വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 2.33
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.33.1
दत्त्वा तु सह वैदेह्या ब्राह्मणेभ्यो धनं बहु।
जग्मतुः पितरं द्रष्टुं सीतया सह राघवौ ॥ २.३३.१ ॥
വൈദേഹിയോടൊപ്പം ബ്രാഹ്മണർക്ക് ധാരാളം ധനം ദാനം ചെയ്ത ശേഷം, ഇരുവരായ രാഘവന്മാരും സീതയോടൊപ്പം പിതാവിനെ കാണാൻ പുറപ്പെട്ടു.
2.33.2
ततो गृहीते प्रेष्याभ्यामशोभेतां तदायुधे।
मालादामभिरासक्ते सीतया समलंकृते ॥ २.३३.२ ॥
അപ്പോൾ ഭൃത്യന്മാർ എടുത്ത ആ രണ്ട് ആയുധങ്ങളും മാലകളാൽ തൂക്കിയിട്ടും സീതയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടും ശോഭിച്ചു.
2.33.3
ततः प्रासादहर्म्याणि विमानशिखराणि च।
अभिरुह्य जनः श्रीमानुदासीनो व्यलोकयत् ॥ २.३३.३ ॥
അപ്പോൾ കൊട്ടാരങ്ങളിലും മാളികകളിലും വിമാനശിഖരങ്ങളിലും കയറി, ശ്രേഷ്ഠരായ ജനങ്ങൾ നിസ്സംഗരായി നോക്കിനിന്നു.
2.33.4
न हि रथ्याः सुशक्यन्ते गन्तुं बहुजनाकुलाः।
आरुह्य तस्मात् प्रासादाद् दीनाः पश्यन्ति राघवम् ॥ २.३३.४ ॥
ജനനിബിഡമായ വീഥികളിലൂടെ നടക്കുക എളുപ്പമായിരുന്നില്ല; അതിനാൽ ദുഃഖിതർ ആ കൊട്ടാരങ്ങളിൽ കയറി രാഘവനെ കണ്ടു.
2.33.5
पदातिं सानुजं दृष्ट्वा ससीतं च जनास्तदा।
ऊचुर्बहुजना वाचः शोकोपहतचेतसः ॥ २.३३.५ ॥
അനുജനോടും സീതയോടും കൂടി കാൽനടയായി പോകുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, ദുഃഖത്താൽ മനസ്സ് മുറിവേറ്റ പലരും അപ്പോൾ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
2.33.6
यं यान्तमनुयाति स्म चतुरङ्गबलं महत्।
तमेकं सीतया सार्धमनुयाति स्म लक्ष्मणः ॥ २.३३.६ ॥
ആരുടെ യാത്രയിൽ നാലംഗ മഹാസേന അനുഗമിച്ചിരുന്നുവോ, അദ്ദേഹത്തെ ഇപ്പോൾ സീതയോടൊപ്പം ലക്ഷ്മണൻ മാത്രം അനുഗമിക്കുന്നു.
2.33.7
ऐश्वर्यस्य रसज्ञः सन् कामानां चाकरो महान्।
नेच्छत्येवानृतं कर्तुं वचनं धर्मगौरवात् ॥ २.३३.७ ॥
ഐശ്വര്യത്തിന്റെ രസം അറിയുന്നവനും ആഗ്രഹങ്ങളുടെ മഹത്തായ ഉറവിടവുമായിരുന്നിട്ടും, ധർമ്മത്തിന്റെ മഹിമ കൊണ്ട് വാക്ക് അസത്യമാക്കാൻ അവൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
2.33.8
या न शक्या पुरा द्रष्टुं भूतैराकाशगैरपि।
तामद्य सीतां पश्यन्ति राजमार्गगता जनाः ॥ २.३३.८ ॥
മുൻപ് ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്ന ജീവികൾക്കുപോലും കാണാൻ കഴിയാതിരുന്ന അവളെ ഇന്ന് രാജവീഥിയിലൂടെ പോകുന്ന ജനങ്ങൾ കാണുന്നു.
