ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 2.33
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.33.1
दत्त्वा तु सह वैदेह्या ब्राह्मणेभ्यो धनं बहु।
जग्मतुः पितरं द्रष्टुं सीतया सह राघवौ ॥ २.३३.१ ॥
ବୈଦେହୀଙ୍କ ସହ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ବହୁତ ଧନ ଦାନ କରି, ଦୁଇ ରାଘବ ସୀତାଙ୍କ ସହ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ।
2.33.2
ततो गृहीते प्रेष्याभ्यामशोभेतां तदायुधे।
मालादामभिरासक्ते सीतया समलंकृते ॥ २.३३.२ ॥
ତା'ପରେ ସେବକମାନେ ଉଠାଇଥିବା ସେହି ଦୁଇଟି ଅସ୍ତ୍ର, ମାଳାରେ ଝୁଲାଯାଇ ଓ ସୀତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଜାଯାଇ, ଶୋଭା ପାଇଲେ।
2.33.3
ततः प्रासादहर्म्याणि विमानशिखराणि च।
अभिरुह्य जनः श्रीमानुदासीनो व्यलोकयत् ॥ २.३३.३ ॥
ତା'ପରେ ପ୍ରାସାଦ, ଉଚ୍ଚ ଅଟ୍ଟାଳିକା ଓ ବିମାନର ଶିଖରରେ ଚଢ଼ି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ଉଦାସୀନ ଭାବେ ଦେଖିଲେ।
2.33.4
न हि रथ्याः सुशक्यन्ते गन्तुं बहुजनाकुलाः।
आरुह्य तस्मात् प्रासादाद् दीनाः पश्यन्ति राघवम् ॥ २.३३.४ ॥
ଲୋକଭରା ରାସ୍ତାରେ ଚାଲିବା ସହଜ ନଥିଲା; ତେଣୁ ଦୁଃଖିତ ଲୋକମାନେ ସେହି ପ୍ରାସାଦରେ ଚଢ଼ି ରାଘବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
2.33.5
पदातिं सानुजं दृष्ट्वा ससीतं च जनास्तदा।
ऊचुर्बहुजना वाचः शोकोपहतचेतसः ॥ २.३३.५ ॥
ଅନୁଜ ଓ ସୀତାଙ୍କ ସହ ପଦଚାରଣରେ ଯାଉଥିବା ଦେଖି, ଶୋକରେ ମନ ଆହତ ଥିବା ଅନେକ ଲୋକ ସେତେବେଳେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
2.33.6
यं यान्तमनुयाति स्म चतुरङ्गबलं महत्।
तमेकं सीतया सार्धमनुयाति स्म लक्ष्मणः ॥ २.३३.६ ॥
ଯାହାଙ୍କ ଗମନ ସମୟରେ ଚତୁରଙ୍ଗ ମହାସେନା ପଛେ ଚାଲୁଥିଲା, ତାଙ୍କ ପଛେ ଏବେ ସୀତାଙ୍କ ସହ କେବଳ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଚାଲୁଛନ୍ତି।
2.33.7
ऐश्वर्यस्य रसज्ञः सन् कामानां चाकरो महान्।
नेच्छत्येवानृतं कर्तुं वचनं धर्मगौरवात् ॥ २.३३.७ ॥
ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟର ରସ ଜାଣୁଥିବା ଏବଂ କାମନାର ମହାନ ଭଣ୍ଡାର ହୋଇ ମଧ୍ୟ, ଧର୍ମର ଗୌରବ ହେତୁ ସେ ବଚନକୁ ମିଥ୍ୟା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି ନାହିଁ।
2.33.8
या न शक्या पुरा द्रष्टुं भूतैराकाशगैरपि।
तामद्य सीतां पश्यन्ति राजमार्गगता जनाः ॥ २.३३.८ ॥
ପୂର୍ବରୁ ଆକାଶଚାରୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାହାକୁ ଦେଖିପାରୁ ନଥିଲେ, ସେହି ସୀତାଙ୍କୁ ଆଜି ରାଜପଥରେ ଯାଉଥିବା ଲୋକମାନେ ଦେଖୁଛନ୍ତି।
2.33.9
