ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 2.33
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.33.1
दत्त्वा तु सह वैदेह्या ब्राह्मणेभ्यो धनं बहु।
जग्मतुः पितरं द्रष्टुं सीतया सह राघवौ ॥ २.३३.१ ॥
ਵੈਦੇਹੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧਨ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਰਾਘਵ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਤੁਰ ਪਏ।
2.33.2
ततो गृहीते प्रेष्याभ्यामशोभेतां तदायुधे।
मालादामभिरासक्ते सीतया समलंकृते ॥ २.३३.२ ॥
ਫਿਰ ਸੇਵਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹਥਿਆਰ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਲਟਕਾਏ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸਜਾਏ ਹੋਏ, ਸੋਭਣ ਲੱਗੇ।
2.33.3
ततः प्रासादहर्म्याणि विमानशिखराणि च।
अभिरुह्य जनः श्रीमानुदासीनो व्यलोकयत् ॥ २.३३.३ ॥
ਫਿਰ ਮਹਲਾਂ, ਉੱਚੀਆਂ ਹਵੇਲੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਲੋਕ ਉਦਾਸੀਨ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖਣ ਲੱਗੇ।
2.33.4
न हि रथ्याः सुशक्यन्ते गन्तुं बहुजनाकुलाः।
आरुह्य तस्मात् प्रासादाद् दीनाः पश्यन्ति राघवम् ॥ २.३३.४ ॥
ਭੀੜ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਾਹਾਂ ਉੱਤੇ ਤੁਰਨਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਇਸ ਲਈ ਦੁਖੀ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਲਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲੱਗੇ।
2.33.5
पदातिं सानुजं दृष्ट्वा ससीतं च जनास्तदा।
ऊचुर्बहुजना वाचः शोकोपहतचेतसः ॥ २.३३.५ ॥
ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਪੈਦਲ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਮਨ ਘਾਇਲ ਹੋਏ ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਉਦੋਂ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲੇ।
2.33.6
यं यान्तमनुयाति स्म चतुरङ्गबलं महत्।
तमेकं सीतया सार्धमनुयाति स्म लक्ष्मणः ॥ २.३३.६ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਣ ਵੇਲੇ ਚਤੁਰੰਗਣੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰਦੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੁਣ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਕੇਵਲ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੁਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
2.33.7
ऐश्वर्यस्य रसज्ञः सन् कामानां चाकरो महान्।
नेच्छत्येवानृतं कर्तुं वचनं धर्मगौरवात् ॥ २.३३.७ ॥
ਐਸ਼ਵਰਜ ਦੇ ਰਸ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਭੰਡਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਧਰਮ ਦੇ ਗੌਰਵ ਕਾਰਨ ਉਹ ਵਚਨ ਨੂੰ ਝੂਠਾ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ।
2.33.8
या न शक्या पुरा द्रष्टुं भूतैराकाशगैरपि।
तामद्य सीतां पश्यन्ति राजमार्गगता जनाः ॥ २.३३.८ ॥
ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਉਸ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਅੱਜ ਰਾਜਮਾਰਗ ’ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਲੋਕ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਨ।
2.33.9
अङ्गरागोचितां सीतां रक्तचन्दनसेविनीम्।
वर्षमुष्णं च शीतं च नेष्यत्याशु विवर्णताम् ॥ २.३३.९ ॥
ਅੰਗਰਾਗ ਦੇ ਯੋਗ, ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਵਰਤਣ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਮੀਂਹ, ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸਰਦੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਫਿੱਕੇਪਨ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣਗੇ।
2.33.10
अद्य नूनं दशरथः सत्त्वमाविश्य भाषते।
नहि राजा प्रियं पुत्रं विवासयितुमर्हति ॥ २.३३.१० ॥
ਅੱਜ ਜ਼ਰੂਰ ਦਸ਼ਰਥ ਕਿਸੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਆਵਿਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਬਨਵਾਸ ਭੇਜਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
2.33.11
निर्गुणस्यापि पुत्रस्य कथं स्याद् विनिवासनम्।
किं पुनर्यस्य लोकोऽयं जितो वृत्तेन केवलम् ॥ २.३३.११ ॥
ਗੁਣਹੀਣ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਬਨਵਾਸ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਚਰਣ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿਣਾ?