2.33.9
अङ्गरागोचितां सीतां रक्तचन्दनसेविनीम्।
वर्षमुष्णं च शीतं च नेष्यत्याशु विवर्णताम् ॥ २.३३.९ ॥
അംഗരാഗത്തിന് യോഗ്യയും ചുവന്ന ചന്ദനം ഉപയോഗിക്കുന്നവളുമായ സീതയെ മഴയും ചൂടും തണുപ്പും വേഗം വിവർണയാക്കും.
2.33.10
अद्य नूनं दशरथः सत्त्वमाविश्य भाषते।
नहि राजा प्रियं पुत्रं विवासयितुमर्हति ॥ २.३३.१० ॥
ഇന്ന് തീർച്ചയായും ദശരഥൻ എന്തോ ഒരു ശക്തിയാൽ ആവിഷ്ടനായി സംസാരിക്കുന്നു; രാജാവ് തന്റെ പ്രിയപുത്രനെ വനവാസത്തിനയയ്ക്കുന്നത് യോഗ്യമല്ല.
2.33.11
निर्गुणस्यापि पुत्रस्य कथं स्याद् विनिवासनम्।
किं पुनर्यस्य लोकोऽयं जितो वृत्तेन केवलम् ॥ २.३३.११ ॥
ഗുണമില്ലാത്ത പുത്രനെപ്പോലും വനവാസത്തിനയയ്ക്കുന്നത് എങ്ങനെ സംഭവിക്കും? തന്റെ നടത്തകൊണ്ടുതന്നെ ഈ ലോകത്തെ ജയിച്ചവനെക്കുറിച്ച് പിന്നെന്തു പറയാൻ?
2.33.12
आनृशंस्यमनुक्रोशः श्रुतं शीलं दमः शमः।
राघवं शोभयन्त्येते षड्गुणाः पुरुषर्षभम् ॥ २.३३.१२ ॥
ദയ, അനുകമ്പ, ശാസ്ത്രജ്ഞാനം, ശീലം, ഇന്ദ്രിയനിയന്ത്രണം, ശാന്തി എന്നീ ഈ ആറു ഗുണങ്ങൾ പുരുഷശ്രേഷ്ഠനായ രാഘവനെ അലങ്കരിക്കുന്നു.
2.33.13
तस्मात् तस्योपघातेन प्रजाः परमपीडिताः।
औदकानीव सत्त्वानि ग्रीष्मे सलिलसंक्षयात् ॥ २.३३.१३ ॥
അതുകൊണ്ട് അവന്റെ നാശത്താൽ പ്രജകൾ അത്യന്തം പീഡിതരാകുന്നു; വേനലിൽ വെള്ളം വറ്റുമ്പോൾ ജലജീവികൾ എന്നപോലെ.
2.33.14
पीडया पीडितं सर्वं जगदस्य जगत्पतेः।
मूलस्येवोपघातेन वृक्षः पुष्पफलोपगः ॥ २.३३.१४ ॥
ആ ജഗത്പതിയുടെ പീഡയാൽ സർവ്വ ജഗത്തും പീഡിതമാകുന്നു; വേര് നശിച്ചാൽ പൂവും കായുമുള്ള വൃക്ഷം എന്നപോലെ.
2.33.15
मूलं ह्येष मनुष्याणां धर्मसारो महाद्युतिः।
पुष्पं फलं च पत्रं च शाखाश्चास्येतरे जनाः ॥ २.३३.१५ ॥
ഈ മഹാതേജസ്വി മനുഷ്യരുടെ മൂലമാണ്, ധർമ്മസാരമാണ്; പൂവും കായും ഇലയും ശാഖകളും മറ്റു ജനങ്ങളാണ്.
2.33.16
ते लक्ष्मण इव क्षिप्रं सपत्न्यः सहबान्धवाः।
गच्छन्तमनुगच्छामो येन गच्छति राघवः ॥ २.३३.१६ ॥
ലക്ഷ്മണനെപ്പോലെ വേഗം, സപത്നിമാരും ബന്ധുക്കളുമായി, രാഘവൻ എവിടെ പോകുന്നുവോ അവിടെ അവനെ പിന്തുടരും.
