ്ടാണ് ഇത്ര വിഷാദിച്ചിരിക്കുന്നത്? നിനക്ക് എവിടെ നിന്നാണ് ഭയം? അനന്യപരായണയായ എന്നെ നീ ഉപേക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ?
2.30.6
द्युमत्सेनसुतं वीरं सत्यवन्तमनुव्रताम्।
सावित्रीमिव मां विद्धि त्वमात्मवशवर्तिनीम् ॥ २.३०.६ ॥
ദ്യുമത്സേനന്റെ വീരപുത്രനായ സത്യവാനെ അനുഗമിച്ച സാവിത്രിയെപ്പോലെ, നിന്റെ ഇച്ഛയ്ക്കു വശപ്പെട്ട എന്നെയും നീ അറിയുക.
2.30.7
न त्वहं मनसा त्वन्यं द्रष्टास्मि त्वदृतेऽनघ।
त्वया राघव गच्छेयं यथान्या कुलपांसनी ॥ २.३०.७ ॥
കളങ്കമില്ലാത്തവനേ, നിന്നെ വിട്ട് മനസ്സുകൊണ്ടുപോലും മറ്റൊരു പുരുഷനെ ഞാൻ നോക്കുകയില്ല. രാഘവാ, കുലത്തിന് അപമാനമായ മറ്റൊരു സ്ത്രീയെപ്പോലെയല്ല, നിന്നോടൊപ്പമാണ് ഞാൻ പോകുക.
2.30.8
स्वयं तु भार्यां कौमारीं चिरमध्युषितां सतीम्।
शैलूष इव मां राम परेभ्यो दातुमिच्छसि ॥ २.३०.८ ॥
രാമാ, ബാല്യംമുതൽ ദീർഘകാലം നിന്നോടൊപ്പം വസിച്ച, പതിവ്രതയായ ഭാര്യയായ എന്നെ, ഒരു നടനെപ്പോലെ മറ്റുള്ളവർക്ക് നൽകാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
2.30.9
यस्य पथ्यंचरामात्थ यस्य चार्थेऽवरुध्यसे।
त्वं तस्य भव वश्यश्च विधेयश्च सदानघ ॥ २.३०.९ ॥
കളങ്കമില്ലാത്തവനേ, ആരുടെ ഹിതോപദേശമാണോ നീ പറയുന്നത്, ആർക്കുവേണ്ടിയാണോ നീ തടയപ്പെടുന്നത്, നീ അവന്ന് വശവർത്തിയും സദാ അനുസരണയുള്ളവനുമായിരിക്കുക.
2.30.10
स मामनादाय वनं न त्वं प्रस्थितुमर्हसि।
तपो वा यदि वारण्यं स्वर्गो वा स्यात् त्वया सह ॥ २.३०.१० ॥
അവൻ എന്നെ കൂട്ടാതെ നീ കാട്ടിലേക്ക് പുറപ്പെടുന്നത് ഉചിതമല്ല. അത് തപസ്സാകട്ടെ, അല്ലെങ്കിൽ നിന്നോടൊപ്പമാകുമ്പോൾ സ്വർഗമാകട്ടെ.
2.30.11
न च मे भविता तत्र कश्चित् पथि परिश्रमः।
पृष्ठतस्तव गच्छन्त्या विहारशयनेष्विव ॥ २.३०.११ ॥
അവിടെ വഴിയിൽ എനിക്ക് യാതൊരു ക്ഷീണവും ഉണ്ടാകില്ല; നിന്നെ പിന്തുടർന്ന് നടക്കുമ്പോൾ വിനോദശയ്യകളിലെന്നപോലെ.
2.30.12
कुशकाशशरेषीका ये च कण्टकिनो द्रुमाः।
तूलाजिनसमस्पर्शा मार्गे मम सह त्वया ॥ २.३०.१२ ॥
കുശപ്പുല്ല്, കാശപ്പുല്ല്, ഓടം പുല്ലുകൾ, മുള്ളുള്ള മരങ്ങൾ എന്നിവപോലും നിന്നോടൊപ്പം വഴിയിൽ എനിക്ക് പഞ്ഞിപോലെയും മാൻതോൽപോലെയും മൃദുവായിരിക്കും.
2.30.13
महावातसमुद्भूतं यन्मामवकरिष्यति।
रजो रमण तन्मन्ये परार्घ्यमिव चन्दनम् ॥ २.३०.१३ ॥
ഹേ രമണ! മഹാവാതത്താൽ ഉയർന്ന ഏത് പൊടി എന്നെ മൂടുമോ, അതിനെ ഉത്തമ ചന്ദനംപോലെ ഞാൻ കരുതും.
