ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 2.33
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.33.1
दत्त्वा तु सह वैदेह्या ब्राह्मणेभ्यो धनं बहु।
जग्मतुः पितरं द्रष्टुं सीतया सह राघवौ ॥ २.३३.१ ॥
ವೈದೇಹಿಯೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಬಹಳ ಧನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿ, ಇಬ್ಬರು ರಾಘವರು ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ತಂದೆಯನ್ನು ನೋಡಲು ಹೊರಟರು.
2.33.2
ततो गृहीते प्रेष्याभ्यामशोभेतां तदायुधे।
मालादामभिरासक्ते सीतया समलंकृते ॥ २.३३.२ ॥
ಆಗ ಸೇವಕರು ಎತ್ತಿಕೊಂಡ ಆ ಎರಡು ಆಯುಧಗಳು, ಮಾಲೆಗಳಿಂದ ನೇತುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟು, ಸೀತೆಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿ ಹೊಳೆದವು.
2.33.3
ततः प्रासादहर्म्याणि विमानशिखराणि च।
अभिरुह्य जनः श्रीमानुदासीनो व्यलोकयत् ॥ २.३३.३ ॥
ಆಗ ಅರಮನೆಗಳು, ಮಹಡಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ಶಿಖರಗಳನ್ನು ಏರಿ, ಗಣ್ಯ ಜನರು ನಿರ್ಲಿಪ್ತರಾಗಿ ನೋಡಿದರು.
2.33.4
न हि रथ्याः सुशक्यन्ते गन्तुं बहुजनाकुलाः।
आरुह्य तस्मात् प्रासादाद् दीनाः पश्यन्ति राघवम् ॥ २.३३.४ ॥
ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದು ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ದುಃಖಿತರು ಆ ಅರಮನೆಗಳನ್ನು ಏರಿ ರಾಘವನನ್ನು ನೋಡಿದರು.
2.33.5
पदातिं सानुजं दृष्ट्वा ससीतं च जनास्तदा।
ऊचुर्बहुजना वाचः शोकोपहतचेतसः ॥ २.३३.५ ॥
ತಮ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಶೋಕದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಹತಾಶವಾದ ಅನೇಕರು ಆಗ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
2.33.6
यं यान्तमनुयाति स्म चतुरङ्गबलं महत्।
तमेकं सीतया सार्धमनुयाति स्म लक्ष्मणः ॥ २.३३.६ ॥
ಯಾರು ಹೋಗುವಾಗ ಚತುರಂಗ ಮಹಾ ಸೇನೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿತ್ತೋ, ಅವರನ್ನೇ ಈಗ ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಒಬ್ಬನೇ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
2.33.7
ऐश्वर्यस्य रसज्ञः सन् कामानां चाकरो महान्।
नेच्छत्येवानृतं कर्तुं वचनं धर्मगौरवात् ॥ २.३३.७ ॥
ಐಶ್ವರ್ಯದ ರುಚಿಯನ್ನು ಬಲ್ಲವನಾಗಿ, ಕಾಮನೆಗಳ ಮಹಾ ಆಗರನಾಗಿದ್ದರೂ, ಧರ್ಮದ ಗೌರವದಿಂದ ವಚನವನ್ನು ಸುಳ್ಳಾಗಿಸಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.
2.33.8
या न शक्या पुरा द्रष्टुं भूतैराकाशगैरपि।
तामद्य सीतां पश्यन्ति राजमार्गगता जनाः ॥ २.३३.८ ॥
ಹಿಂದೆ ಆಕಾಶಚಾರಿ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದ ಅವಳನ್ನು ಇಂದು ರಾಜಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೋಗುವ ಜನರು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
2.33.9
अङ्गरागोचितां सीतां रक्तचन्दनसेविनीम्।
वर्षमुष्णं च शीतं च नेष्यत्याशु विवर्णताम् ॥ २.३३.९ ॥
ಅಂಗರಾಗಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯಳಾದ, ಕೆಂಪು ಚಂದನವನ್ನು ಬಳಸಿದ ಸೀತೆಯನ್ನು ಮಳೆ, ಬಿಸಿಲು ಮತ್ತು ಚಳಿ ಬೇಗನೆ ಬಣ್ಣಗೆಡಿಸುವುವು.
2.33.10
अद्य नूनं दशरथः सत्त्वमाविश्य भाषते।
नहि राजा प्रियं पुत्रं विवासयितुमर्हति ॥ २.३३.१० ॥
ಇಂದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ದಶರಥನು ಏನೋ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಆವಿಷ್ಟನಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ರಾಜನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರನನ್ನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವುದು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.
2.33.11
निर्गुणस्यापि पुत्रस्य कथं स्याद् विनिवासनम्।
किं पुनर्यस्य लोकोऽयं जितो वृत्तेन केवलम् ॥ २.३३.११ ॥
ಗುಣಹೀನನಾದ ಮಗನನ್ನೂ ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಸರಿ? ತನ್ನ ನಡತೆಯಿಂದಲೇ ಈ ಲೋಕವನ್ನು ಗೆದ್ದವನ ಕುರಿತು ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಬೇಕು?