2.33.17
उद्यानानि परित्यज्य क्षेत्राणि च गृहाणि च।
एकदुःखसुखा राममनुगच्छाम धार्मिकम् ॥ २.३३.१७ ॥
ഉദ്യാനങ്ങളും കൃഷിയിടങ്ങളും വീടുകളും ഉപേക്ഷിച്ച്, സുഖദുഃഖങ്ങൾ ഒന്നായി പങ്കിട്ട്, ധാർമ്മികനായ രാമനെ ഞങ്ങൾ പിന്തുടരും.
2.33.18
समुद्धृतनिधानानि परिध्वस्ताजिराणि च।
उपात्तधनधान्यानि हृतसाराणि सर्वशः ॥ २.३३.१८ ॥
നിധികൾ കുഴിച്ചെടുക്കപ്പെട്ട്, മുറ്റങ്ങൾ തകർന്ന്, ധനധാന്യങ്ങൾ കവർന്നെടുക്കപ്പെട്ട്, എല്ലാം സാരഹീനമായ അവസ്ഥ.
2.33.19
रजसाभ्यवकीर्णानि परित्यक्तानि दैवतैः।
मूषकैः परिधावद्भिरुद्बिलैरावृतानि च ॥ २.३३.१९ ॥
പൊടികൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ടവയും, ദേവന്മാരാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടവയും, ഓടിനടക്കുന്ന എലികളാലും ദ്വാരങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്തുവരുന്ന ജീവികളാലും നിറഞ്ഞവയും.
2.33.20
अपेतोदकधूमानि हीनसम्मार्जनानि च।
प्रणष्टबलिकर्मेज्यामन्त्रहोमजपानि च ॥ २.३३.२० ॥
വെള്ളവും പുകയും ഒഴിഞ്ഞവയും, അടിച്ചുവാരൽ ഇല്ലാത്തവയും, ബലി, യജ്ഞം, മന്ത്രം, ഹോമം, ജപം എന്നിവ നിലച്ചവയും.
2.33.21
दुष्कालेनेव भग्नानि भिन्नभाजनवन्ति च।
अस्मत्त्यक्तानि कैकेयी वेश्मानि प्रतिपद्यताम् ॥ २.३३.२१ ॥
ക്ഷാമത്താൽ തകർന്നതുപോലെ, പൊട്ടിയ പാത്രങ്ങളുള്ള, നമ്മാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ആ ഭവനങ്ങൾ കൈകേയി സ്വന്തമാക്കട്ടെ.
2.33.22
वनं नगरमेवास्तु येन गच्छति राघवः।
अस्माभिश्च परित्यक्तं पुरं सम्पद्यतां वनम् ॥ २.३३.२२ ॥
രാഘവൻ പോകുന്ന വനം തന്നെ നഗരമാകട്ടെ; നമ്മാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഈ നഗരം വനമായിത്തീരട്ടെ.
2.33.23
बिलानि दंष्ट्रिणः सर्वे सानूनि मृगपक्षिणः।
त्यजन्त्वस्मद्भयाद्भीता गजाः सिंहा वनान्यपि ॥ २.३३.२३ ॥
കൊമ്പുള്ള ജീവികളെല്ലാം തങ്ങളുടെ മാളങ്ങളും മലഞ്ചെരിവുകളും, മാൻ പക്ഷികളും വിട്ടുപോകട്ടെ; നമ്മുടെ ഭയത്താൽ വിരണ്ട ആനകളും സിംഹങ്ങളും വനങ്ങളും വിട്ടുപോകട്ടെ.
2.33.24
अस्मत्त्यक्तं प्रपद्यन्तु सेव्यमानं त्यजन्तु च।
तृणमांसफलादानां देशं व्यालमृगद्विजम् ॥ २.३३.२४ ॥
നമ്മാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടതും സേവിക്കപ്പെടുന്നതുമായ ആ ദേശം അവ പ്രാപിക്കട്ടെ, പിന്നെ വിട്ടുപോകട്ടെ — പുല്ലും മാംസവും പഴവും ഭക്ഷിക്കുന്ന, പാമ്പുകളും മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളുമുള്ള ദേശം.