2.30.14
शाद्वलेषु यदा शिश्ये वनान्तर्वनगोचरा।
कुथास्तरणयुक्तेषु किं स्यात् सुखतरं ततः ॥ २.३०.१४ ॥
കാട്ടിൽ പുൽത്തകിടിയിൽ നീ ഉറങ്ങുമ്പോൾ, വിരിപ്പുകളും മെത്തകളുമുള്ളതിനെക്കാൾ സുഖകരമായത് എന്താണ്?
2.30.15
पत्रं मूलं फलं यत्तु अल्पं वा यदि वा बहु।
दास्यसे स्वयमाहृत्य तन्मेऽमृतरसोपमम् ॥ २.३०.१५ ॥
ഇലയോ വേരോ ഫലമോ, കുറച്ചായാലും കൂടുതലായാലും, നീ തന്നെ കൊണ്ടുവന്ന് തരുന്നത് എനിക്ക് അമൃതരസംപോലെയാണ്.
2.30.16
न मातुर्न पितुस्तत्र स्मरिष्यामि न वेश्मनः।
आर्तवान्युपभुञ्जाना पुष्पाणि च फलानि च ॥ २.३०.१६ ॥
അവിടെ ഞാൻ അമ്മയെയും ഓർക്കില്ല, അച്ഛനെയും ഓർക്കില്ല, വീടിനെയും ഓർക്കില്ല; ഋതുവിനനുസരിച്ചുള്ള പൂക്കളും ഫലങ്ങളും ഭക്ഷിച്ച് ഞാൻ കഴിയും.
2.30.17
न च तत्र ततः किंचिद् द्रष्टुमर्हसि विप्रियम्।
मत्कृते न च ते शोको न भविष्यामि दुर्भरा ॥ २.३०.१७ ॥
അവിടെ എന്റെ കാരണത്താൽ നീ ഒരു അപ്രിയകരമായ കാര്യവും കാണേണ്ടിവരില്ല; നിനക്ക് ദുഃഖവും ഉണ്ടാകില്ല, ഞാൻ നിനക്ക് ഭാരമാകുകയുമില്ല.
2.30.19
यस्त्वया सह स स्वर्गो निरयो यस्त्वया विना।
अथ मामेवमव्यग्रां वनं नैव नयिष्यसे।
विषमद्यैव पास्यामि मा वशं द्विषतां गमम् ॥ २.३०.१९ ॥
നിന്നോടുകൂടെ ഇരിക്കുന്നതാണ് സ്വർഗം; നിന്നില്ലാതിരിക്കുന്നതാണ് നരകം. ഇപ്പോൾ നീ എന്നെ ഇങ്ങനെ നിശ്ചിന്തയോടെ കാട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നില്ലെങ്കിൽ, ഇന്നുതന്നെ ഞാൻ വിഷം കുടിക്കും; ശത്രുക്കളുടെ വശത്തേക്ക് പോകില്ല.
2.30.20
पश्चादपि हि दुःखेन मम नैवास्ति जीवितम्।
उज्झितायास्त्वया नाथ तदैव मरणं वरम् ॥ २.३०.२० ॥
പിന്നീടും ദുഃഖത്താൽ എനിക്ക് ജീവിതമുണ്ടാകില്ല. ഓ നാഥാ, അങ്ങയാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട എനിക്ക് അപ്പോൾത്തന്നെ മരണമാണ് നല്ലത്.
2.30.21
इमं हि सहितुं शोकं मुहूर्तमपि नोत्सहे।
किं पुनर्दश वर्षाणि त्रीणि चैकं च दुःखिता ॥ २.३०.२१ ॥
ഈ ദുഃഖം ഒരു നിമിഷംപോലും സഹിക്കാൻ എനിക്കു കഴിയില്ല. പിന്നെ ദുഃഖിതയായി പത്തുവർഷവും മൂന്നും ഒന്നും എങ്ങനെ സഹിക്കും?
2.30.22
चुक्रोश पतिमायस्ता भृशमालिङ्ग्य सस्वरम् ॥ २.३०.२२ ॥
ദുഃഖിതയായ അവൾ ഭർത്താവിനെ മുറുകെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് ഉച്ചത്തിൽ കരഞ്ഞു.