अङ्गरागोचितां सीतां रक्तचन्दनसेविनीम्।
वर्षमुष्णं च शीतं च नेष्यत्याशु विवर्णताम् ॥ २.३३.९ ॥
ଅଙ୍ଗରାଗ ଯୋଗ୍ୟା, ରକ୍ତଚନ୍ଦନ ସେବନକାରିଣୀ ସୀତାଙ୍କୁ ବର୍ଷା, ଉଷ୍ଣତା ଓ ଶୀତ ଶୀଘ୍ର ବିବର୍ଣ୍ଣତାକୁ ନେବେ।
2.33.10
अद्य नूनं दशरथः सत्त्वमाविश्य भाषते।
नहि राजा प्रियं पुत्रं विवासयितुमर्हति ॥ २.३३.१० ॥
ଆଜି ନିଶ୍ଚୟ ଦଶରଥ କୌଣସି ଶକ୍ତିରେ ଆବିଷ୍ଟ ହୋଇ କହୁଛନ୍ତି, କାରଣ ରାଜା ନିଜର ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ରକୁ ନିର୍ବାସନ ଦେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହନ୍ତି।
2.33.11
निर्गुणस्यापि पुत्रस्य कथं स्याद् विनिवासनम्।
किं पुनर्यस्य लोकोऽयं जितो वृत्तेन केवलम् ॥ २.३३.११ ॥
ଗୁଣହୀନ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିର୍ବାସନ କିପରି ହୋଇପାରେ? ଯିଏ କେବଳ ନିଜ ଆଚରଣରେ ଏହି ଲୋକକୁ ଜିତିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆଉ କ'ଣ କହିବା?
2.33.12
आनृशंस्यमनुक्रोशः श्रुतं शीलं दमः शमः।
राघवं शोभयन्त्येते षड्गुणाः पुरुषर्षभम् ॥ २.३३.१२ ॥
ଦୟା, କରୁଣା, ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନ, ଶୀଳ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂଯମ ଓ ଶାନ୍ତି — ଏହି ଛଅଟି ଗୁଣ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଘବଙ୍କୁ ଶୋଭା ଦିଅନ୍ତି।
2.33.13
तस्मात् तस्योपघातेन प्रजाः परमपीडिताः।
औदकानीव सत्त्वानि ग्रीष्मे सलिलसंक्षयात् ॥ २.३३.१३ ॥
ତେଣୁ ତାଙ୍କ ବିନାଶରେ ପ୍ରଜାମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡ଼ିତ ହୁଅନ୍ତି, ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ ଜଳ ଶୁଖିଗଲେ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପରି।
2.33.14
पीडया पीडितं सर्वं जगदस्य जगत्पतेः।
मूलस्येवोपघातेन वृक्षः पुष्पफलोपगः ॥ २.३३.१४ ॥
ସେହି ଜଗତ୍ପତିଙ୍କ ପୀଡ଼ାରେ ସମୁଦାୟ ଜଗତ ପୀଡ଼ିତ ହୁଏ, ମୂଳର କ୍ଷତିରେ ଫୁଲଫଳଯୁକ୍ତ ବୃକ୍ଷ ପରି।
2.33.15
मूलं ह्येष मनुष्याणां धर्मसारो महाद्युतिः।
पुष्पं फलं च पत्रं च शाखाश्चास्येतरे जनाः ॥ २.३३.१५ ॥
ଏହି ମହାଦ୍ୟୁତିମାନ୍ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ମୂଳ, ଧର୍ମର ସାର; ଫୁଲ, ଫଳ, ପତ୍ର ଓ ଶାଖା ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ।
2.33.16
ते लक्ष्मण इव क्षिप्रं सपत्न्यः सहबान्धवाः।
गच्छन्तमनुगच्छामो येन गच्छति राघवः ॥ २.३३.१६ ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ପରି ଶୀଘ୍ର, ସପତ୍ନୀ ଓ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ, ରାଘବ ଯେଉଁଠି ଯାଆନ୍ତି ସେଠାକୁ ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିବୁ।