2.33.12
आनृशंस्यमनुक्रोशः श्रुतं शीलं दमः शमः।
राघवं शोभयन्त्येते षड्गुणाः पुरुषर्षभम् ॥ २.३३.१२ ॥
ਦਿਆ, ਕਰੁਣਾ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਗਿਆਨ, ਸ਼ੀਲ, ਇੰਦਰੀ ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ — ਇਹ ਛੇ ਗੁਣ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਸ਼ੋਭਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
2.33.13
तस्मात् तस्योपघातेन प्रजाः परमपीडिताः।
औदकानीव सत्त्वानि ग्रीष्मे सलिलसंक्षयात् ॥ २.३३.१३ ॥
ਇਸ ਲਈ ਉਸਦੇ ਨਾਸ਼ ਨਾਲ ਪਰਜਾ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਸੁੱਕਣ ਨਾਲ ਜਲ-ਜੀਵ।
2.33.14
पीडया पीडितं सर्वं जगदस्य जगत्पतेः।
मूलस्येवोपघातेन वृक्षः पुष्पफलोपगः ॥ २.३३.१४ ॥
ਉਸ ਜਗਤਪਤੀ ਦੀ ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੜ੍ਹ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾਲ ਫੁੱਲਾਂ-ਫਲਾਂ ਵਾਲਾ ਰੁੱਖ ਜਿਵੇਂ।
2.33.15
मूलं ह्येष मनुष्याणां धर्मसारो महाद्युतिः।
पुष्पं फलं च पत्रं च शाखाश्चास्येतरे जनाः ॥ २.३३.१५ ॥
ਇਹ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ, ਧਰਮ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ; ਫੁੱਲ, ਫਲ, ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਟਹਿਣੀਆਂ ਹੋਰ ਲੋਕ ਹਨ।
2.33.16
ते लक्ष्मण इव क्षिप्रं सपत्न्यः सहबान्धवाः।
गच्छन्तमनुगच्छामो येन गच्छति राघवः ॥ २.३३.१६ ॥
ਲਕਸ਼ਮਣ ਵਾਂਗ ਛੇਤੀ ਹੀ, ਸੌਕਣਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਘਵ ਜਾਵੇਗਾ ਉੱਥੇ ਅਸੀਂ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਵਾਂਗੇ।
2.33.17
उद्यानानि परित्यज्य क्षेत्राणि च गृहाणि च।
एकदुःखसुखा राममनुगच्छाम धार्मिकम् ॥ २.३३.१७ ॥
ਬਾਗ, ਖੇਤ ਅਤੇ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸੁੱਖ-ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ, ਧਾਰਮਿਕ ਰਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਵਾਂਗੇ।
2.33.18
समुद्धृतनिधानानि परिध्वस्ताजिराणि च।
उपात्तधनधान्यानि हृतसाराणि सर्वशः ॥ २.३३.१८ ॥
ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਪੁੱਟੇ ਹੋਏ, ਵਿਹੜੇ ਢਹੇ ਹੋਏ, ਧਨ-ਅਨਾਜ ਖੋਹੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਕੁਝ ਸਾਰਹੀਣ।
2.33.19
रजसाभ्यवकीर्णानि परित्यक्तानि दैवतैः।
मूषकैः परिधावद्भिरुद्बिलैरावृतानि च ॥ २.३३.१९ ॥
ਧੂੜ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਹੋਏ, ਦੌੜਦੇ ਚੂਹਿਆਂ ਅਤੇ ਬਿਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ।
2.33.20
अपेतोदकधूमानि हीनसम्मार्जनानि च।
प्रणष्टबलिकर्मेज्यामन्त्रहोमजपानि च ॥ २.३३.२० ॥
ਜਿੱਥੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਧੂੰਆਂ ਨਹੀਂ, ਝਾੜੂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਬਲੀ, ਯੱਗ, ਮੰਤਰ, ਹੋਮ ਅਤੇ ਜਪ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
2.33.21
दुष्कालेनेव भग्नानि भिन्नभाजनवन्ति च।
अस्मत्त्यक्तानि कैकेयी वेश्मानि प्रतिपद्यताम् ॥ २.३३.२१ ॥
ਕਾਲ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਟੁੱਟੇ, ਟੁੱਟੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਹੋਏ ਘਰ ਕੈਕੇਯੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ।
2.33.22
वनं नगरमेवास्तु येन गच्छति राघवः।
अस्माभिश्च परित्यक्तं पुरं सम्पद्यतां वनम् ॥ २.३३.२२ ॥
ਰਾਘਵ ਜਿੱਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਜੰਗਲ ਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣੇ; ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਜੰਗਲ ਬਣੇ।
2.33.23