2.30.23
सा विद्धा बहुभिर्वाक्यैर्दिग्धैरिव गजाङ्गना।
चिरसंनियतं बाष्पं मुमोचाग्निमिवारणिः ॥ २.३०.२३ ॥
വിഷം പുരട്ടിയ പല വാക്കുകളാൽ മുറിവേറ്റ പിടിയാനയെപ്പോലെ അവൾ ദീർഘകാലം അടക്കിവച്ച കണ്ണീർ അരണിയിൽനിന്ന് തീ എന്നപോലെ ചൊരിഞ്ഞു.
2.30.24
तस्याः स्फटिकसंकाशं वारि संतापसम्भवम्।
नेत्राभ्यां परिसुस्राव पङ्कजाभ्यामिवोदकम् ॥ २.३०.२४ ॥
ദുഃഖത്താൽ ഉണ്ടായ സ്ഫടികംപോലെ തെളിഞ്ഞ വെള്ളം രണ്ടു താമരകളിൽനിന്ന് വെള്ളം ഒഴുകുന്നതുപോലെ അവളുടെ കണ്ണുകളിൽനിന്ന് ഒഴുകി.
2.30.25
तत्सितामलचन्द्राभं मुखमायतलोचनम्।
पर्यशुष्यत बाष्पेण जलोद्धृतमिवाम्बुजम् ॥ २.३०.२५ ॥
വെളുത്ത നിർമ്മലമായ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ വിശാലനേത്രമായ അവളുടെ മുഖം കണ്ണീരാൽ വെള്ളത്തിൽനിന്ന് എടുത്ത താമരപോലെ വാടി.
2.30.26
तां परिष्वज्य बाहुभ्यां विसंज्ञामिव दुःखिताम्।
उवाच वचनं रामः परिविश्वासयंस्तदा ॥ २.३०.२६ ॥
ദുഃഖിതയായ അവളെ, അബോധാവസ്ഥയിലെന്നപോലെ, തന്റെ ബാഹുക്കളാൽ ആലിംഗനം ചെയ്തുകൊണ്ട്, അപ്പോൾ ആശ്വസിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് രാമൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
2.30.27
न देवि बत दुःखेन स्वर्गमप्यभिरोचये।
नहि मेऽस्ति भयं किंचित् स्वयम्भोरिव सर्वतः ॥ २.३०.२७ ॥
ദേവീ, ദുഃഖത്താൽ ഞാൻ സ്വർഗ്ഗത്തെപ്പോലും ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. സ്വയംഭുവായ ബ്രഹ്മാവിനെപ്പോലെ എനിക്ക് എവിടെ നിന്നും യാതൊരു ഭയവുമില്ല.
2.30.28
तव सर्वमभिप्रायमविज्ञाय शुभानने।
वासं न रोचयेऽरण्ये शक्तिमानपि रक्षणे ॥ २.३०.२८ ॥
ശുഭമുഖീ, നിന്റെ അഭിപ്രായമെല്ലാം അറിയാതെ, സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിവുള്ളവനെങ്കിലും കാട്ടിൽ വാസം ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
2.30.29
यत् सृष्टासि मया सार्धं वनवासाय मैथिलि।
न विहातुं मया शक्या प्रीतिरात्मवता यथा ॥ २.३०.२९ ॥
മൈഥിലീ, വനവാസത്തിനായി നീ എന്നോടൊപ്പം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാൽ, ആത്മസംയമമുള്ളവന് തന്റെ സ്നേഹം ഉപേക്ഷിക്കാനാകാത്തതുപോലെ, എനിക്ക് നിന്നെ ഉപേക്ഷിക്കാനാവില്ല.
2.30.30
धर्मस्तु गजनासोरु सद्भिराचरितः पुरा।
तं चाहमनुवर्तिष्ये यथा सूर्यं सुवर्चला ॥ २.३०.३० ॥
ഗജനാസോരൂ, ധർമ്മം പണ്ടുമുതലേ സജ്ജനങ്ങളാൽ ആചരിക്കപ്പെട്ടതാണ്; അതിനെത്തന്നെ ഞാൻ അനുസരിക്കും, സുവർച്ചല സൂര്യനെ അനുസരിക്കുന്നതുപോലെ.
2.30.31
न खल्वहं न गच्छेयं वनं जनकनन्दिनि।
वचनं तन्नयति मां पितुः सत्योपबृंहितम् ॥ २.३०.३१ ॥
ജനകപുത്രീ, ഞാൻ കാട്ടിലേക്ക് പോകാതിരിക്കുകയില്ല; സത്യത്താൽ ബലപ്പെട്ട പിതാവിന്റെ ആ വാക്ക് എന്നെ വനത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.