2.33.17
उद्यानानि परित्यज्य क्षेत्राणि च गृहाणि च।
एकदुःखसुखा राममनुगच्छाम धार्मिकम् ॥ २.३३.१७ ॥
ଉଦ୍ୟାନ, କ୍ଷେତ୍ର ଓ ଗୃହ ତ୍ୟାଗ କରି, ସୁଖ-ଦୁଃଖକୁ ଏକ ମନେ କରି, ଧାର୍ମିକ ରାମଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିବା।
2.33.18
समुद्धृतनिधानानि परिध्वस्ताजिराणि च।
उपात्तधनधान्यानि हृतसाराणि सर्वशः ॥ २.३३.१८ ॥
ଗୁପ୍ତ ଧନ ଖୋଳି ନିଆଯାଇଛି, ଅଗଣା ଭଗ୍ନ, ଧନଧାନ୍ୟ ଅପହୃତ, ସବୁ ସାରହୀନ।
2.33.19
रजसाभ्यवकीर्णानि परित्यक्तानि दैवतैः।
मूषकैः परिधावद्भिरुद्बिलैरावृतानि च ॥ २.३३.१९ ॥
ଧୂଳିରେ ଆବୃତ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିତ୍ୟକ୍ତ, ଦୌଡ଼ୁଥିବା ମୂଷା ଏବଂ ଗର୍ତ୍ତରୁ ବାହାରୁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା।
2.33.20
अपेतोदकधूमानि हीनसम्मार्जनानि च।
प्रणष्टबलिकर्मेज्यामन्त्रहोमजपानि च ॥ २.३३.२० ॥
ଯେଉଁଥିରେ ଜଳ ଓ ଧୂଆଁ ନାହିଁ, ଝାଡ଼ୁ ଦିଆ ହୁଏ ନାହିଁ, ବଳି, ଯଜ୍ଞ, ମନ୍ତ୍ର, ହୋମ ଓ ଜପ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି।
2.33.21
दुष्कालेनेव भग्नानि भिन्नभाजनवन्ति च।
अस्मत्त्यक्तानि कैकेयी वेश्मानि प्रतिपद्यताम् ॥ २.३३.२१ ॥
ଦୁର୍ଭିକ୍ଷରେ ଭଗ୍ନ ପରି, ଭଙ୍ଗା ପାତ୍ରଥିବା, ଆମ ଦ୍ୱାରା ପରିତ୍ୟକ୍ତ ଗୃହଗୁଡ଼ିକୁ କୈକେୟୀ ପାଉ।
2.33.22
वनं नगरमेवास्तु येन गच्छति राघवः।
अस्माभिश्च परित्यक्तं पुरं सम्पद्यतां वनम् ॥ २.३३.२२ ॥
ରାଘବ ଯେଉଁ ବନକୁ ଯାଆନ୍ତି ତାହା ନଗର ହେଉ; ଆମ ଦ୍ୱାରା ପରିତ୍ୟକ୍ତ ଏ ନଗର ବନ ହେଉ।
2.33.23
बिलानि दंष्ट्रिणः सर्वे सानूनि मृगपक्षिणः।
त्यजन्त्वस्मद्भयाद्भीता गजाः सिंहा वनान्यपि ॥ २.३३.२३ ॥
ଦାଢ଼ବିଶିଷ୍ଟ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ନିଜ ବିଳ, ପର୍ବତ ଢାଲ, ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ; ଆମ ଭୟରେ ଭୀତ ହାତୀ, ସିଂହ ଓ ବନମାନେ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ।
2.33.24
अस्मत्त्यक्तं प्रपद्यन्तु सेव्यमानं त्यजन्तु च।
तृणमांसफलादानां देशं व्यालमृगद्विजम् ॥ २.३३.२४ ॥
ଆମ ଦ୍ୱାରା ପରିତ୍ୟକ୍ତ, ସେବିତ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ସେମାନେ ଯାଆନ୍ତୁ ଓ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ — ତୃଣ, ମାଂସ, ଫଳ ଖାଉଥିବା, ସର୍ପ, ପଶୁ ଓ ପକ୍ଷୀଥିବା ଦେଶକୁ।
2.33.25
प्रपद्यतां हि कैकेयी सपुत्रा सह बान्धवैः।
राघवेण वयं सर्वे वने वत्स्याम निर्वृताः ॥ २.३३.२५ ॥