2.33.12
आनृशंस्यमनुक्रोशः श्रुतं शीलं दमः शमः।
राघवं शोभयन्त्येते षड्गुणाः पुरुषर्षभम् ॥ २.३३.१२ ॥
ದಯೆ, ಕರುಣೆ, ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಾನ, ಶೀಲ, ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹ, ಶಾಂತಿ ಎಂಬ ಈ ಆರು ಗುಣಗಳು ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಘವನನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತವೆ.
2.33.13
तस्मात् तस्योपघातेन प्रजाः परमपीडिताः।
औदकानीव सत्त्वानि ग्रीष्मे सलिलसंक्षयात् ॥ २.३३.१३ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನ ನಾಶದಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪೀಡಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಬತ್ತಿದಾಗ ಜಲಚರಗಳು ಸಂಕಟಪಡುವಂತೆ.
2.33.14
पीडया पीडितं सर्वं जगदस्य जगत्पतेः।
मूलस्येवोपघातेन वृक्षः पुष्पफलोपगः ॥ २.३३.१४ ॥
ಆ ಜಗತ್ಪತಿಯ ಪೀಡೆಯಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಪೀಡಿತವಾಗುತ್ತದೆ, ಬೇರಿಗೆ ಹಾನಿಯಾದರೆ ಹೂ-ಹಣ್ಣು ಹೊಂದಿದ ಮರ ಬಾಡುವಂತೆ.
2.33.15
मूलं ह्येष मनुष्याणां धर्मसारो महाद्युतिः।
पुष्पं फलं च पत्रं च शाखाश्चास्येतरे जनाः ॥ २.३३.१५ ॥
ಈ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಮನುಷ್ಯರ ಮೂಲ, ಧರ್ಮದ ಸಾರ; ಹೂವು, ಹಣ್ಣು, ಎಲೆ, ಕೊಂಬೆಗಳು ಇತರ ಜನರು.
2.33.16
ते लक्ष्मण इव क्षिप्रं सपत्न्यः सहबान्धवाः।
गच्छन्तमनुगच्छामो येन गच्छति राघवः ॥ २.३३.१६ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣನಂತೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ, ಸವತಿಯರು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ, ರಾಘವನು ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೋ ಅಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತೇವೆ.
2.33.17
उद्यानानि परित्यज्य क्षेत्राणि च गृहाणि च।
एकदुःखसुखा राममनुगच्छाम धार्मिकम् ॥ २.३३.१७ ॥
ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಹೊಲಗಳು, ಮನೆಗಳನ್ನು ತೊರೆದು, ಸುಖ-ದುಃಖವನ್ನು ಒಂದೇ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಧಾರ್ಮಿಕನಾದ ರಾಮನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತೇವೆ.
2.33.18
समुद्धृतनिधानानि परिध्वस्ताजिराणि च।
उपात्तधनधान्यानि हृतसाराणि सर्वशः ॥ २.३३.१८ ॥
ನಿಧಿಗಳು ಅಗೆದು ತೆಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಅಂಗಳಗಳು ಹಾಳಾಗಿ, ಧನಧಾನ್ಯಗಳು ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಎಲ್ಲವೂ ಸಾರಹೀನವಾದ ಸ್ಥಿತಿ.
2.33.19
रजसाभ्यवकीर्णानि परित्यक्तानि दैवतैः।
मूषकैः परिधावद्भिरुद्बिलैरावृतानि च ॥ २.३३.१९ ॥
ಧೂಳಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟವು, ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟವು, ಓಡಾಡುವ ಇಲಿಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಬಿಲಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದವು.
2.33.20
अपेतोदकधूमानि हीनसम्मार्जनानि च।
प्रणष्टबलिकर्मेज्यामन्त्रहोमजपानि च ॥ २.३३.२० ॥
ನೀರು ಮತ್ತು ಹೊಗೆ ಇಲ್ಲದವು, ಗುಡಿಸುವಿಕೆ ಇಲ್ಲದವು, ಬಲಿ, ಯಜ್ಞ, ಮಂತ್ರ, ಹೋಮ, ಜಪ ನಿಂತುಹೋದವು.
2.33.21
दुष्कालेनेव भग्नानि भिन्नभाजनवन्ति च।
अस्मत्त्यक्तानि कैकेयी वेश्मानि प्रतिपद्यताम् ॥ २.३३.२१ ॥
ಬರದಿಂದ ಮುರಿದಂತೆ, ಒಡೆದ ಪಾತ್ರೆಗಳಿರುವ, ನಮ್ಮಿಂದ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮನೆಗಳನ್ನು ಕೈಕೇಯಿ ಪಡೆಯಲಿ.
2.33.22
वनं नगरमेवास्तु येन गच्छति राघवः।
अस्माभिश्च परित्यक्तं पुरं सम्पद्यतां वनम् ॥ २.३३.२२ ॥
ರಾಘವ ಹೋಗುವ ಕಾಡೇ ನಗರವಾಗಲಿ; ನಮ್ಮಿಂದ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ನಗರ ಕಾಡಾಗಲಿ.