2.30.32
एष धर्मश्च सुश्रोणि पितुर्मातुश्च वश्यता।
आज्ञां चाहं व्यतिक्रम्य नाहं जीवितुमुत्सहे ॥ २.३०.३२ ॥
സുശ്രോണീ! മാതാപിതാക്കളെ അനുസരിക്കുകയാണ് ഈ ധർമ്മം. അവരുടെ ആജ്ഞ ലംഘിച്ച് ജീവിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
2.30.33
अस्वाधीनं कथं दैवं प्रकारैरभिराध्यते।
स्वाधीनं समतिक्रम्य मातरं पितरं गुरुम् ॥ २.३०.३३ ॥
സ്വാധീനമല്ലാത്ത ദൈവത്തെ ഏത് മാർഗ്ഗങ്ങളാൽ പ്രസാദിപ്പിക്കാം? സ്വാധീനമുള്ള അമ്മയെയും അച്ഛനെയും ഗുരുവിനെയും ലംഘിച്ചുകൊണ്ട്?
2.30.34
यत्र त्रयं त्रयो लोकाः पवित्रं तत्समं भुवि।
नान्यदस्ति शुभापाङ्गे तेनेदमभिराध्यते ॥ २.३०.३४ ॥
മൂന്നു ലോകങ്ങളും ഏതിലുണ്ടോ, ആ പവിത്രതയ്ക്ക് ഭൂമിയിൽ തുല്യമായി മറ്റൊന്നുമില്ല. ശുഭാപാംഗീ! അതുകൊണ്ടാണ് ഇത് ആരാധനയാകുന്നത്.
2.30.35
न सत्यं दानमानौ वा यज्ञो वाप्याप्तदक्षिणाः।
तथा बलकराः सीते यथा सेवा पितुर्मता ॥ २.३०.३५ ॥
ഓ സീതേ! സത്യം, ദാനം, ബഹുമാനം, അല്ലെങ്കിൽ സമ്പൂർണ്ണ ദക്ഷിണയോടു കൂടിയ യജ്ഞം എന്നിവയും പിതാവിനുള്ള സേവ പോലെ ശക്തി നൽകുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നില്ല.
2.30.36
स्वर्गो धनं वा धान्यं वा विद्या पुत्राः सुखानि च।
गुरुवृत्त्यनुरोधेन न किंचिदपि दुर्लभम् ॥ २.३०.३६ ॥
സ്വർഗ്ഗം, ധനം, ധാന്യം, വിദ്യ, പുത്രന്മാർ, സുഖങ്ങൾ—ഗുരുവിനെ സേവിക്കുന്നതിന്റെ ഫലത്താൽ ഒന്നും ദുർലഭമല്ല.
2.30.37
देवगन्धर्वगोलोकान् ब्रह्मलोकांस्तथापरान्।
प्राप्नुवन्ति महात्मानो मातापितृपरायणाः ॥ २.३०.३७ ॥
അമ്മയ്ക്കും അച്ഛനും അർപ്പിതരായ മഹാത്മാക്കൾ ദേവലോകം, ഗന്ധർവലോകം, ഗോലോകം, ബ്രഹ്മലോകം, മറ്റു ലോകങ്ങൾ എന്നിവ നേടുന്നു.
2.30.38
स मा पिता यथा शास्ति सत्यधर्मपथे स्थितः।
तथा वर्तितुमिच्छामि स हि धर्मः सनातनः ॥ २.३०.३८ ॥
സത്യധർമ്മപഥത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന എന്റെ പിതാവ് എങ്ങനെ കൽപ്പിക്കുന്നുവോ അങ്ങനെതന്നെ ഞാൻ പ്രവർത്തിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അതാണ് സനാതന ധർമ്മം.
2.30.39
मम सन्ना मतिः सीते नेतुं त्वां दण्डकावनम्।
वसिष्यामीति सा त्वं मामनुयातुं सुनिश्चिता ॥ २.३०.३९ ॥
സീതേ, നിന്നെ ദണ്ഡകാരണ്യത്തിലേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി അവിടെ വസിക്കണമെന്നത് എന്റെ ഉറച്ച തീരുമാനമാണ്; നീയും എന്നെ അനുഗമിക്കാൻ ദൃഢനിശ്ചയം ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
2.30.40
सा हि दिष्टानवद्याङ्गि वनाय मदिरेक्षणे।
अनुगच्छस्व मां भीरु सहधर्मचरी भव ॥ २.३०.४० ॥
ദൈവയോഗത്താൽ കുറ്റമറ്റ അവയവങ്ങളുള്ളവളേ, മദിരാക്ഷീ, ഭീരുവേ, കാട്ടിലേക്ക് എന്നെ അനുഗമിക്കൂ; എന്റെ ധർമ്മസഹചാരിണിയാകൂ.