କୈକେୟୀ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଓ ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କ ସହିତ ରାଘବଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉନ୍ତୁ; ଆମେ ସମସ୍ତେ ସୁଖରେ ବନରେ ବାସ କରିବୁ।
2.33.26
इत्येवं विविधा वाचो नानाजनसमीरिताः।
शुश्राव राघवः श्रुत्वा न विचक्रेऽस्य मानसम् ॥ २.३३.२६ ॥
ଏହିପରି ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ମୁଖରୁ ନିସୃତ ବିଭିନ୍ନ ବାଣୀ ରାଘବ ଶୁଣିଲେ; ଶୁଣି ମଧ୍ୟ ସେ ମନରେ କିଛି ସ୍ଥିର କଲେ ନାହିଁ।
2.33.27
स तु वेश्म पुनर्मातुः कैलासशिखरप्रभम्।
अभिचक्राम धर्मात्मा मत्तमातङ्गविक्रमः ॥ २.३३.२७ ॥
ତା'ପରେ ସେଇ ଧର୍ମାତ୍ମା, ମତ୍ତ ହାତୀ ପରି ପରାକ୍ରମୀ ରାମ, କୈଳାସ ଶିଖର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମାତାଙ୍କ ଗୃହ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
2.33.28
विनीतवीरपुरुषं प्रविश्य तु नृपालयम्।
ददर्शावस्थितं दीनं सुमन्त्रमविदूरतः ॥ २.३३.२८ ॥
ବିନୀତ ବୀରପୁରୁଷଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସେ ଅଦୂରରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦୀନ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
2.33.29
प्रतीक्षमाणोऽभिजनं तदार्त-
मनार्तरूपः प्रहसन्निवाथ।
जगाम रामः पितरं दिदृक्षुः
पितुर्निदेशं विधिवच्चिकीर्षुः ॥ २.३३.२९ ॥
ଦୁଃଖିତ ପରିଜନଙ୍କୁ ଅପେକ୍ଷା କରି, ଦୁଃଖ ନଦେଖାଇ, ଯେମିତି ହସୁଥିଲେ ସେମିତି, ରାମ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛାରେ ଗଲେ; ପିତାଙ୍କ ଆଦେଶ ବିଧିବତ୍ ପାଳନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛାରେ।
2.33.30
तत्पूर्वमैक्ष्वाकसुतो महात्मा
रामो गमिष्यन् नृपमार्तरूपम्।
व्यतिष्ठत प्रेक्ष्य तदा सुमन्त्रं
पितुर्महात्मा प्रतिहारणार्थम् ॥ २.३३.३० ॥
ସେତେବେଳେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ମହାତ୍ମା ପୁତ୍ର ରାମ, ଦୁଃଖିତ ରୂପରେ ଥିବା ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ, ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି ପିତାଙ୍କୁ ଜଣାଇବା ପାଇଁ ଠିଆ ହେଲେ।
2.33.31
पितुर्निदेशेन तु धर्मवत्सलो
वनप्रवेशे कृतबुद्धिनिश्चयः।
स राघवः प्रेक्ष्य सुमन्त्रमब्रवी-
न्निवेदयस्वागमनं नृपाय मे ॥ २.३३.३१ ॥
ପିତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଧର୍ମପ୍ରିୟ ସେ ବନପ୍ରବେଶ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ କଲେ। ସେ ରାଘବ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ, "ରାଜାଙ୍କୁ ମୋ ଆଗମନ ଜଣାଅ।"