2.33.23
बिलानि दंष्ट्रिणः सर्वे सानूनि मृगपक्षिणः।
त्यजन्त्वस्मद्भयाद्भीता गजाः सिंहा वनान्यपि ॥ २.३३.२३ ॥
ಕೋರೆಹಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ತಮ್ಮ ಬಿಲಗಳನ್ನು, ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರುಗಳನ್ನು, ಜಿಂಕೆ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಬಿಡಲಿ; ನಮ್ಮ ಭಯದಿಂದ ಹೆದರಿದ ಆನೆಗಳು, ಸಿಂಹಗಳು ಕಾಡುಗಳನ್ನೂ ಬಿಡಲಿ.
2.33.24
अस्मत्त्यक्तं प्रपद्यन्तु सेव्यमानं त्यजन्तु च।
तृणमांसफलादानां देशं व्यालमृगद्विजम् ॥ २.३३.२४ ॥
ನಮ್ಮಿಂದ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅವು ಸೇರಲಿ, ಮತ್ತು ಬಿಡಲಿ — ಹುಲ್ಲು, ಮಾಂಸ, ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನುವ, ಹಾವು ಮೃಗ ಪಕ್ಷಿಗಳಿರುವ ನಾಡನ್ನು.
2.33.25
प्रपद्यतां हि कैकेयी सपुत्रा सह बान्धवैः।
राघवेण वयं सर्वे वने वत्स्याम निर्वृताः ॥ २.३३.२५ ॥
ಕೈಕೇಯಿ ತನ್ನ ಮಗನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಘವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಲಿ; ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸೋಣ.
2.33.26
इत्येवं विविधा वाचो नानाजनसमीरिताः।
शुश्राव राघवः श्रुत्वा न विचक्रेऽस्य मानसम् ॥ २.३३.२६ ॥
ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಜನರು ಹೇಳಿದ ವಿವಿಧ ಮಾತುಗಳನ್ನು ರಾಘವ ಕೇಳಿದನು; ಕೇಳಿಯೂ ಅವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏನನ್ನೂ ನಿರ್ಧರಿಸಲಿಲ್ಲ.
2.33.27
स तु वेश्म पुनर्मातुः कैलासशिखरप्रभम्।
अभिचक्राम धर्मात्मा मत्तमातङ्गविक्रमः ॥ २.३३.२७ ॥
ಆಗ ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನು, ಮದವೇರಿದ ಆನೆಯ ಪರಾಕ್ರಮವುಳ್ಳವನು, ಕೈಲಾಸ ಶಿಖರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ತಾಯಿಯ ಮನೆಯ ಕಡೆಗೆ ನಡೆದನು.
2.33.28
विनीतवीरपुरुषं प्रविश्य तु नृपालयम्।
ददर्शावस्थितं दीनं सुमन्त्रमविदूरतः ॥ २.३३.२८ ॥
ವಿನೀತರಾದ ವೀರ ಪುರುಷರಿಂದ ತುಂಬಿದ ರಾಜಭವನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ದೀನ ಸುಮಂತ್ರನನ್ನು ಕಂಡನು.
2.33.29
प्रतीक्षमाणोऽभिजनं तदार्त-
मनार्तरूपः प्रहसन्निवाथ।
जगाम रामः पितरं दिदृक्षुः
पितुर्निदेशं विधिवच्चिकीर्षुः ॥ २.३३.२९ ॥
ದುಃಖಿತರಾದ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತ, ದುಃಖ ತೋರದ ರೂಪದಿಂದ, ನಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ರಾಮನು ತಂದೆಯನ್ನು ನೋಡುವ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಹೊರಟನು; ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ.
2.33.30
तत्पूर्वमैक्ष्वाकसुतो महात्मा
रामो गमिष्यन् नृपमार्तरूपम्।
व्यतिष्ठत प्रेक्ष्य तदा सुमन्त्रं
पितुर्महात्मा प्रतिहारणार्थम् ॥ २.३३.३० ॥
ಆಗ ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಮನು, ದುಃಖಿತ ರೂಪದ ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿ, ಸುಮಂತ್ರನನ್ನು ಕಂಡು, ತಂದೆಗೆ ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನಿಂತನು.
2.33.31
पितुर्निदेशेन तु धर्मवत्सलो
वनप्रवेशे कृतबुद्धिनिश्चयः।
स राघवः प्रेक्ष्य सुमन्त्रमब्रवी-
न्निवेदयस्वागमनं नृपाय मे ॥ २.३३.३१ ॥
ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಧರ್ಮಪ್ರೇಮಿಯಾದ ಅವನು ಅರಣ್ಯಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿದನು. ಆ ರಾಘವನು ಸುಮಂತ್ರನನ್ನು ನೋಡಿ ಹೇಳಿದನು: "ರಾಜನಿಗೆ ನನ್ನ ಆಗಮನವನ್ನು ತಿಳಿಸು."