2.30.41
सर्वथा सदृशं सीते मम स्वस्य कुलस्य च।
व्यवसायमनुक्रान्ता कान्ते त्वमतिशोभनम् ॥ २.३०.४१ ॥
സീതേ, നിന്റെ ഈ തീരുമാനം എല്ലാവിധത്തിലും എന്റെ കുലത്തിനും നിനക്കും യോജിച്ചതാണ്; പ്രിയേ, നീ അത്യുത്തമമായ തീരുമാനമെടുത്തിരിക്കുന്നു.
2.30.42
आरभस्व शुभश्रोणि वनवासक्षमाः क्रियाः।
नेदानीं त्वदृते सीते स्वर्गोऽपि मम रोचते ॥ २.३०.४२ ॥
ശുഭകടീതടേ, വനവാസത്തിന് യോഗ്യമായ ഒരുക്കങ്ങൾ ആരംഭിക്കൂ; സീതേ, ഇപ്പോൾ നിന്നില്ലാതെ എനിക്ക് സ്വർഗ്ഗം പോലും ഇഷ്ടമല്ല.
2.30.43
ब्राह्मणेभ्यश्च रत्नानि भिक्षुकेभ्यश्च भोजनम्।
देहि चाशंसमानेभ्यः संत्वरस्व च मा चिरम् ॥ २.३०.४३ ॥
ബ്രാഹ്മണർക്ക് രത്നങ്ങളും യാചകർക്ക് ഭക്ഷണവും നൽകൂ; പ്രതീക്ഷയോടെ കാത്തുനിൽക്കുന്നവർക്കും നൽകൂ; വേഗം ചെയ്യൂ, താമസിക്കരുത്.
2.30.44
भूषणानि महार्हाणि वरवस्त्राणि यानि च।
रमणीयाश्च ये केचित् क्रीडार्थाश्चाप्युपस्कराः ॥ २.३०.४४ ॥
വിലയേറിയ ആഭരണങ്ങളും ഉത്തമ വസ്ത്രങ്ങളും, മനോഹരമായ വസ്തുക്കളും, വിനോദത്തിനുള്ള ഉപകരണങ്ങളും—
2.30.45
शयनीयानि यानानि मम चान्यानि यानि च।
देहि स्वभृत्यवर्गस्य ब्राह्मणानामनन्तरम् ॥ २.३०.४५ ॥
എന്റെ ശയനയോഗ്യമായ കിടക്കകളും വാഹനങ്ങളും മറ്റു വസ്തുക്കളും—അവ നിന്റെ ഭൃത്യവർഗ്ഗത്തിന് നൽകുക, പിന്നീട് ബ്രാഹ്മണർക്കും നൽകുക.
2.30.46
अनुकूलं तु सा भर्तुर्ज्ञात्वा गमनमात्मनः।
क्षिप्रं प्रमुदिता देवी दातुमेव प्रचक्रमे ॥ २.३०.४६ ॥
ഭർത്താവിന്റെ യാത്ര തനിക്ക് അനുകൂലമാണെന്നറിഞ്ഞ ആ ദേവി ഏറെ സന്തോഷിച്ച് ഉടൻ ദാനം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.
2.30.47
ततः प्रहृष्टा प्रतिपूर्णमानसा
यशस्विनी भर्तुरवेक्ष्य भाषितम्।
धनानि रत्नानि च दातुमङ्गना
प्रचक्रमे धर्मभृतां मनस्विनी ॥ २.३०.४७ ॥
അപ്പോൾ അത്യന്തം സന്തോഷിച്ച്, പൂർണ്ണ സംതൃപ്തമായ മനസ്സോടെ, യശസ്വിനിയായ ആ വനിത ഭർത്താവിന്റെ വാക്ക് ശ്രദ്ധിച്ച് ധനവും രത്നങ്ങളും ദാനം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി—ധർമ്മം പാലിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ ആ ഉദാരമനസ്കയായ സ്ത്രീ.