बिलानि दंष्ट्रिणः सर्वे सानूनि मृगपक्षिणः।
त्यजन्त्वस्मद्भयाद्भीता गजाः सिंहा वनान्यपि ॥ २.३३.२३ ॥
ਸਾਰੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਬਿਲ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਣਾਂ, ਮ੍ਰਿਗ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਛੱਡ ਦੇਣ; ਸਾਡੇ ਡਰੋਂ ਡਰੇ ਹਾਥੀ, ਸ਼ੇਰ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵੀ ਛੱਡ ਦੇਣ।
2.33.24
अस्मत्त्यक्तं प्रपद्यन्तु सेव्यमानं त्यजन्तु च।
तृणमांसफलादानां देशं व्यालमृगद्विजम् ॥ २.३३.२४ ॥
ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੀ ਹੋਈ, ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਪਹੁੰਚਣ ਅਤੇ ਛੱਡਣ — ਘਾਹ, ਮਾਸ, ਫਲ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਸੱਪ, ਪਸ਼ੂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ।
2.33.25
प्रपद्यतां हि कैकेयी सपुत्रा सह बान्धवैः।
राघवेण वयं सर्वे वने वत्स्याम निर्वृताः ॥ २.३३.२५ ॥
ਕੈਕੇਈ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਰਾਘਵ ਕੋਲ ਚਲੀ ਜਾਵੇ; ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਬਨ ਵਿੱਚ ਰਹਾਂਗੇ।
2.33.26
इत्येवं विविधा वाचो नानाजनसमीरिताः।
शुश्राव राघवः श्रुत्वा न विचक्रेऽस्य मानसम् ॥ २.३३.२६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੱਲਾਂ ਰਾਘਵ ਨੇ ਸੁਣੀਆਂ; ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਠਾਨਿਆ।
2.33.27
स तु वेश्म पुनर्मातुः कैलासशिखरप्रभम्।
अभिचक्राम धर्मात्मा मत्तमातङ्गविक्रमः ॥ २.३३.२७ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਰਾਮ, ਕੈਲਾਸ਼ ਸ਼ਿਖਰ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਮਾਤਾ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
2.33.28
विनीतवीरपुरुषं प्रविश्य तु नृपालयम्।
ददर्शावस्थितं दीनं सुमन्त्रमविदूरतः ॥ २.३३.२८ ॥
ਵਿਨੀਤ ਵੀਰ ਪੁਰਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਾਜ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰ ਖੜ੍ਹੇ ਦੁਖੀ ਸੁਮੰਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
2.33.29
प्रतीक्षमाणोऽभिजनं तदार्त-
मनार्तरूपः प्रहसन्निवाथ।
जगाम रामः पितरं दिदृक्षुः
पितुर्निदेशं विधिवच्चिकीर्षुः ॥ २.३३.२९ ॥
ਦੁਖੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ, ਦੁੱਖ ਨਾ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਹੱਸ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਰਾਮ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਗਏ; ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ।
2.33.30
तत्पूर्वमैक्ष्वाकसुतो महात्मा
रामो गमिष्यन् नृपमार्तरूपम्।
व्यतिष्ठत प्रेक्ष्य तदा सुमन्त्रं
पितुर्महात्मा प्रतिहारणार्थम् ॥ २.३३.३० ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਤਮਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਦੁਖੀ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਸੁਮੰਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਦੇਣ ਲਈ ਰੁਕ ਗਏ।
2.33.31
पितुर्निदेशेन तु धर्मवत्सलो
वनप्रवेशे कृतबुद्धिनिश्चयः।
स राघवः प्रेक्ष्य सुमन्त्रमब्रवी-
न्निवेदयस्वागमनं नृपाय मे ॥ २.३३.३१ ॥
ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਧਰਮਪ੍ਰੇਮੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਨ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦਾ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਰਾਘਵ ਨੇ ਸੁਮੰਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦੇਹ।"