2.33.25
प्रपद्यतां हि कैकेयी सपुत्रा सह बान्धवैः।
राघवेण वयं सर्वे वने वत्स्याम निर्वृताः ॥ २.३३.२५ ॥
കൈകേയി മകനോടും ബന്ധുക്കളോടുമൊപ്പം രാഘവന്റെ അടുത്തേക്ക് പോകട്ടെ; നാമെല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെ കാട്ടിൽ വസിക്കും.
2.33.26
इत्येवं विविधा वाचो नानाजनसमीरिताः।
शुश्राव राघवः श्रुत्वा न विचक्रेऽस्य मानसम् ॥ २.३३.२६ ॥
ഇങ്ങനെ പലരും പറഞ്ഞ വിവിധ വാക്കുകൾ രാഘവൻ കേട്ടു; കേട്ടിട്ടും അവന്റെ മനസ്സ് അതിൽ ഉറച്ചില്ല.
2.33.27
स तु वेश्म पुनर्मातुः कैलासशिखरप्रभम्।
अभिचक्राम धर्मात्मा मत्तमातङ्गविक्रमः ॥ २.३३.२७ ॥
പിന്നെ ധർമ്മാത്മാവായ അവൻ, മദിച്ച ആനയുടെ വീര്യമുള്ളവൻ, കൈലാസശിഖരം പോലെ തിളങ്ങുന്ന അമ്മയുടെ ഭവനത്തിലേക്ക് നടന്നു.
2.33.28
विनीतवीरपुरुषं प्रविश्य तु नृपालयम्।
ददर्शावस्थितं दीनं सुमन्त्रमविदूरतः ॥ २.३३.२८ ॥
വിനീതരായ വീരപുരുഷന്മാർ നിറഞ്ഞ രാജമന്ദിരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച്, അല്പം അകലെ നിന്നിരുന്ന ദീനനായ സുമന്ത്രനെ കണ്ടു.
2.33.29
प्रतीक्षमाणोऽभिजनं तदार्त-
मनार्तरूपः प्रहसन्निवाथ।
जगाम रामः पितरं दिदृक्षुः
पितुर्निदेशं विधिवच्चिकीर्षुः ॥ २.३३.२९ ॥
ദുഃഖിതരായ ബന്ധുക്കളെ കാത്തുനിന്ന്, ദുഃഖം കാണാത്ത രൂപത്തോടെ, പുഞ്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ, അച്ഛനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച് രാമൻ പോയി; അച്ഛന്റെ കല്പന യഥാവിധി നിറവേറ്റാൻ ആഗ്രഹിച്ച്.
2.33.30
तत्पूर्वमैक्ष्वाकसुतो महात्मा
रामो गमिष्यन् नृपमार्तरूपम्।
व्यतिष्ठत प्रेक्ष्य तदा सुमन्त्रं
पितुर्महात्मा प्रतिहारणार्थम् ॥ २.३३.३० ॥
അപ്പോൾ ഇക്ഷ്വാകു വംശത്തിലെ മഹാത്മാവായ രാമൻ, ദുഃഖിതനായ രാജാവിന്റെ അടുത്തേക്ക് പോകാനൊരുങ്ങി, സുമന്ത്രനെ കണ്ട്, അച്ഛനെ അറിയിക്കുന്നതിനായി നിന്നു.
2.33.31
पितुर्निदेशेन तु धर्मवत्सलो
वनप्रवेशे कृतबुद्धिनिश्चयः।
स राघवः प्रेक्ष्य सुमन्त्रमब्रवी-
न्निवेदयस्वागमनं नृपाय मे ॥ २.३३.३१ ॥
പിതാവിന്റെ കല്പനയാൽ ധർമ്മപ്രിയനായ അദ്ദേഹം വനപ്രവേശത്തിന് ദൃഢനിശ്ചയം ചെയ്തു. ആ രാഘവൻ സുമന്ത്രനെ നോക്കി പറഞ്ഞു: "രാജാവിനോട് എന്റെ വരവ് അറിയിക്കുക."